IV SA/Wa 2175/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-02

Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. została prawomocnie ustalona decyzją administracyjną, a następnie utrzymana w mocy wyrokami WSA i NSA, organ może stwierdzić nadpłatę tej opłaty, jeśli uiszczona kwota jest niższa od ustalonej, ale wyższa od zera?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kwestia wysokości opłaty za brak sieci za 2006 r. została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją administracyjną, która następnie została utrzymana w mocy przez WSA i NSA. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych oraz art. 170 P.p.s.a., prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. W związku z tym organ był związany ustaleniami co do wysokości należnej opłaty i nie mógł poczynić odmiennych ustaleń, co czyniło zarzuty skargi niezasadnymi.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o zwrot opłaty za brak sieci za 2006 r., twierdząc, że uiszczona kwota stanowi nadpłatę. Organ administracji, po wcześniejszych decyzjach ustalających wysokość zobowiązania spółki na kwotę wyższą niż uiszczona, odmówił stwierdzenia nadpłaty. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o recyklingu, twierdząc, że powinny mieć zastosowanie przepisy łagodniejsze, obowiązujące po zmianie ustawy. Skarga spółki została oddalona przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia istnienia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska, dalej "GDOŚ", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GDOŚ z [...] maja 2011 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia istnienia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r., wniesionej przez [...] S.A z siedzibą w [...], utrzymano ją w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Wnioskiem z 11 czerwca 2008 r. [...] S.A z siedzibą w [...], dalej "skarżąca", "spółka", wniosła o zwrot opłaty w wysokości 1 584 369,86 zł, uiszczonej na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (D.U. nr 25, poz. 202 ze zm.), dalej "ustawa o recyklingu". Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r, znak [...] GDOŚ określił wysokość zobowiązania spółki z tytułu opłaty za brak sieci na 1 593 123 zł, Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...] GDOŚ utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję. Spółka zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. GDOŚ odmówił stwierdzenia istnienia nadpłaty. Spółka wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydanie decyzji z [...] maja 2011 r. Wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprawy w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Organ postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. zawiesił postępowanie administracyjne. Wyrokiem z 18 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/WA 1300/12 WSA w Warszawie oddalił skargę skarżącego a następnie NSA wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 2781/15 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez spółkę. Organ podjął zawieszone postępowanie postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Organ stwierdził, że kwestia opłaty za brak sieci za 2006 r. została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z [...] grudnia 2009 r. Następnie rozpoznana była przez WSA i NSA. Spółka uiściła tytułem opłaty za brak sieci za 2006 r. 1 584 369.86 zł podczas gdy wyliczona przez organ wysokość tej opłaty była wyższa -1 593 123 zł. W związku z tym brak było podstaw do uznania istnienia nadpłaty. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 72 i 74 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z ostatecznym rozstrzygnięciem o wysokości należnej opłaty na 1 593 123 zł nie było podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 i ust. 3 ustawy o recyklingu, gdyż kwestie związane z zaskarżeniem do WSA decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2010 r. o określeniu wysokości zobowiązania spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. i skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego przez WSA w Warszawie w innej sprawie dotyczącej opłaty za brak sieci pytania prawnego o zgodności z konstytucją R.P. przepisów ustawy o recyklingu pojazdów nie miały znaczenia dla możliwości prowadzenia przez GIOŚ postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Organ uznał także za niezasadne zarzuty naruszenia art. 11 ust. 1 i 14 ust. 1 ustawy o recyklingu jako niezgodnych z Konstytucją R.P. Wskazał, że zarzuty te dotyczą decyzji GIOS z [...] sierpnia 2010 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] grudnia 2009r. Zarzuty te zostały już rozpoznane przez WSA w Warszawie , który oddalił skargi Skarżącej spółki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (D.U. 1997, poz. 926 ze zm.), dalej "O.p" w zw. z art. 13 ust. 5 i art. 17 ust. 1 i 3 ustawy o recyklingu w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 października 2007 r w zw. z art. 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (D.U. 2007, poz. 1236), dalej "ustawa zmieniająca" poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji odmowę stwierdzenia nadpłaty za brak sieci za 2006 r. pomimo że nadpłata powinna być stwierdzona. Zdaniem skarżącej w sprawie niniejszej powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o reczklingu w brzmieniu obowiązującym od 10 października 2007 r. a w szczególności art. 14 ust. 5, pryewidujący że w przypadku zapewnienia sieci zbierania pojazdów na poziomie wyższym niż 95% terytorium kraju (a tak było w przypadku skarżącej) następuje zwolnienie z uiszczenia opłaty za brak sieci, co oznacza że zapłacona przez skarżącą opłata za brak sieci za 2006 r. jest nienależna i w stosunku do tej kwoty powinna zostać stwierdzona nadpłata. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją poprzedzającą oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca przywołała ustalony przez organ stan faktyczny wynikający z wydanych a opisanych wyżej decyzji administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych. W uzasadnieniu prawnym skarżąca podkreśliła, że negatywne dla niej rozstrzygnięcie wynika z negatywnego dla spółki rozstrzygnięcia w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Rozstrzygnięcie to zostało z kolei oparte o argumentację prawną wynikającą z uchwały NSA (7 Sędziów) z 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 1/15. Sąd ten wskazał na sankcyjny charakter przepisów ustawy o recyklingu. W związku z tym, zdaniem skarżącej skoro ustawą zmieniającą doszło do zmiany stanu prawnego na korzystniejszy dla podmiotu zobowiązanego (w chwili popełnienia czynu obowiązywał ustawa surowsza niż w chwili orzekania) to należało zastosować regulację łagodniejszą. Przepisem przewidującym administracyjną sankcję finansową w przedmiotowej sprawie był art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu. Zgodnie z nim w razie stwierdzenia, że wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty za brak sieci albo dokonał wpłaty w wysokości niższej niż należna GIOS wydaje decyzję w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Hipotezę do zastosowania sankcji stanowi łącznie nie zapewnienie sieci i nie dokonanie wpłaty za brak sieci albo dokonanie wpłaty w wysokości niższej niż należna. Wydana decyzja byłaby decyzją o charakterze konstytutywnym. W przedmiotowej sprawie skarżąca dokonał opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości niższej niż należna. Różnica wyniosła 8 753,14 zł. Ponieważ skarżąca nie zapłaciła opłaty za brak sieci za 2006 r. w należnej wysokości do dnia 31 marca 2007 r. jak również postępowanie w przedmiocie określenia wysokości należnej opłaty zostało wszczęte [...] maja 2009 r. tj. po dniu 10 października 2007 r. czyli po zmianie ustawy o recyklingu (na korzystniejszą) to w stosunku do skarżącej powinien zostać zastosowany art. 14 ustawy o recyklingu w nowym brzmieniu. Zastosowanie przepisów ustawy o recyklingu w brzmieniu sprzed zmiany oznacza, że skarżąca nie była zobowiązana w ogóle do zapłaty opłaty za brak sieci w 2006 r. albowiem stopień pokrycia kraju siecią przewyższał 95%. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozpatrywanej sprawie skarga nie ma uzasadnionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje, wyrażona w art. 15 K.p.a., zasada trwałości decyzji administracyjnych. Oznacza ona, że dopóki ostateczna decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wiąże ona strony, organy i sądy. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują różne formy wzruszania decyzji administracyjnych, co może nastąpić w postępowaniach nadzwyczajnych czy to o stwierdzenie nieważności decyzji czy wznowienia postępowania (art. 145 czy 156 k.p.a.). Odnosząc te regulacje do niniejszej sprawy należy za organem powtórzyć, że w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r., znak [...] w której została ustalona wysokość zobowiązania spółki na 1 593 123 zł. Decyzja ta jest ostateczny o czym przesądził prawomocnie NSA w wyroku z 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 2781/15, oddalając skargę kasacyjną skarżącej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt. IV SA/WA 1300/12. Zgodnie natomiast z art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Oznacza to, że dopóki w obrocie prawnym istnieją wyżej powołane orzeczenia wiążą one m.in. organy państwowe z zakresie w jakim rozstrzygnięcia zawarte w tych orzeczeniach mają wpływ na inne toczące się postępowania. W związku z tym organ I i II instancji związany jest ustaleniami co do wysokości należnej od skarżącej opłaty za brak sieci za 2006 r. Organ nie ma prawa poczynić odmiennych ustaleń faktycznych co do wysokości należnej opłaty za brak sieci za 2006 r. niż te poczynione wcześniej w ostatecznej decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że stanowią one nieuprawnioną polemikę z ostateczną decyzją ustalającą wysokość należnej opłaty. Twierdzenia, że w stosunku do skarżącej powinny zostać zastosowane przepisy łagodniejsze mógłby odnieść skutek w postępowaniu o określenie należnej opłaty jednakże to postępowanie zostało już prawomocnie zakończone. Czyni to niezasadnym zarzuty naruszenia przez organ powołanych w skardze przepisów prawa gdyż ustalenia organu co do braku podstaw do odmiennej oceny niż ta zaprezentowana w ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania jest prawidłowa. Nawiasem mówiąc NSA w wyroku z 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 2781/15 dokonał wykładni art. 14 ustawy o recyklingu w wersji zmienionej podkreślając że zamiarem ustawodawcy przy wprowadzeniu nowej normy było aby nie naliczać opłat za brak sieci w stosunku do tych podmiotów które dokonały samoobliczenia. Nowe przepisy uregulowały wyłącznie sytuację w której podmiot zobowiązany nie uiścił należnych opłat w prawnie określonym terminie a organ nie wydał ostatecznej decyzji przed wejściem w życie zmienionych przepisów. Taka sytuacja nie miała natomiast miejsca w niniejszej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło