IV SA/Wa 2229/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-30
Skład orzekający: Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, jako podmiot posiadający zdolność sądową, ale nie osobowość prawną, może samodzielnie reprezentować się w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy też wymaga to pełnomocnictwa udzielonego przez wszystkich członków?Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, mimo posiadania zdolności sądowej, nie posiada samodzielnej legitymacji procesowej. Legitymację tę posiadają wszyscy jego członkowie. W związku z tym, aby stowarzyszenie zwykłe mogło skutecznie działać w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jego przedstawiciel musi wykazać umocowanie udzielone przez wszystkich członków stowarzyszenia, co powinno zostać udokumentowane. Brak takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu pod rygorem odrzucenia skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę podpisała osoba oznaczona jako przedstawiciel stowarzyszenia. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie wszystkich członków stowarzyszenia wraz z adresami, nadesłanie dokumentu potwierdzającego członkostwo oraz złożenie pełnomocnictwa udzielonego przez wszystkich członków lub podpisanie skargi przez wszystkich członków. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi stowarzyszenia zwykłego [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę.
Stowarzyszenie zwykłe [...] (dalej również: Stowarzyszenie, strona, skarżący) w piśmie z dnia 14 października 2014 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga została podpisana przez K. Z., oznaczoną jako przedstawiciel Stowarzyszenia.
W piśmie z dnia 12 listopada 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez:
1. wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania;
2. nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia;
3. złożenie pełnomocnictwa dla K. Z. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do reprezentowania przez nią Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia.
Wezwanie - doręczone stronie w dniu 17 listopada 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy) - pozostaje bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Jak wskazano na wstępie, stowarzyszenie [...] jest stowarzyszeniem zwykłym. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm. – dalej również: Prawo o stowarzyszeniach) stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej.
W świetle art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, stowarzyszeniu zwykłemu, jako organizacji społecznej nieposiadającej osobowości prawnej, przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona.
Fakt, że stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia działalności niezarobkowej, określonej w regulaminie działalności takiego stowarzyszenia. Regulamin, uchwalany zgodnie z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach przez założycieli stowarzyszenia, reguluje tylko sposób działania osób fizycznych tworzących stowarzyszenie zwykłe. Nie mają tu zastosowania art. 10 i art. 11 Prawa o stowarzyszeniach, określające obowiązkowe elementy statutu oraz strukturę organizacyjną tzw. stowarzyszeń rejestrowych, które podlegają rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym i posiadają osobowość prawną. Dlatego też grupa osób tworzących stowarzyszenie zwykłe działa w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem, co jednoznacznie wynika z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1308/11. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stowarzyszenie zwykłe posiada zatem zdolność sądową, jednakże nie ma samodzielnej legitymacji procesowej, którą posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Dlatego też w sprawie, w której stowarzyszenie zwykłe występuje jako strona skarżąca, obowiązkiem Sądu jest zweryfikowanie w oparciu o przedłożone wraz ze skargą dokumenty, które osoby są członkami stowarzyszenia, uprawnionymi do wniesienia skargi (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 714/14, z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12, z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 311/14. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z art. 28 § 1 ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W świetle natomiast art. 29 ppsa organy te lub osoby zobowiązane są wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 53/09. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wskazano na wstępie, skargę z dnia 14 października 2014 r. podpisała K. Z., oznaczona jako przedstawiciel Stowarzyszenia. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, czy wymieniona była umocowana przez wszystkich członków Stowarzyszenia, którzy w świetle poczynionych wyżej wywodów, posiadają legitymację procesową do dokonania tej czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dla weryfikacji takiego umocowania bynajmniej niewystarczające są znajdujące się w aktach administracyjnych - potwierdzone za zgodność z oryginałem - kopie (oryginały w aktach administracyjnych przy sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2228/14): zaświadczenia Starosty W. z dnia [...] marca 2014 r. o zgłoszeniu dokonanym w trybie art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszaniach, uchwał z dnia [...] lutego 2014 r. o założeniu Stowarzyszenia, o wyborze przedstawiciela Stowarzyszenia i przyjęciu regulaminu, a także samego regulaminu. Z dokumentów tych nie wynika, jakie osoby są obecnie członkami Stowarzyszenia, ani czy wszystkie te osoby udzieliły K. Z. stosownego umocowania. Ze wspomnianych uchwał wynika, że w głosowaniach brało udział 13 osób. Imiennie wskazano w nich wyłącznie przewodniczącego zebrania i protokolanta, którzy jako jedyni podpisani są pod uchwałami.
W tych okolicznościach konieczne okazało się zobowiązanie strony do uzupełnienia braku formalnego skargi, po pierwsze poprzez podanie i udokumentowanie aktualnego stanu osobowego stowarzyszenia zwykłego [...] (lit. a i b wezwania), a po drugie poprzez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego K. Z. przez wszystkich członków Stowarzyszenia, bądź podpisanie skargi z dnia 14 października 2014 r. przez wszystkich członków Stowarzyszenia (lit. c wezwania).
Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie wskazanym w opisanym wyżej wezwaniu.
W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 29 oraz w zw. z 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło