IV SA/Wa 2244/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego O. kwotę 330 (trzysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną przez O. decyzję Starosty P. z dnia (...) sierpnia 2004 r. w sprawie udzielenia Przedsiębiorstwu Produkcyjno - Handlowemu "T." Sp. z o.o. z siedzibą w P. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z koryta rzeki W. w km (...), w ilości do 60 000 m 3 rocznie . Jednocześnie wskazaną decyzją Starosta P. stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 16 marca 1998 r. Organ odwoławczy podał, iż w sprawie niniejszej Wojewoda Mazowiecki w dniu (...) listopada 2004 r. wydał decyzję uchylającą decyzję Starosty P. z dnia (...) sierpnia 2004 r. i umarzającą postępowanie organu I instancji, jednakże decyzją z dnia (...) sierpnia 2004 r. Minister Środowiska stwierdził jej nieważność . Następnie decyzją z dnia (...) stycznia 2005 r. Wojewoda Mazowiecki uchylił decyzję Starosty P. z dnia (...) sierpnia 2004 r. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 161/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. na wspomnianą decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) stycznia 2005 r. Wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. , sygn. akt II OSK 1062/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2005 r. oraz stwierdził nieważność decyzji Wojewody M. z dnia (...) stycznia 2005 r. Rozpoznając ponownie odwołanie O. od decyzji Starosty P. z dnia (...) sierpnia 2004 r. Wojewoda M. podał, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 130, poz. 1087) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sygn. akt IV SA/Wa 2244/07 Organ wskazał, iż według opinii administratora rzeki, tj. R. w W., wydobycie piasku w rejonie (...) km W. jest konieczne, gdyż w partii cofkowej zbiornika W. odkładają się znaczne ilości kruszywa powodujące wypłycenia i stwarzając zagrożenia zatorowe. Ponadto Wojewoda M., powołując się na operat wodnoprawny , stanowiący załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego stwierdził, iż pobór piasku we fragmencie w przedmiotowym kilometrażu przyczyni się do zachowania większych głębokości w korycie rzeki, co zmniejszy ryzyko powstania zatoru lodowego. Organ stwierdził, iż utrzymywanie właściwej morfologii koryta W., w ramach wykonywanych przez R. robót utrzymaniowych, wymaga znacznych środków finansowych, zaś powierzenie wykonania zadań firmom nieodpłatnie wykonującym roboty w zamian za wydobywanie kruszywa stanowi, z punktu widzenia interesu właściciela, korzystne rozwiązanie. Organ stwierdził również, że o ile planowany pobór piasku jest uzasadniony dla ochrony przeciwpowodziowej, zastosowanie ma art. 26a ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r., nr 99, poz. 1079 ze zm.) w zw. z art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) Skargę na powyższą decyzję Wojewody M. z dnia (...) sierpnia 2007 r. złożyło O., które wniosło o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz T. zwrotu kosztów sądowych w kwocie 330 zł. Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił naruszenie zastosowanych przez organ odwoławczy przepisów ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, w szczególności naruszenie art. 26 lit. "a" ust. 1 pkt. 3 oraz pkt. 11 ustawy w związku z treścią § 3 ust. 1 pkt. 9 lit. "a" rozporządzenia nr (...) Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Maz. (...)). Skarżący wskazał również na naruszenie art. 128 ust. 1 pkt. 8 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz błędną wykładnię art. 26 lit. a ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Sygn. akt IV SA/Wa 2244/07 W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zakładając, że przy rozpatrywaniu sprawy odwołania T. od decyzji Starosty Powiatu P. z dnia (...) sierpnia 2004 r. zasadne było zastosowanie przepisów ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych, to - w ocenie skarżącego - zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r. wydana została z naruszeniem zakazów wynikających z treści rozporządzenia nr (...) Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu w związku z art. 26 lit. a ust. 1 pkt. 3 oraz 11 powołanej "starej" ustawy o ochronie przyrody. Ponadto - zdaniem skarżącego - organ błędnie zastosował w sprawie art. 26 lit. "a" ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r., który określa odstępstwa od zakazów obowiązujących w obszarach chronionego krajobrazu wyłącznie w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa, które z całą pewnością nie miały miejsca w czasie prowadzenia przedmiotowego postępowania wodnoprawnego. Skarżący , podnosząc zarzut naruszenia art. 128 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wskazał, iż w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód nie określono przedsięwzięć, które będą miały na celu minimalizację niekorzystnego oddziaływania na środowisko (np. na siedliska lęgowe i żerowania ptaków) poboru piasku ze strefy korytowej rzeki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniej wyrażone stanowisko. Organ podał dodatkowo, że o ile planowany pobór piasku jest uzasadniony dla ochrony przeciwpowodziowej, zastosowanie ma art. 26 a ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody w związku z art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że pobór piasku wpłynie negatywnie na zmianę stosunków wodnych. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. pełnomocnik skarżącego T. wskazał, iż w jego ocenie organ orzekając w sprawie błędnie odwołał się do przepisów dotyczących ochrony przyrody obowiązujących przed nowelizacją Prawa wodnego w 2005 r. Sygn. akt IV SA/Wa 2244/07 Przepisy przejściowe dotyczące tej nowelizacji wskazywały na obowiązek stosowania dotychczasowych regulacji jedynie w zakresie kwestii zmodyfikowanych przepisami ustawy Prawo wodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 , poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy wydające decyzje dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego. Art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy i na podstawie akt sprawy, co oznacza, że orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonych decyzji. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji (Starosty P.) wydana została w dniu (...) sierpnia 2004 r., natomiast Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję w dniu (...) sierpnia 2007 r. Analizując przepisy, którymi kierowały się organy administracji publicznej w niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż przy wydawaniu decyzji dopuszczono się naruszenia przepisów prawa materialnego, co musi skutkować uchyleniem decyzji organów obydwu instancji. Sygn. akt IV SA/Wa 2244/07 Przede wszystkim należy podkreślić, iż w sprawie dokonano bowiem błędnej wykładni przepisu art. 21 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 130, poz. 1087). Przepis ten stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Powyższy przepis intertemporalny odnosi się jednak wyłącznie do przepisów ustawy Prawo wodne. Jest oczywiste, że przepis międzyczasowy reguluje wyłącznie kwestię stosunku przepisów ustawy "uchylanej" do przepisów ustawy "uchylającej". Inaczej mówiąc, kwestię kolizji przepisów należy odnosić wyłącznie w obrębie tych przepisów, które zostały wyszczególnione w ustawie nowelizującej. Nie można przenosić regulacji z ustawy zmieniającej na obszar przepisów z odrębnych ustaw. Rozszerzająca interpretacja wspomnianego przepisu międzyczasowego jest zdaniem Sądu niedopuszczalna. Nakaz stosowania do spraw niezakończonych decyzją ostateczną "przepisów dotyczasowych" odnosi się zatem wyłącznie do spraw, których zakres przedmiotowy wymagający rozstrzygnięcia w formie decyzji znajduje umocowanie w regulacjach prawnych zawartych w ustawie Prawo wodne . Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy błędnie przyjęły, iż w zakresie ochrony przyrody należy zastosować przepisy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r., nr 99, poz. 1079zezm.). Powołanie się przez organ na przepis art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) jest w ocenie Sądu wadliwe . Otóż należy podkreślić, iż przedmiotu niniejszej sprawy nie można utożsamiać z przedmiotem sprawy rozstrzyganej na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte i prowadzone w trybie ustawy Prawo wodne, a kwestie wynikłe w trakcie postępowania w związku z ochroną przyrody mają charakter "wpadkowy" i z pewnością nie stanowiły elementu wniosku podmiotu, na żądanie którego postępowanie zostało wszczęte. Z tych względów należało stwierdzić naruszenie przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie ustawy z 16 października 1991 r., gdy prawidłowym było zastosowanie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, co skutkować musi uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji Sygn. akt IV SA/Wa 2244/07 Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r., jak i decyzji Starosty P. z dnia (...) sierpnia 2004 r. Powyższe względy przesądzają również o tym , że w zaistniałej sytuacji niecelowa jest analiza przepisów art. 26 a ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, a w szczególności wykładnia zwrotu "zagrożenia bezpieczeństwa państwa". Należy zatem stwierdzić, iż w ponownym postępowaniu organy administracji publicznej będą musiały uwzględnić aktualny stan prawny i wydać decyzje w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy prawa. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a ustawy P.p.s.a., orzekając jak w punkcie 1 wyroku. W pkt. 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt. 3 wyroku na podstawie art. 200 ustawy P.p.s.a