IV SA/Wa 2148/10
WyrokWSA w Warszawie2011-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która faktycznie zamieszkuje w lokalu, mimo braku tytułu prawnego do tego lokalu po stronie skarżącego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może orzec o wymeldowaniu osoby, która faktycznie zamieszkuje w lokalu i koncentruje tam swoje sprawy życiowe, nawet jeśli skarżący nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu. Decyzja meldunkowa ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rozstrzyga o uprawnieniach do lokalu, które są domeną postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący B. P. domagał się wymeldowania T. M. z lokalu, twierdząc, że osoba ta zajmuje lokal bezprawnie i mimo wyroków eksmisyjnych. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że T. M. faktycznie zamieszkuje w lokalu, co potwierdzili świadkowie i kontrole meldunkowe. Skarżący zarzucił naruszenie prawa i wykorzystywanie znajomości w urzędzie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. orzekającą odmowie wymeldowania T. M. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w M..
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że jak wynika z wniosku B. P. i X. B., T. M. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Fakt ten potwierdziła X. B. współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości. Natomiast T. M. oświadczył do protokołu, że zamieszkuje w miejscu pobytu stałego od [...] lipca 1990 W mieszkaniu znajdują się jego rzeczy osobiste i niezbędne sprzęty gospodarstwa domowego.
W związku ze sprzecznymi wyjaśnieniami stron organ I instancji w cel dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy przesłuchał świadków jak równie dwukrotnie przeprowadził kontrolę meldunkową w przedmiotowym lokalu. Świadek K. W. zeznał, że T. M. zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, również S. S. potwierdził fakt zamieszkiwania T. M. w miejscu pobytu stałego. Ponadto wskazał, że widuj wymienionego jak użytkuje ogród, sprząta klatkę schodową. W trakcie przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli meldunkowej T. M. okazał swoje rzeczy osobiste, meble, wskazał swoje rzeczy, kosmetyki, ręczniki oraz środki czystości. W trakcie kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2010 r. Wymieniony ponownie okazał swoje rzeczy osobiste. Organ I instancji ponownie przesłuchał świadków zawiadamiając strony o terminie ich przesłuchania. W. C. zeznała, że widuje T. M. w przedmiotowym budynku z różną częstotliwością. Natomiast K. W. w obecności stron postępowania zeznał, że widuje wymienionego codziennie. Przynajmniej raz w tygodniu bywa w jego mieszkaniu.
Zebrany materiał dowodowy w ocenie obu organów podstawę do orzeczenia o odmowie wymeldowania T. M. z przedmiotowego lokalu.
Organ odwoławczy pokreślił także, że czynność zameldowania jest jedynie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, z którego nie wypływają żadne uprawnienia do nieruchomości, mogące ograniczać prawa i wolności osoby, która dysponuje prawem, do nieruchomości. W sytuacji zatem, gdy prawa te i wolności są naruszane przez działania osób trzecich osoba ta może poprzez podjęcie akcji ochronnych żądać usunięcia osób, które nie są uprawnione do przebywania w budynku, a właściwy do orzekania w tej. sprawie jest sąd powszechny. Orzeczenie eksmisji oznacza prawny nakaz opuszczenia lokalu i opróżnienia go z rzeczy osobistych z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wykonanie wyroku może nastąpić w sposób dobrowolny, jak też w razie uchylania się zobowiązanego od jego wykonania - w drodze egzekucji, wykonywanej przez komornika sądowego. Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać, należy że jedynie komornik jest uprawniony do wykonania eksmisji orzeczonej wobec T. M..
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. P.. W uzasadnieniu wskazał, że od wielu lat próbuje z siostrą odzyskać lokal zajęty z pogwałceniem prawomocnych wyroków przez T. M.. Zarzucił, że wymieniony wraz z żoną podejmują wszelkie działania, by pozostać w lokalu, także wykorzystują w tym celu swoje znajomości w urzędzie miejskim. W sprawie zaś zapadały wyroki orzekające eksmisję T. M..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia [...] września 2011 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę. Również uczestnik postępowania – X. B. w piśmie z dnia [...] września 2011 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ja również poprzedzająca ją decyzja Burmistrza M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie naruszają prawa.
Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 1 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 13 poz. 993 ze zm.). Artykuł 15 ust. 1 tej stanowi, że osoba, która opuszcza miejsc pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce
jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku, gdy osoba taka nie dopełni tego obowiązku organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie jej wymeldowania (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wobec tego uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych.
W postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania danej osoby badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając swoje orzeczenie Trybunał Konstytucyjny wskazał, m.in., iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu osoby. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Pomimo tego, że przedmiotowy wyrok TK nie odnosił się bezpośrednio do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jego wejście w życie miało bezpośredni wpływ na zakres jego stosowania. Przepis ten, pomimo braku dostosowania jego treści do nowej sytuacji prawnej, nie mógł być stosowany w części, w jakiej odsyłał do art. 9 ust. 2 tej ustawy .
W konsekwencji stwierdzić należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego spowodowało faktycznie, iż przestała istnieć przesłanka związana z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu (vide: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 482/05, Lex nr 196690). W związku z tym z ram postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania usunięte zostało cywilnoprawne uprawnienie do lokalu. Zaznaczyć wobec tego należy, że ani dla organów administracji publicznej, ani dla sądu administracyjnego nie ma znaczenia tytuł prawny skarżącego do lokalu. Tym samym decyzja meldunkowa służy jedynie celem ewidencyjnym.
W ocenie Sądu zebrany przez organy orzekające w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że T. M. zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w M. . Potwierdzają to zeznania świadków - tj. K. W., S. S., W. C.. Również przeprowadzona dwukrotnie kontrola meldunkowa daje, zdaniem Sądu, podstawy do przyjęcia, że T. M. koncentruje swoje sprawy życiowe w lokalu nr [...]. Podczas kontroli meldunkowej w mieszkaniu znajdowały się bowiem rzeczy osobiste wymieniowego. Skarżący nie przedstawił innych okoliczności, które mogłyby podważyć zebrany materiał dowodowy.
W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie administracyjne nie zawiera uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Wszelkie czynności procesowe były podejmowane przez organy w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Również organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność braku uprawnień do zajmowanego lokalu nie ma w sprawach dotyczących ewidencji znaczenia. Jak juz bowiem wcześniej wyjaśniono jedyną przesłanką umożliwiająca o orzeczeniu wymeldowania jest stałe i dobrowolne opuszczenie danego lokalu. Zatem dopóki dana osoba faktycznie zamieszkuje w lokalu nie można jej skutecznie wymeldować.
Orzeczenie o wymeldowaniu będzie możliwe, gdy T. M. opuści lokal przy ul. [...] w M., przy czym bez znaczenia jest czy dokona tego dobrowolnie, czy komornik wykona prawomocny wyrok sądu o eksmisji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło