IV SA/Wa 2255/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-11
Skład orzekający: Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej stwierdzenia, czy nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, właściwą drogą jest postępowanie administracyjne, czy sąd powszechny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. stwierdził, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy nieruchomość podlega pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. nie ma mocy powszechnie obowiązującej i nie wiąże sądów administracyjnych. Wobec tego organ administracji nie miał podstawy prawnej do umorzenia postępowania, a właściwą drogą jest postępowanie administracyjne.Stan faktyczny
H. S. złożyła wniosek o stwierdzenie, że części nieruchomości ziemskiej oznaczonej w księdze hipotecznej jako 'Dobra Ziemskie C.' nie podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o reformie rolnej. Organ I instancji (Wojewoda) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a decyzję tę utrzymał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa poprzez umorzenie postępowania i niewłaściwe zastosowanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz decyzję Wojewody [...], stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 roku nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej H. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o umarzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie stwierdzenia, iż części nieruchomości ziemskiej zapisanej w księdze hipotecznej "Dobra Ziemskie C." położone w obrębie C. PGR i aktualnie oznaczone na mapie ewidencyjnej jako działki numer [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 8,7314 ha, na których znajdował się zespół pałacowo-parkowy nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e. dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że zaistnienie skutków rzeczowych, w postaci przejścia majątków ziemskich na własność Skarbu Państwa, nie było uzależnione ani od wystawienia zaświadczenia wojewódzkiego urzędu ziemskiego stwierdzającego, że nieruchomość jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani od dokonania na jego podstawie wpisu w księdze wieczystej na zasadach określonych w art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Na podstawie zaświadczenia wojewódzkiego urzędu ziemskiego dokonywano jedynie wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa w miejsce dotychczasowych właścicieli. Przepisy wykonawcze do tego dekretu - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w § 6 przewidziały dopuszczalność złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Wniosek taki, w myśl § 5 tego rozporządzenia był rozpoznawany w postępowaniu administracyjnym. Samo złożenie wniosku przewidzianego w § 6 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego nie zawieszało jednak skutku w postaci przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości, jak też nie stanowiło przeszkody ani w wystawieniu zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani dokonania na jego podstawie odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej.
Sygn. akt IV SA/Wa 2255/10
Wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania normy powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji, co obwarowane jest sankcją jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Normą regulującą rodzaj spraw, na mocy której Wojewoda [...] wydawał decyzje przed dniem 1 marca 2010 r. był § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Rozporządzenie to statuuje również rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji. Datą wejścia w życie rozporządzenia, zgodnie z § 46 był dzień jego ogłoszenia, co nastąpiło 29 marca 1945r. (Dz. U. Nr 10, poz. 51). Organ odwoławczy wziął pod uwagę postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010r. (sygn. akt. P 107/08) wskazując, iż w uzasadnieniu postanowienia Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych utracił moc prawną wraz z wejściem, w życie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, tym samym zakończył się także okres, w którym przeprowadzana była reforma rolna. Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym do orzekania o prawach rzeczowych osób pozbawionych nieruchomości w ramach reformy rolnej właściwe są sądy powszechne zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks Postępowania Cywilnego.
Minister zaznaczył, że Wojewoda [...] wydając decyzję kierował się również tym, że skoro Trybunał Konstytucyjny rozstrzygając kwestię zgodności § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim na mocy tego przepisu orzekanie w przedmiocie podlegania nieruchomości ziemskich działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o reformie rolnej zostało przekazane do kompetencji organu administracji publicznej, postanowił o umorzeniu postępowania ze względu na utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego w zakwestionowanym zakresie, to tym samym organy administracji państwowej nie mogą uznawać przepisu § 5 za obowiązujący i go nadal stosować. Wydanie zaś decyzji administracyjnej w oparciu o ten przepis skutkowałoby, zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, wydaniem decyzji bez podstawy prawnej i
Sygn. akt IV SA/Wa 2255/10
stanowiłoby o jej nieważności. Zdaniem Ministra, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. słusznie uznał za bezprzedmiotowe postępowanie w niniejszej sprawie, bowiem do rozpoznania wniosku H. S. właściwy jest sąd powszechny. Przejęcie określonego majątku przez Skarb Państwa z mocy prawa, bez stwierdzenia tego przejścia jakimkolwiek aktem deklaratoryjnym, przy równoczesnym braku uregulowania w normatywnym akcie nacjonalizacyjnym kwestii rozstrzygania sporów o własność nieruchomości, do których zastosowano jego przepisy oznacza, że ewentualne spory o prawa rzeczowe powstałe w związku z zastosowaniem nacjonalizacyjnych przepisów mogą być rozstrzygane tylko na zasadach określonych wart. 2 § 1 i 3 Kodeksu postępowania cywilnego, przy czym wyłączenie drogi postępowania przed sądem powszechnym musi wynikać z powszechnie obowiązującego przepisu, a przeniesienia tych kompetencji na organy administracji nie można domniemywać.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej wydanie z naruszeniem:
art. 105 § 1 Kpa poprzez umorzenie postępowania w sprawie, w przypadku
niezaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania;
art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art. 188 pkt 1 - 5
Konstytucji RP oraz art, 39 ust. 1 pkt 3 i art. 70 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 1 sierpnia
1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym poprzez uznanie wiążącego charakteru dla
niniejszej sprawy poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny w
postanowieniu z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt P 107/08, umarzającym
postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, w zakresie utraty mocy
obowiązującej przez § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z
dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia
Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w sytuacji
gdy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3 w
związku z art. 70 ust. 2 pkt 4 ustawy o TK, nie odnoszą skutku, o którym mowa w art.
190 ust. 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przyjęcie poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny, zamyka skarżącej prawo do dochodzenia jej roszczeń na drodze postępowania administracyjnego, które toczy się
Sygn. akt IV SA/Wa 2255/10
w niniejszej sprawie od 9 lat. Natomiast w sytuacji gdyby organ prawidłowo ustalił brak mocy wiążącej postanowienia TK, zobowiązany byłby do przeprowadzenia merytorycznego postępowania mającego na celu ustalenie zasadności wniosku, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroku NSA dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 774/08. Zdaniem skarżącej, skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego określone w art. 190 st. 3 i 4 w związku z art. 188 Konstytucji RP nie mają zastosowania do postanowień Trybunału Konstytucyjnego, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 70 st. 2 pkt 4 ustawy o TK. Jedynie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wydane w przedmiocie zgodności lub niezgodności z Konstytucją, umowami międzynarodowymi i ustawami, orzeczenia stanowiące o utracie mocy obowiązującej aktu normatywnego wywierają skutek, o którym mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i mogłyby być podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego w mniejszej sprawie. Tymczasem powołane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji postanowienie Trybunału Konstytucyjnego nie jest orzeczeniem o charakterze merytorycznym stanowiącym o niezgodności z Konstytucją, umowami międzynarodowymi lub ustawami aktu normatywnego oraz o utracie w związku z tym przez w/w akt mocy obowiązującej, lecz orzeczeniem o charakterze formalnym w przedmiocie umorzenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w związku z zaistnieniem zdaniem Trybunału przesłanki skutkującej niedopuszczalnością orzekania. Organy administracji publicznej oraz sądy administracyjne nadal respektują aktualną linię orzeczniczą zapoczątkowaną treścią uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2006 r. o sygn. akt I OPS 2/2006.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie stwierdzenia, iż części nieruchomości ziemskiej zapisanej w księdze hipotecznej "Dobra Ziemskie C." położone w obrębie C. PGR i aktualnie oznaczone na mapie ewidencyjnej jako działki
Sygn. akt IV SA/Wa 2255/10
numer" [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 8,7314 ha, na których, zdaniem wnioskodawczyni, znajdował się zespół pałacowo-parkowy, nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e. dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.).
Wobec tego spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy w sprawie, w której podstawę orzekania stanowiły przepisy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej dopuszczalna jest droga administracyjna. Organ umarzając postępowanie uznał bowiem, iż w sprawie o stwierdzenie, że dana nieruchomość nie podpada pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej właściwy jest sąd powszechny, natomiast skarżąca nie zgadza się z tym poglądem i uważa, iż nadal właściwa jest droga przed organami administracji publicznej.
Należy mieć na względzie, iż kwestia ta budziła kontrowersje w orzecznictwie sądowym, czego potwierdzeniem są dwie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz kilka orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 czerwca 2006 r. podjął uchwałę o sygn. akt I OPS 2/06, w której stwierdził, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej cześć wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3 poz. 13zezm.).
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 września 2008 r., wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: "Czy § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) w zakresie w jakim na jego mocy orzekanie w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej {Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) przekazano do kompetencji organu administracji publicznej jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP?".
Postanowieniem z 1 marca 2010 r., sygn. P 107/08, Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie ze względu na utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego w
Sygn. akt IV SA/Wa 2255/10
zakwestionowanym zakresie przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. W uzasadnieniu Trybunał wskazał, iż rozporządzenie z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN nie może być obecnie stosowane przez organy administracji publicznej, a w szczególności nie może stanowić podstawy do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących nieruchomości w związku z przeprowadzeniem reformy rolnej.
Postanowieniem z 7 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 176/10, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie reformy rolnej, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości - "czy w obecnym stanie prawnym przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 z późn. zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r, o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3 poz. 13 z późn. zm.)?".
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w dniu 10 stycznia 2011 r, sygn. akt I OPS 3/10, podjął uchwałę, w której stwierdził, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej cześć wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3 poz. 13 ze zm.). NSA wskazał w uzasadnieniu, że postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r, nie prowadzi do konieczności odmowy stosowania przez sądy i organy administracji publicznej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. a także nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej w trybie określonym w tym przepisie. Postanowienie to nie jest bowiem "orzeczeniem" Trybunału, o którym mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, a zatem nie posiada mocy powszechnie obowiązującej. Trybunał Konstytucyjny nie posiadał
Sygn. akt IV SA/Wa 2255/10
przy tym kompetencji do wiążącego stwierdzenia nieobowiązywania § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Oznacza to, że pogląd prawny wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny, zgodnie z którym wymieniony przepis utracił moc obowiązującą, nie wiąże sądów administracyjnych. NSA w swojej uchwale przeprowadził ponadto szczegółową analizę zagadnienia mocy obowiązującej § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. dochodząc do wniosku, że dekret z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - jako że nigdy nie został derogowany przez prawodawcę - nie utracił mocy obowiązującej i stanowi w dalszym ciągu element prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym § 5 rozporządzenia również nie utracił mocy obowiązującej. Nie można też mówić o jego "skonsumowaniu" z chwilą przejścia na rzecz Państwa nieruchomości podlegających reformie rolnej. Prawodawca dostrzegał bowiem, że wejście w życie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej będzie generowało spory w indywidualnych sprawach wynikające z wątpliwości co do tego, czy konkretna nieruchomość posiadała w dniu wejścia w życie dekretu cechy określone w powyższym przepisie dekretu. Oczywiste jest więc, jak podkreślił NSA w cytowanej uchwale, że analizowany przepis rozporządzenia wyrażał normy generalne i abstrakcyjne, które miały być stosowane w przyszłości, jako procedura rozstrzygania tego typu sporów. Przepis § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. jest w dalszym ciągu stosowany w praktyce organów władzy publicznej jako podstawa kompetencji do rozstrzygania o podpadaniu konkretnej nieruchomości pod przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. W obecnych realiach ustrojowych funkcje wojewódzkich urzędów ziemskich wykonują organy administracji rządowej (wojewodowie). Decyzje tych organów podlegają natomiast kontroli sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł nadto, iż nie można przyjąć, że rozstrzyganie sporów dotyczących przeprowadzenia reformy rolnej w drodze administracyjnej zakończyła ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.
Stwierdzić zatem należy, iż pogląd wyrażony w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. jest całkowicie odmienny, od tego jaki został wyrażony w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. Mając jednak na względzie, że w myśl art. 187 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchwała składu 7 sędziów jest wiążąca w danej sprawie, skład orzekający
Sygn. akt IV SA/Wa 2255/10
uwzględnia stanowisko NSA zawarte w tej uchwale. Nadto analiza przepisu art. 269 prowadzi do wniosku, że uchwały konkretne wiążą nie tylko w danej sprawie, jak to stanowi art. 187 cyt. ustawy, albowiem żaden inny sąd administracyjny nie może w innej rozpatrywanej sprawie odstąpić od oceny prawnej wyrażonej w trybie przepisów art. 264 - 268 z pominięciem zasad określonych w art. 269 (tj. przedstawienia nowego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi).
Podsumowując stwierdzić zatem należy, iż uchwały konkretne, mają moc ogólnie wiążącą. Istota owej mocy ogólnie wiążącej tych uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki nie nastąpi więc zmiana tego stanowiska, tak długo sądy administracyjne powinny je respektować (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wydanie II , str.592.).
Stosownie zatem do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjętego w uchwale 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10, Sąd uznał za trafne zarzuty skargi, sprowadzające się do błędnego przyjęcia braku podstawy prawnej do rozpoznania wniosku o stwierdzenie, że opisana w stanie sprawy nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej na drodze postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy, zaś w pkt 3 sentencji o kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organy rozpoznające ponownie sprawę będą zobowiązane do merytorycznej oceny wniosku o stwierdzenie czy części nieruchomości ziemskiej zapisanej w księdze hipotecznej "Dobra Ziemskie C." nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło