IV SA/Wa 2359/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. V. o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. V. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii całości akt postępowania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2359/15. E. V. (dalej "skarżąca"), wniosła w dniu 15 lipca 2015 r. skargę na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii całości akt postępowania. Zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 28 września 2016 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 14 września 2015 r. Wyrokiem z dnia 28 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. V. w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 31 października 2015 r. skarżąca podniosła, że nie mogła stawić się na posiedzeniu Sądu w dniu 28 września 2015 r. i dotychczas nie wie jaki jest wyrok w sprawie, czy wyrok został ogłoszony, jeśli tak to kiedy. Zwróciła się także z za pytaniem w jaki sposób i w jakim terminie może otrzymać uzasadnienie wyroku. Skarżąca wniosła o udzielenie informacji, dlaczego nie została pouczona co do tego, w jaki sposób powinna otrzymać odpis sentencji wyroku, sposobu i terminu otrzymania uzasadnienia wyroku oraz co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego. Ponadto wniosła o udzielenie informacji, czy do sądu wpłynęło jej pismo z dnia 23 września 2015 r. – uzupełnienie skargi oraz o pouczenie w sprawie wglądu w akta sprawy. Do pisma skarżąca dołączyła kserokopię zawiadomienia o terminie rozprawy, które zawierało 1 punkt pouczenia: "1. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy." W piśmie z dnia 25 listopada 2015 r. sąd poinformował skarżącą, że: - wyrokiem z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2359/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w przedmiotowej sprawie; - orzeczenie to jest prawomocne od dnia 29 października 2015 r.; - zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zawiadomieniem o rozprawie z dnia 10 września 2015 r., którego jeden egzemplarz pozostał w aktach sądowych a drugi został skierowany do skarżącej, pouczenie składało się z 9 punktów (w tym zawierało pouczenie o konieczności złożenia w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku wyroku oddalającego skargę); - w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej zatytułowane: "Uzupełnienie skargi"; - z aktami można się zapoznać w siedzibie tut. sądu w czytelni akt (pokój 8) w godzinach 8:00-15:30. Istnieje możliwość telefonicznego i mailowego ustalenia terminu zapoznania się z aktami sprawy W dniu 4 grudnia 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2359/15 oraz o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podniosła, że: - w dniu 14 września 2015 r. otrzymała pierwsze i ostatnie zawiadomienie o terminie posiedzenia sądu, na które nie mogła przybyć z powodu braku środków pieniężnych. Od tego czasu nie otrzymała żadnego zawiadomienia o następnym posiedzeniu sądu ani o tym, że w dniu 28 września 2015 r. posiedzenie zostało zamknięte i że wyrok został ogłoszony; - z samego zawiadomienia o rozprawie nie wynika, że to na tym posiedzeniu rozprawa zostanie zamknięta i zostanie ogłoszony wyrok sądu; skarżąca nie mogła więc wiedzieć, czy sąd wyda wyrok na tym posiedzeniu, tym bardziej, że krótko przed rozprawą złożyła pismo uzupełniające skargę, zatem czekała na zawiadomienie na następne posiedzenie sądu. Z powyższego wynika, że to z winy sądu skarżąca nie wiedziała, że wyrok został ogłoszony w dniu 28 września 2015 r. - po rozprawie skarżąca nie dostała żadnego powiadomienia z sądu, dlatego też pismem z 31 października 2015 r, wystąpiła o poinformowanie jej o stanie sprawy (przede wszystkim czy wyrok został ogłoszony na rozprawie); - to z winy sądu nastąpiło uchybienie terminu do złożenia przez skarżącą wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem skoro skarżąca nie wiedziała czy i kiedy ogłoszono wyrok sądu, to nie miała możliwości obliczenia i zachowania siedmiodniowego terminu ; - sąd mógł poinformować skarżącą, że wyrok (sentencja) został ogłoszony, bowiem ustawa tego nie zakazuje; - na egzemplarzu zawiadomienia o rozprawie jest jedynie 1 punkt pouczenia. Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2016 r. sąd wezwał skarżącą do nadesłania oryginału zawiadomienia o rozprawie z dnia 10 września 2015 r. W piśmie z dnia 19 lutego 2016 r. skarżąca poinformowała, że już nadesłała – przy piśmie z dnia 31 października 2015 r. - do sądu oryginał zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy. Ponadto podniosła, że już wcześniej dzwoniła na numery telefonów, podane w zawiadomieniu o rozprawie i otrzymywała odpowiedź, że w jej sprawie nie było jeszcze orzeczenia sądu. Jeszcze raz skarżąca podkreśliła, że na egzemplarzu zawiadomienia o rozprawie skierowanym do niej był tylko jeden punkt pouczenia, natomiast do akt sprawy można dołączyć jakikolwiek dokument, a to nie oznacza, że ten sam dokument został wysłany na jej adres. Zdaniem skarżącej to Sąd powinien udowodnić, że wysłał na jej adres zawiadomienie składające się z 9 punktów pouczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu wydając postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia na posiedzeniu niejawnym. W piśmie tym należy m.in. uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostało łącznie 5 przesłanek: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; jednocześnie z wnioskiem dopełniona została czynność, dla której określony był termin; uchybienie terminu wywoła ujemne dla strony skutki. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu (postanowienie NSA z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I GZ 129/14 dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie należy przyjąć, że został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W ocenie sądu, przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu doręczenia skarżącej pisma sądu z dnia 20 listopada 2015 r., informującego o wydanym w sprawie orzeczeniu oraz o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, w przypadku wyroku oddalającego skargę. Doręczenie tego pisma nastąpiło w dniu 30 listopada 2015 r. Skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w dniu 4 grudnia 2015 r., zatem z zachowanie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek ten należy rozpoznać merytorycznie. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W tym miejscu należy podkreślić, że brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (składania skargi). Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien być zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, tj. najpóźniej w dniu 5 października 2016 r. Skarżąca nie dokonała tej czynności w podanym terminie. Jako przyczyny uchybienia podała, że nie została pouczona co do tego, w jaki sposób powinna otrzymać odpis sentencji wyroku, co do sposobu i terminu otrzymania uzasadnienia wyroku oraz co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego. Podała, że skierowane do niej zawiadomienie o rozprawie zawierało jedynie 1 punkt pouczenia. W jej ocenie, sąd powinien poinformować ją, że w dniu 28 września 2015 r. posiedzenie zostało zamknięte, a wyrok ogłoszony. Skarżąca stwierdziła, że to z winy sądu nastąpiło uchybienie terminu do złożenia przez skarżącą wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem skoro skarżąca nie wiedziała czy i kiedy ogłoszono wyrok sądu, to nie miała możliwości obliczenia i zachowania siedmiodniowego terminu. W ocenie sądu powyższe argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Należy wskazać, że żaden przepis prawa nie przewiduje obowiązku zawiadamiania stron o wydanym na posiedzeniu jawnym wyroku oddalającym skargę, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 140 § 2 p.p.s.a., tj. sąd ma obowiązek z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręczyć odpis sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego, jeżeli strona działająca bez profesjonalnego pełnomocnika była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, na skutek pozbawienia wolności. Nic nie wskazuje na to, że w niniejszej sprawie powyższa sytuacja zachodzi, zatem Sąd nie miał podstaw do poinformowania z urzędu skarżącej o wydanym wyroku. Skarżąca przedstawiła kserokopię zawiadomienia o rozprawie z dnia 10 września 2015 r., zawierającego jedynie 1 punkt pouczenia: "Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy." Należy także podkreślić, że kserokopii dokumentu nie można uznać za dowód w sprawie. Z tych też powodów skarżąca została wezwana do nadesłania oryginału tego dokumentu. W odpowiedzi na powyższe, skarżąca w piśmie z dnia 19 lutego 2016 r. oświadczyła, że oryginał zawiadomienia o rozprawie złożyła już w sądzie, jako załącznika do pisma z dnia 31 października 2015 r. Należy jednak jednoznacznie stwierdzić, że do pisma z dnia 31 października 2015 r. dołączono jedynie kserokopię zawiadomienia o rozprawie. A skoro – jak już wyżej wskazano – kserokopia nie stanowi dowodu w sprawie, to należy uznać, ze skarżąca nie uprawdopodobniła, że przesłane do niej zawiadomienie o rozprawie zawierało jedynie 1 punkt pouczenia. Należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o rozprawie skierowane do skarżącej, jak i do organu – Rady do Spraw Uchodźców, zawierające 9 punktów pouczenia (w tym dot. konieczności złożenia w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku wyroku oddalającego skargę). Zawiadomienia takie, generowane są automatycznie z Systemu Obsługi Spraw Orzekanych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bez dokonywania w nich zmian. Zdaniem sądu, możliwe jest przypadkowe usunięcie pewnych elementów zawiadomienia o rozprawie generowanych ww. systemu, jednak w rozpatrywanej sprawie nie zostało to przez skarżącą wykazane, bowiem jak już wcześniej stwierdzono, złożyła do akt jedynie kserokopię przedmiotowego zawiadomienia, która nie może zostać uznana za dowód w sprawie. Skarżąca twierdzi także, że treść zawiadomienia z dnia 10 września 2015 r. o rozprawie nie wskazuje, że na tym posiedzeniu (tj. 28 września 2015 r.) rozprawa zostanie zamknięta a wyrok ogłoszony. Dlatego, skoro złożyła pismo przed rozprawą (uzupełnienie skargi), to myślała, że w dniu 28 września 2015 r. sprawa nie zostanie rozstrzygnięta. W ocenie sądu powyższe argumenty nie uzasadniają przywrócenia terminu. Należy bowiem wskazać, że nawet z przedłożonej przez skarżącą kserokopii zawiadomienia o rozprawie wynika, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe, a niestawiennictwo nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Skoro tak, to brak jest uzasadnionych podstaw do założenia, że sąd we wskazanym w zawiadomieniu terminie sprawy nie rozstrzygnie. Powyższe informacje, w ocenie sądu, stanowią zasadniczo podstawę do przyjęcia przeciwnej tezy tj., należy zakładać, że mimo niestawiennictwa skarżącej, sąd sprawę w podanym terminie rozstrzygnie. Podsumowując, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą tego rodzaju okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.