IV SA/Wa 2046/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-14
Skład orzekający: Małgorzata Leśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła na wezwanie organu dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykonała wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, co uniemożliwia wszechstronną ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając wstępne oświadczenie o stanie majątkowym. Referendarz sądowy uznał oświadczenie za niewystarczające i wezwał pełnomocnika skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów. Pełnomocnik nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, a skarżący w międzyczasie uiścił wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania R. G. prawa pomocy w żądanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr KOA/1415/Ar/17 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania R. G. prawa pomocy w żądanym zakresie.
Skarżący R. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż otrzymuje zasiłek rehabilitacyjny w kwocie 1100 zł, posiada 5/8 z 1/2 domu, działkę o powierzchni 5145m2. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił wyżywienie 600 zł, leki 150 zł, opłaty domowe 250 zł, przejazdy 100 zł. Ponadto skarżący podał, iż pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną.
Z uwagi, iż złożone oświadczenie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do przedstawienia w terminie 14 dni: a) wyciągów z wszelkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy; b) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez skarżącego zasiłku rehabilitacyjnego; c) dokumentu potwierdzającego rozdzielność majątkową małżeńską z żoną B. G.; d) kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów) wskazujących wysokość, ponoszonych przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych opłat związanych z eksploatacją domu (np. opłaty za media), ze wskazaniem, czy opłata obejmuje rozliczenie miesięczne, czy też dwumiesięczne; e) kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów) wskazujących wysokość ponoszonych kosztów leczenia; f) oświadczenia, czy skarżący uzyskuje dochody, jeśli tak to w jakiej wysokości z nieruchomości leśnej o powierzchni 5145m2, której jest właścicielem. Powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego otrzymał 9 października 2017 r. i nie udzielił na nie odpowiedzi. W zakreślonym 14-dniowym terminie skarżący uiścił tytułem wpisu sądowego od skargi kwotę 500 zł.
W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby fizycznej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak również dane o stanie rodzinnym. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa (postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OZ 770/17, z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 242/17, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 713/09).
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykonał zarządzenia referendarza sądowego, nie przedstawił żądanych dokumentów, jak również nie złożył stosowych oświadczeń. Uchylając się od złożenia pełnego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego uniemożliwił dokonanie wszechstronnej oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06). Referendarz sądowy podkreśla, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywał na skarżącym, brak jest bowiem podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej skarżącego. Wobec powyższego skoro skarżący nie wykonał wezwania skierowanego w trybie art. 255 p.p.s.a. a oświadczenie złożone w niniejszej sprawie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, należało odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Ponadto należy nadmienić, że skarżący 21 października 2017 r. uiścił tytułem wpisu sądowego od skargi kwotę 500 zł.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło