IV SA/Wa 2093/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu nadzorczym organu nadzoru nad samorządem terytorialnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym wszczętym przez organ nadzoru na podstawie art. 93 ustawy o samorządzie gminnym, w charakterze uczestnika na prawach strony, powołując się na swój interes prawny lub statutową działalność?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu nadzorczym organu nadzoru nad samorządem terytorialnym, nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym wszczętym przez organ nadzoru na podstawie art. 93 ustawy o samorządzie gminnym, w charakterze uczestnika na prawach strony. Postępowanie to toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru i gminy, a organizacja społeczna nie może nabyć uprawnień strony w postępowaniu sądowym, jeśli nie mogła brać udziału w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, powołując się na swój interes prawny i statutową działalność. Sprawa dotyczyła skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej w M. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie argumentowało, że brało udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym planu, składając wnioski i uwagi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym Stowarzyszenia E.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia E. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym Stowarzyszenia E. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Stowarzyszenie E. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o dopuszczenie go, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 §4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do postępowania sądowego w charakterze uczestnika, w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Stowarzyszenie podniosło, iż aktywnie uczestniczyło w postępowaniu dotyczącym zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. poprzez składanie m.in. wniosków czy uwag do projektu planu. Pismem z dnia [...] września 2009 r. wezwało Radę do usunięcia naruszenia prawa, jednak to wezwanie uznano za przedwczesne. Stowarzyszenie podniosło także, iż sprawa dotyczy zakresu jego regulaminowej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowego stanowi art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej Ppsa). Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 Ppsa jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednak rozszerzeniem tej zasady jest art. 33, który w § 1 stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei § 2 art. 33 stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Stowarzyszenie wnosząc o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym podniosło, iż sprawa dotyczy zakresu statutowej jej działalności. Z regulaminu Stowarzyszenia dołączonego do wniosku wynika, że celem jego działania jest m.in. wnoszenie uwag i wniosków do planów zagospodarowania przestrzennego, czy zaskarżanie w formie przewidzianej prawem planów zagospodarowani przestrzennego. Należy jednak mieć na względzie, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w trybie nadzoru – określonym w art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U z 2001 r. Nr 142 poz. 1591), przez Wojewodę [...]. Zgodnie z tym przepisem po upływie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, organ nadzoru może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wniesienie przez wojewodę - jako organ nadzoru nad samorządem terytorialnym - skargi na uchwałę nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem, nie jest uzależnione od wcześniejszego wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Postępowanie takie toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy, której rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Wobec tego nie mogą brać w nim udziału inne podmioty, nawet wówczas, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego, czy statutowej działalności. Skoro Stowarzyszenie nie mogłoby brać udziału w postępowaniu nadzorczym Wojewody [...], prowadzonym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to również nie może nabyć takiego uprawnienia w postępowaniu, które jest inną formą tego samego nadzoru, a więc w postępowaniu ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta M.. Podsumowując stwierdzić należy, że Stowarzyszenie, które powołuje się na swój cel statutowy i domaga się dopuszczenia na prawach strony do postępowania sądowadministracyjnego nie może zostać - ani na płaszczyźnie przepisów ustawy o samorządzie gminnym ani na gruncie przepisów Ppsa - uczestnikiem postępowania na prawach strony. Sądownictwo administracyjne nie zna instytucji interwenienta ubocznego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II OZ 1072/09). Podmiot, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone aktem prawa miejscowego może, w odpowiednim trybie, zaskarżyć je do sądu administracyjnego. Stowarzyszenie nie może zatem stać się uczestnikiem postępowania sądowego na prawach strony w sprawie uruchomionej skargą Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro nie należy do stron postępowania nadzorczego na działalnością samorządu gminy i nie mogło brać w nim udziału. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 Ppsa orzekł ja w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło