IV SA/Wa 2174/10
WyrokWSA w Warszawie2012-06-28
Skład orzekający: Anna Szymańska, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalająca warunki zabudowy może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz czy określenie parametrów zabudowy z tolerancją jest zgodne z przepisami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO z powodu niewyjaśnienia wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, określenie parametrów zabudowy z tolerancją jest dopuszczalne, o ile decyzja zawiera konkretne i precyzyjne ustalenia. Analiza funkcji i cech zabudowy musi być kompletna i umożliwiać weryfikację ustaleń, a organ powinien precyzyjnie określić parametry, zwłaszcza wysokość gzymsu elewacji frontowej, nawiązując do najbliższej zabudowy sąsiedniej.Stan faktyczny
Prezydent miasta W. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją handlowo-usługową na działce w W. SKO w W. uchyliło część tej decyzji dotyczącej wskaźnika powierzchni zabudowy i wysokości gzymsu elewacji frontowej, ustalając je precyzyjnie. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące m.in. braku pełnego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienia wszystkich zarzutów w odwołaniu oraz naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg B. W., I. W., R. P., L. W. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących B. W. i I. W. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych, na rzecz skarżącego R. P. kwotę 500 (pięćset) złotych oraz na rzecz skarżących L. W. i R. W. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku
W. ustalił warunki i szczegółowe zasady
zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji
budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją handlowo-usługowa w części parteru
wraz z garażem podziemnym i infrastrukturą na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie
W.
Linie rozgraniczające teren planowanej inwestycji oznaczono linią ciągłą i literami
ABCDA na mapie stanowiącej załącznik graficzny nr 1.
Wskazano następujące warunki i wymagania dotyczące ochrony i kształtowania ładu
przestrzennego:
linia zabudowy - zgodnie z załącznikiem nr 2,
wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy - 23% z tolerancją ±5%
wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej - minimum 25% ogólnej powierzchni działki,
ilość kondygnacji budynku mieszkalnego - 4 kondygnacje nadziemne, 1 kondygnacja
podziemna (garaż)
geometria dachu /kąt nachylenia - dach typu płaskiego, wysokość 14 m z tolerancją ±5%.
szerokość elewacji frontowej od ul. [...] - 43 m z tolerancją ±5%.
wysokość gzymsu elewacji frontowej - do 14m z tolerancją ± 5%.
Określono warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej zobowiązując do
podłączenia planowanej inwestycji do istniejącej sieci inżynieryjnej wg umów zawartych
między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem w zakresie energii elektrycznej,
sieci ciepłowniczej, sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Wody opadowe będą
natomiast odprowadzane na teren zainwestowanej działki. W zakresie komunikacji
wskazano, że obsługa komunikacyjna działki będzie zapewniona poprzez projektowany
wjazd od ul. [...]. Określono ilość miejsc parkingowych - 25-38
miejsc/1000 m2 powierzchni użytkowej handlu i usług oraz minimum 1 miejsce na 1
mieszkanie, lecz nie mniej niż 1 miejsce na 60 m kwadratowych powierzchni użytkowej
mieszkania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września
2010 r. po rozpatrzeniu odwołań: U. i M. R., L. i R.
W., J. i B. M., W. M., J. i M.
R., M. Z., T. i G. L., H. K.,
J. i M. K., A. G., M. i A. B.,
B. B., E. i A. W., B. i W. P.,
B. i J. R., R. i Z. S., Wspólnoty Mieszkaniowej
T., B. i I. W., B. i L. M., M. i U. D., R. P., J. K., A. K., K.
K., Z. W., E. W., M. i R.
S., R. i W. K. oraz I. M. od decyzji
Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...].02.2009 r. ustalającej warunki zabudowy
dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją
handlowo usługową w części parteru wraz z garażem podziemnym i infrastrukturą na
działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] na
podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o
wskaźniku wielkości powierzchni zabudowy - 23 % z tolerancją 5 % oraz o wysokości
gzymsu elewacji frotowej na 14 m z tolerancją 5 % i w tym zakresie orzekło ustalając
wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy na 23 % oraz wysokość gzymsu elewacji
frotowej na 14 m. Natomiast w stosunku do odwołania Pani I. M. na
podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu wskazano, że w celu ustalenia wymagań dla planowanej nowej
zabudowy i zagospodarowania terenu prawidłowo wyznaczono wokół przedmiotowej
działki granice obszaru analizowanego i przeprowadzono na nim analizę funkcji oraz cech
zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61
ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym. Do ustalenia warunków zabudowy konieczne jest istnienie co najmniej
jednej zabudowanej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej. Przy czym
przez pojęcie działki sąsiedniej organ rozumie nie wyłącznie działkę graniczącą, ale
odnosi to pojęcie do nieruchomości, terenów położonych w okolicy, tworzących pewną
urbanistyczną całość. W ocenie organu przeprowadzona analiza funkcji, cech zabudowy
i zagospodarowania przestrzennego spełnia wymagania, o jakich mowa w
rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania
wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Teren przedmiotowej inwestycji położony jest w obszarze zabudowy
mieszkaniowej jednorodzinnej oraz wielorodzinnej wraz z towarzyszącą zabudową
gospodarczo-mieszkaniową. Dominującą funkcją obszaru jest zatem funkcja
mieszkaniowa. W analizowanym obszarze istnieje rejonizacja zabudowy. Po północnej
stronie ul. [...] występuje zabudowa wielorodzinna, natomiast
tereny położone na południe od ul. [...] zabudowane są
zabudową jednorodzinną. Teren inwestycji znajduje się w strefie zabudowy
wielorodzinnej. W bezpośrednim sąsiedztwie działki na działkach nr [...] (z
obrębu [...]) zlokalizowane są budynki wielorodzinne (budynki V-kondygnacyjne). Z
przeprowadzonej analizy wynika zatem, że dominującą funkcją na terenie analizowanym
jest zabudowa mieszkaniowa, jednorodzinna i wielorodzinna. Funkcja projektowanego
budynku - mieszkaniowa wielorodzinna, z funkcją handlowo - usługową, nie jest zatem
sprzeczna z funkcjami terenu analizowanego.
Dalej organ podniósł, że linię zabudowy określono prawidłowo w nawiązaniu do
linii zabudowy wzdłuż ul. [...]. Linię tę wyznaczono jako
przedłużenie linii zabudowy istniejącego budynku wielorodzinnego usytuowanego na
działce sąsiedniej o nr ew. [...].
Wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni działek gruntu w terenie
analizowanym wynosi od 8% do 48%, a średni wskaźnik wynosi ok. 21 %.
Przeprowadzona analiza wykazała (bezpośrednio przylegające działki nr [...] z
obrębu [...] zabudowane budynkami wielorodzinnymi mają odpowiednio wskaźnik
zabudowy: 21 %, 32 % oraz 25 %), iż dopuszczalny jest wskaźnik wnioskowany przez
inwestora w wysokości 23 %. Dalej wskazano, iż przepisy §5 (jak i §7 oraz §8)
rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. nie dopuszczają, jak to
przewiduje § 6, ustalenia parametrów z jakąkolwiek tolerancją. Dlatego też organ uchylił
zaskarżoną decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...].02.2009 r. w części
orzekającej o wskaźniku wielkości powierzchni zabudowy - 23 % z tolerancją 5 % i orzekł
w tym zakresie ustalając wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy precyzyjnie na 23%.
W dalszej części wywodów stwierdzono, że szerokość elewacji frontowych w
analizowanym obszarze wynosi od 6 m do 68 m (średnia 17 m). Mając na uwadze
budynki mieszkalne wielorodzinne, dla których średnia szerokość elewacji frontowych
wynosi 48 m, stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26
sierpnia 2003 r. dopuszczalna jest wnioskowana szerokość elewacji frotowej na 43 m z
tolerancją 5% .
Wysokość gzymsu elewacji frontonowej w budynkach wielorodzinnych
zlokalizowanych w analizowanym obszarze wynosi od 14 m do 17 m. Dachy budynków
wielorodzinnych w obszarze analizowanym są płaskie. Stosownie do § 7 ust. 4 ww.
rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. dopuszczalna jest
wnioskowana wysokość gzymsu elewacji frotowej na 14 m oraz dach płaski. Dalej organ
wskazał, iż przepisy § 7 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia
2003r. nie dopuszczają ustalenia parametrów z jakąkolwiek tolerancją. Dlatego też
należało uchylić zaskarżoną decyzję w części orzekającej o ustaleniu wysokości gzymsu
elewacji frontowej na 14 m z tolerancją 5 % i orzec w tym zakresie, ustalając tę wysokość
na 14 m.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ wskazał, że ochronę
interesów osób trzecich zapewnia ustawa Prawo budowlane (art. 5 ust. 2). W
postępowaniu o wydawanie pozwolenia na budowę powinna zostać zatem rozważona
kwestia negatywnego wpływu na działki sąsiednie planowanej inwestycji.
W stosunku do odwołania I. M. organ umorzył postępowanie
odwoławcze, gdyż zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z rejestru
gruntów nie przysługuje jej jakikolwiek tytuł prawny w stosunku do nieruchomości, na
którą będzie oddziaływała przedmiotowa inwestycja. Organ odwoławczy wezwał
wymienioną do wskazania dokumentu, z którego wywodzi swój interes prawny w
niniejszej sprawie. Wezwanie pozostało bezskuteczne i z tego względu organ, opierając
się na znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym uznał, iż I. M. nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu.
Dwie skargi o jednobrzmiącej treści na powyższą decyzję do sądu
administracyjnego wnieśli ostatecznie B. W., I. W., R. P., H. W. i R. W.
Skargi wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów
postępowania sądowego. Zarzucają naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 2, art. 80, art.
107 § 3 kpa poprzez nie wskazanie w podstawie prawnej przepisów prawa materialnego,
niepełne uzasadnienie decyzji organów obydwu instancji z uwagi na brak wyczerpującego
ustosunkowania się do zarzutów zgłaszanych przez strony, uniemożliwienie stronom
czynnego udziału z uwagi na nie powiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do
całości materiału dowodowego, przyjęcie, że status strony nie przysługuje posiadaczowi
nieruchomości.
W uzasadnieniu obydwu skarg wskazano, że podane przez SKO przepisy to
jedynie normy proceduralne, brak natomiast przywołania w podstawie prawnej przepisów
prawa materialnego. Dalej stwierdzono, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie
rozważył całego materiału dowodowego, a nade wszystko nie ustosunkował się do
podnoszonych w szeregu pism wątpliwości zgłaszanych przez L. i R.
W. Dotyczyły one dogęszczania osiedla na terenie wykorzystywanym obecnie
jako zieleń rekreacyjna, gabarytów planowanego budynku oraz kwestii wprowadzenia
usług handlu w parterze. Dalej została naruszona zasada wyrażona w art. 10 § 1 kpa tj.
organy zaniechały powiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem
dowodowym. Na zakończenie skargi twierdzą, że posiadaczowi nieruchomości, w tym
wypadku I. M. przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie
warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, zajmując stanowisko jak w
uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar
sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w
świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest
pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi
więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej,
dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami
procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd
administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest
słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i
procesowego.
Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako
p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak
związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną.
Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie
aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą.
Na wstępie należy podkreślić, że działania organów administracji publicznej
uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń,
podporządkowane są przede wszystkim określonej w art. 7 kpa zasadzie prawdy
obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów z tej zasady nakaz
wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z
określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać
podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Z powyższą zasadą
skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 kpa. Według wskazanego przepisu
organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał
dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy
dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie
całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 kpa). Organ nie może
więc pominąć przy ocenie żadnego zarzutu, również jeżeli został on zgłoszony przez
stronę w odwołaniu. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po
przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych - winno zaś znaleźć swój
wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 kpa.
Nie mniej istotna w postępowaniu administracyjnym jest zasada
dwuinstancyjności (art. 15 kpa), która wprowadza obowiązek dwukrotnego
rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie
postępowania administracyjnego. Kontrola instancyjna organu odwoławczego
obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji oraz ocenę
przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 140 kpa w postępowaniu
odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie
przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy rozpoznając
odwołanie nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I
instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Nie mniej podkreślić należy, że
organ II instancji obowiązany jest rozpoznać sprawę w jej całokształcie, a to nakłada
na niego obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w
odwołaniu.
Jak trafnie wywodzi skarga organ lakonicznie stwierdził jednym krótkim
akapitem, że argumentacja odwołania ma znaczenie dla innego postępowania tj.
postępowania o wydanie pozwolenia budowlanego. Tymczasem Sąd stwierdza, że
złożone odwołania od decyzji organu pierwszej instancji można pogrupować w cztery
szablony o tej samej treści. Zawierają one odrębną argumentację, przy czym w
istocie trzy grupy odwołań zawierają argumenty istotne dla dalszego etapu
inwestycyjnego tj. pozwolenia na budowę (część dotyczy także problematyki
warunków zabudowy), jedno zaś odwołanie w całości odnosi się do zarzutów
istotnych z punktu widzenia przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym i w tym
zakresie organ drugiej instancji nie wypowiedział się pomimo procesowego
obowiązku. Żeby zatem ocenić, czy owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy Sąd obowiązany byłby dokonać merytorycznej oceny zarzutów
wykazanych w odwołaniu wniesionym przez B. i J. M. Bez
tego zabiegu bowiem nie byłby w stanie wykazać, czy pominięcie przez Kolegium
rozważań odnoszących się do argumentacji odwołania mogło wpłynąć na podjęcie
rozstrzygnięcia. Mogłoby bowiem się okazać, że gdyby Kolegium przeanalizowało te
zarzuty, a dowodem na podjęcie takiej czynności jest treść uzasadnienia decyzji,
doszłoby do wniosku, że przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy jest
niezasadna, tudzież konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego,
aby zweryfikować podniesione kwestie, co w konsekwencji spowodowałoby choćby
wydanie za zgodą inwestora decyzji dla obiektu o innych parametrach technicznych.
Należy bowiem podnieść, że wymieniane wyżej odwołania kwestionowały m.
in. gabaryty (kubaturę) planowanego przedsięwzięcia. Gdyby zatem organ
przeanalizował te argumenty, nie można wykluczyć, że musiałby odmówić ustalenia
warunków zabudowy w kształcie proponowanym przez inwestora. W postępowaniu o
ustalenie warunków zabudowy bowiem organ związany jest żądaniem
wnioskodawcy, co oznacza, że nie uwzględnienie istotnych cech obiektu
wymienionych w art. 52 ust. 1 pkt 2 b) i c) ustawy o planowaniu, a opisanych we
wniosku o wydanie decyzji powodowałoby konieczność wydania decyzji odmownej.
W konsekwencji gdyby Sąd przeanalizował obecnie zarzuty tego odwołania
pod kątem czy mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy oznaczałoby to, że
wszedłby w kompetencje i obowiązki organu administracji publicznej, polegające na
obowiązku rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Tymczasem sąd administracyjny
powołany jest do oceny legalności zaskarżonej decyzji. Innymi słowy sąd jest władny
dokonać oceny, czy z kolei stanowisko organu odwoławczego w stosunku do kwestii
podniesionej w odwołaniu mieści się w granicach prawa. Z tych względów Sąd
doszedł do wniosku, że nie ustosunkowanie się przez Kolegium do zarzutów
wskazanych w omawianym odwołaniu B. i J. M. mogło mieć
istotny wpływ na wynik sprawy (mianowicie mogłoby powodować odmowę wydania
decyzji na warunkach zaproponowanych przez inwestora), co powoduje konieczność
uchylenia zaskarżonej decyzji.
Nie można natomiast podzielić zasadności zarzutu naruszenia art. 10 § 1kpa.
Przepis ten przewiduje, że organ przed wydaniem decyzji ma obowiązek umożliwić
stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych
żądań. Jak wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 1 lutego 2011r. (sygn. akt II OSK
1098/10) zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony
o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść
skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej
dokonanie konkretnych czynności procesowych. Strona powinna wykazać, że brak
takiego zawiadomienia przed wydaniem decyzji uniemożliwił jej dokonanie w danym
postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. zgłoszenia wniosków
dowodowych z zeznań świadków, dokumentów).
Jak wynika z akt sprawy bezspornie Prezydent W. przed
wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2009r. nie zawiadomił stron o zebraniu materiału
dowodowego i możliwości składania wniosków. Doszło zatem do uchybienia
wskazanej wyżej normie prawa. Nie mniej jednak wiele stron wniosło odwołania od
tej decyzji i w nich mogło podnosić, że ze względu na zakończenie postępowania i
nie zawiadomienie o zamiarze wydania decyzji nie mogło zgłosić konkretnych
wniosków, które mogły być istotne dla rozstrzygnięcia. Również na etapie skargi
skarżący nie wymienili jakich czynności zostali pozbawieni w postępowaniu
administracyjnym, tj. jakich czynności dokonaliby, gdyby zostali zawiadomieni o
zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków i jakie okoliczności
mogłyby zostać dzięki nim wyjaśnione w sposób odmienny od przyjętego przez organ
stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji nie zostało wykazane, aby między
brakiem zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co
do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a treścią decyzji
administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. Oznacza to, że
stwierdzone uchybienie przepisowi art. 10 § 1 kpa nie mogło mieć wpływu na wynik
sprawy.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarg, że w decyzji podano jedynie normy procesowe jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. Otóż decyzja stanowi całość wraz
z jej uzasadnieniem, a w tym ostatnim dokładnie zostały wskazane zastosowane
normy prawa materialnego z odesłaniem do ich publikatora.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia
27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powoływanej
dalej jako ustawa o planowaniu (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
Jak stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy, wydanie decyzji o warunkach
zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymienionych
enumeratywnie warunków, w tym jeśli co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna
z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie
wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów,
cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym
gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz
intensywności wykorzystania terenu. Szczegółowy sposób ustalania wymagań
dotyczących nowej zabudowy w powiązaniu z analizą stanu istniejącego, na
podstawie upoważnienia zawartego w art. 61 ust. 6 ustawy, określa rozporządzenie
Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania
wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku
braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz.
1588), zwane dalej rozporządzeniem.
Przepis § 3 tego rozporządzenia stanowi w ust. 1 że "w celu ustalenia wymagań
nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki
budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar
analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i
zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5
ustawy". W ust. 2 tego paragrafu stanowi, iż "granice obszaru analizowanego
wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w
odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość działki objętej wnioskiem o
ustalenie warunków, nie mniejszej niż 50 metrów". Wyniki analizy, o której mowa w §
3 ust. 1 rozporządzenia, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik
do decyzji o warunkach zabudowy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że została przeprowadzona analiza
funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej
wnioskiem, składająca się z części graficznej i tekstowej. Analiza ta w ocenie Sądu
spełnia wymagania stawiane jej przez wskazane rozporządzenie, w szczególności
granice tego obszaru zostały w miarę równomiernie wyznaczone dookoła terenu
inwestycyjnego, a więc z każdej jego strony (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28
sierpnia 2008 r., II OSK 1533/07, LEX 488467, teza 3), za wyjątkiem kwestii cechy
zabudowy jaką jest wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub
attyki. Mianowicie w części tekstowej analizy zawarte zostało jedno zdanie, że ustala
się wysokość gzymsu elewacji frontowej do 14m z tolerancją ± 5%m. Nie zostało
natomiast wyjaśnione na podstawie jakich kryteriów i w oparciu o jakie dane ta
wielkość została ustalona. Prezydent W. wyznaczony analizą ów
parametr recypował do swojej decyzji, natomiast Kolegium dokonało zmiany tego
zapisu poprzez określenie konkretnie wysokości gzymsu na 14m.
Co prawda rozporządzenie nie wymienia co dokładnie ma zawierać owa analiza,
jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało stanowisko, że analiza
musi obrazować stan faktyczny z podaniem niezbędnych danych, aby możliwe było
sprawdzenie zarówno przez organ wydający decyzję, jak również strony
postępowania, prawidłowości wyliczeń poczynionych przez osobę sporządzającą taki
dokument. I tak w wypadku linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w
stosunku do powierzchni terenu, szerokości elewacji frontowej oraz geometrii dachu
przedmiotowa analiza dokładnie podaje jakie działki oraz zabudowania zostały wzięte
pod uwagę przy wyznaczeniu tych wskaźników. Tymczasem odnośnie wysokości
gzymsu elewacji frontowej brak tego rodzaju ustaleń.
Przepis § 7 stanowi, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu
lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi
odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). Wysokość, o
której mowa w ust. 1, mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym
wejściem do budynku (ust. 2). Jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1, na działkach
sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość
występującą na obszarze analizowanym (ust. 3). Jednocześnie rozporządzenie
dopuszcza wyznaczenie innej wartości tego parametru, jeżeli wynika to z analizy.
Wysokość górnej krawędzi elewacji przyszłej inwestycji budowlanej (podobnie jak
szerokość elewacji frontowej) jest jednym z parametrów nowej zabudowy, które
określane w decyzjach o warunkach zabudowy, powinny mieć konkretną wielkość.
Zachowanie ładu architektonicznego, co jest nadrzędnym celem decyzji o warunkach
zabudowy (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym) wymaga bowiem konkretnego określenia wysokości i szerokości
przyszłej inwestycji budowlanej. Stąd też za odpowiadający prawu należało uznać
zabieg Kolegium polegający na precyzyjnym określeniu wysokości gzymsu elewacji
frontowej i wyeliminowaniu niejednoznacznego sformułowania "do". Nie można
natomiast podzielić poglądu Kolegium, aby określenie parametru ze ściśle wskazaną
tolerancją "od - do" - odpowiednio z tolerancją ±5%, pozostawało w sprzeczności z
przywołanym rozporządzeniem. Otóż owa tolerancja nie zmienia istoty
rozstrzygnięcia, które jest konkretne i ulegnie sprecyzowaniu na etapie projektu
budowlanego w zależności od przyjętych rozwiązań architektonicznych.
Mianowicie jako zasadę rozporządzenie przyjmuje, iż wysokość górnej krawędzi
elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako
przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach
sąsiednich. Tożsame kryterium tj. nawiązanie do zabudowy sąsiedniej zostało
przyjęte przy ustalaniu obowiązującej linii zabudowy. Natomiast w wypadku
wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy, szerokości elewacji frontowej i
geometrii dachu rozporządzenie przewiduje odniesienie do średniego wskaźnika dla
obszaru analizowanego. Pojęciu "obszaru analizowanego" nadano legalną definicję i
w § 2 pkt 4) rozporządzenia określono je jako teren określony i wyznaczony
granicami, którego funkcję zabudowy i zagospodarowania analizuje się w celu
ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania. Oznacza to, że co do
części parametrów należy wziąć pod uwagę działki z całego obszaru analizowanego,
natomiast w wypadku m. in. wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej jedynie
zabudowę w najbliższym sąsiedztwie.
Jak wskazał WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 3 listopada 201 Or.
(sygn. akt II SA/Go 611/10) oraz WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 6 października
201 Or. (sygn. akt II SA/Sz 566/10) wykładnia językowa sformułowania zwrotu
"przedłużenie" prowadzi wprost do wniosku, że chodzi o kontynuację istniejącej linii
zabudowy na działkach sąsiednich. Zatem jako działki sąsiednie należy uznać działki
zabudowane położone najbliżej nieruchomości, wobec której mają być ustalone
warunki zabudowy. Sąd podziela przedstawioną wyżej wykładnię, co oznacza, że
przy ustalaniu wysokości górnej krawędzi elewacji należy nawiązać do działek
najbliższych, zatem - jak wynika z części tekstowej i graficznej analizy - do działek
o nr ew. [...] zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi o
wysokości pięciu kondygnacji. Tymczasem planowany obiekt to budynek o czterech
kondygnacjach, co oznacza, że nie stanowi on kontynuacji istniejącej zabudowy
sąsiedniej, do której stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia winien nawiązywać. Nie
można bowiem uznać, że wysokość gzymsu elewacji frontowej jest taka sama w
wypadku budynku o czterech, jak i w wypadku obiektu o pięciu kondygnacjach.
Nie oznacza to, że przyjęta w decyzji wysokość gzymsu elewacji frontowej jest
co do zasady niedopuszczalna. Jak wynika z § 7 ust. 4 rozporządzenia dopuszcza
się wyznaczenie innej wysokości gzymsu, jeżeli wynika to z analizy. Co prawda w
uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało jako podstawę prawną ten właśnie przepis
i rzeczywiście przyjęta w decyzji wartość wynika z analizy, ale analizy wadliwej w tym
zakresie. Jak już wskazano przedmiotowa analiza w omawianej kwestii w ogóle nie
wypowiada się, stwierdzając jedynie w pkt 2.6: "Wysokość górnej krawędzi elewacji
frontowej - do 14m z tolerancją ± 5%". Nie wykazuje jakie konkretne działki zostały
przyjęte jako materiał, do którego nawiązano ustalony parametr i z jakich powodów
osoba sporządzająca analizę uznała, że dla zachowania ładu przestrzennego
konieczne jest odejście od zasady przewidzianej w § 7 ust. 1 rozporządzenia. Jeśliby
zatem analiza wykazała, że proponowana wysokość gzymsu elewacji frontowej
obiektu jest możliwa i uzasadniona racjonalnymi względami podyktowanymi potrzebą
ochrony ładu przestrzennego, wówczas wyłączeniu uległaby ogólna reguła
przewidziana w § 7 ust. 1 rozporządzenia, czyli konieczność nawiązania do działek
sąsiednich.
Należy w tym miejscu stwierdzić, że zaburzenie ładu architektonicznego może
nastąpić nie tylko na skutek wzniesienia budynku znaczenie wyższego lub szerszego
niż budynki zlokalizowane w sąsiedztwie tej inwestycji, ale też wzniesienie budynku
istotnie niższego lub węższego od budynków już usytuowanych. Taką zaś różnicę
stwarza jedna kondygnacja.
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy część tekstowa i graficzna
analizy stanowi podstawowy dowód w sprawie. Oznacza to, że organ administracji
winien ze szczególną wnikliwością dokonać oceny tego dowodu przy zachowaniu
wszelkich reguł wynikających z kpa. Nie może zatem w sposób bierny dokonać
transkrypcji wskaźników i parametrów wyznaczonych w tej analizie, lecz powinien
przy zachowaniu zasady logicznego rozumowania przeanalizować ten dokument co
do jego spójności z wymienianym rozporządzeniem. W przypadku podjęcia
wątpliwości nie ma przeszkód, aby przeprowadzić uzupełniającą analizę, polegająca
na korekcie owych parametrów.
Nie można twierdzić - co zostało podniesione w odwołaniu m. in. J. i
B. M., aby zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu
uzasadniającym jej uchylenie co do kwestii wskazania w parterze "funkcji handlowo-
usługowej". Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że
funkcja mieszkaniowa wielorodzinna z funkcją handlowo-usługowa nie jest sprzeczna
z funkcjami analizowanego terenu, ale nie dokonał ustaleń odnośnie jakiejkolwiek
zabudowy usługowej w tym rejonie o funkcji handlowej. O ile bowiem występowanie
na analizowanym obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej nie budzi
najmniejszych wątpliwości, o tyle rodzaj zabudowy usługowej i funkcja handlowa
wynikają z samej analizy. Mianowicie na działce o nr. ew. [...], czyli w obszarze
analizowanym, znajduje się obiekt handlowo-usługowy. Chociaż obiekt ten jest
jednokondygnacyjny, to jednak spełnia pożądaną przez inwestora funkcję. Wobec
tego stwierdzone braki w uzasadnieniu w tym zakresie nie mogły mieć żadnego
wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.
Dalej należy podnieść, że §2 pkt 6) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o
ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach
zabudowy przewiduje, że ustalenia decyzji dotyczące obsługi w zakresie
infrastruktury technicznej zapisuje się m.in. poprzez określenie sposobu
gospodarowania odpadami. Tymczasem w decyzji organu pierwszej instancji, jak
również zaskarżonej brak stosownego zapisu odnośnie gospodarowania odpadami.
Uchybienie powyższe powinno zostać uzupełnione przy ponownym rozpatrywaniu
sprawy.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut skarg skierowany do tej części
decyzji, która dotyczy umorzenia postępowania w stosunku do I. M.
Otóż interes prawny umożliwiający zaskarżenie aktu administracyjnego do sądu
administracyjnego strona może wywieść wyłącznie z własnej, indywidualnej sytuacji
prawnej. Stąd też skarżący mogą powoływać się na takie argumenty, które dotyczą
ich jako właścicieli lokali mieszkalnych położonych w budynku sąsiadującym z
terenem inwestycyjnym. Nie mogą natomiast skutecznie wywodzić tych zarzutów,
które dotyczą sytuacji prawnej innych podmiotów. Takim zaś podmiotem jest I.
M. Zatem umorzenie postępowania odwoławczego mogłaby kwestionować
jedynie sama zainteresowana.
Uznając zatem, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu
mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c)
p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 1
p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło