IV SA/Wa 2330/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-22
Skład orzekający: Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, ma samodzielną legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, czy też wymagane jest wykazanie umocowania przez wszystkich członków stowarzyszenia?Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, jako organizacja społeczna nieposiadająca osobowości prawnej, posiada zdolność sądową, ale nie ma samodzielnej legitymacji procesowej. Legitymację tę posiadają wszyscy członkowie stowarzyszenia. W związku z tym, aby skarga wniesiona przez stowarzyszenie zwykłe mogła być rozpoznana, konieczne jest wykazanie umocowania do jej wniesienia przez wszystkich członków stowarzyszenia, co powinno zostać udokumentowane. Niewykonanie wezwania sądu do uzupełnienia tych braków formalnych skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skargę podpisał przedstawiciel stowarzyszenia. Sąd wezwał skarżącego do wskazania wszystkich członków stowarzyszenia wraz z adresami, nadesłania dokumentu potwierdzającego członkostwo, uiszczenia wpisu oraz nadesłania 60 podpisanych odpisów skargi. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W związku z tym sąd postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odrzucić skargę.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. w piśmie z dnia 6 listopada 2014 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarga została podpisana przez D. D., oznaczonego jako przedstawiciel Stowarzyszenia.
Zarządzeniami z dnia 25 listopada 2014r. Sąd wezwał skarżącego do: 1) wskazania z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania; 2) nadesłania stosownego dokumentu potwierdzającego, kto jest członkiem Stowarzyszenia; 3) uiszczenia wpisu od skargi oraz 4) nadesłania 60 odpisów skargi własnoręcznie podpisanych przez wszystkich członków Stowarzyszenia lub poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie - doręczone stronie w dniu 1 grudnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy) - pozostaje bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Jak wskazano na wstępie, stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. jest stowarzyszeniem zwykłym. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm. – dalej również: Prawo o stowarzyszeniach) stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej.
W świetle art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jajko ppsa, stowarzyszeniu zwykłemu, jako organizacji społecznej nieposiadającej osobowości prawnej, przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona.
Fakt, że stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia działalności niezarobkowej, określonej w regulaminie działalności takiego stowarzyszenia. Regulamin, uchwalany zgodnie z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach przez założycieli stowarzyszenia, reguluje tylko sposób działania osób fizycznych tworzących stowarzyszenie zwykłe. Nie mają tu zastosowania art. 10 i art. 11 Prawa o stowarzyszeniach, określające obowiązkowe elementy statutu oraz strukturę organizacyjną tzw. stowarzyszeń rejestrowych, które podlegają rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym i posiadają osobowość prawną. Dlatego też grupa osób tworzących stowarzyszenie zwykłe działa w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem, co jednoznacznie wynika z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1308/11. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stowarzyszenie zwykłe posiada zatem zdolność sądową, jednakże nie ma samodzielnej legitymacji procesowej, którą posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Dlatego też w sprawie, w której stowarzyszenie zwykłe występuje jako strona skarżąca, obowiązkiem Sądu jest zweryfikowanie w oparciu o przedłożone wraz ze skargą dokumenty, które osoby są członkami stowarzyszenia, uprawnionymi do wniesienia skargi (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 714/14, z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12, z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 311/14. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z art. 28 § 1 ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W świetle natomiast art. 29 ppsa organy te lub osoby zobowiązane są wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 53/09, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wskazano na wstępie, skargę z dnia 6 listopada 2014 r. podpisał D. D., oznaczony jako przedstawiciel Stowarzyszenia. Z akt sądowych sprawy nie wynika, czy był on umocowany przez wszystkich członków Stowarzyszenia, którzy w świetle poczynionych wyżej wywodów, posiadają legitymację procesową do dokonania tej czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dla weryfikacji takiego umocowania bynajmniej niewystarczające są znajdujące się w aktach administracyjnych kopie zaświadczenia Starosty W. z dnia [...] czerwca 2012 r. o zgłoszeniu dokonanym w trybie art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszaniach, a także samego regulaminu stowarzyszenia. Z dokumentów tych nie wynika, jakie osoby są obecnie członkami Stowarzyszenia, ani czy wszystkie te osoby udzieliły D. D. stosownego umocowania.
W tych okolicznościach konieczne okazało się zobowiązanie strony do uzupełnienia braku formalnego skargi, przez podanie i udokumentowanie aktualnego stanu osobowego stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. bądź podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia.
Skarżący nie uzupełnił powyższego braku formalnego skargi. Nie nadesłał również żądanych odpisów skargi oraz nie uiścił wpisu od skargi (informacja Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu z dnia 17 grudnia 2014r.).
Na marginesie Sąd wyjaśnia, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 przyjęto, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 29 oraz w zw. z 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło