IV SA/Wa 2126/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Danuta Dopierała po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia E. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie E. w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia odwołania zwróciło się do Sądu z wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że aktualnie Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków finansowych. Wpływy ze składek wydawane są na bieżąco, głównie na opłaty sądowe. Postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu Stowarzyszeniu. W sprzeciwie wniesionym od powyższego postanowienia Stowarzyszenie wskazało, iż w zaskarżonym postanowieniu nie odniesiono się do wszystkich argumentów, w szczególności do zarzutu nadmiernej wysokości opłaty sądowej w kontekście Konwencji z Aarhus i Dyrektywy 85/337/WE. W ocenie skarżącego wysokość opłaty sądowej jest nadmiernie wysoka. Sprzeczność pomiędzy ustaloną opłatą przez Sąd, a zapisami umów międzynarodowych można usunąć stosując odpowiednio zapisy rozporządzenia Rady Ministrów, w którym przewidziano możliwość zwolnienia z koniecznością wnoszenia opłaty w całości lub części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Według art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy Stowarzyszenie liczy 10 członków, 8 członków zobowiązanych jest do opłacania składek członkowskich w wysokości 10 zł miesięcznie, natomiast wydatki pokrywane są przez poszczególnych członków w ramach ich indywidualnych możliwości. Wpływy ze składek wydawane są głównie na opłaty sądowe. Podnieść należy, że Stowarzyszenie w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem powinno zatem liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych i przeznaczyć odpowiednie środki na ich pokrycie. Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 271/08, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc Państwa, a więc ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym przypadku poczynić wszelkie możliwe czynności, które pozwolą mu na uiszczenie kosztów sądowych i dopiero wtedy, gdy poczynione w ten sposób czynności okazałyby się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc Państwa. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Ponadto Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006 r. (sygn. akt II OZ 1433/06) iż przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.