IV SA/Wa 2236/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi N. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o wymeldowaniu z pobytu stałego N. G. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że po przeprowadzeniu na wniosek Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "S." postępowania wyjaśniającego Prezydent. W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. orzekł o wymeldowaniu N. G. z wymienionego lokalu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że podniesione w odwołaniu argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zdaniem Wojewody w sprawie ten warunek został spełniony, bowiem w stosunku do N. G. została orzeczona w dniu [...] listopada 1996 r. eksmisja, którą 21 czerwca 2007 r. Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W. wykonał. Po wykonaniu eksmisji lokal został przejęty i zabezpieczony przez Spółdzielnię "S.". Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z przyjętą przez sądy administracyjne linią orzeczniczą wykonanie wyroku sądu orzekającego eksmisję jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy. Nadto organ administracji publicznej nie może kwestionować wyroku sądowego, a ewidencja ludności polega wyłącznie na rejestracji stanu faktycznego. Dlatego w ocenie Wojewody podnoszone przez odwołującego się argumenty nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję skargę do Sądu wniósł N. G. zarzucając, że otrzymane decyzje są niezgodne z faktami opisanymi w pismach odwoławczych. Z tego względu w jego ocenie sprawa nie została należycie i skrupulatnie rozpatrzona. Pismem procesowym z dnia 26 kwietnia 2008 r. skarżący w uzupełnieniu skargi wskazał, że wniosek Spółdzielni o wymeldowanie nie powinien być przyjęty bez zakończenia sprawy dotyczącej zapłaty zaległych należności oraz zakończenia sprawy dotyczącej skargi na czynności komornika - wniesionych do Sądu Rejonowego W. Zaznaczył, że komornik po raz drugi wykonał sygn. akt IVSA/Wa 2236/07 eksmisję. W dodatku nie był to jego rewir. Skarżący stwierdził także, iż nie został wskazany w wyroku eksmisyjnym z imienia i nazwiska. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawę materialną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) stwierdzający, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając swoje orzeczenie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, m.in., iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje dotyczące danych o miejscu pobytu osoby. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Pomimo tego, że przedmiotowy wyrok TK nie odnosił się bezpośrednio do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jego wejście w życie miało bezpośredni wpływ na zakres jego stosowania. Przepis ten, pomimo braku dostosowania jego treści do nowej sytuacji prawnej, nie mógł być stosowany w części, w jakiej odsyłał do art. 9 ust. 2 tej ustawy. W konsekwencji stwierdzić należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywarło ten skutek, iż wykluczyło sygn. akt IV SA/Wa 2236/07 przesłankę związaną z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 482/05, publ. LEX nr 196690). Z ram postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania usunięte zostało cywilnoprawne uprawnienie do lokalu. W postępowaniu administracyjnym badaniu podlega zatem jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zaznaczyć wobec tego należy, że ani dla organów administracji publicznej, ani dla dokonującego kontroli sądu administracyjnego nie ma znaczenia dowodowego tytuł prawny skarżącego do lokalu. Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W odniesieniu do skarżącego taka sytuacja nie zaistniała, bowiem opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu, w związku z wykonaniem przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W. eksmisji, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. [...] uznać należy za dobrowolne w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy. Kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2005 r. sygn. II OSK 65/05, LEX nr 188693, stwierdzając, iż "opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej". Pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Wymieniony przepis art. 15 ust. 2 wymaga dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego w lokalu spełnienia dwóch przesłanek: utraty przez tę osobę uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenia przez nią lokalu. Wiąże się to z faktem, iż stosownie do brzmienia art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Wobec tego przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Odnosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że obie wskazane przesłanki zostały spełnione. W szczególności prawomocny wyrok orzekający eksmisję stanowił wystarczający dowód utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Wyrok ten wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Sąd administracyjny sygn. akt IV SA/Wa 2236/07 nie może w konsekwencji poddawać ocenie jego trafności. W świetle wyraźnej treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sąd administracyjny nie może też uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1736/06 niepubl.) Wskazać należy również, że uprawnieniem organów ewidencyjnych nie jest ocenianie poprawności wyroków sądowych i dokonanych czynności komorniczych. Z powyższych względów odmienne orzeczenia organów administracji publicznej doprowadziłyby w istocie do sytuacji, w której osoba eksmitowana ze swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w miejscu, w którym już przebywać nie może. Takie rozwiązanie pozostawałoby w sprzeczności z ewidencyjno - porządkowym charakterem przepisu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazać także należy, że skarżący faktycznie opuścił przedmiotowy lokal. Opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu nastąpiło w związku z wykonaniem przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W. eksmisji, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1996 r., sygn. [...] nakazującym S. i E. G. (rodzicom skarżącego) opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z akt sprawy wynika, że skarżący razem z matką i braćmi przeprowadził się po eksmisji rodziców do lokalu wynajętego przez Spółdzielnię Mieszkaniową. Potwierdził to w protokole przesłuchania, sporządzonym w dniu 10 lipca 2007 r. Bezspornym jest, że od daty eksmisji N. G. w przedmiotowym mieszkaniu nie zamieszkuje. Trwały charakter ustania pobytu skarżącego w lokalu, zdaniem Sądu, w świetle przedłożonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości. Z tego względu przewidziane w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy przesłanki obligujące organ do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu uznać należy za spełnione. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że przedmiotowy lokal należał do Spółdzielni, a ojcu skarżącego przysługiwało do niego jedynie lokatorskie prawo. Stąd wyrok eksmisyjny z dnia 27 listopada 1996 r. nakazujący S. i E. małżonkom G.opróżnienie tego lokalu ze wszystkimi rzeczami i osobami prawa od nich wywodzącymi odnosił się również do skarżącego. sygn. akt IV SA/Wa 2236/07 Należy również zaznaczyć, że Spółdzielnia w oparciu o posiadany wyrok z 1996 r. złożyła przynajmniej dwa wnioski eksmisyjne. Z pierwszego wniosku złożonego u Komornika o sygn. akt [...] wycofała się, co spowodowało umorzenie postępowania w tym zakresie. Natomiast kolejny wniosek Spółdzielni o sygn. akt [...] doprowadził do wykonania wyroku eksmisyjnego. Ze wskazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.