IV SA/Wa 2284/12
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-12
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, złożony przez pełnomocnika substytucyjnego, powinien zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części, a jego brak stanowi podstawę do odmowy przyznania wynagrodzenia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, złożony przez pełnomocnika substytucyjnego, musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części, zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Brak takiego oświadczenia, które nie podlega uzupełnieniu, stanowi podstawę do odmowy przyznania wynagrodzenia.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu w postępowaniu przed NSA złożył adwokat M. C. działający z substytucji adwokata J. J., który był pierwotnie wyznaczony do reprezentowania skarżących A. O. i M. O. w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargi, a NSA oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik substytucyjny wniósł o zasądzenie nieopłaconej pomocy prawnej, jednak nie złożył wymaganego oświadczenia o nieuiszczeniu opłat.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. C. działającego z substytucji wyznaczonego adwokata J. J. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie ze skarg A. O. i M. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2012 r. ustanowiono dla A. O. adwokata z urzędu w sprawie ze skargi wymienionej na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem strony wyznaczyła adwokata J. J.
Na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. zarządzono połączenie sprawy ze skargi A. O. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą (sygn. akt IV SA/Wa 2285/12) ze skargi M. O. na powołaną na wstępie decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wymieniony, udzielił adwokatowi M. J. pełnomocnictwa do reprezentowania go m.in. w postępowaniu sądowym (pełnomocnictwo z dnia 21 maja 2012 r. na karcie nr 6 akt sprawy IV SA/Wa 2285/12).
Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2284/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi A. O. i M. O. Jednocześnie Sąd przyznał adwokatowi J. J. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług.
Wyznaczony pełnomocnik A. O. sporządził i wniósł w imieniu skarżących skargę kasacyjną od powołanego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. oddalił skargę kasacyjną.
Jak wynika z protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku przez Sąd drugiej instancji, skarżąca była reprezentowana przez adwokata M. C., działającego z substytucji adwokata J. J. (pełnomocnictwo substytucyjne na karcie nr 101 akt sprawy).
Pełnomocnik substytucyjny wniósł "o zasądzenie nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu".
Mając powyższe na uwadze, należy zważyć, co następuje.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że wynagrodzenie ze pomoc prawną udzieloną z urzędu otrzymuje wyznaczony adwokat. Przez wyznaczonego należy zaś rozumieć adwokata wskazanego przez właściwą okręgową radę adwokacką.
W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem w drugiej instancji został złożony nie przez wyznaczonego adwokata J. J. ale przez adwokata M. C. Ponieważ jednak działał on z substytucji wyznaczonego pełnomocnika, należało przyjąć, że złożył wniosek w jego imieniu (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. II OZ 308/15).
Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Jak wynika z protokołu rozprawy przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 22 stycznia 2015 r., podczas której adwokat M. C. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nie złożył on oświadczenia wymaganego przez powołany § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Oświadczenie to jest tymczasem obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie nie stanowi braku formalnego, podlegającego uzupełnieniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. II OZ 17/15, z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. I OZ 390/08, z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. I OZ 615/08 i z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt II FZ 625/05; Michał Kazek "Nieznajomość prawa a wynagradzanie za czynności pełnomocnika z urzędu" Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 6 (9)/2006, s. 65-71,).
Należy podkreślić, że wymagane oświadczenie nie może być zastąpione sformułowaniem wniosku poprzez wskazanie, że pełnomocnik wnosi "o zasądzenie nieopłaconej pomocy prawnej". Wedle powołanego § 20 rozporządzenia, to właśnie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ma zawierać stosowne oświadczenie. Oświadczenie to ma natomiast wskazywać, że opłaty nie zostały zapłacone nie tylko w całości ale także w części.
Mając na uwadze, że niezłożenie przez profesjonalnego pełnomocnika oświadczenia w przedmiocie zapłaty kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy stanowi brak w zakresie uzasadnienia wniosku, należało odmówić przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Z tego względu, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło