IV SA/Wa 2120/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. (znak [...]) Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej także: GIOŚ) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, dotyczącej określenia na podstawie ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202, ze zm.; dalej: ustawa o recyklingu), wysokości zobowiązania S. Sp. z o.o. z siedziba w K. (dalej: skarżąca, Spółka) z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na kwotę 626.664 zł oraz stwierdzenia nadpłaty w wysokości 26.856, 00 zł w opłacie za brak sieci za 2006 r., orzekł o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. (znak [....]). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIOŚ wskazał, że w dniu 8 sierpnia 2011 r. wpłynął do niego wniosek Spółki o zwrot nadpłaty opłaty za brak sieci pojazdów za 2006 r. uiszczonej przez Spółkę na podstawie art. 14 ust. 1-4 ustawy o recyklingu w wysokości 653.500, 00 zł, podczas gdy należna wysokość opłaty za brak sieci w 2006 r. wynosi 0 zł, wobec braku zgodności norm ustawy o recyklingu statuujących obowiązek naliczenia opłaty za brak sieci z Konstytucją RP i europejskimi prawami podstawowymi. Na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku Spółka wniosła o zwrot nadpłaty opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 99,5% uiszczonej opłaty, tj. w kwocie 650.297,85 zł, wobec wywiązania się przez Spółkę z obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów w 99, 51%. W związku z przedłożonym przez Spółkę wnioskiem GIOŚ ustalił, że w 2006 r. Spółka prowadziła działalność gospodarczą, w ramach której m.in. wprowadzała na terytorium kraju w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdy w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o recyklingu. Zgodnie z przedstawionym przez Spółkę sprawozdaniem o wysokości należnej opłaty za brak sieci Spółka wprowadziła na terytorium kraju w 2006 r. – 1307 sztuk pojazdów. W sprawozdaniu wskazano liczbę dni w roku kalendarzowym w którym Spółka nie zapewniła sieci- 365 dni oraz wysokość należnej opłaty za brak sieci- 653.500,00 zł. Na podstawie przedstawionych przez Spółkę dokumentów źródłowych GIOŚ wykonał analizę zapewnienia w 2006 r. przez Spółkę sieci zbierania pojazdów, do przeprowadzenia której wykorzystał system "Rejestr Podmiotów Wprowadzających Pojazdy RWPinfo". Celem zweryfikowania twierdzeń skarżącej odnośnie zapewnienia sieci, w analizie zapewnienia sieci organ wziął pod uwagę stacje demontażu, które miały podpisane umowy z S. Sp. z o.o., która to z kolei miała podpisaną umowę ze skarżącą Spółką, mimo, że tak zawarte umowy w ocenie organu nie spełniały wymogów art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu. Do przedmiotowej analizy nie zostały wzięte dwa punkty zbierania pojazdów: Przedsiębiorstwo W. oraz Przedsiębiorstwo W. Następnie GIOŚ przekazał skarżącej wyniki przeprowadzonej analizy zapewnienia sieci wraz z kserokopią ekspertyzy dotyczącej prawidłowości działania "Rejestru Podmiotów Wprowadzających Pojazdy RWPinfo". Rozpatrując wniosek Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy GIOŚ poinformował, że przepis art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu wdraża przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (dalej: dyrektywa 2000/53/WE), stanowiącej o stworzeniu systemu zbierania wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz zapewnieniu w wystarczającym stopniu punkty zbierania takich pojazdów. Wskazano, że polski ustawodawca uznał, że wystarczająca dostępność stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów zostanie zapewniona, gdy właściciel pojazdu będzie miał do nich nie dalej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania lub siedziby. GOIŚ wskazał, że Spółka w 2006 r. wprowadzając pojazdy nie utworzyła żadnej stacji demontażu, czy punktu zbierania pojazdów we własnym zakresie, mimo iż art. 11 ustawy o recyklingu w pierwszym rzędzie stanowi o obowiązku zapewnienia sieci przez wprowadzającego pojazd- czyli poprzez utworzenie przez niego własnych sieci demontażu i punktów zbierania pojazdów. Dodatkowo organ podniósł, że opłata za brak sieci niezasadnie traktowana jest przez wprowadzającego pojazd jako sankcja. Z przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 379 ze zm.) wynika, że opłata ta jest kosztem uzyskania przychodów. GIOŚ nie zgodził się tym samym z twierdzeniem Spółki, że przepisy ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, a głównie art. 14 tej ustawy, są sformułowane w sposób niejednoznaczny, w tym w szczególności w zakresie charakteru prawnego opłaty za brak sieci oraz momentu jej zapłaty. W kwestii zarzutu naruszenia art. 2 w zw. z art. 20, 22 i 31 ust. 2 Konstytucji RP GIOŚ wskazał, że organ administracji publicznej nie jest kompetentny w kwestii rozstrzygania o zgodności z Konstytucją RP innych aktów prawnych. Ewentualna niezgodność przepisu prawa z ustawą zasadniczą nie niweluje jego wiążącego charakteru, aż do momentu wyeliminowania go z obrotu prawnego we właściwym trybie. Zdaniem GIOŚ krytyczna ocena, a nawet zmiana przez ustawodawcę przyjętych rozwiązań w zakresie naliczania opłaty za brak sieci nie może powodować uznania przez organ orzekający, że przepisy poprzednio obowiązujące są niekonstytucyjne i powinny być pominięte. Dodatkowo podniesiono, że nawet przy uwzględnieniu wszystkich zgłoszonych stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów (tj. stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów, które funkcjonowały w sieci utworzonej przez S. Sp. z o.o.), Spółka nie zapewniła w 2006 r. sieci zbierania pojazdów, zgodnie z wymogami art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu. Podkreślono, że Spółka zaczęła tworzyć siec dopiero od 30 marca 2006 r., a na dzień 31 grudnia 2006 r. poza siecią utworzoną przez Spółkę znajdowało się kilka miejscowości w województwie lubelskim, mazowieckim i zachodniopomorskim. Na podstawie rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci w 2006 r. GIOŚ ustalił, że Spółka w 2006 r. wprowadziła 1.307 pojazdów. Z przeprowadzonej analizy zapewnienia sieci wynika, że Spółka w 2006 r. nie zapewniła sieci przez 350 dni ( przez okres od 16.01.2006 r. do końca 2006 r.). Dlatego też, zdaniem organu, nie można było wobec Spółki zastosować zwolnienia, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu. Oznacza to, że wysokość zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. została prawidłowo określona w decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. na kwotę 626.644, 00 zł. W związku z tym, że Spółka wniosła opłatę za brak sieci w wysokości 653.500,00 zł ustalono, że powstała nadpłata, a zatem należny jest Spółce zwrot opłaty za brak sieci w 2006 r. wynoszący 26.856, 00 zł. Odnosząc się do zarzutów poczynionych przez Spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał że brak było podstaw prawnych do określenia wysokości zobowiązania Spółki w sposób przez nią sugerowany, tj. w zależności od uzyskanego przez nią stopnia pokrycia terytorium kraju. Podkreślono, że znowelizowany ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236) przepis art. 14 ma zastosowanie do obliczania opłaty za brak sieci za 2007 r., a nie za 2006. Odpowiadając natomiast na zarzut naruszenia przez GIOŚ art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE poprzez stosowanie przepisu prawa krajowego w sytuacji, w której jest on niezgodny z przepisami prawa wspólnotowego, organ wskazał, że jest on niezasadny. GIOŚ podkreślił, że polski ustawodawca uznał, że dla osiągnięcia rezultatu określonego w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, polegającego na zapewnieniu dostępności punktów zbierania pojazdów w stopniu wystarczającym na terytorium kraju, właściwe jest ich usytuowanie w odległości nie przekraczającej odległości 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania lub siedziby właściciela pojazdu (art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu). Niezasadny również był zdaniem GIOŚ postawiony przez Spółkę zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do argumentacji prawnej dotyczącej w szczególności sprzeczności przepisów prawa ustawy o recyklingu z Konstytucją. GIOŚ uznał, że wydając decyzję szczegółowo przedstawił obowiązujący stan prawny, na podstawie którego orzekał w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił ponadto, że do momentu stwierdzenia niezgodności tych przepisów z Konstytucją RP, stanowią one obowiązujące prawo i wiążą w niniejszej sprawie. Na powyższą decyzję S. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc następujące zarzuty: 1. naruszenia art. 11 ust. 2 ustawy o recyklingu poprzez przyjęcie, że przepis ten wyklucza możliwość wywiązania się Spółki z obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów w sposób inny aniżeli samodzielne prowadzenie stacji albo przez zawierania umów bezpośrednich z podmiotami prowadzącymi stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów, podczas gdy art. 11 ust. 2 cyt. ustawy ograniczeń takich nie nakłada, 2. naruszenia art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 11 ust. 1 i art. 14 ustawy o recyklingu, tj. oparcie się na prawie krajowym, pomimo jego sprzeczności z przepisami wspólnotowymi, 3. naruszenia art. 2 w zw. z art. 20 i art. 22 z zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez oparcie się przez organ administracji państwowej na przepisie art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu, pomimo, że jest on sprzeczny z powołanymi na wstępie krajowymi przepisami rangi konstytucyjnej, 4. naruszenie art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu, poprzez wliczenie do okresu niezapewnienia sieci terminów, które z mocy prawa nie powinny zostać wliczone, 5. naruszenie art. 79 § 1 i 2, art. 80 i art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa, poprzez wydanie decyzji nie poddających się weryfikacji, a mianowicie w oparciu o program informatyczny niedostępny skarżącej Spółce, opracowany i obsługiwany bez udziału biegłego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji GIOŚ oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarto "wniosek o rozważenie przez skład orzekający skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego". W ocenie skarżącej jako przedmiot kontroli winien być w ewentualnym pytaniu prawnym podany art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu, a jako wzorce kontroli art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca Spółka wystąpiła również z wnioskiem o zadanie Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich przez tut. Sąd pytania prejudycjalnego, w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dotyczącego interpretacji art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że treść oraz zakres nowelizacji ustawy z dnia 29 czerwca 2008 r., a także wyniki przeprowadzonej wykładni dają asumpt do stwierdzenia, że przepisy ustawy o recyklingu sprzed nowelizacji nie spełniają standardów demokratycznego państwa prawnego, wynikających z art. 2 oraz art. 20, 22 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP. W ocenie skarżącej, w odniesieniu do sytuacji prawnej podmiotów wprowadzających pojazdy na terytorium RP, do których znajdują zastosowanie przepisy ustawy o recyklingu, z formalnego punktu widzenia istnieje niedopuszczalna dychotomia. W odniesieniu do zakresu obowiązków podmiotów wprowadzających pojazdy w 2007 r. i następnych zastosowanie mają bowiem łagodniejsze przepisy, uzależniające poziom opłaty za brak sieci od stopnia pokrycia siecią terytorium kraju, natomiast w odniesieniu do podmiotów, wprowadzających pojazdy za 2006 r., zastosowanie mają przepisy bardziej restrykcyjne, przewidujące jednakowy poziom obciążenia opłatą za brak sieci we wszystkich przypadkach niewywiązania się z ustawowego obowiązku jej zapewnienia, niezależnie od faktycznego osiągnięcia poziomu wykonania tego obowiązku. Zdaniem spółki przepis art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu jest zbyt rygorystyczny względem przepisów wspólnotowych i przez to je narusza, czego dowodem jest treść druku sejmowego nr 1626 z 2007 r. oraz protokołów posiedzenia różnych komisji sejmowych dotyczących projektu nowelizacji ustawy o recyklingu, która to nowelizacja weszła w życie dnia 10 października 2007 r. Uzasadniając kolejny zarzut skargi skarżąca wskazała, że art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu narusza wskazane w zarzucie przepisy Konstytucji RP, w tym zasadę proporcjonalności, gdyż nakłada na przedsiębiorców obowiązki obiektywnie niemożliwe do spełnienia, a dla realizacji celu, jakiemu mają służyć wręcz niepotrzebne. Zdaniem skarżącej, z uwagi na naruszenie zasady proporcjonalności, art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu narusza również art. 5 TWE ze względu na zawarty w tym przepisie wymóg wykonywania przez UE kompetencji zgodnie z zasadą proporcjonalności i pomocniczości. Ponadto art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu narusza określający zasadę równości art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w ten sposób, że nakazuje tak samo traktować wprowadzających pojazdy, którzy w ogóle nie zapewnili sieci zbierania pojazdów oraz tych, którzy wymogu tego nie osiągnęli nawet częściowo. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu skarżąca wskazała, że z art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu wynika, że do liczby dni, w których nie zapewniono sieci, nie wlicza się dni, w których niezapewnienie sieci wynikało z przyczyn niezależnych od wprowadzającego pojazd (a dotyczących stacji demontażu), jeżeli wprowadzający pojazd zapewnił sieć w terminie 3 miesięcy od wystąpienia danej przyczyny; liczba tych dni nie może przekroczyć 90 w ciągu roku. Skarżąca podniosła, że w skutek wygaśnięcia z mocy prawa w czerwcu 2005 r. wszystkich decyzji, wydanych w stosunku do przedsiębiorców, prowadzących stacje demontażu, nie byli oni wszyscy w stanie sprostać nowym wymaganiom technicznym, zwłaszcza uwzględniając fakt, że szczegółowe wymagania techniczne w zakresie prowadzenia stacji demontażu weszły w życie dopiero w dniu 3 listopada 2005 r. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 79 § 1 i 2, art. 81, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa skarżąca wskazała, że przekazane przez organ administracji publicznej informacje o programie komputerowym używanym w procedurze administracyjnej były niepełne. Nie zaprezentowano między innymi żadnych certyfikatów ani sporządzonego przez autora programu opisu jego działania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 9 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok (sygn. akt P 8/10), w którym orzekł, że art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie nowelizacji z 2007 r., w zakresie, w jakim nie różnicuje wysokości opłaty za brak sieci z uwagi na stopień pokrycia siecią terytorium kraju, jest zgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Ponadto Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 2 nowelizacji z 2007 r. w zakresie, w jakim nakazuje stosować do obliczania opłaty za brak sieci w 2006 r. art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu, jest zgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. WE L 269 z 21.10.2000 r., s. 34; dalej: Dyrektywa 2000/53/WE) Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że: – podmioty gospodarcze stworzą systemy zbierania wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz, w stopniu technicznie możliwym, części zużytych usuniętych w trakcie naprawy samochodów osobowych, – punkty zbierania będą w wystarczającym stopniu dostępne na ich terytorium. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, ze zm.; dalej: ustawa o recyklingu) wprowadzający pojazd wydający kartę pojazdu, o której mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów, obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Jak wynika z art. 11 ust. 2 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu, wprowadzający pojazd może zapewnić sieć na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu. Przepis ten został następnie znowelizowany i obecnie brzmi: "wprowadzający pojazd zapewnia sieć wyłącznie przez własne stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów lub na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nowe brzmienie wskazanego przepisu nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy, ponieważ nie obowiązywało ono w 2006 r. Art. 5 ust. 1 ustawy o recyklingu stanowi, że zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu. Zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy o recyklingu, jej art. 14 ust. 1 przewidywał, że wprowadzający pojazd, który jest obowiązany do zapewnienia sieci lub który złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o recyklingu, i nie spełnia tego obowiązku, jest obowiązany do naliczenia i wpłacenia opłaty za brak sieci. Jak stanowi art. 14 ust. 2 ustawy o recyklingu opłatę za brak sieci oblicza się jako iloczyn stawki opłaty za brak sieci i liczby pojazdów wprowadzonych w danym roku na terytorium kraju przez wprowadzającego pojazd oraz ilorazu liczby dni w roku, w których nie zapewniono sieci, i liczby dni w danym roku. Na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy o recyklingu stawka opłaty za brak sieci wynosi 500 zł za pojazd. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu w razie stwierdzenia, że wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty opłaty za brak sieci albo dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Jak wynika z art. 17 ust. 3 tej ustawy, do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236; dalej: nowelizacja z 2007 r.), między innymi, do art. 14 ustawy zmienianej dodano ust. 5 i ust. 6 w brzmieniu: "5. W przypadku zapewnienia sieci obejmującej co najmniej 95 % terytorium kraju, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest zwolniony z opłaty za brak sieci. 6. W przypadku zapewnienia przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, sieci obejmującej: 1) poniżej 95 %, ale nie mniej niż 90 % terytorium kraju - wysokość opłaty za brak sieci ulega obniżeniu o 75 %; 2) poniżej 90 %, ale nie mniej niż 85 % terytorium kraju - wysokość opłaty za brak sieci ulega obniżeniu o 50 %." Zgodnie z art. 2 nowelizacji z 2007 r. do obliczenia opłaty za brak sieci za 2007 r. stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu nadanym tą ustawą. W ocenie Sądu, zastosowanie samej tylko wykładni językowej prowadzi do wniosku, że z brzmienia art. 2 nowelizacji z 2007 r. wynika, że jedynym okresem sprzed wejścia w życie nowelizacji z 2007 r., do którego stosuje się nowe brzmienie przepisów ustawy o recyklingu jest 2007 r. (miesiące sprzed wejścia w życie nowelizacji). Tak więc – a contrario – do obliczania opłaty za brak sieci za 2006 rok nie stosuje się przepisów ustawy o recyklingu w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2007 r. Zastosowanie w tych sytuacjach znajdą więc przepisy sprzed nowelizacji. Dopuszczalność, zakres i rezultaty wykładni zgodnej z konstytucją oraz wykładni celowościowej Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawia w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Podstawowy zarzut zgłaszany przez skarżącą dotyczy nadmiernej, jej zdaniem, restrykcyjności obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów, określonego w ustawie o recyklingu. W ocenie skarżącej prawidłowa interpretacja art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu powinna uwzględniać art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE a także art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Taka wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że "występuje niemożność prawidłowego ustalenia wykonania obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów za rok 2006, a tym samym niemożność naliczenia opłaty za brak sieci w tymże okresie". Skarżąca twierdzi, że art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu należy zastosować w określony sposób, inny niż wyraźnie określony przez ustawodawcę. W istocie chodzi skarżącej o dokonanie wykładni contra legem i o przeprowadzenie kontroli konstytucyjności ustawy o recyklingu. W ocenie skarżącej Spółka spełniła wszelkie ciążące na niej obowiązki, wynikające z przepisów dotyczących recyklingu pojazdów, bowiem ustawa o recyklingu nakłada na skarżącą obowiązki zbyt uciążliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że wykładnia "w zgodzie z Konstytucją", proponowana przez skarżącą, byłaby w istocie wykładnią polegającą na odrzuceniu brzmienia przepisów ustawowych. W tym kontekście wywody skargi, w których zarzucono GIOŚ, że nie odwołał się bezpośrednio do przepisów Konstytucji, z którymi, w ocenie strony, pozostają w sprzeczności określone regulacje normatywne nie mogą spotkać się z aprobatą. Żaden organ administracji publicznej nie ma kompetencji do badania zgodności ustaw z Konstytucją RP. Nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącej, z którego wynika, że nowelizacja z 2007 r. oznacza, że zostaje obalone domniemanie zgodności z Konstytucją poprzednio obowiązujących przepisów ustawy statuujących obowiązek uiszczenia opłaty za 2006 r. Sama krytyczna ocena przez ustawodawcę poprzedniego rozwiązania nie oznacza, że było ono niezgodne z Konstytucją RP lub prawem europejskim. Z faktu znowelizowania ustawy o recyklingu nie wynika również, że obowiązek określony w art. 11 ust. 1 tej ustawy był niewykonalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nieuprawnione byłoby stosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 14 ustawy o recyklingu po nowelizacji z 2007 r. Wątpliwości konstytucyjne w tym zakresie rozstrzygnął bowiem Trybunał Konstytucyjny, który orzekł, że art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu, w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2007 r., w zakresie, w jakim nie różnicuje przy wymiarze kary administracyjnej sytuacji podmiotów zobowiązanych do tworzenia sieci z uwagi na stopień dokonanego pokrycia siecią terytorium kraju, jest zgodny z art. 2 Konstytucji, to jest z wynikającą z niego zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Jak wynika z sentencji i uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 8/10) art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie jest nadmiernie restrykcyjny i nie narusza zasady proporcjonalności. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 8/10) Trybunał Konstytucyjny wskazał między innymi, że konstrukcja opłaty za brak sieci nawiązuje do koncepcji zadośćuczynienia za wywołanie choćby potencjalnych szkód w środowisku naturalnym przez podmioty, które wprowadzają na terytorium kraju substancje mogące stać się szkodliwymi, jeśli staną się odpadami. Opłata za brak sieci stanowi przejaw oderwanej od winy obiektywnej odpowiedzialności (sankcji) administracyjnej za niewykonanie obowiązku. Wprowadzający pojazd nie musi samodzielnie zapewnić sieci, bowiem może posłużyć się umowami z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów. Dopiero jeśli na danym terenie brakuje istniejących stacji, wprowadzający pojazdy musi utworzyć sieć we własnym zakresie. Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, że art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu wdraża podstawowe postanowienia dyrektywy 2000/53/WE. Jednakże konstrukcja opłaty za brak sieci stanowi autonomiczne rozwiązanie polskiego ustawodawcy, mające na celu zapewnienie skuteczności realizacji celów ustawodawcy europejskiego. Konstrukcja ta nie jest nieprzydatna ani nieuzasadniona charakterem obowiązku utworzenia sieci zbierania pojazdów. Zapewnienie celów ustawy o recyklingu wymagało generalnego zrównania sankcji wobec osób, które zarówno w dużym stopniu, jak i w razie mniej znacznego uchybienia, nie zapewniły sieci na terytorium kraju. Ta jednolitość sankcji jest uzasadniona także charakterem obiektywnej odpowiedzialności administracyjnej. Co więcej, usprawiedliwia ją również charakter celów zakładanych przez ustawodawcę europejskiego. Trybunał Konstytucyjny podniósł również, że obowiązek wynikający z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu jest możliwy do wykonania. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego argument o nadmiernej dolegliwości opłaty za brak sieci dla wprowadzającego ponad 1 000 pojazdów w danym roku został znacznie osłabiony przez kwalifikację prawno-podatkową opłaty za brak sieci. Zgodnie z art. 55 ustawy o recyklingu, poniesione opłaty, o których mowa w art. 14 ustawy o recyklingu, stanowią koszt uzyskania przychodów w rozumieniu i na potrzeby ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.). Zgodnie z art. 56 ustawy o recyklingu, poniesione opłaty, o których mowa w art. 14 ustawy o recyklingu, stanowią także koszt uzyskania przychodów w rozumieniu i na potrzeby ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.). Poniesione opłaty mogą zostać wliczone w koszty uzyskania przychodów, pomniejszając zysk podlegający opodatkowaniu, co jest korzystnym rozwiązaniem dla wprowadzających pojazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w całej rozciągłości podziela wyżej przywołaną ocenę Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którą art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie narusza zasady proporcjonalności. W związku z tym, interpretacja i zastosowanie przepisów ustawy o recyklingu przez Głownego Inspektora Ochrony Środowisku były właściwe. Skarżąca zarzuca, że realizacja dyspozycji normy z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu jest niemożliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska; w ocenie Sądu obowiązek wynikający z art. 11 ust. 1 jest nie tylko wykonalny, ale też znajduje uzasadnienie w celach i wartościach prawa. Obowiązek ten polega na zapewnieniu sieci w taki sposób, aby każdy potencjalny właściciel pojazdu miał dostęp do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu znajdującej się w odległości nie większej niż 50 km. Jak z tego wynika, na terenach niezamieszkałych nie trzeba tworzyć sieci. Tak ujęty obowiązek jest z pewnością wykonalny dla dużych przedsiębiorców, którymi z reguły są wprowadzający pojazdy. Ponadto, restrykcyjność wskazanej normy łagodzi fakt, że utworzenie sieci zbierania pojazdów może odbyć się na podstawie umów z już istniejącymi stacjami demontażu. W przypadku nieutworzenia sieci przedsiębiorca zobowiązany jest do uiszczenia opłaty za brak sieci. Stawka opłaty za brak sieci wynosi 500 zł za każdy pojazd, co nie jest nadmiernie wygórowaną kwotą, w sytuacji gdy wprowadzane pojazdy z reguły przedstawiają znaczną wartość. Innymi słowy, następstwo nieutworzenia sieci odbioru pojazdów obejmującej terytorium całego kraju w postaci obowiązku ponoszenia opłaty w wysokości 500 zł od sztuki pojazdu nie można uznać za obciążenie o nieproporcjonalnej dolegliwości w stosunku do wyspecjalizowanego podmiotu, który obraca rocznie pojazdami w ilości ponad 1000 sztuk o wartości jednostkowej przewyższającej wielokrotnie kwotę 500 zł. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu, do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Organ ten może zatem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym i na wniosek zobowiązanego, odroczyć termin płatności zobowiązania lub rozłożyć go na raty, może również umorzyć w całości lub w części zaległości z tytułu opłaty za brak sieci, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej). Co więcej, uiszczone opłaty mogą zostać wliczone w koszty uzyskania przychodów, pomniejszając zysk podlegający opodatkowaniu. Zgodnie bowiem z art. 55 i art. 56 ustawy o recyklingu, poniesione opłaty za brak sieci stanowią koszt uzyskania przychodów w rozumieniu i na potrzeby ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Wskazana regulacja w istotny sposób wpływa na ocenę czy regulacja dotycząca opłaty za brak sieci jest nieproporcjonalna (nadmiernie uciążliwa dla przedsiębiorców). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela również twierdzenia skarżącej o zasadności zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE. Z mocy dyrektywy na krajach członkowskich spoczywał obowiązek zapewnienia utworzenia systemu zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Przywoływane przez skarżącą argumenty nie przesądzają, że przyjęte regulacje pozostawały w sprzeczności w wymaganiami dyrektywy. System zbierania pojazdów mógł być bowiem zapewniony w kraju także poprzez redystrybucję środków publicznych uzyskanych od przedsiębiorców, którzy nie utworzyli sieci w wymaganym zakresie. Stosowne wymagania dyrektywy mogły więc zostać wypełnione. Celem nakazanym do osiągnięcia było zagwarantowanie utworzenia sieci zbierania pojazdów na obszarze każdego z krajów tworzących Wspólnotę Europejską. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt P 8/10, chodziło przede wszystkim o "zapobieganie powstawaniu odpadów z pojazdów, a ponadto ponowne użycie i recycling lub inne formy odzysku pojazdów wycofanych z eksploatacji i ich części". Stąd ustawodawca polski realizując cele dyrektywy 2000/53/WE przyjął, że siecią zbierania pojazdów powinien być objęty obszar całego kraju. Odmienna interpretacja w tym zakresie byłaby nieracjonalna oraz nie gwarantowałaby realizacji celu dyrektywy 2000/53/WE. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że przepisy krajowe nie są nadmiernie rygorystyczne w stosunku do przepisów wspólnotowych, lecz wręcz przeciwnie – dążą do ich właściwej transpozycji. Nie było więc powodu aby Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonał interpretacji przepisów ustawy o recyklingu zgodnej z postulatami Spółki. Tym bardziej niezasadne byłoby więc bezpośrednie zastosowanie przepisów dyrektywy 2000/53/WE, z pominięciem prawa krajowego (niezależnie od zakresu dopuszczalności bezpośredniego stosowania dyrektyw). Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi ponadto na stanowisku, że skoro art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu określa sankcję za naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu i jest zgodny z zasadą proporcjonalności, to również norma wywodzona z art. 11 ust. 1 wskazanej ustawy nie narusza powołanej zasady. Co więcej, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozumowanie, z którego wynika wniosek o braku naruszenia konstytucyjnie określonej zasady proporcjonalności odnosi się w pełni do zarzutu skarżącej, zgodnie z którym decyzja GIOŚ naruszyła zasadę proporcjonalności określoną w prawie europejskim. Brak jest bowiem podstaw do formułowania oceny, że przyjęty sposób transpozycji dyrektywy 2000/53/WE narusza zasadę proporcjonalności określoną w prawie europejskim. Podsumowując tę część uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że stopień trudności wykonania obowiązku określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz zasady ustalania opłaty za brak sieci w 2006 r., zinterpretowane poprawnie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, są w pełni uzasadnione celami i wartościami przyjętymi przez ustawodawcę konstytucyjnego (art. 5, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP), ustawodawcę europejskiego (dyrektywa 2000/53/WE) i ustawodawcę krajowego. W związku z powyższym, nie istnieje podstawa aby odstąpić od takiego rozumienia art. 2 nowelizacji z 2007 r., zgodnie z którym do obliczenia opłaty za brak sieci za 2006 rok stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym. Stanowisko to potwierdza fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. orzekł, że art. 2 nowelizacji z 2007 r. w zakresie, w jakim nakazuje stosować do obliczania opłaty za brak sieci w 2006 r. art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 o recyklingu w pierwotnym brzmieniu, jest zgodny z art. 2 Konstytucji, to jest z wynikającą z niego zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. W uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt. P 8/10 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skoro uznał, że art. 14 ust. 1-4 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie narusza art. 2 Konstytucji i wyrażonej w nim zasady adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji, trudno uznać, by za niezgodny z tym samym wzorcem kontroli kwalifikować brak retroaktywnego stosowania art. 14 ust. 5 i 6 ustawy o recyklingu. Nowelizacja z 2007 r. nie miała bowiem co "naprawiać", skoro sam art. 14 ust. 1-4 ustawy o recyklingu nie narusza zasady proporcjonalności regulacji opłaty za brak sieci do celów ustawy. Ostatecznie należy przyjąć, że nowe przepisy mają zastosowanie dopiero do obliczania opłat za 2007 r. Natomiast przepisy dotyczące opłat za 2006 r. nie utraciły mocy obowiązującej, więc ich zastosowanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska było zgodne z prawem. Prezentowana przez organ administracji publicznej i podzielana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładnia nie prowadzi również do naruszenia zasady równości podmiotów (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) ani zakazu dyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP). Decyzja o utworzeniu pełnej sieci lub uiszczeniu opłat za jej brak pozostawała w gestii przedsiębiorcy. Jak już wskazano, ustawa nakazuje tworzenie sieci, jednak sankcje za jej nieutworzenie były analogiczne do sytuacji prawnej podmiotów wprowadzających pojazdy, które sieci nie musiały tworzyć (art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu). Sytuację, w której poniesiono znaczne nakłady, lecz pełnej sieci nie zdołano utworzyć, co spowodowało konieczność poniesienia opłaty, należy uznać za szczególną. Możliwość jej zaistnienia nie przesądza o niekonstytucyjności regulacji, lecz oznacza jedynie, że przyjęty model obciążał znacznym poziomem ryzyka przedsiębiorcę zainteresowanego tworzeniem sieci. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt P 8/10, zapewnienie celów ustawy o recyklingu wymagało generalnego zrównania sankcji wobec osób, które zarówno w dużym stopniu, jak i w razie mniej znacznego uchybienia, nie zapewniły sieci na terytorium kraju. W ocenie Sądu, argumenty celowościowe, funkcjonalne, konstytucyjne i historyczne, wskazane przez skarżącą, nie są na tyle przekonujące, aby odstąpić od wskazanej wyżej wykładni przepisów ustawy o recyklingu oraz nowelizacji z 2007 r. Nie stanowią bowiem dostatecznie silnego uzasadnienia, że taka wykładnia prowadzić będzie do rezultatów absurdalnych czy sprzecznych z jednoznacznie określonymi wartościami systemu prawa. Ustawodawca z całą pewnością miał prawo określenia obowiązku takiego jak wynikający z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz wprowadzenia do systemu prawa nowelizacji z 2007 r., a ocena zasadności czy celowości takiej legislacji nie mieści się w zakresie kompetencji władzy sądowniczej. Ponadto, nawet przy zastosowaniu wykładni celowościowej (funkcjonalnej) i prokonstytucyjnej do zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji faktycznej (dotyczącej obliczania wysokości nadpłaconej opłaty) Sąd doszedł do przekonania, że będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe, rozumiane w wyżej wskazany przez Sąd sposób. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu do liczby dni, w których nie zapewniono sieci, nie wlicza się dni, w których niezapewnienie sieci wynikało z przyczyn określonych w art. 11 ust. 3 ustawy o recyklingu, jeżeli wprowadzający pojazd zapewnił sieć w terminie 3 miesięcy od wystąpienia danej przyczyny; liczba tych dni nie może przekroczyć 90 w ciągu roku. Przyczyny określone w art. 11 ust. 3 ustawy o recyklingu to: 1) cofnięcie pozwolenia zintegrowanego albo innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu przedsiębiorcy prowadzącemu taką stację, 2) cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów, 3) rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o recyklingu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd organu, że art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu może być zastosowany jedynie w przypadku uzupełnienia sieci w terminie trzech miesięcy od wystąpienia danej przyczyny. Wynika to już z prostego odczytania wskazanego przepisu, a nie istnieją żadne powody, aby odstępować w tym przypadku od wykładni językowej. Skarżąca nie miała zapewnionej sieci zbierania pojazdów w każdym dniu prowadzenia działalności w 2006 r. W związku z tym nietrafny jest zarzut skarżącej, że doszło do naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu przez wliczenie do okresu niezapewnienia sieci terminów, które z mocy prawa nie powinny zostać wliczone. W istocie to dopiero gdyby Główny Inspektor Ochrony Środowiska zastosował art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu, doszłoby do naruszenia tego przepisu. W treści skargi znalazł się również zarzut naruszenia art. 79 § 1 i 2, art. 81 i 84 § 1 Kpa oraz 107 § 1 i 3 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że wyżej wskazany zarzut nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. Informacje przedstawione skarżącej przez GIOŚ umożliwiają bowiem w wystarczającym zakresie ocenę działania programu "Rejestr Podmiotów Wprowadzających Pojazdy RWPinfo". Co więcej, podzielić należy stanowisko organu administracji publicznej, zgodnie z którym na wiarygodność wskazanego wyżej programu wpływa między innymi fakt, że został on stworzony przez osoby funkcjonujące w środowisku akademickim. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zastosowanie tego programu nie narusza żadnej normy prawnej, a skarżąca dysponowała odpowiednimi informacjami co do stanu faktycznego przyjętego przez GIOŚ i sposobu jego oceny. Nie doszło więc do naruszenia przez organ administracji publicznej wyżej powołanych przepisów. Ostatecznie należy uznać, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji.