IV SA/Wa 2100/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-07
Skład orzekający: Anna Sękowska, Aneta Dąbrowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, powołując się na cele statutowe związane z ochroną walorów miasta i ładu przestrzennego, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy na prawach strony, jeśli nie wykaże konkretnego interesu społecznego uzasadniającego jego udział w tym konkretnym postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny prawidłowo odmówiły dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy na prawach strony, ponieważ organizacja nie wykazała istnienia konkretnego interesu społecznego, który uzasadniałby jej udział w tym postępowaniu. Samo powoływanie się na ogólne cele statutowe dotyczące ochrony walorów miasta i ładu przestrzennego nie jest wystarczające, jeśli nie zostanie wykazane, w jaki sposób udział organizacji przyczyni się do lepszego wyjaśnienia sprawy lub ochrony konkretnego interesu społecznego w danym postępowaniu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej, powołując się na cele statutowe związane z ochroną walorów miasta i ładu przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło dopuszczenia, uznając, że choć cele statutowe są spełnione, brak jest interesu społecznego. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, powtarzając argumentację o konieczności ochrony charakteru miasta i jego dzielnicy uzdrowiskowej. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że Stowarzyszenie nie wykazało konkretnego interesu społecznego uzasadniającego jego udział w tym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu odwoławczym na prawach strony oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy poprzedzające je postanowienie Nr [...], z dnia [...] lutego 2015 r., orzekające o odmowie dopuszczenia [...] (obecnie [...]) do udziału na prawach strony w postępowaniu odwoławczym, które toczy się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] w związku z odwołaniem złożonym przez spółkę [...] sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w [...], przy ul. [...], od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą zewnętrzną w tym parkingów, dróg wewnętrznych, zjazdów publicznych z ul. [...] i [...], wiaty na wózki, pylonu reklamowego, na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą zewnętrzną w tym parkingów, dróg wewnętrznych, zjazdów publicznych z ul. [...] i [...], wiaty na wózki, pylonu reklamowego, na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła spółka [...] sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w [...], przy ul. [...]. Sprawa została zarejestrowana w Kolegium pod sygnaturą [...].
W toku postępowania odwoławczego pismem z dnia 27 listopada 2014 r., Stowarzyszenie [...] (obecnie Stowarzyszenie [...]) (dalej "stowarzyszenie") wystąpiło na zasadzie art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a.") o dopuszczenie do udziału na prawach strony w przywołanym postępowaniu odwoławczym. Stowarzyszenie wskazało, iż wniosek jest motywowany troską o zachowanie szczególnych walorów Miasta [...]. Zdaniem Stowarzyszenia, planowana zabudowa może mieć wpływ na unikalny charakter Miasta [...], w szczególności w zakresie w jakim uregulowane zostaną dopuszczalny sposób zabudowy na objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy działkach, minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, warunki w zakresie infrastruktury technicznej, czy też dopuszczalna liczba miejsc parkingowych. Stowarzyszenie wskazało również, iż występuje w obronie interesu społeczności lokalnej, która jest zainteresowana ochroną walorów miasta
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą zewnętrzną w tym parkingów, dróg wewnętrznych, zjazdów publicznych z ul. [...] i [...], wiaty na wózki, pylonu reklamowego, na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...], wskazując iż co prawda cele statutowe Stowarzyszenia przemawiają za dopuszczeniem go do udziału w ww. postępowaniu, jednakże nie istnieje interes społeczny, który uzasadniałby konieczność dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.
Stowarzyszenie dochowując terminu ustawowego złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż wypełnia ono kryterium interesu społecznego przemawiającego za udziałem w postępowaniu, z uwagi na dążenie do zachowania charakteru miasta i jego dzielnicy uzdrowiskowej, gdzie ma być zrealizowana planowana inwestycja. Dążenie to przejawiać się zaś ma w zachowaniu rozproszonej zabudowy na bardzo dużych działkach i zachowanie w stanie niezmienionym drzewostanu [...], wpływającego na leczniczo-sanatoryjny walor środowiska przyrodniczego [...]. Stowarzyszenie spełnia misję, dążąc do zrównoważonego rozwoju miasta w harmonii ze środowiskiem przyrodniczym, gospodarczym i społecznym, przez co zapewnione zostanie przekształcenie miasta w ośrodek lecznictwa uzdrowiskowego, odnowy biologicznej i rekreacji. W interesie społecznym zaś leży, aby w otoczeniu obiektów zabytkowych nie powstała zabudowa chaotyczna, naruszająca ład przestrzenny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając powyższy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r., Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ opisał istotę postępowania z wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na gruncie przepisów k.p.a. Organ zwrócił nadto uwagę, że nawet w przypadku gdy udział organizacji społecznej uzasadniony jest celami statutowymi, to konieczne jest aby przemawiał za tym interes społeczny, zaś ciężar dowodu w wykazaniu tego interesu spoczywa na organizacji społecznej.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie [...] (dawniej: [...]), wskazując na naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. i wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Stowarzyszenie powtórzyło w dużej mierze argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że dąży do zachowania charakteru miasta i jego dzielnicy uzdrowiskowej, gdzie ma być zrealizowana planowana inwestycja, poprzez zachowanie rozproszonej zabudowy na bardzo dużych działkach i zachowanie w stanie niezmienionym drzewostanu [...], wpływającego na leczniczo-sanatoryjny walor środowiska przyrodniczego [...]. Misją Stowarzyszenia jest zrównoważony rozwój miasta w harmonii ze środowiskiem przyrodniczym, gospodarczym i społecznym, przez co zapewnione zostanie przekształcenie miasta w ośrodek lecznictwa uzdrowiskowego, odnowy biologicznej i rekreacji, wyróżniający się w regionie [...] wysokim standardem świadczonych usług i zamieszkania na wysokim poziomie warunków życia. W interesie społecznym zaś leży, aby w otoczeniu obiektów zabytkowych nie powstała zabudowa chaotyczna, naruszająca ład przestrzenny. Zdaniem stowarzyszenia kontroli społecznej powinno podlegać czy w wyniku wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, nie dojdzie do naruszenia krajobrazowych i przyrodniczych walorów miasta [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Istota sprawy w rozpoznanej sprawie sprowadza się do ustalenia prawidłowości odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, z uwagi na niespełnienie przez stowarzyszenie ustawowej przesłanki posiadania interesu społecznego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zasadą w postępowaniu administracyjnym jest udział w nim stron, przy czym pojęcie strony określone zostało w art. 28 k.p.a. Wyjątkiem od tej zasady jest udział w postępowaniu organizacji społecznych, których uczestnictwo nie wynika z istnienia po ich stronie własnego interesu prawnego, lecz przemawia za tym wyłącznie interes społeczny, przy czym ten udział musi być uzasadniony celami statutowymi. Udział organizacji społecznych w konkretnym postępowaniu administracyjnym nie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną samych stron, dlatego przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Przewidziana w art. 31 k.p.a. procesowa instytucja uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej działającej na prawach strony jest wyjątkiem od zasady udziału w postępowaniu administracyjnym jego strony lub stron w rozumieniu art. 28 k.p.a. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie wynika bowiem – tak jak w przypadku strony – z istnienia własnego interesu prawnego organizacji, lecz ze skonkretyzowanego interesu społecznego mającego odzwierciedlenie w konkretnej indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, a przy tym mieszczącego się w celach statutowych takiej organizacji.
W niniejszej sprawie bezsporne jest wystąpienie pierwszej z ww. ustawowych przesłanek. Kolegium uznało bowiem, iż cele statutowe Stowarzyszenia uzasadniają jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Sąd akceptuje to rozumowanie, gdyż z odpisu KRS dla Stowarzyszenia wynika, iż jego celem jest: wspieranie i inicjowanie szeroko pojętych działań na rzecz wszechstronnego rozwoju Miasta [...] i Powiatu [...], uwzględniającego jego historię, kulturę, walory przyrodnicze i korzystne położenie geograficzne..
Sporną w sprawie jest kwestia, czy zachodzi druga przesłanka warunkująca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, to znaczy, czy za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny.
Rozważając wystąpienie tej okoliczności, wskazać w pierwszym rzędzie należy, że pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 k.p.a. oraz indywidualnej ocenie. Przy tym, Sąd uznaje za słuszne stanowisko Kolegium, iż pojęcie "interes społeczny" należy wiązać z działaniami na rzecz spraw istotnych ze społecznego punktu widzenia, a więc mających znaczenie dla funkcjonowania ogółu społeczności tj. ochrona zdrowia, przyrody, wartości kulturowych czy też zabytków. Tak rozumiany interes społeczny nie jest więc pojęciem ogólnym, ale zespołem wartości istotnych i ważnych ze społecznego punktu widzenia, a które z tych właśnie względów wymagają ochrony w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Oceniając, czy w konkretnej sprawie wystąpił interes społeczny uzasadniający dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu na prawach strony, organ musi mieć na uwadze, że udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników postępowania. Z tej przyczyny, organ administracji oceniając wystąpienie przesłanki interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, musi z jednej strony uwzględniać fakt, że udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. winien odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 843/07, Lex nr 501062), z drugiej jednak strony – ochronę interesu strony postępowania. Stąd interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę, niż interes samej strony.
Z powyżej wskazanych względów organizacja społeczna powinna z dużą starannością i dokładnością wykazać zasadność udziału w konkretnym postępowaniu. Jej udział w sprawie nie jest bowiem obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy, a z reguły tak właśnie jest. W celu wykazania zasadności swojego udziału w postępowaniu, stowarzyszenie winno uprawdopodobnić, że jego udział w postępowaniu przyczyni się do lepszego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08, publ. CBOSA). Natomiast na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie (wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1339/09, publ. CBOSA.). Stąd, zdaniem Sądu to na organizacji społecznej spoczywa obowiązek wykazania zasadności udziału w postępowaniu. Podkreślić jeszcze raz należy, że jej udział w sprawie nie jest bowiem obojętny dla stron.
W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, iż organizacja ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu winna nie tylko wykazać – konkretnie i szczegółowo – interes społeczny w tym postępowaniu, ale również uzasadnić potrzebę ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu społecznego. (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1925/10). Sąd w ww. wyroku, stanął bowiem na stanowisku, że ustawodawca formułując przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nie dał tym organizacjom uprawnień kontrolnych, do badania i nadzorowania przebiegu postępowania administracyjnego. Z woli ustawodawcy organizacje społeczne mogą wstępować do udziału w postępowaniu, o ile mają w tym interes społeczny. Sąd wskazał, że za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Organizacja powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. Dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie wystarczy jedynie zainteresowania organizacji jego przedmiotem.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela wyżej przywołany pogląd prezentowany w orzecznictwie, uznając go za własny i kierując się nim przy rozpoznaniu niniejszej sprawy.
Odnosząc zatem powyższe do rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że żądanie dopuszczenia organizacji społecznej dotyczy postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą zewnętrzną w tym parkingów, dróg wewnętrznych, zjazdów publicznych z ul. [...] i [...], wiaty na wózki, pylonu reklamowego, na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].
Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z Kolegium, że ani z wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, ani z pozostałych pism, w tym z zażalenia, nie wynika interes społeczny uzasadniający dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym konkretnym postępowaniu.
Analiza wniosku o dopuszczenie do udziału oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy prowadzi do wniosku, że przyczynami które stanowią interes publiczny uzasadniający udział skarżącego Stowarzyszenia w ww. postępowaniu jest dążenie do zachowania charakteru miasta [...] i jego dzielnicy uzdrowiskowej, gdzie ma być zrealizowana planowana inwestycja, poprzez zachowanie rozproszonej zabudowy na bardzo dużych działkach i zachowanie w stanie niezmienionym drzewostanu [...], wpływającego na leczniczo-sanatoryjny walor środowiska przyrodniczego [...] oraz dbanie o zrównoważony rozwój miasta, jak również dbanie aby w otoczeniu obiektów zabytkowych nie powstała zabudowa chaotyczna, naruszająca ład przestrzenny.
W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo uznały tak określony interes społeczny za niestanowiący uzasadnienia dla dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Udział stowarzyszenia w postępowaniu z uwagi na tak zdefiniowany interes społeczny oraz przedstawione działania stowarzyszenia w celu jego ochrony, faktycznie dotyczą działań organów administracji w postępowaniu, w którym chce uczestniczyć stowarzyszenie. Zwrócić bowiem należy uwagę, że postępowanie administracyjne dotyczące uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy, ma na celu takie określenie parametrów inwestycji, aby zapewniona została zarówno ochrona środowiska jak i ochrona osób trzecich. Z uwagi jednak na charakter tego postępowania, nie ustala się w nim szczegółowo warunków tej ochrony. Zatem udział stowarzyszenia w tym postępowaniu, bez wykazania na czym miałyby polegać działania podejmowane przez stowarzyszenie w ramach ochrony interesu społecznego, miałby de facto stanowić kontrolę, a może swego rodzaju zastępowanie działań organów powołanych do rozstrzygania danej kwestii. Takiej potrzeby Sąd jednak nie dostrzega.
Okoliczności, wskazane przez Stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a następnie doprecyzowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, winny być z urzędu brane pod uwagę przez organy powołane do rozstrzygania danej kwestii. Zadaniem tych organów jest bowiem dbałość o prawidłowe wydanie decyzji. Stowarzyszenie chcąc brać udział w danym postępowaniu, winno wykazać sposób w jaki będzie dbać o interes społeczny, do którego naruszenia mogłoby dojść w tym konkretnym postępowaniu. Tego w niniejszej sprawie stowarzyszenie nie uczyniło, a jedynie ogólnikowo wskazało na konieczność ochrony miasta [...]. Wyjaśnić jednak należy, że takie działania nie są podejmowane w postępowaniu w zakresie ustalenia warunków zabudowy. W postępowaniu tym oceniana jest potencjalna możliwość realizacji konkretnej zabudowy. Innymi słowy organ ocenia, czy budynek o wskazanych przez inwestora gabarytach może zostać w danym miejscu wybudowany z poszanowaniem zasad ładu przestrzennego.
W konsekwencji powyższych rozważań, stwierdzić należy, że Stowarzyszenie nie wykazało, aby istniał związek pomiędzy przywoływanym interesem społecznym, a postępowaniem do którego chce być dopuszczone Stowarzyszenie.
Dopuszczenie organizacji społecznej byłoby w ocenie Sądu uzasadnione, o ile wskazane zostałyby konkretne działania, które zamierza podjąć stowarzyszenie, a które związane będą z tym konkretnym postępowaniem i będą poparte merytoryczną wiedzą z zakresu tegoż postępowania. Przy czym, nie chodzi tu tylko o możliwość zaskarżenia podejmowanych rozstrzygnięć. Takie uprawnienia, co do zasady mają bowiem służyć stronom postępowania, a więc podmiotom które posiadają interes prawny.
Reasumując, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie, taki interes społeczny, który uzasadniałby udział Stowarzyszenia w tym konkretnym postępowaniu, nie został wykazany. Nadto, co szczególnie istotne z punktu widzenia oddziaływania udziału stowarzyszenia na prawa i obowiązku stron postępowania, stowarzyszenie nie wskazało, w jaki sposób ochrona upatrywanego interesu społecznego byłaby realizowana. Pod pojęciem ochrona interesu społecznego, przejawiającego się w ochronie walorów miasta [...], nie może się bowiem kryć przeciwdziałanie prowadzeniu inwestycji w dużym mieście. Brak jest bowiem ku temu podstaw prawnych. Co prawda Stowarzyszenie nie wskazało wprost, iż taki jest cel ubiegania się o dopuszczenie do postępowania, jednak nie wskazało również innych środków jakie zamierza przedsięwziąć celem ochrony tych terenów.
Nadto zwrócić należy uwagę, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA 1717/11, za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała nie tylko gruntowną wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Ani z wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ani z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wynika, aby stowarzyszenie miało jakiekolwiek rozeznanie w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Nie wynika również, w jaki sposób ma realizować dbałość o interes publiczny.
Zdaniem Sądu, ze skargi, można wysnuć wniosek, że realizacja celów, w tym konkretnym postępowaniu, polegać ma na kontrolowaniu poszczególnych czynności podejmowanych przez organy w toku postępowania. W ocenie Sądu jednak tak określony zakres ochrony interesu społecznego, może dotyczyć każdego postępowania, tym samym uzasadnione byłoby twierdzenie, że w każdym postępowaniu organizacja powinna mieć zapewniony udział. Ustawodawca jednak takiej możliwości nie przewidział na gruncie k.p.a., ale prawo do udziału uzależnił od spełnienia określonych przesłanek. Nadto pamiętać należy, że wskazany przez stowarzyszenie cel realizowany jest na gruncie postępowania administracyjnego poprzez formy kontroli instancyjnej oraz sądowej decyzji (postanowień) administracyjnych, a nie poprzez dopuszczanie do postępowania stowarzyszeń. Te mają prawo udziału w postępowania, jeżeli w konkretnym postępowaniu będą bronić interesu społecznego, który w tym postępowaniu będzie urzeczywistniony. Zdaniem Sądu natomiast uwzględnienie argumentacji stowarzyszenia, i w oparciu o nią dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony, w istocie prowadziłoby do jego udziału w każdym postępowaniu. Co do zasady bowiem w każdym postępowaniu należy czuwać nad zachowaniem ładu przestrzennego, nie dopuszczając do powstania zabudowy chaotycznej.
W niniejszej sprawie, zatem organy prawidłowo uznały, że nie zachodzą przesłanki określone przepisem art. 31 § 1 k.p.a. za dopuszczeniem skarżącego Stowarzyszenia [...] do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło