IV SA/Wa 2170/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-23
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anita Wielopolska, Alina Balicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej, gdy skarżący twierdził, że nie został uprzedzony o zastosowaniu formy obwieszczenia do zawiadomienia o wydaniu decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zastosowanie formy obwieszczenia do zawiadomienia o wydaniu decyzji środowiskowej było uzasadnione, ponieważ liczba stron postępowania przekraczała dwadzieścia, zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, a skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.Stan faktyczny
Skarżący A. S. wniósł odwołanie od decyzji środowiskowej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, twierdząc, że dowiedział się o decyzji z opóźnieniem i nie został uprzedzony o zastosowaniu formy obwieszczenia do zawiadomienia. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że doręczenie nastąpiło w drodze obwieszczenia zgodnie z art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a termin do wniesienia odwołania minął. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na postanowienie GDOŚ.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.), Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]decyzją z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...]określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, na wniosek [...]S.A. Następnie postanowieniem z dnia [...]grudnia 2017 r. nr [...] uzupełnił, co do rozstrzygnięcia powyższą decyzję.
W dniu [...]stycznia 2018 r. A. S. wniósł odwołanie od wyższej wskazanej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że o decyzji dowiedział się 17 stycznia 2018 r., w którym to dniu został mu przesłany przez pracownika Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] skan decyzji, którego wydruk dołączył do wniosku. Wyjaśnił, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, ponieważ jest właścicielem działek bezpośrednio przylegających do działki objętej obwieszczeniem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia [...]stycznia 2016 r. i fakt bycia stroną nigdy nie był przez organ kwestionowany. Pomimo tego o szeregu działaniach organu nie był informowany albo był z opóźnieniem informowany o czynnościach organu podejmowanych w toku prowadzonego postępowania. Przede wszystkim podniósł, że wbrew regulacji art. 49a kpa, nie został poinformowany, że zawiadomienie o wydaniu decyzji środowiskowej poczynione będzie w formie obwieszczenia, o czym organ winien go uprzedzić, że taki sposób zawiadomień zostanie zastosowany w sprawie. Brak takiej informacji skutkował tym, że skarżący nie wiedział o wydaniu decyzji i nie mógł wnieść od niej odwołania z zachowaniem terminu.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...]maja 2018 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Generalny Dyrektor wskazał, że wobec uzupełnienia decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]postanowieniem z dnia [...]grudnia 2017 r., termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]listopada 2017 r. należy liczyć od dnia doręczenia stronom tego postanowienia, stosownie do art. 111 § 2 kpa. Termin ten minął w dniu 16 stycznia 2018 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 49 kpa w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zawiadomił strony o wydaniu postanowienia uzupełniającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach obwieszczeniem z dnia 13 grudnia 2017 r. Obwieszczenie to zostało upublicznione:
- w dniu 13 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń i stronie BIP Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...],
- w dniu 16 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...],
- w dniu 18 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń: Urzędu Miasta [...], Urzędu Miejskiego w [...]i Urzędu Gminy [...],
- w dniu 19 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta [...]oraz tablicy ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Gminy [...],
- w dniu 20 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Miejskiego w [...]oraz tablicy ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Gminy [...].
Z akt sprawy, a w szczególności z załączonych do wniosku kopii mapy ewidencyjnej oraz dokumentów z ewidencji gruntów obejmujących przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na którym będzie oddziaływać przedsięwzięcie wynika, że liczba stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej przekracza 20. Zatem, zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, o wydaniu decyzji środowiskowej strony zostały zawiadomione w drodze obwieszczenia, decyzja zawierała też stosowne pouczenie o prawie do wniesienia odwołania. Zatem zgodnie z art. 49 § 1 i § 2 kpa postanowienie uzupełniające decyzję zostało stronom doręczone w dniu 2 stycznia 2018 r. Czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji minął więc w dniu 16 stycznia 2018 r. Wniesienie odwołania po upływie ustawowego terminu może mieć miejsce wyłącznie po jego przywróceniu przez organ administracji publicznej. Tymczasem skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie stanowi bowiem okoliczności wyłączającej winę odwołującego się niewiedza o wydaniu zaskarżonej decyzji i ogłoszeniu jej w trybie art. 49 kpa. Podstawy do przywrócenia terminu nie stanowi także późniejsze doręczenie skarżącemu skanu zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucił naruszenie art. 49 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez pogwałcenie przez organ zasady zaufania do władzy polegające na niedoręczeniu skarżącemu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy skarżący był informowany przez organ o czynnościach podejmowanych w toku postępowania i wskutek działań organu znajdował się w uzasadnionym przekonaniu, że decyzja ta również zostanie mu doręczona. Podniósł nadto, że organ nie uprzedził skarżącego, że zawiadomienie o decyzji nastąpi w formie obwieszczenia.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W świetle art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tzn. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Ocena legalności działania administracji publicznej dokonywana jest na podstawie akt sprawy, tj. na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, stosownie do regulacji art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to w szczególności, że sąd administracyjny zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie ustalonego przez organ i wynikającego z akt administracyjnych stanu faktycznego. W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony. Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie pod kątem respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, dochowania wymaganej prawem procedury i zgodności działania z prawem materialnym, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ wydając to postanowienie nie naruszył prawa, a przy jego podjęciu nie uchybił zasadom i przepisom postępowania administracyjnego, przy czym zaznaczyć trzeba, że kontrolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie objęte jest wyłącznie badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego złożenie odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do zbadania w pierwszej kolejności, czy zostało ono wniesione przez uprawnioną do tego stronę z zachowaniem ustawowego terminu, a w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 kpa. W niniejszej natomiast sprawie wraz z odwołaniem skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co obligowało organ do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tegoż wniosku.
W przypadku wydania postanowienia przywracającego termin, doszłoby do rozpatrzenia odwołania. Jednak Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnął negatywnie w kwestii przywrócenia terminu.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest sposób doręczenia stronom postępowania decyzji środowiskowej z dnia [...]listopada 2017 r. oraz rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.), jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle zaś art. 49 § 1 i § 2 kpa, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
A zatem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej sposób zawiadamiania stron o czynnościach procesowych kompleksowo regulują przytoczone powyżej przepisy art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 49 kpa. Wskazać należy, że postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg, jeżeli chodzi o strony postępowania, jest postępowaniem szczególnym, w którym ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 49 kpa. Wskazana tu norma może znaleźć bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepis szczególny na to pozwala, nie może być natomiast samoistną podstawą przyjęcia tej formy zawiadamiania stron postępowania o czynnościach procesowych. W niniejszej sprawie art. 49a kpa – stanowiący, że poza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób – nie miał więc zastosowania. Łączenie w dwóch czynnościach (w sposób tradycyjny i przez obwieszczenie) dwóch różnych sposobów zawiadamiania o wydaniu decyzji środowiskowej nie zostało dopuszczone przez ustawodawcę. Przepis art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 kpa, który wyraźnie wskazuje, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się art. 49 kpa. Przepis art. 74 ust. 3 tej ustawy nie zwalnia więc organów administracji z obowiązku precyzyjnego zbadania, komu w konkretnym przypadku przysługuje przymiot strony i czy ze względu na ilość stron postępowania możliwe jest w związku z tym zastosowanie uproszczonego sposobu zawiadamiania stron o czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania. Przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowej mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko. W kontrolowanym postępowaniu zasadnie przyjęto, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dotyczy ponad 20 stron postępowania, co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru ewidencji gruntów, na które może oddziaływać planowana inwestycja oraz z mapy ewidencyjnej z zaznaczonym działkami, na których zlokalizowano przedmiotową inwestycję oraz z działkami, na które może ona oddziaływać. Zatem, skoro w niniejszej sprawie ustalono ponad 20 stron postępowania, to słusznie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zastosował tryb uproszczonego sposobu zawiadamiania stron o czynnościach podjętych w toku postępowania, w tym o wydanej decyzji środowiskowej i postanowieniu ją uzupełniającym.
Odnosząc się natomiast do kwestii obliczania terminu uznania za doręczoną decyzji ogłaszanej w drodze obwieszczenia podkreślić należy, że przepis art. 49 kpa w sposób jednoznaczny stwierdza, że w przypadku obwieszczenia, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Decyzja ta jest natomiast publicznie ogłoszona w dniu, w którym obwieszczenie zostało udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim potencjalnych stron postępowania. Ma to zastosowanie również do postanowienia uzupełniającego tę decyzję, przy czym zgodnie z art. 111 § 2 kpa, termin do wniesienia odwołania od tej decyzji biegnie od dnia ogłoszenia postanowienia uzupełniającego decyzję. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanego w tej sprawie postanowienia uzupełniającego decyzję, przyjmuje się w oparciu o treść art. 49 kpa fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od publicznego ogłoszenia.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że tryb przewidziany w art. 49 kpa został zachowany. O wydanym w sprawie postanowieniu uzupełniającym decyzję środowiskową strony postępowania były zawiadomione poprzez zamieszczenie decyzji:
- w dniu 13 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń i stronie BIP Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...],
- w dniu 16 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...],
- w dniu 18 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń: Urzędu Miasta [...], Urzędu Miejskiego w [...]i Urzędu Gminy [...],
- w dniu 19 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta [...]oraz tablicy ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Gminy [...],
- w dniu 20 grudnia 2017 r. na tablicy ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Miejskiego w [...]oraz tablicy ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Gminy [...].
Doręczenie postanowienia uzupełniającego nastąpiło więc w dniu 2 stycznia 2018 r., zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej upłynął w dniu 16 stycznia 2018 r.
W świetle powyższego organ odwoławczy słusznie wskazał, że odwołanie z 24 stycznia 2018 r. wniesione zostało po terminie i prawidłowo rozpatrzył złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej.
Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 kpa w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę tę zainteresowany musi wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wspomniany siedmiodniowy termin ma przy tym charakter terminu zawitego, co oznacza, że nie może być on przywrócony. Ponadto, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu zainteresowany musi dopełnić czynności, dla której termin ten był określony. Powyższa regulacja winna być zatem rozumiana w ten sposób, że aby można było uwzględnić prośbę o przywrócenie terminu dla dokonania danej czynności procesowej, muszą być spełnione kumulatywnie wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Brak zaś spełnienia jednej z nich, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi należy rozumieć wskazanie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jego woli i uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie, inaczej mówiąc – wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/07, LEX nr 501183). Przede wszystkim zauważyć należy, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 kpa. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1806/06, LEX nr 337473). Wskazać też trzeba, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Strona wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinna wskazać na te okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy w uchybieniu terminu, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda do złożenia odwołania była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie braku winy powinno się odnosić wyłącznie do przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 1999 r., I SA/Lu 30/98, LEX nr 654416). Trafna jest zatem argumentacja organu podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że tak umotywowany wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie oznacza uprawdopodobnienia braku winy strony w spóźnionym wniesieniu środka odwoławczego, czego konsekwencją było niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie zamieszczone w zaskarżonym postanowieniu. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie okoliczność nieuprzedzenia skarżącego, że doręczenie decyzji nastąpi w formie publicznego obwieszczenia. Organ prawidłowo ustalił, że liczba stron postępowania przekracza 20 i w związku z tym słusznie zastosował uproszczony tryb sposobu zawiadamiania stron o czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania, wynikający z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Odwołując się do postanowień powołanego art. 74 ust. 3 ustawy, należy także zwrócić uwagę na fakt, że zgłoszenie przez konkretny podmiot swojego udziału w sprawie w charakterze strony i aktywne uczestniczenie w rozpoznawaniu sprawy w niczym nie zmienia jego pozycji prawnej, gdyż bez względu na to, czy podmiot ten weźmie aktywny udział w sprawie, czy nie, nie może on być pozbawiony przymiotów strony postępowania. Organ administracji nie ma natomiast obowiązku informowania stron aktywnie uczestniczących w postępowaniu o podejmowanych czynnościach w inny sposób niż wynikający z art. 49 kpa w zw. z art. 74 ust. 3 powołanej ustawy.
W ocenie Sądu, w tym stanie sprawy, organ nie dopuścił się naruszenia obowiązujących zasad i przepisów postępowania i dlatego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło