IV SA/Wa 2174/10

WyrokWSA w Warszawie2012-06-28

Skład orzekający: Anna Szymańska, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalająca warunki zabudowy może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz czy określenie parametrów zabudowy z tolerancją jest zgodne z przepisami?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO z powodu niewyjaśnienia wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, określenie parametrów zabudowy z tolerancją jest dopuszczalne, o ile decyzja zawiera konkretne i precyzyjne ustalenia. Analiza funkcji i cech zabudowy musi być kompletna i umożliwiać weryfikację ustaleń, a organ powinien precyzyjnie określić parametry, zwłaszcza wysokość gzymsu elewacji frontowej, nawiązując do najbliższej zabudowy sąsiedniej.
Stan faktyczny
Prezydent miasta W. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją handlowo-usługową na działce w W. SKO w W. uchyliło część tej decyzji dotyczącej wskaźnika powierzchni zabudowy i wysokości gzymsu elewacji frontowej, ustalając je precyzyjnie. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące m.in. braku pełnego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienia wszystkich zarzutów w odwołaniu oraz naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg B. W., I. W., R. P., L. W. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących B. W. i I. W. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych, na rzecz skarżącego R. P. kwotę 500 (pięćset) złotych oraz na rzecz skarżących L. W. i R. W. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku W. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją handlowo-usługowa w części parteru wraz z garażem podziemnym i infrastrukturą na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie W. Linie rozgraniczające teren planowanej inwestycji oznaczono linią ciągłą i literami ABCDA na mapie stanowiącej załącznik graficzny nr 1. Wskazano następujące warunki i wymagania dotyczące ochrony i kształtowania ładu przestrzennego: linia zabudowy - zgodnie z załącznikiem nr 2, wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy - 23% z tolerancją ±5% wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej - minimum 25% ogólnej powierzchni działki, ilość kondygnacji budynku mieszkalnego - 4 kondygnacje nadziemne, 1 kondygnacja podziemna (garaż) geometria dachu /kąt nachylenia - dach typu płaskiego, wysokość 14 m z tolerancją ±5%. szerokość elewacji frontowej od ul. [...] - 43 m z tolerancją ±5%. wysokość gzymsu elewacji frontowej - do 14m z tolerancją ± 5%. Określono warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej zobowiązując do podłączenia planowanej inwestycji do istniejącej sieci inżynieryjnej wg umów zawartych między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem w zakresie energii elektrycznej, sieci ciepłowniczej, sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Wody opadowe będą natomiast odprowadzane na teren zainwestowanej działki. W zakresie komunikacji wskazano, że obsługa komunikacyjna działki będzie zapewniona poprzez projektowany wjazd od ul. [...]. Określono ilość miejsc parkingowych - 25-38 miejsc/1000 m2 powierzchni użytkowej handlu i usług oraz minimum 1 miejsce na 1 mieszkanie, lecz nie mniej niż 1 miejsce na 60 m kwadratowych powierzchni użytkowej mieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2010 r. po rozpatrzeniu odwołań: U. i M. R., L. i R. W., J. i B. M., W. M., J. i M. R., M. Z., T. i G. L., H. K., J. i M. K., A. G., M. i A. B., B. B., E. i A. W., B. i W. P., B. i J. R., R. i Z. S., Wspólnoty Mieszkaniowej T., B. i I. W., B. i L. M., M. i U. D., R. P., J. K., A. K., K. K., Z. W., E. W., M. i R. S., R. i W. K. oraz I. M. od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...].02.2009 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją handlowo usługową w części parteru wraz z garażem podziemnym i infrastrukturą na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o wskaźniku wielkości powierzchni zabudowy - 23 % z tolerancją 5 % oraz o wysokości gzymsu elewacji frotowej na 14 m z tolerancją 5 % i w tym zakresie orzekło ustalając wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy na 23 % oraz wysokość gzymsu elewacji frotowej na 14 m. Natomiast w stosunku do odwołania Pani I. M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, że w celu ustalenia wymagań dla planowanej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu prawidłowo wyznaczono wokół przedmiotowej działki granice obszaru analizowanego i przeprowadzono na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Do ustalenia warunków zabudowy konieczne jest istnienie co najmniej jednej zabudowanej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej. Przy czym przez pojęcie działki sąsiedniej organ rozumie nie wyłącznie działkę graniczącą, ale odnosi to pojęcie do nieruchomości, terenów położonych w okolicy, tworzących pewną urbanistyczną całość. W ocenie organu przeprowadzona analiza funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania przestrzennego spełnia wymagania, o jakich mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren przedmiotowej inwestycji położony jest w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz wielorodzinnej wraz z towarzyszącą zabudową gospodarczo-mieszkaniową. Dominującą funkcją obszaru jest zatem funkcja mieszkaniowa. W analizowanym obszarze istnieje rejonizacja zabudowy. Po północnej stronie ul. [...] występuje zabudowa wielorodzinna, natomiast tereny położone na południe od ul. [...] zabudowane są zabudową jednorodzinną. Teren inwestycji znajduje się w strefie zabudowy wielorodzinnej. W bezpośrednim sąsiedztwie działki na działkach nr [...] (z obrębu [...]) zlokalizowane są budynki wielorodzinne (budynki V-kondygnacyjne). Z przeprowadzonej analizy wynika zatem, że dominującą funkcją na terenie analizowanym jest zabudowa mieszkaniowa, jednorodzinna i wielorodzinna. Funkcja projektowanego budynku - mieszkaniowa wielorodzinna, z funkcją handlowo - usługową, nie jest zatem sprzeczna z funkcjami terenu analizowanego. Dalej organ podniósł, że linię zabudowy określono prawidłowo w nawiązaniu do linii zabudowy wzdłuż ul. [...]. Linię tę wyznaczono jako przedłużenie linii zabudowy istniejącego budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce sąsiedniej o nr ew. [...]. Wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni działek gruntu w terenie analizowanym wynosi od 8% do 48%, a średni wskaźnik wynosi ok. 21 %. Przeprowadzona analiza wykazała (bezpośrednio przylegające działki nr [...] z obrębu [...] zabudowane budynkami wielorodzinnymi mają odpowiednio wskaźnik zabudowy: 21 %, 32 % oraz 25 %), iż dopuszczalny jest wskaźnik wnioskowany przez inwestora w wysokości 23 %. Dalej wskazano, iż przepisy §5 (jak i §7 oraz §8) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. nie dopuszczają, jak to przewiduje § 6, ustalenia parametrów z jakąkolwiek tolerancją. Dlatego też organ uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...].02.2009 r. w części orzekającej o wskaźniku wielkości powierzchni zabudowy - 23 % z tolerancją 5 % i orzekł w tym zakresie ustalając wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy precyzyjnie na 23%. W dalszej części wywodów stwierdzono, że szerokość elewacji frontowych w analizowanym obszarze wynosi od 6 m do 68 m (średnia 17 m). Mając na uwadze budynki mieszkalne wielorodzinne, dla których średnia szerokość elewacji frontowych wynosi 48 m, stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. dopuszczalna jest wnioskowana szerokość elewacji frotowej na 43 m z tolerancją 5% . Wysokość gzymsu elewacji frontonowej w budynkach wielorodzinnych zlokalizowanych w analizowanym obszarze wynosi od 14 m do 17 m. Dachy budynków wielorodzinnych w obszarze analizowanym są płaskie. Stosownie do § 7 ust. 4 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. dopuszczalna jest wnioskowana wysokość gzymsu elewacji frotowej na 14 m oraz dach płaski. Dalej organ wskazał, iż przepisy § 7 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. nie dopuszczają ustalenia parametrów z jakąkolwiek tolerancją. Dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję w części orzekającej o ustaleniu wysokości gzymsu elewacji frontowej na 14 m z tolerancją 5 % i orzec w tym zakresie, ustalając tę wysokość na 14 m. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ wskazał, że ochronę interesów osób trzecich zapewnia ustawa Prawo budowlane (art. 5 ust. 2). W postępowaniu o wydawanie pozwolenia na budowę powinna zostać zatem rozważona kwestia negatywnego wpływu na działki sąsiednie planowanej inwestycji. W stosunku do odwołania I. M. organ umorzył postępowanie odwoławcze, gdyż zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z rejestru gruntów nie przysługuje jej jakikolwiek tytuł prawny w stosunku do nieruchomości, na którą będzie oddziaływała przedmiotowa inwestycja. Organ odwoławczy wezwał wymienioną do wskazania dokumentu, z którego wywodzi swój interes prawny w niniejszej sprawie. Wezwanie pozostało bezskuteczne i z tego względu organ, opierając się na znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym uznał, iż I. M. nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu. Dwie skargi o jednobrzmiącej treści na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wnieśli ostatecznie B. W., I. W., R. P., H. W. i R. W. Skargi wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarzucają naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 2, art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez nie wskazanie w podstawie prawnej przepisów prawa materialnego, niepełne uzasadnienie decyzji organów obydwu instancji z uwagi na brak wyczerpującego ustosunkowania się do zarzutów zgłaszanych przez strony, uniemożliwienie stronom czynnego udziału z uwagi na nie powiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego, przyjęcie, że status strony nie przysługuje posiadaczowi nieruchomości. W uzasadnieniu obydwu skarg wskazano, że podane przez SKO przepisy to jedynie normy proceduralne, brak natomiast przywołania w podstawie prawnej przepisów prawa materialnego. Dalej stwierdzono, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie rozważył całego materiału dowodowego, a nade wszystko nie ustosunkował się do podnoszonych w szeregu pism wątpliwości zgłaszanych przez L. i R. W. Dotyczyły one dogęszczania osiedla na terenie wykorzystywanym obecnie jako zieleń rekreacyjna, gabarytów planowanego budynku oraz kwestii wprowadzenia usług handlu w parterze. Dalej została naruszona zasada wyrażona w art. 10 § 1 kpa tj. organy zaniechały powiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Na zakończenie skargi twierdzą, że posiadaczowi nieruchomości, w tym wypadku I. M. przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Na wstępie należy podkreślić, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim określonej w art. 7 kpa zasadzie prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 kpa. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 kpa). Organ nie może więc pominąć przy ocenie żadnego zarzutu, również jeżeli został on zgłoszony przez stronę w odwołaniu. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych - winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 kpa. Nie mniej istotna w postępowaniu administracyjnym jest zasada dwuinstancyjności (art. 15 kpa), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania administracyjnego. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 140 kpa w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Nie mniej podkreślić należy, że organ II instancji obowiązany jest rozpoznać sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Jak trafnie wywodzi skarga organ lakonicznie stwierdził jednym krótkim akapitem, że argumentacja odwołania ma znaczenie dla innego postępowania tj. postępowania o wydanie pozwolenia budowlanego. Tymczasem Sąd stwierdza, że złożone odwołania od decyzji organu pierwszej instancji można pogrupować w cztery szablony o tej samej treści. Zawierają one odrębną argumentację, przy czym w istocie trzy grupy odwołań zawierają argumenty istotne dla dalszego etapu inwestycyjnego tj. pozwolenia na budowę (część dotyczy także problematyki warunków zabudowy), jedno zaś odwołanie w całości odnosi się do zarzutów istotnych z punktu widzenia przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym i w tym zakresie organ drugiej instancji nie wypowiedział się pomimo procesowego obowiązku. Żeby zatem ocenić, czy owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd obowiązany byłby dokonać merytorycznej oceny zarzutów wykazanych w odwołaniu wniesionym przez B. i J. M. Bez tego zabiegu bowiem nie byłby w stanie wykazać, czy pominięcie przez Kolegium rozważań odnoszących się do argumentacji odwołania mogło wpłynąć na podjęcie rozstrzygnięcia. Mogłoby bowiem się okazać, że gdyby Kolegium przeanalizowało te zarzuty, a dowodem na podjęcie takiej czynności jest treść uzasadnienia decyzji, doszłoby do wniosku, że przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy jest niezasadna, tudzież konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, aby zweryfikować podniesione kwestie, co w konsekwencji spowodowałoby choćby wydanie za zgodą inwestora decyzji dla obiektu o innych parametrach technicznych. Należy bowiem podnieść, że wymieniane wyżej odwołania kwestionowały m. in. gabaryty (kubaturę) planowanego przedsięwzięcia. Gdyby zatem organ przeanalizował te argumenty, nie można wykluczyć, że musiałby odmówić ustalenia warunków zabudowy w kształcie proponowanym przez inwestora. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy bowiem organ związany jest żądaniem wnioskodawcy, co oznacza, że nie uwzględnienie istotnych cech obiektu wymienionych w art. 52 ust. 1 pkt 2 b) i c) ustawy o planowaniu, a opisanych we wniosku o wydanie decyzji powodowałoby konieczność wydania decyzji odmownej. W konsekwencji gdyby Sąd przeanalizował obecnie zarzuty tego odwołania pod kątem czy mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy oznaczałoby to, że wszedłby w kompetencje i obowiązki organu administracji publicznej, polegające na obowiązku rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Tymczasem sąd administracyjny powołany jest do oceny legalności zaskarżonej decyzji. Innymi słowy sąd jest władny dokonać oceny, czy z kolei stanowisko organu odwoławczego w stosunku do kwestii podniesionej w odwołaniu mieści się w granicach prawa. Z tych względów Sąd doszedł do wniosku, że nie ustosunkowanie się przez Kolegium do zarzutów wskazanych w omawianym odwołaniu B. i J. M. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (mianowicie mogłoby powodować odmowę wydania decyzji na warunkach zaproponowanych przez inwestora), co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie można natomiast podzielić zasadności zarzutu naruszenia art. 10 § 1kpa. Przepis ten przewiduje, że organ przed wydaniem decyzji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 1 lutego 2011r. (sygn. akt II OSK 1098/10) zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Strona powinna wykazać, że brak takiego zawiadomienia przed wydaniem decyzji uniemożliwił jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. zgłoszenia wniosków dowodowych z zeznań świadków, dokumentów). Jak wynika z akt sprawy bezspornie Prezydent W. przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2009r. nie zawiadomił stron o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków. Doszło zatem do uchybienia wskazanej wyżej normie prawa. Nie mniej jednak wiele stron wniosło odwołania od tej decyzji i w nich mogło podnosić, że ze względu na zakończenie postępowania i nie zawiadomienie o zamiarze wydania decyzji nie mogło zgłosić konkretnych wniosków, które mogły być istotne dla rozstrzygnięcia. Również na etapie skargi skarżący nie wymienili jakich czynności zostali pozbawieni w postępowaniu administracyjnym, tj. jakich czynności dokonaliby, gdyby zostali zawiadomieni o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków i jakie okoliczności mogłyby zostać dzięki nim wyjaśnione w sposób odmienny od przyjętego przez organ stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji nie zostało wykazane, aby między brakiem zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. Oznacza to, że stwierdzone uchybienie przepisowi art. 10 § 1 kpa nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarg, że w decyzji podano jedynie normy procesowe jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. Otóż decyzja stanowi całość wraz z jej uzasadnieniem, a w tym ostatnim dokładnie zostały wskazane zastosowane normy prawa materialnego z odesłaniem do ich publikatora. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powoływanej dalej jako ustawa o planowaniu (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Jak stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymienionych enumeratywnie warunków, w tym jeśli co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Szczegółowy sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w powiązaniu z analizą stanu istniejącego, na podstawie upoważnienia zawartego w art. 61 ust. 6 ustawy, określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), zwane dalej rozporządzeniem. Przepis § 3 tego rozporządzenia stanowi w ust. 1 że "w celu ustalenia wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy". W ust. 2 tego paragrafu stanowi, iż "granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków, nie mniejszej niż 50 metrów". Wyniki analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że została przeprowadzona analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej wnioskiem, składająca się z części graficznej i tekstowej. Analiza ta w ocenie Sądu spełnia wymagania stawiane jej przez wskazane rozporządzenie, w szczególności granice tego obszaru zostały w miarę równomiernie wyznaczone dookoła terenu inwestycyjnego, a więc z każdej jego strony (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2008 r., II OSK 1533/07, LEX 488467, teza 3), za wyjątkiem kwestii cechy zabudowy jaką jest wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki. Mianowicie w części tekstowej analizy zawarte zostało jedno zdanie, że ustala się wysokość gzymsu elewacji frontowej do 14m z tolerancją ± 5%m. Nie zostało natomiast wyjaśnione na podstawie jakich kryteriów i w oparciu o jakie dane ta wielkość została ustalona. Prezydent W. wyznaczony analizą ów parametr recypował do swojej decyzji, natomiast Kolegium dokonało zmiany tego zapisu poprzez określenie konkretnie wysokości gzymsu na 14m. Co prawda rozporządzenie nie wymienia co dokładnie ma zawierać owa analiza, jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało stanowisko, że analiza musi obrazować stan faktyczny z podaniem niezbędnych danych, aby możliwe było sprawdzenie zarówno przez organ wydający decyzję, jak również strony postępowania, prawidłowości wyliczeń poczynionych przez osobę sporządzającą taki dokument. I tak w wypadku linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu, szerokości elewacji frontowej oraz geometrii dachu przedmiotowa analiza dokładnie podaje jakie działki oraz zabudowania zostały wzięte pod uwagę przy wyznaczeniu tych wskaźników. Tymczasem odnośnie wysokości gzymsu elewacji frontowej brak tego rodzaju ustaleń. Przepis § 7 stanowi, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). Wysokość, o której mowa w ust. 1, mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku (ust. 2). Jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1, na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym (ust. 3). Jednocześnie rozporządzenie dopuszcza wyznaczenie innej wartości tego parametru, jeżeli wynika to z analizy. Wysokość górnej krawędzi elewacji przyszłej inwestycji budowlanej (podobnie jak szerokość elewacji frontowej) jest jednym z parametrów nowej zabudowy, które określane w decyzjach o warunkach zabudowy, powinny mieć konkretną wielkość. Zachowanie ładu architektonicznego, co jest nadrzędnym celem decyzji o warunkach zabudowy (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) wymaga bowiem konkretnego określenia wysokości i szerokości przyszłej inwestycji budowlanej. Stąd też za odpowiadający prawu należało uznać zabieg Kolegium polegający na precyzyjnym określeniu wysokości gzymsu elewacji frontowej i wyeliminowaniu niejednoznacznego sformułowania "do". Nie można natomiast podzielić poglądu Kolegium, aby określenie parametru ze ściśle wskazaną tolerancją "od - do" - odpowiednio z tolerancją ±5%, pozostawało w sprzeczności z przywołanym rozporządzeniem. Otóż owa tolerancja nie zmienia istoty rozstrzygnięcia, które jest konkretne i ulegnie sprecyzowaniu na etapie projektu budowlanego w zależności od przyjętych rozwiązań architektonicznych. Mianowicie jako zasadę rozporządzenie przyjmuje, iż wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Tożsame kryterium tj. nawiązanie do zabudowy sąsiedniej zostało przyjęte przy ustalaniu obowiązującej linii zabudowy. Natomiast w wypadku wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy, szerokości elewacji frontowej i geometrii dachu rozporządzenie przewiduje odniesienie do średniego wskaźnika dla obszaru analizowanego. Pojęciu "obszaru analizowanego" nadano legalną definicję i w § 2 pkt 4) rozporządzenia określono je jako teren określony i wyznaczony granicami, którego funkcję zabudowy i zagospodarowania analizuje się w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania. Oznacza to, że co do części parametrów należy wziąć pod uwagę działki z całego obszaru analizowanego, natomiast w wypadku m. in. wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej jedynie zabudowę w najbliższym sąsiedztwie. Jak wskazał WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 3 listopada 201 Or. (sygn. akt II SA/Go 611/10) oraz WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 6 października 201 Or. (sygn. akt II SA/Sz 566/10) wykładnia językowa sformułowania zwrotu "przedłużenie" prowadzi wprost do wniosku, że chodzi o kontynuację istniejącej linii zabudowy na działkach sąsiednich. Zatem jako działki sąsiednie należy uznać działki zabudowane położone najbliżej nieruchomości, wobec której mają być ustalone warunki zabudowy. Sąd podziela przedstawioną wyżej wykładnię, co oznacza, że przy ustalaniu wysokości górnej krawędzi elewacji należy nawiązać do działek najbliższych, zatem - jak wynika z części tekstowej i graficznej analizy - do działek o nr ew. [...] zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi o wysokości pięciu kondygnacji. Tymczasem planowany obiekt to budynek o czterech kondygnacjach, co oznacza, że nie stanowi on kontynuacji istniejącej zabudowy sąsiedniej, do której stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia winien nawiązywać. Nie można bowiem uznać, że wysokość gzymsu elewacji frontowej jest taka sama w wypadku budynku o czterech, jak i w wypadku obiektu o pięciu kondygnacjach. Nie oznacza to, że przyjęta w decyzji wysokość gzymsu elewacji frontowej jest co do zasady niedopuszczalna. Jak wynika z § 7 ust. 4 rozporządzenia dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości gzymsu, jeżeli wynika to z analizy. Co prawda w uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało jako podstawę prawną ten właśnie przepis i rzeczywiście przyjęta w decyzji wartość wynika z analizy, ale analizy wadliwej w tym zakresie. Jak już wskazano przedmiotowa analiza w omawianej kwestii w ogóle nie wypowiada się, stwierdzając jedynie w pkt 2.6: "Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej - do 14m z tolerancją ± 5%". Nie wykazuje jakie konkretne działki zostały przyjęte jako materiał, do którego nawiązano ustalony parametr i z jakich powodów osoba sporządzająca analizę uznała, że dla zachowania ładu przestrzennego konieczne jest odejście od zasady przewidzianej w § 7 ust. 1 rozporządzenia. Jeśliby zatem analiza wykazała, że proponowana wysokość gzymsu elewacji frontowej obiektu jest możliwa i uzasadniona racjonalnymi względami podyktowanymi potrzebą ochrony ładu przestrzennego, wówczas wyłączeniu uległaby ogólna reguła przewidziana w § 7 ust. 1 rozporządzenia, czyli konieczność nawiązania do działek sąsiednich. Należy w tym miejscu stwierdzić, że zaburzenie ładu architektonicznego może nastąpić nie tylko na skutek wzniesienia budynku znaczenie wyższego lub szerszego niż budynki zlokalizowane w sąsiedztwie tej inwestycji, ale też wzniesienie budynku istotnie niższego lub węższego od budynków już usytuowanych. Taką zaś różnicę stwarza jedna kondygnacja. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy część tekstowa i graficzna analizy stanowi podstawowy dowód w sprawie. Oznacza to, że organ administracji winien ze szczególną wnikliwością dokonać oceny tego dowodu przy zachowaniu wszelkich reguł wynikających z kpa. Nie może zatem w sposób bierny dokonać transkrypcji wskaźników i parametrów wyznaczonych w tej analizie, lecz powinien przy zachowaniu zasady logicznego rozumowania przeanalizować ten dokument co do jego spójności z wymienianym rozporządzeniem. W przypadku podjęcia wątpliwości nie ma przeszkód, aby przeprowadzić uzupełniającą analizę, polegająca na korekcie owych parametrów. Nie można twierdzić - co zostało podniesione w odwołaniu m. in. J. i B. M., aby zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie co do kwestii wskazania w parterze "funkcji handlowo- usługowej". Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że funkcja mieszkaniowa wielorodzinna z funkcją handlowo-usługowa nie jest sprzeczna z funkcjami analizowanego terenu, ale nie dokonał ustaleń odnośnie jakiejkolwiek zabudowy usługowej w tym rejonie o funkcji handlowej. O ile bowiem występowanie na analizowanym obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej nie budzi najmniejszych wątpliwości, o tyle rodzaj zabudowy usługowej i funkcja handlowa wynikają z samej analizy. Mianowicie na działce o nr. ew. [...], czyli w obszarze analizowanym, znajduje się obiekt handlowo-usługowy. Chociaż obiekt ten jest jednokondygnacyjny, to jednak spełnia pożądaną przez inwestora funkcję. Wobec tego stwierdzone braki w uzasadnieniu w tym zakresie nie mogły mieć żadnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Dalej należy podnieść, że §2 pkt 6) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy przewiduje, że ustalenia decyzji dotyczące obsługi w zakresie infrastruktury technicznej zapisuje się m.in. poprzez określenie sposobu gospodarowania odpadami. Tymczasem w decyzji organu pierwszej instancji, jak również zaskarżonej brak stosownego zapisu odnośnie gospodarowania odpadami. Uchybienie powyższe powinno zostać uzupełnione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut skarg skierowany do tej części decyzji, która dotyczy umorzenia postępowania w stosunku do I. M. Otóż interes prawny umożliwiający zaskarżenie aktu administracyjnego do sądu administracyjnego strona może wywieść wyłącznie z własnej, indywidualnej sytuacji prawnej. Stąd też skarżący mogą powoływać się na takie argumenty, które dotyczą ich jako właścicieli lokali mieszkalnych położonych w budynku sąsiadującym z terenem inwestycyjnym. Nie mogą natomiast skutecznie wywodzić tych zarzutów, które dotyczą sytuacji prawnej innych podmiotów. Takim zaś podmiotem jest I. M. Zatem umorzenie postępowania odwoławczego mogłaby kwestionować jedynie sama zainteresowana. Uznając zatem, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło