IV SA/Wa 2008/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-10
Skład orzekający: Anna Szymańska, Krystyna Napiórkowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza interes prawny właściciela nieruchomości, powinna zostać stwierdzona nieważność w całości, czy tylko w części dotyczącej tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej działki skarżącej z powodu istotnych naruszeń trybu uchwalania planu miejscowego. W pozostałym zakresie skargę oddalił, podkreślając, że w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, sąd orzeka jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego, co oznacza, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko w odniesieniu do części planu dotyczącej nieruchomości skarżącego, a nie w całości.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy S. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie jej interesu prawnego jako właścicielki działki nr [...]. Zarzuty dotyczyły m.in. braku uwzględnienia wniosku o podział działki, nieprawidłowości w procedurze planistycznej (brak oceny oddziaływania na środowisko, brak wyłożenia planu po zmianach), wadliwego przeznaczenia części jej działki, umieszczenia w planie schroniska dla zwierząt i strefy ochrony weterynaryjnej, a także wyznaczenia drogi publicznej przez jej działkę. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności uchwały w całości.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do działki nr [...], położonej w obrębie nr [...] K.; 2. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej uchwały w zakresie, o którym mowa w pkt 1 niniejszego wyroku, do czasu jego uprawomocnienia się; 3. W pozostałym zakresie skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do działki nr [...], położonej w obrębie nr [...] K.; 2. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej uchwały w zakresie, o którym mowa w pkt 1 niniejszego wyroku, do czasu jego uprawomocnienia się; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala.
I. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. E. K. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na uchwałę Nr [...] Rady Gminy S. (dalej "Rady") z dnia [...] października 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy S. obejmującego fragment obrębu wsi K. (dalej "uchwałę" albo "plan") w całości.
II. W skardze podniesiono przeciwko uchwale następujące zarzuty:
1. W przeszłości, przed wszczęciem procedury planistycznej nie uwzględniono wniosku skarżącej o podział należącej do niej działki nr [...] na działki budowlane, uzasadniając tę odmowę brakiem możliwości wydzielenia w wyniku podziału działki - działek mniejszych niż posiadające powierzchnię 3000 m2.
2. W toku procedury planistycznej, w dniu [...] lutego 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie zmiany studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S., oraz o sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. dla działki nr [...]. Następnie skarżąca wielokrotnie składała swoje uwagi, z których nie wszystkie zostały uwzględnione:
a) nie opracowano i nie przedłożono studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi K. do wglądu,
b) nie przedłożono strategicznej oceny oddziaływania na środowisko,
c) nie wyłożono do publicznego wglądu i debaty miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po naniesionych zmianach w planie,
d) o uchwaleniu miejscowego planu nie poinformowano osób zainteresowanych za pośrednictwem prasy lokalnej, czy też strony internetowej BIP Gminy S. - osoby zainteresowane nie miały zatem możliwości zapoznania się z uchwalonym planem i wniesienia swoich uwag.
3. Do skierowanego do skarżącej pisma Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] dołączono wydruk projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy, pochodzący ze strony internetowej BIP Gminy S. Na stronie tej zamieszczony był nieaktualny projekt planu. Właściwa wersja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. dla fragmentu wsi K. została zamieszczona na stronie internetowej Dziennika Urzędowego Województwa [...] poz. 2944 dopiero w dniu 30 marca 2015 r., w późnych godzinach wieczornych.
4. W § 10 pkt 3 plan dopuszcza tymczasowo, tj. do dnia [...] sierpnia 2016 r., użytkowanie istniejącego schroniska dla zwierząt. W § 11 planu do czasu likwidacji istniejącego schroniska ustalono strefę ochrony weterynaryjnej z zakazem realizacji nowych siedzib ludzkich, w szczególności obiektów na pobyt stały ludzi. Schronisko istnieje bezprawnie od 1999 r., stanowiąc samowolę budowlaną. Boksy dla zwierząt zostały wybudowane bez pozwolenia pod linią średniego napięcia, a Wójt Gminy S. nie wydał decyzji na funkcjonowanie schroniska. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał rozbiórkę przedmiotowych boksów, ale do dnia dzisiejszego nie została ona wykonana. W dniu [...] marca 2001 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał negatywną opinię odnośnie funkcjonowania schroniska dla zwierząt we wsi P. na dz. [...] (w kontekście planowanej wówczas zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Zajął również negatywne stanowisko w kwestii niezachowania wymaganej przepisami prawa odległości 150 metrów od siedzib ludzkich. Wójt zlekceważył wskazane wyżej opinie i przewidział schronisko w planie. Budynek wraz z placem Gmina dzierżawi od prywatnego właściciela. W pracach Gminnej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej w Gminie S. nad w/w planem brała udział P. J. Z., pracownik Urzędu Miasta S.. Zapis o funkcjonowaniu schroniska i istnieniu strefy weterynaryjnej do dnia [...] sierpnia 2016 r. narusza interes prawny właściciela działki nr [...], uniemożliwiając jej zagospodarowanie.
5. W § 6 pkt 4 wadliwie wskazano jako przeznaczenie terenu "Tereny rolne - trwałych użytków zielonych", oznaczone symbolem "RZ". Grunty, których dotyczy to postanowienie planu, nie stanowią bowiem terenów zielonych, nie ma tu łąk i pastwisk, drzew i zadrzewień. Jest to teren uprawny rolny, ziemia kl. III (w chwili obecnej rośnie owies). Jest to teren zaplanowany przez Urząd Gminy S. jako łąki i pastwiska na retencyjny zbiornik ściekowy. Nie jest to pas ekologiczny. Do rowu melioracyjnego spuszczane są ścieki od kilku lat z Firmy [...] w K. produkującej karmę dla zwierząt. Skarżąca interweniowała wielokrotnie w Urzędzie Gminy S. oraz w organie Inspekcji Ochronie Środowiska w związku z wytwarzaniem przez zakład zanieczyszczonych i cuchnących ścieków oraz zanieczyszczeniem koryta rowu mułem /osadem/. Zgodę na spuszczanie ścieków z Firmy [...] wydało Starostwo Powiatowe w S. za wiedzą Urzędu Gminy S., bez zgody właściciela dz. nr [...]. Zapis w planie miejscowego zagospodarowania przestrzennego o symbolu "RZ", narusza interes prawny właściciela dz. nr [...].
6. Zawarty w § 11 pkt 1 zapis odnośnie wysokości obiektów budowlanych wraz z zamontowanymi na nich urządzeniami oraz antenami i reklamami rzędnej 137 m n.p.m. narusza interes prawny właściciela dz. nr [...], ponieważ nie została przedłożona strategiczna ocena oddziaływania na środowisko. Nie zbadano negatywnego wpływu przedmiotowego masztu na środowisko i ludzi.
7. Zapisy w miejscowym planie przestrzennego zagospodarowania dot. stanowisk archeologicznych, oznaczone specjalnym symbolem na mapie, nie są zgodne z postanowieniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] kwietnia 2013.
8. W obowiązującej formie zaskarżony plan narusza konstytucyjnie chronione prawo własności skarżącej.
III. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Rada Gminy S. udzieliła odpowiedzi na skargę skarżącej, wnosząc o jej oddalenie. Rada wskazała, że w całości podtrzymuje stanowisko w kwestii legalności planu, zajęte w odpowiedzi na skargę, udzielonej w równolegle zawisłej przed Sądem sprawy ze skargi na przedmiotową uchwałę, wniesionej przez Wojewodę [...].
IV. Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2015 r. skarżąca uzupełniła stanowisko skargi, podnosząc w szczególności, co następuje:
1. Skarżąca jest właścicielką działki nr [...] o pow. 1.4213 ha we wsi K.
2. Skarżąca nie wyraża zgody na umieszczanie w planie schroniska dla zwierząt [...] na działce nr [...], bezpośrednio przylegającej do działki skarżącej. Ścieki z prowizorycznego szamba wywożono są na działkę skarżącej pomimo jej sprzeciwu. W odległości 100 m przebiega wodociąg wiejski a w schronisku nie ma wody, dlatego trudno utrzymać czystość.
3. W § 14 planu bez zgody skarżącej naniesiono drogę publiczną przez środek działki od strony zachodniej w kierunku wschodnim.
4. W związku z postanowieniami § 6 pkt 6 planu skarżąca nie wyraża zgody na drogi i ulice publiczne o symbolu KDD w liniach rozgraniczających. Skarga podkreśla w tym kontekście, że:
a) naniesiono drogę publiczną bez zgody właściciela dz. nr [...] od lasu drogi gminnej Nr [...] do rowu melioracyjnego,
b) naniesiono drogę publiczna na działce nr [...] wzdłuż rowu melioracyjnego od strony wschodniej w kierunku zachodnim bez zgody właściciela dz. [...]
5. Działka o symbolu "MN" nr [...] dzielona będzie na działki budowlane na gruntach kl. IV i V. o pow.1000 m2, od lasu z kierunku północnego do rowu melioracyjnego w kierunku południowym. Wyjazd będzie z działek w kierunku wschodnim do drogi wewnętrznej i dalej droga gminna nr [...] do drogi publicznej [...].
Działka nr [...] o symbolu "MR"- siedlisko grunty kl. III od strony północnej lasu do strony południowej rowu melioracyjnego o pow. 1500 m2.
4. W odniesieniu do § 6 pkt 6 i § 19 i oznaczenia terenu symbolem 4.1 WS stwierdzić należy, że w rzeczywistości nie jest to teren wód powierzchniowych. Jest to natomiast rów melioracyjny wodny nr R- U i R- U 6 o łącznej długości ok. 64 m i nie jest to rów mateczny. Rowy melioracyjne to sztucznie lub mechanicznie wykonane podłużne zagłębienia w ziemi o szerokości dna przy ujściu mniejszej od 1,5 m, zgodnie z ustawą Prawo wodne, służące do zbierania z okolicy nadmiernej ilości wody lub nawadniania. Bezprawnie i bez zgody skarżącej do rowu melioracyjnego spuszczane są ścieki z firmy [...] produkującej karmę dla zwierząt i batoniki [...] w P. Skarżąca jest właścicielką gruntu, na którym znajduje się rów melioracyjny.
5. W odniesieniu do postanowień § 22 planu i oznaczenia terenu symbolami 6.3 RZ stwierdzić należy, że działka nr [...] jest uprawiana rolniczo. Na działce tej co roku rośnie zboże, a w 2016 będzie rosła kukurydza. Działka przylega bezpośrednio do rowu melioracyjnego. Skarżąca nie wyraża zgody na przekształcenie swojej działki na łąki i pastwiska z zakazem realizacji trwałych ogrodzeń. Na działce nie rosną drzewa, zarośla, krzewy. Nie jest to teren zalewowy. Nie ma opracowanych map powodziowych. Nie może być mowy o budowie stawów, zbiorników retencji, ścieżek rowerowych. Wprowadzenie zakazu ogrodzeń, a nakazu urządzenia zieleni ogranicza prawa właściciela tego terenu, nawet w stopniu naruszającym prawa własności, gdyż właściwie czyni obszar ten ogólnodostępnym dla nieokreślonej liczby osób trzecich. Ogranicza zagospodarowania należącej do właściciela nieruchomości, zał. zdjęcia.
6. W związku z postanowieniami § 14 planu, dotyczącymi strefy ochrony konserwatorskiej - w piśmie dot. zawiadomienia o przystąpieniu do sporządzania "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru gminy S. obejmującego fragment wsi K. Stanowiska archeologiczne wpisane do Krajowej Ewidencji Stanowisk Archeologicznych - podlegającej ścisłej ochronie konserwatorskiej na mocy przepisów art. 6 ust.1 pkt 3a i art.7 ust. 4 ustawy jw. nr. ewid.: [...],[...] i [...] i nr ewid.: [...] i [...] i jest wymieniony nr ewid. [...]. Działka nr [...] nie podlega ochronie konserwatorskiej (zał. - pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz mapa z dnia [...] stycznia 2012 r. i z dnia [...] września 2013 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV. Sąd rozpoznał skargę z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art.3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Stosownie do art.147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W następstwie przeprowadzenia kontroli legalności uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] października 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy S., obejmującego fragment obrębu wsi K., Sąd:
- uwzględnił wniesioną skargę w części, poprzez stwierdzenie nieważności tej uchwały w części odnoszącej się do działki skarżącej, tj. działki nr [...], położonej w obrębie nr [...]K., z racji wydania uchwały w tak ustalonym zakresie z istotnymi naruszeniami trybu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z naruszeniami zasad jego uchwalania,
- w pozostałej części skargę oddalił.
V. Szczegółowa kontrola legalności zaskarżonej uchwały Rady Gminy S. z dnia [...] października 2014 r. prowadzi do następujących wniosków:
1. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało skargą skarżącej, wniesioną na podstawie art.101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), dalej "u.s.g". W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
1.1. Przed wniesieniem skargi skarżąca dopełniła wskazanego wyżej wymogu formalnego, tj. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. (które wpłynęło do organu w tym samym dniu) wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa. Aczkolwiek w dniu [...] maja 2015 r. Rada udzieliła skarżącej odpowiedzi na wystosowane przez nią wezwanie, informując o podjęciu w dniu [...] kwietnia 2015 r. uchwały nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania kolejnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego przedmiotowy teren i wskazując tym samym na perspektywę uregulowania na nowo kwestii przeznaczenia gruntu, zajmowanego obecnie przez schronisko dla zwierząt, niemniej powyższe nie upoważnia do uznania, że wezwanie skarżącej zostało przez organ uwzględnione w sposób wywołujący bezprzedmiotowość wniesienia skargi do Sądu. Wynika to nie tylko z faktu jedynie częściowego odniesienia się przez Radę do zarzutów wniosku, które to zarzuty nie ograniczały się wyłącznie do kwestii schroniska, ale przede wszystkim z tego, że ponowne wszczęcie przez organ procedury planistycznej, wprawdzie mogące w nieokreślonej przyszłości owocować wejściem w życie rozwiązań planistycznych, satysfakcjonujących skarżącą (zdarzenia tego rodzaju nie można jednakże traktować na tym etapie jako pewne), nie jest równoznaczne z niezwłocznym usunięciem przez Radę kwestionowanych przez skarżącą postanowień planu już obowiązującego. Należy w tej sytuacji mówić o bezskuteczności wezwania skarżącej z dnia [...] kwietnia 2015 r., otwierającej drogę do wniesienia skargi do tut. Sądu, co nastąpiło z zachowaniem terminu przewidzianego w art.53 § 2 p.p.s.a.
1.2. Interes prawny skarżącej w sprawie nie budzi zastrzeżeń z racji tego, że skarżąca jest właścicielką działki gruntu, objętej postanowieniami zaskarżonej uchwały (działki nr [...] o pow. 1.4213 ha, położonej we wsi K.). Skarżąca podnosi, że szereg postanowień planu istotnie ingeruje w sposób wykonywania przez nią prawa własności, negatywnie to prawo ograniczając. Uznać w tej sytuacji należy, zważywszy na bezsporny fakt, iż postanowienia planu odnoszą się m.in. do działki skarżącej, że naruszenie interesu prawnego skarżącej, rozumiane jako obiektywny fakt wkroczenia przez postanowienia planu w sposób wykonywania prawa własności do tej działki (bez przesądzania na tym etapie sprawy, czy wkroczenie to nastąpiło zgodnie z przysługującym Gminie władztwem planistycznym, czy też z naruszeniem tego władztwa) zostało w skardze wykazane.
1.3. Wykazanie przez skarżącą naruszenia jej interesu prawnego postanowieniami zaskarżonej uchwały upoważnia Sąd do merytorycznego zbadania przez legalności tego aktu.
1.4. Podkreślenia wymaga, że sprawa niniejsza nie pozostaje w bezpośrednim formalnym związku ze sprawą ze skargi Wojewody [...] na tę samą uchwałę Rady, zawisłą przed tut. Sądem pod sygn. akt IV SA/Wa 1525/15 i rozstrzygniętą nieprawomocnym wyrokiem, wydanym również w dniu [...] grudnia 2015 r., w którym to wyroku Sąd stwierdził nieważność uchwały w całości. Pomimo bezspornego istnienia merytorycznego związku obu postępowań, dotyczących kontroli przez Sąd legalności tego samego aktu prawa miejscowego, nie zachodziły przesłanki do ich połączenia, a to z racji odmienności trybu, w którym obie skargi zostały do Sądu wniesione (skarga Wojewody na podst. art.93 ust.1 u.s.g., skarga skarżącej na podstawie art.101 ust.1 u.s.g.).
2. Będąca przedmiotem skargi uchwała, stanowiąca akt prawa miejscowego została uchwalona na podstawie art.18 ust.2 pkt 5, art.40 ust.1, art.41 ust.1 i art.42 u.s.g. oraz art.20 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ("ustawy planistycznej"), po przeprowadzeniu postępowania uregulowanego przepisami tej ustawy. W wyroku z dnia z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 117/13, publ. LEX Naczelny Sąd Administracyjny poczynił następujące uwagi odnośnie przesłanek dopuszczalności i zakresu rozpatrywania skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego:
(1). Uchwała w zakresie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą podjętą z zakresu administracji publicznej. Niewątpliwie legitymowanym do wniesienia skargi na plan miejscowy w trybie art. 101 u.s.g. jest właściciel nieruchomości objętej ustaleniami tego planu.
(2). Charakter miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprawia, że w przypadku złożenia skargi dotyczącej planu, sąd ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić przedmiot zaskarżenia, którym niekoniecznie musi być cały plan miejscowy. Przedmiotem zaskarżenia mogą być również wyodrębnione części planu stanowiące zbiór indywidualnych regulacji określających przeznaczenie niektórych tylko nieruchomości objętych ustaleniami planu.
(3). Wnoszący skargę do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest związany zakresem wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, jakie wcześniej skierował do organu, który wydał kwestionowaną uchwałę lub zarządzenie.
(4). Jeśli skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności planu powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części tego planu dotyczącej tych nieruchomości. Przyjęcie poglądu, że w sytuacji zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., sąd może stwierdzić nieważność całej uchwały, niezależnie od tego, czy stwierdzone naruszenia odnoszą się do całości planu, czy tylko części, która odnosi się do nieruchomości skarżącego, prowadzi w efekcie do wypaczenia istoty skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż skarga taka staje się w efekcie narzędziem do eliminowania z obrotu prawnego uchwał w całości, bez względu na to, czy stwierdzone naruszenia przy jej procedowaniu miały jakikolwiek wpływ na interes prawny skarżącego.
Uzasadniając powyższe wnioski, NSA wskazała w szczególności, że: "Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g.: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Prawo do wniesienia skargi w powyższym trybie wiązać musi się z ustaleniem, że istnieje realny związek między zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną skarżącego, innymi słowy treść skarżonej uchwały wpływać ma na jego sferę prawnomaterialną, aby uznać, że jest legitymowany do jej "zaczepienia" skargą sądowoadministracyjną. Skarga taka nie ma jednak charakteru actio popularis, zaś sąd zobowiązany jest do zbadania legitymacji procesowej skarżącego poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony interes lub uprawnienie (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. II OSK 1541/12, LEX nr 1379547; wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. SK 30/02, OTK-A 2003, Nr 8, poz. 84). (...) w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Oznacza to, że przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem jest cała uchwała w sprawie planu, jednakże w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad sporządzania planu lub istotnego trybu sporządzania planu, sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności uchwały, ale tylko w części wyznaczonej granicami interesu prawnego skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. II OSK 978/08, (w:) CBOSA). Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności tego planu powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części tego planu dotyczącej tych nieruchomości. Przyjęcie poglądu, że w sytuacji zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., sąd może stwierdzić nieważność całej uchwały, niezależnie od tego, czy stwierdzone naruszenia odnoszą się do całości planu, czy tylko części, która odnosi się do nieruchomości skarżącego, prowadzi w efekcie do wypaczenia istoty skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż skarga taka staje się w efekcie narzędziem do eliminowania z obrotu prawnego uchwał w całości, bez względu na to, czy stwierdzone naruszenia przy jej procedowaniu miały jakikolwiek wpływ na interes prawny skarżącego. Przez to nie różni się ona niczym od skargi organu nadzoru składanej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., której celem jest wyeliminowanie z obrotu sprzecznej z prawem uchwały organu samorządu. W efekcie skarga taka staje się skargą o charakterze actio popularis, a temu z całą pewnością nie służy instytucja obywatelskiej kontroli nad legalnością działalności organów samorządu terytorialnego określona w art. 101 ust. 1 u.s.g.".
3. W myśl powyższych założeń należy stwierdzić, że rozpatrzenie skargi skarżącej na plan mogło doprowadzić do ewentualnego stwierdzenia nieważności tego aktu wyłącznie w granicach wyznaczonych bezpośrednim interesem prawnym skarżącej, nie zaś do stwierdzenia nieważności planu w całości, które to żądanie zawarte zostało w skardze. Podkreślić w tym kontekście należy, również w nawiązaniu do uwag przytoczonych wyżej, że tak daleko idące żądanie skargi nie koresponduje z treścią pisma skarżącej z dnia [...] kwietnia 2015 r., wzywającego Radę do usunięcia naruszenia prawa. W wezwaniu tym skarżąca nie wskazała wprawdzie wprost, czy kwestionuje plan w całości, czy też w części, niemniej w treści pisma zawarta została jednoznaczna intencja doprowadzenia do wyeliminowania z obrotu prawnego wyłącznie tych postanowień planu, które odnoszą się do działki skarżącej (tj. zarówno tych, które odnoszą się do tej działki w sposób bezpośredni, jak i tych, które umożliwiają negatywne oddziaływanie na działkę skarżącej).
5. Skarżąca jest właścicielką działki nr [...], objętą postanowieniami planu. Z załącznika graficznego do planu wynika, że: 1) północna część działki skarżącej stanowi teren zabudowy mieszkaniowo – usługowej (symbol 1.3 MNu), 2) południowa część tej działki stanowi teren zabudowy zagrodowej (symbol 3.3 RM), 3) fragment północnej części działki znajduje się w zasięgu oddziaływania linii elektroenergetycznej SN, 4) zdecydowana większość powierzchni działki znajduje się w granicach strefy ochrony weterynaryjnej istniejącego schroniska dla zwierząt [...], 5) przez południową części działki skarżącej przebiega granica strefy terenów otwartych lokalnego korytarza ekologicznego, 6) graniczny obszar południowej części działki uzyskał przeznaczenie 4.1 WS (tereny wód). Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka skarżącej posiada powierzchnię 1.4213 ha, w tym grunty orne klasy III (symbol RIIIb) zajmują powierzchnię 0.6375 ha.
6. W skardze skarżąca podniosła szereg zarzutów o charakterze proceduralnym, takich jak: (-) nieuwzględnienie wniosku skarżącej o zmianę studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S., (-) nieprzedłożenie do publicznego wglądu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, (-) niewyłożenie do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze zmianami, wynikającymi z uwzględnienia zmian do projektu planu wyłożonego wcześniej do publicznego wglądu, (-) zaniechanie niezwłocznego poinformowania zainteresowanych mieszkańców Gminy w sposób zwyczajowo przyjęty o uchwaleniu planu oraz zamieszczenia na stronie internetowej BIP ostatecznie przyjętej jego wersji.
Z kolei zarzuty skargi, kwestionujące legalność przyjętych w uchwale rozwiązań planistycznych, przedstawiają się w następujący sposób:
- skarżąca kwestionuje tymczasowe dopuszczenie w planie (do dnia [...] sierpnia 2016 r.) użytkowania na działce nr [...], bezpośrednio przylegającej do działki skarżącej, istniejącego schroniska dla zwierząt oraz związane z tym ustanowienie strefy ochrony weterynaryjnej, obejmującej m.in. działkę - § 10 pkt 3 i § 11 planu,
- skarżąca kwestionuje zasadność przeznaczenia części jej działki pod: "Tereny rolne - trwałych użytków zielonych", oznaczone symbolem "RZ" - § 6 ust.4 planu,
- skarżąca kwestionuje zapis planu, dopuszczający wysokość obiektów budowlanych wraz z zamontowanymi na nich urządzeniami oraz antenami i reklamami do rzędnej 137 m n.p.m. – § 11 pkt 1 planu,
- skarżąca kwestionuje zgodność postanowień planu, odnoszących się do stanowisk archeologicznych z postanowieniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r.,
- skarżąca kwestionuje dopuszczalność ustalenia bez jej zgody, na środkowej części jej działki, od strony zachodniej w kierunku wschodnim, przebiegu drogi publicznej,
- skarżąca kwestionuje zasadność oznaczenia części jej działki symbolem 4.1 WS w sytuacji, w której w rzeczywistości teren ten nie stanowi wód powierzchniowych - jest to natomiast rów melioracyjny wodny nr R- U i R- U 6 o łącznej długości ok. 64 m i nie jest to rów mateczny.
7. Stosownie do art.28 ust.1 ustawy planistycznej naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Jak podnosi się w piśmiennictwie (Tomasz Bąkowski "Komentarz do art.28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" publ. LEX) cytowany przepis stanowi lex specialis wobec art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przewidującego że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem (a więc z jakimkolwiek przepisem prawa) są nieważne, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej należy do zadań własnych gminy. W myśl zaś art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienia planistycznego gminy, zwanego w doktrynie "władztwem planistycznym czy też "samodzielnością planistyczną gminy" nie należy rozumieć jako pełnej swobody w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów. Uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane i niezależnie od legalności jest oceniane pod kątem ewentualnego nadużywania uprawnień. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu będą zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień.
8. Sąd obowiązany był w pierwszej kolejności dokonać kontroli prawidłowości trybu sporządzania zaskarżonego planu w odniesieniu do działki skarżącej. Kontrola ta prowadzi do wniosku, iż wskazany wyżej tryb został naruszony w stopniu istotnym, co obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności planu w części dotyczącej działki skarżącej. Przedmiotowe naruszenie trybu sporządzania planu, wywołujące skutki m.in. w stosunku do działki skarżącej, wiąże się z zaniechaniem przez Wójta ponowienia niezbędnych czynności planistycznych, obejmujących w szczególności ponowne częściowe wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu, do którego to ponowienia winno było dojść po wprowadzeniu zmian do pierwotnego projektu planu, wyłożonego przez Wójta do publicznego wglądu (naruszenie art.17 pkt 13 w związku z art.19 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Z akt postępowania planistycznego wynika bowiem niespornie, że: (-) w toku tego postępowania projekt planu został wyłożony przez Wójta do publicznego wglądu tylko jednokrotnie, tj. w dniach [...] lutego – [...] marca 2014 r., o którym fakcie powiadomiono w przewidziany prawem sposób, (-) na sesji Rady Gminy w dniu [...] października 2014 r. uchwalono plan w innym brzmieniu aniżeli projekt wyłożony do wglądu w dniu [...] lutego (16 różniących się postanowień), (-) różnice te wynikają zarówno z uwzględnienia przez Wójta części uwag do projektu planu, jak i (w znacznej większości) z własnej inicjatywy Wójta. Stwierdzić przy tym należy, że wprowadzone zmiany miały charakter istotny (faktyczna likwidacja projektowanych wcześniej rozwiązań komunikacyjnych, zmiana przeznaczenia terenu z zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na zagrodową) i nie miały znaczenia jednostkowego, albowiem ich skutki nie odnosiły się również do nieruchomości sąsiednich.
8.1. Należy we wskazanym wyżej kontekście odnotować, że literalne brzmienie art.17 pkt 13 ustawy planistycznej może sugerować brak obowiązku ponownego wykładania przez Wójta projektu planu do publicznego wglądu w następstwie uwzględnienia uwag do pierwotnego projektu (literalnie przywołany przepis nakłada na Wójta jedynie obowiązek ponowienie w niezbędnym zakresie uzgodnień). Obowiązek taki jednakże stanowczo akcentuje się w orzecznictwie sądowym, odwołując się do relacji art.17 pkt 13 oraz art.19 ustawy planistycznej (dotyczącym rad gmin).
W wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 505//13, publ. LEX, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, co następuje: "Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela pogląd sądu wojewódzkiego, wedle którego wprowadzenie istotnych zmian do projektu planu bez ponowienia w tym zakresie wyłożenia projektu do publicznego wglądu, stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, które z mocy art. 28 ust. 1 Upzp skutkuje stwierdzeniem nieważności całej uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko takie prezentowane jest w judykaturze - np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2012 r., II OSK 1426/12 (LEX nr 1234142) stwierdzono, iż to charakter i rozmiar dokonanych zmian będzie decydujący dla ewentualnej konieczności ponowienia procedury planistycznej. W sytuacji, gdy dokonane zmiany będą miały charakter jednostkowy, niewywierający wpływu na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości, mogą one zostać wprowadzone bez konieczności ponowienia procedury planistycznej. Dopiero wprowadzenie zmian o charakterze ogólniejszym oraz w sytuacji istnienia konfliktu interesów różnych grup właścicieli działek położonych na obszarze objętym zmianami, powtórzenie czynności planistycznych w tym zakresie należy uznać za konieczne.".
8.2. Ponadto, zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem trybu uchwalenia planów miejscowych, polegającym na: 1) nieprzedstawieniu przez Wójta Gminy Radzie Gminy projektu planu miejscowego w wersji uwzględniającej uwagi zgłoszone przez skarżącą w dniu 23 lutego 2014 r. (naruszenie art.17 pkt 14 ustawy planistycznej), 2) uchwaleniu planu w wersji nie odzwierciedlającej faktu uwzględnienia wskazanych wyżej uwag przez Wójta i Radę (naruszenie art.19 ust.1 i art.20 ust.1 ustawy).
9. Przepis §8 uchwały w związku z jej §14 i §18 wykracza, w odniesieniu do działki skarżącej poza zakres ustawowej delegacji do regulowania kwestii związanych z podziałem nieruchomości (art.15 ust.2 pkt 8 i art.15 ust.3 pkt 10 ustawy planistycznej). Wadliwość ta wynika z następujących przyczyn:
(1). Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 ustawy planistycznej w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 130, poz. 871), nie upoważniały do określenia zasad i warunków podziałów nieruchomości, innych niż dokonywane w trybie scalania i podziału nieruchomości, w przeciwieństwie do art.10 ust. 1 pkt 7 nieobowiązującej już ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Określenie minimalnej powierzchni nowo wydzielanej działki budowlanej może z kolei nastąpić, na podstawie art.15 ust.3 pkt 10 ustawy planistycznej, dla procedur wszczętych po dniu 21 października 2010 r. (data podjęcia uchwały intencyjnej o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego). Przystępując do sporządzania przedmiotowego planu w dniu [...] października 2011 r. Rada Gminy S. miała możliwość określenia minimalnej powierzchni nowo wydzielanej działki dla potrzeb dokonywania podziału nieruchomości - co więcej z takiego uprawnienia skorzystała (quod vide § 8 ust. 6, 7 i 8 uchwały), o czym mowa niżej, nie miała jednak podstaw prawnych do określenia warunków (quod vide § 8 ust. 1 uchwały), odstępstw oraz formułowania zakazów dokonywania podziałów (quod vide § 8 ust. 10 uchwały), minimalnej szerokości frontu działki (quod vide § 8 ust. 2, 3 i 4 uchwały) oraz kąta położenia granic działki w stosunku do pasa drogowego (quod vide § 8 ust. 5 uchwały) w odniesieniu do trybu podziału innego niż scalenia i podziały nieruchomości. Należy bowiem odróżnić instytucję "podziału nieruchomości" (art. 93 i następne zawarte w rozdziale 1 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami), od instytucji "scalenia i podziału nieruchomości" (art. 101 i następne zawarte w Rozdziale 2, Działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami). Z przywołanych powyżej zapisów jednoznacznie wynika, iż warunki i zasady podziału nieruchomości ustala ustawa o gospodarce nieruchomościami, określając kryteria dopuszczające podział nieruchomości zarówno w przypadku, gdy dotyczy on nieruchomości położonych na obszarze, dla którego uchwalono plan miejscowy, jak i na obszarze, dla którego brak jest takiego planu (art. 93, art. 94, art. 95 ustawy jw.). Jako jedno z podstawowych kryteriów dopuszczających podział nieruchomości, ustawa wskazuje zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1 ustawy jw.), przy czym zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. W przedmiotowym przypadku zgodność ta dotyczy również minimalnej powierzchni nowotworzonej działki budowlanej, bowiem intencyjna uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego podjęta została po 21 października 2010 r. Natomiast sama ocena dopuszczalności podziału dokonywana jest przez właściwy organ (organ wykonawczy gminy) w postępowaniu administracyjnym (art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Tym samym rada gminy nie posiada kompetencji do tego, aby w formie uchwały, dopuszczać lub nie, podział nieruchomości na obszarze objętym planem. Pomimo tego, w przywołanych powyżej ustaleniach uchwały Rada określiła zasady podziałów nieruchomości, polegające m.in. na określeniu minimalnej szerokości frontu działki oraz kąta położenia granic działki w stosunku do pasa drogowego, w ramach ustaleń dotyczących zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego przy podziałach nieruchomości;
(2). W zaskarżonej uchwale zastrzeżono, że zmniejszenie minimalnych powierzchni nowo wydzielonych działek budowlanych może nastąpić w uzasadnionych przypadkach, czemu jednakże nie towarzyszy sprecyzowanie tego pojęcia. Odstępstwa od norm dyktowanych aktem prawa miejscowego, muszą być opisane precyzyjne, konkretnie określone, zawężające pole interpretacji, aby nie mogły być rozumiane zbyt szeroko przez organy stosujące prawo;
10. Jak już wskazano powyżej północna część działki skarżącej została przeznaczona w planie pod zabudowę mieszkaniową ("1.3. MNu"). Z akt sprawy nie wynika w sposób bezsporny, czy w skład tej jednostki planistycznej wchodzą również grunty III klasy bonitacyjnej. O ile sytuacja tego rodzaju miałaby miejsce, to wskazać należy, że zmiana przeznaczenia takich gruntów z rolnego na nierolne wymagałaby uprzedniego przeprowadzenia procedury, o której mowa w art.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zignorowanie takiego wymogu byłoby równoznaczne z naruszeniem trybu uchwalenia planów miejscowych, jak i z naruszeniem zasad sporządzania planów poprzez określenie w planie przeznaczenia gruntów rolniczych klasy III i leśnych jako nierolnicze i nieleśne w sytuacji nieuzyskania na powyższą zmianę przeznaczenia stosownych zgód (naruszenie art.15 ust.1, art.17 pkt 6 lit.c ustawy planistycznej oraz art.7 ust.2 pkt 1, 2 i 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych).
10.1. Przepis art.7 ust.1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 maja 2013 r. (a zatem w dacie wydania zaskarżonej uchwały) przewiduje, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z ust.2 cytowanego artykułu wynika, że zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne wymagały: (pkt 1) grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III – wymagana zgoda ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, (pkt 2) grunty leśne stanowiące własność Skarbu Państwa – wymagana zgoda Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby, (pkt 5) pozostałe grunty leśne – wymagana zgoda marszałka województwa wyrażana po uzyskaniu opinii izby rolniczej.
10.3. Nie ulega wątpliwości, że rygory w zakresie odralniania gruntów, obowiązujące do dnia 25 maja 2013 r. były bardziej liberalne. Przepis art.7 ust.2 pkt 1 stanowił wprawdzie, że przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z tym jednakże zastrzeżeniem, że wymóg taki powstawał o ile zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha. Wykładnia poprzednio obowiązującego brzmienia art.7 ust.2 pkt 1 ustawy budziła wątpliwości co do tego, czy wskazany w nim obszar 0,5 ha należy odnosić wyłącznie do tej części gruntu rolnego, która miałaby zmienić przeznaczenie (rozstrzygającym dla ustalenia, czy dla projektowanej zmiany przeznaczenia danego gruntu wymagana byłaby stosowna zgoda, czy też nie, byłoby wtedy to, czy zmianie przeznaczenia miałoby ulec do 0,5 ha, czy też obszar większy), czy też obszar 0,5 ha należy odnosić (niezależnie od powierzchni gruntu, w odniesieniu do której zmianę przeznaczenia się planuje) do powierzchni gruntu rolnego, którego naturalną część grunt objęty planowanym przeznaczeniem stanowi (rozstrzygającym w tej sytuacji byłoby ustalenie, czy grunt objęty planowaną zmianą przeznaczenia stanowi część składową co najmniej półhektarowego gruntu rolnego). Nie ulega wątpliwości, że pierwszy z przytoczonych wyżej sposobów wykładni art.7 ust.2 pkt 1 ustawy nie realizował we właściwy sposób postulatu ochrony gruntów rolnych, stwarzając możliwość omijania ustawowych rygorów poprzez uprzednie dzielenie gruntów rolnych, projektowanych do zmiany przeznaczenia na części o powierzchni nie przekraczającej 0,5 ha. Zmiana zapisów ustawowych podyktowana była m.in. potrzebą ukrócenia tego rodzaju praktyk.
10.4. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w procedurze planistycznej, zakończonej poprzednio obowiązującym planem miejscowym, tj. planem z 1997 r. nie uzyskano zgody na odrolnienie działek objętych tym planem. Nie można wykluczyć, że według ówcześnie obowiązującego brzmienia art.7 ust.2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zgoda taka nie była wymagana, aczkolwiek jednoznaczne rozstrzygnięcie tej kwestii wymagałoby uprzedniego ustalenia, w oparciu o który spośród przytoczonych wyżej dwóch sposobów wykładni przedmiotowego przepisu ówczesny organ uchwałodawczy Gminy formułował pogląd o braku konieczności uzyskania takiej zgody. Powyższe nie ma jednakże istotnego znaczenia w sprawie, albowiem nawet gdyby istotnie na dzień uchwalenia planu z 1997 r. wskazane wyżej działki nie podlegały obostrzeniom przewidzianym w art.7 ust.2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych według brzmienia obowiązującego ówcześnie, to brak jest wystarczających przesłanek prawnych do przyjęcia, że wyłączenie z tego reżimu ochronnego jest trwałe, wywołujące skutki nawet wtedy, gdyby w toku kolejnych procedur planistycznych reżim ten uległ zaostrzeniu. O braku podstaw do stosowania takiego nowego reżimu możnaby mówić tylko w razie skonsumowania (przed wejściem w życie nowych regulacji) możliwości zmiany przeznaczenia gruntów rolnych bez konieczności uruchamiania procedur, o których mowa w art.7 ust.2 pkt 1 ustawy, poprzez wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej na zasadach określonych w art.11 i nast. tej ustawy. Sytuacja taka nie miała miejsca w odniesieniu do spornych nieruchomości rolnych, objętych zaskarżonym planem. od czasu poprzedniej procedury planistycznej przedmiotowe działki nie zostały zagospodarowane, stanowiąc w dalszym ciągu grunty rolne o wysokiej klasie bonitacyjnej.
W świetle powyższych uwarunkowań nie może ulegać wątpliwości, że do oceny kwestii, czy zmiana przeznaczenia nieruchomości rolnych, objętych zaskarżonym planem wymagała przeprowadzenia procedury przewidzianej w art.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zastosowanie miał stan prawny, obowiązujący w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały z dnia [...] października 2014 r., nie zaś stan historyczny, obowiązujący w dacie uchwalenia poprzednio obowiązującego planu z 1997 r.
10.5. Nieprzeprowadzenie wskazanej wyżej procedury w odniesieniu do działki skarżącej, przy uchwalaniu planu zaskarżonego obecnie, nie może prowadzić do automatycznego wniosku, że w sprawie doszło do naruszenia art.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które należałoby zakwalifikować zarówno jako istotne naruszenie trybu uchwalania planu (poprzez zaniechanie wystąpienia przez organ planistyczny, w toku postępowania, o uzyskanie wymaganych prawem zgód), jak i zasad jego sporządzania (poprzez ostateczne ustalenie w planie innego niż rolne i leśne przeznaczenia odpowiednio gruntów rolnych i leśnych). Brak podstaw do formułowania tak daleko idącego wniosku wynika z przywołanego już wcześniej braku możliwości ustalenia przez Sąd w oparciu o dokumentację kontrolowanego postępowania planistycznego, czy w skład jednostki planistycznej "1.3 MNU", znajdującej się na działce skarżącej, wchodzą również grunty III klasy bonitacyjnej. W tej sytuacji Sąd nie stawia zaskarżonej uchwale zarzutu naruszenia w odniesieniu do działki skarżącej przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a jedynie sygnalizuje tę kwestię w kontekście ewentualnego ponowienia procedury planistycznej w przyszłości.
11. Kwestionowany przez skarżącą zapis §10 ust.3 planu nakazuje likwidację schroniska dla bezdomnych zwierząt, zlokalizowanego na sąsiadującej z działką skarżącej działce nr [...], do dnia [...] sierpnia 2016 r. pod warunkiem zachowania wszelkich określonych przepisami odrębnymi wymogów sanitarnych i weterynaryjnych. Z przepisem tym koresponduje §11 ust.3 planu, stosownie do którego ustala się, tymczasowo, tj. do czasu likwidacji istniejącego schroniska dla bezdomnych zwierząt, zachowanie strefy ochrony weterynaryjnej (zaznaczonej informacyjnie na rysunku planu) w odległości do 150 m od granicy działki schroniska, jako terenu z zakazem realizacji nowych siedzib ludzkich, w szczególności obiektów na stały pobyt ludzi, w tym zabudowy mieszkaniowej, obiektów użyteczności publicznej oraz innych obiektów i zakładów wymienionych w przepisach odrębnych dotyczących wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt. Po likwidacji schroniska dla bezdomnych zwierząt zakazy powyższe przestają obowiązywać.
Bezspornym jest, że funkcjonowanie w pobliżu działki skarżącej schroniska dla zwierząt, a w szczególności objęcie działki skarżącej wskazaną wyżej strefą ochronną, stanowią intensywną, negatywną ingerencję w przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości. Jednocześnie zaznaczyć należy, że co do zasady zakreślenie w kwestionowanym przez skarżącą §10 ust.3 planu ostatecznego terminu likwidacji schroniska wychodzi naprzeciw oczekiwaniom skarżącej, potwierdzając że likwidacja schroniska jest rzeczą przesądzoną, a jej odroczenie w czasie wynika wyłącznie z potrzeby umożliwienia podmiotowi prowadzącemu schronisko znalezienia innej lokalizacji. Zważywszy na fakt, że zaskarżony plan wszedł w życie w dniu [...] kwietnia 2015 r., stwierdzić należy, że na likwidację schroniska wyznaczono rok i niewiele ponad cztery miesiące. Uznać należy, że tego rodzaju rozwiązanie, przewidujące osiągnięcie satysfakcjonującego przez skarżącą stanu w konkretnym i bliskim czasowo horyzoncie czasowym nie narusza granic władztwa planistycznego Gminy. Podstawą do zawarcia w planie wskazanej wyżej regulacji jest art.35 ustawy planistycznej, przewidujący, że tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Tym samym wniesioną skargę należało oddalić w części kwestionującej §10 ust.3 i §11 ust.3 planu.
11.1. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżąca ma prawo egzekwowania (we właściwych po temu trybach prawnych) od podmiotu prowadzącego schronisko przestrzegania obowiązków, związanych z jego prowadzeniem, wynikających z przepisów szczególnych.
11.2. Jednocześnie zauważyć należy, mając na uwadze fakt wyeliminowania całego planu (a zatem również jego §10 ust.3 i §11 ust.3) we wspomnianej na wstępie równolegle toczącej się sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1525/15, że nowe uregulowanie planistyczne (przy założeniu, że wyrok wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1525/15 uzyska walor prawomocności), winno konsekwentnie przyjąć zdecydowanie krótszy termin na likwidację schroniska (o ile oczywiście potrzeba taka nie stanie się bezprzedmiotowa w następstwie ostatecznego przeprowadzenia w międzyczasie planowanej likwidacji), mając na uwadze fakt, że co najmniej kilkunastomiesięczny okres, jaki upłynąłby do dnia wejścia w życie nowej regulacji winien być aktywnie wykorzystany przez podmiot prowadzący schronisko na znalezienie nowej lokalizacji.
12. Analiza rysunku planu prowadzi do wniosku, że wbrew przekonaniu skarżącej żadna z części działki nr [...], stanowiącej własność skarżącej nie uzyskała przeznaczenia Tereny rolne – trwałych użytków zielonych (symbol "RZ"). Cała południowa część działki skarżącej jest objęta jednostkami "3.3 RM" oraz "4.1 WS", sąsiadując wprawdzie od południowego zachodu z terenami o przeznaczeniu "6.3 Rz", niemniej jest to południowa część działki nr [...], wyraźnie odgraniczona linią rozgraniczającą od działki skarżącej. W tej sytuacji zarzut skargi, że część działki skarżącej została wadliwie zakwalifikowana jako obszar o symbolu "Rz" nie znajduje potwierdzenia. Skarga w tym zakresie podlega zatem oddaleniu.
13. Analiza rysunku planu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że strefa ochrony konserwatorskiej stanowiska archeologicznego, zlokalizowana w całości na działkach [...] oraz [...], sąsiadujących z działką skarżącej, nie narusza w jakikolwiek sposób jej interesu prawnego. Skarga w tym zakresie podlega zatem oddaleniu.
14. Z analizy rysunku planu wynika również, że na działce skarżącej nie zaplanowano przebiegu żadnej drogi publicznej. Skarga w tym zakresie podlega zatem oddaleniu.
15. Kwestionowany przez skarżącą zapis §11 ust.1 planu odnosi się wyłącznie do problemu maksymalnej dopuszczalnej wysokości obiektów budowlanych, uwzględniającej również wysokość zamontowanych na tych obiektach urządzeń, anten i reklam. Nie jest to zatem przepis planu, regulujący kompleksowo kwestię dopuszczalności montowania na obiektach budowlanych urządzeń, anten i reklam. Skarga w tym zakresie podlega zatem oddaleniu.
16. Zarzut wadliwego w ocenie skarżącej zakwalifikowania części jej działki jako wody stojące (rów) skarżąca będzie mogła ponownie podnieść w ponownej procedurze planistycznej.
17. Co do zasady nieuwzględnienie przez Radę wniosku skarżącej o zmianę studium kierunków i uwarunkowań przestrzennego zagospodarowania Gminy nie stanowi uchybienia, mającego wpływ na ważność zaskarżonego planu. Wniosek o zmianę studium nie jest bowiem dla Rady prawnie wiążący i może (natomiast nie musi) stanowić jedynie przesłankę do podjęciu działań w tym zakresie z urzędu.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.147 § 1, 151 i art.152 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło