IV SA/Wa 2373/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-17
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy o nałożeniu obowiązku wykonania drenażu dla wód opadowych, wydana w trybie stwierdzenia nieważności, jest zgodna z prawem, gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa, braku podstawy prawnej oraz niewykonalności decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa, braku podstawy prawnej oraz niewykonalności decyzji Wójta Gminy R. nie mogły być skutecznie podnoszone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie to ma charakter kasacyjny i nie służy ponownemu merytorycznemu badaniu sprawy, które powinno było nastąpić w zwykłym toku instancji. Skarżący nie zakwestionował decyzji Wójta w terminie, a podniesione przez niego argumenty nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M.M. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy R. w części dotyczącej nałożenia obowiązku wykonania drenażu dla wód opadowych na S.M. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta również w części dotyczącej nałożenia obowiązku na niego. SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta w części dotyczącej S.M. z powodu rażącego naruszenia prawa, uznając, że S.M. nie był współwłaścicielem działek, na które nałożono obowiązek. W pozostałej części SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja Wójta była zasadna i oparta na opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].07.2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...].02.2014 r. nr [...] - wydaną z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...], nakazującej współwłaścicielom działek o nr. ew.: [...], [...], [...], [...], [...], obręb R., Gmina R. (M. M. oraz S. M.) wykonanie płytkiego drenażu dla wód opadowych wzdłuż ogrodzenia z działkami o nr. ew. [...] i [...] oraz odprowadzenie tych wód przez działkę [...] do Kanału [...] – w której stwierdziło nieważność wskazanej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] w części nakazującej wykonanie tego obowiązku S. M., ze względu na rażące naruszenie prawa, a w pozostałej części odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Ustalono, że działki ew. o nr. [...] i [...], z których nastąpiło zalewanie działek ew. o nr. [...] i [...], mają obecnie jednego właściciela i jest nim M. M. (czego dowodem jest księga wieczysta [...] prowadzona przez VI Wydział Ksiąg Wieczystych w [...], co też potwierdzają wypisy z rejestru gruntów dla działek [...] i [...]). Zatem przedmiotowym obowiązkiem nie powinien zostać obciążony S. M., niebędący współwłaścicielem działek ew. nr [...] i [...].
SKO stwierdziło zatem, że w części nakazującej wykonanie tego obowiązku S. M., decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w tej części podlega ona stwierdzeniu nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa). Nie wystąpiły też nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 k. p. a.
W ocenie SKO, w pozostałej części, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...].
Powołano się na "Ekspertyzę określającą wpływ podwyższenia terenu i zmiany stanu wody na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości R. w gminie R. na zaburzenie stanu wody ze szkodą dla gruntów sąsiednich z propozycją przywrócenia prawidłowego stanu wody na gruncie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym", wykonaną przez specjalistę ds. hydrologii i ochrony środowiska – [...].03.2012 r. SKO przytoczyło, że w ekspertyzie tej stwierdzono, iż "właściciele działek ew. [...] i [...] z obrębu R. w Gminie R. przyczynili się do mało istotnej niekorzystnej zmiany warunków wodnych w doniesieniu do działek ew. nr [...] i [...], jednakże zabudowa i zagospodarowanie działek ew. nr [...] i [...] oraz zabudowa Kanału [...] istnieją co najmniej od 20 lat, a zjawiska podtapiania terenów sąsiednich obserwowane są dopiero od paru lat i są niewątpliwie następstwem ekstremalnych opadów, jakie miały miejsce w latach 2009-2010."
Jako rozwiązanie docelowe w ekspertyzie wskazano budowę zbiorczej kanalizacji deszczowej w ul. [...] i odprowadzanie wód opadowych do Kanału [...]. Jako doraźne rozwiązanie problemu zagospodarowania wód opadowych - wykonanie płytkiego drenażu dla wód opadowych wzdłuż ogrodzenia z działkami o nr. [...] i [...] i odprowadzenie tych wód przez działkę nr [...] do Kanału [...].
W efekcie Wójt Gminy R. wydał decyzję nakładającą taki właśnie obowiązek m. in. na M. M., w oparciu o tę ekspertyzę. W dniu wydania zaskarżonej decyzji istniała więc podstawa prawna, określona w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, do nałożenia na M. M. tego obowiązku.
Tym samym – zdaniem SKO - wniosek M. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] z powodu braku podstawy prawnej (art. 156 § I pkt 2 k. p. a.), był niezasadny.
Ponadto SKO nie dopatrzyło się innych przyczyn stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w tej części, z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 1 i 3 - 7 k.p.a.
Uzasadniając swe stanowisko stwierdziło, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje dość powszechne przekonanie, iż w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne opinia biegłego do spraw badania stosunków wodnych jest zasadniczo niezbędna (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008r., sygn. akt II OSK 613/07; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012r. sygn. akt II OSK 1269/11). Wiadomości specjalne są bowiem konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; CHBeck, wyd. 6, str. 411 i nast.). Zarówno ustalenie czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, a więc wskazanie odpowiednich "urządzeń", do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, przekraczają wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy specjalistycznej.
SKO zaznaczyło, że z przedstawionej przez biegłego ekspertyzy wynika, iż "w przedmiotowej sprawie, poprzez wykonanie betonowej wysokiej podmurówki ogrodzenia działek [...] i [...] z obrębu R. w gminie R., właściciele tych działek przyczynili się do mało istotnej niekorzystnej zmiany warunków wodnych w odniesieniu do działek sąsiednich o nr ew. [...] i [...], o znaczeniu lokalnym, wynikających między innymi z następstw infrastrukturalnego zagospodarowania terenu." (. . . ) Doraźnym rozwiązaniem problemu jest wykonanie płytkiego drenażu dla wód opadowych, wzdłuż ogrodzenia z działkami nr [...] i [...] i odprowadzanie tych wód przez działkę [...] do Kanału [...]. Właściciele działek nr [...] i [...] wystąpili z taką propozycją, aby wykonać przejście przez lub pod podmurówką ich ogrodzenia.
SKO podkreśliło, że powołanie biegłego z danej dziedziny wiedzy służyć ma pozyskaniu wiadomości specjalnych, których strony lub organ nie posiadają lub nie mogą samodzielnie uzyskać. Dlatego też kwestionowanie przez Stronę ustaleń biegłego, który legitymuje się stosownym przygotowaniem zawodowym, powinno mieć charakter merytoryczny i nie może być gołosłowne. W przeciwnym wypadku prowadzić to może do przewlekania postępowania i utrudniania jego toku w sytuacji, gdy strona nie będzie akceptowała stanowiska prezentowanego przez biegłego. Działaniom takim przeciwstawić się powinien organ administracji publicznej, którego zadaniem jest dokonanie oceny wartości dowodowej każdej opinii przygotowanej przez biegłego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 534/12, LEX nr 1330354).
SKO podkreśliło, że kompetencje organów administracji, o jakich mowa w art. 29 ustawy Prawo wodne, mieszczą się w zakresie tzw. policji administracyjnej, czyli funkcji administracji związanych z ochroną takich wartości jak życie i zdrowie ludzi, porządek i bezpieczeństwo publiczne, konieczność zapobiegania poważnym szkodom dla mienia. Takie przesłanki działania administracji na gruncie powołanego przepisu obligują właściwy organ do reakcji na naruszenie przez właściciela nieruchomości stanu wody na gruncie, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, pozostawiając gestii organu jedynie wybór środków naprawczych (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2008 r., II OSK 1026/2007 oraz wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II OSK 2135/2011, LexPolonica nr 7296907, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie SKO, brak było więc podstaw do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. i stwierdzenia nieważność decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...], w pozostałym zakresie.
We wniesionej skardze zarzucono
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...].02.2014 roku, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], wydanej przez Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r., która rażąco naruszyła art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne,
2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 5 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...].02.2014 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05. 2012 r. nr [...] w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Podkreślono, że Organ miał obowiązek dokładnego zbadania wszystkich przesłanek nieważnościowych z urzędu, a nie tylko tych, na które powoływał się Skarżący. Nie był bowiem związany zakresem zaskarżenia.
Pełnomocnik Skarżącego rażącego naruszenia prawa w omawianym przypadku upatrywał w tym, że żaden z przepisów, na które powołał się Organ w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji nie znajdował potwierdzenia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, stąd wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Zdaniem pełnomocnika, wnioski wyciągnięte przez Wójta z przywołanej opinii wydają się całkowicie sprzeczne. Z tego wynika, że wody z działki Skarżącego spływają w przeciwną stronę niż nieruchomości sąsiadów. Podniesiono, że z opinii biegłego, która była dla Wójta podstawą do wydania decyzji, wynikał odmienny stan faktyczny, niż wskazany w normie art. 29 ustawy Prawo wodne, a dający prawo Organowi do nakazania czegokolwiek właścicielowi gruntu. Organ nakazał mu działanie na jego szkodę, w celu rozwiązania problemu sąsiadów.
Pełnomocnik zaznaczył, że wydanie decyzji o nałożeniu sankcji określonej w przepisie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, wymagało przeanalizowania, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla gruntów sąsiednich.
Organ nie miał zatem prawa nakazywać Wnioskodawcy – jak wskazano w skardze - wykonania płytkiego drenażu wód opadowych wzdłuż ogrodzenia z działkami o nr. ew. [...] i [...] i odprowadzenie tych wód przez działkę [...] do Kanału [...], gdyż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wprost żadne przesłanki wynikające z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zdaniem pełnomocnika, nie było możliwości zastosowania przez Organ tego przepisu. Stąd zarzucił, że decyzja nr ...] Wójta Gminy R. została wydana bez podstawy prawnej, a także z rażącym naruszeniem prawa.
Nadto pełnomocnik zarzucił, że decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...].05. 2012 r. nr [...] była dotknięta wadą z art. 156 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego nieważna jest decyzja, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Zgodnie z ekspertyzą, na której opierał się Wójt i co wskazał w swojej decyzji: "wykonanie płytkiego drenażu dla wód opadowych, wzdłuż ogrodzenia z działkami nr ew. [...] i [...] i odprowadzenie tych wód przez działkę [...] do Kanału [...] jest doraźnym rozwiązaniem problemu i wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i uzgodnień z Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], Inspektoratem w [...]".
Pełnomocnik zaznaczył, że Organ nałożył na Skarżącego obowiązek wykonania prac nie dość, że dokładnie niesprecyzowanych, gdyż nie wskazał jak mają one technicznie zostać wykonane, to wymagających uzyskania niemożliwych w tym przypadku pozwoleń, wymaganych przepisami prawa. Dodatkowo z góry było wiadomo, że byłyby nieefektywne, a wymagające od zobowiązanego niewspółmiernego nakładu sił i środków, gdyż miały mieć charakter doraźny. Jak stwierdzono w ekspertyzie, docelowym rozwiązaniem tego problemu mogłoby jedynie być wybudowanie zbiorczej kanalizacji deszczowej od ulicy [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 , zwanej dalej P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się toku nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a.
Stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. W tym postępowaniu Organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy wydanie decyzji może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie.
W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja, a których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega na nie budzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10). Jeżeli zaś chodzi o charakter przepisu, który został naruszony, konieczne jest w konkretnej sprawie dokonanie oceny funkcji jaką pełni dany przepis w relacji do całej regulacji dotyczącej tego rodzaju sprawy i czy naruszenie tego przepisu miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08).
We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...], nakazującej współwłaścicielom działek o nr. ew.: [...], [...], [...], [...], [...], obręb R., Gmina R. (M. M. oraz S. M.) wykonanie płytkiego drenażu dla wód opadowych wzdłuż ogrodzenia z działkami o nr. ew. [...] i [...] oraz odprowadzenie tych wód przez działkę [...] do Kanału [...] - Wnioskodawca powołał się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – a więc wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Potem dopiero w postępowaniu administracyjnym podniósł zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej, a w skardze zarzut jej niewykonalności.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji ją poprzedzającej, nie budzi zastrzeżeń Sądu stwierdzenie przez SKO nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] w części, w jakiej wskazany obowiązek nałożono na S. M., który nie posiadał tytułu prawnego do działek ew. o nr. [...], [...].
Należy odnotować, że kwestia ta między Stronami pozostaje bezsporna.
M. M. żądał jednak stwierdzenia nieważności tej decyzji także względem zasadności nałożenia na niego przedmiotowego obowiązku.
Zagadnienie to wymagało zatem wnikliwego rozważenia, w kontekście przesłanek mogących prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji w tej części.
Wskazać należy, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wyraźnie stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Trafnie stwierdziło więc SKO, że z brzmienia niniejszego przepisu wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie.
W orzecznictwie Sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że do spraw związanych z badaniem stosunków wodnych, niezbędna jest opinia biegłego.
W niniejszej sprawie, w decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...], obowiązek wykonania urządzeń, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, zapobiegających szkodom powstającym na działkach sąsiednich - o nr. ew. [...] i [...] – nałożono na właściciela działek ew. o nr. [...], [...] i wynikał on z ustaleń poczynionych przez biegłego (specjalistę ds. hydrologii i ochrony środowiska mgr. A. G. w opinii sporządzonej w P. [...].03.2012 r.).
Wójt poddał tę opinię ocenie i wyprowadził z niej wniosek o konieczności zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Obowiązek ten polegał na wykonaniu - wskazanego przez biegłego w sporządzonej w tej sprawie opinii - jako koniecznego rozwiązania tymczasowego - płytkiego drenażu dla wód opadowych wzdłuż ogrodzenia z działkami o nr. ew. [...] i [...] oraz odprowadzeniu tych wód przez działkę [...] do Kanału [...].
Podstawą do nałożenia tego obowiązku na M. M. było stwierdzone przez tego biegłego przyczynienia się przez właściciela działek o nr. ew. [...] i [...] do mało istotnej niekorzystnej zmiany warunków wodnych w odniesieniu do działek ew. nr [...] i [...] (wykonanie betonowej wysokiej podmurówki ogrodzenia działek [...] i [...] z obrębu R. w gminie R.).
Należy przy tym mieć na względzie, że M. M. nie tylko nie przedstawił żadnej kontrekspertyzy, negującej zasadność nałożenia na niego tego obowiązku i fakt wywołania przez niego mało istotnej niekorzystnej zmiany warunków wodnych w odniesieniu do działek ew. nr [...] i [...], ale w dodatku nie odwołał się od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...].
W efekcie zaakceptował, że zgodnie z ustaleniami opinii powołanego biegłego i opartymi na niej ustaleniami Wójta, przyczynił się do mało istotnej, niekorzystnej zmiany warunków wodnych w odniesieniu do działek ew. nr [...] i [...] i uznał, że zachodziły podstawy do nałożenia na niego wskazanego obowiązku.
Przyznał więc niejako, że spowodował mało istotną zmianę stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływającą na grunty sąsiednie o znaczeniu lokalnym, wynikającą między innymi z następstw infrastrukturalnego zagospodarowania terenu (w myśl opinii biegłego).
Decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012r. nr [...] stała się ostateczna, a wniosek o stwierdzenie jej nieważności pochodzi dopiero z [...].09.2013 r.
Reasumując, M. M. w postępowaniu zwykłym nie zakwestionował zasadności nałożenia na niego tego obowiązku, jako rozwiązania doraźnego. Nie zarzucił też - stosownie tego dowodząc - że nałożono na niego niewspółmierny do owego przyczynienia się obowiązek.
Nie akcentował też obecnie podniesionego faktu, że działki o numerach ew. [...] i [...], będące własnością sąsiadów oraz działka [...], nie posiadają zagospodarowania wód opadowych, która to okoliczność została zresztą wzięta pod uwagę przez biegłego i prowadziła do ustalenia, że M. M. spowodował mało istotną zmianę stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływającą na grunty sąsiednie, a nie zmianę poważniejszej natury.
W efekcie zarzuty, które można było podnieść w postępowaniu zwykłym, Skarżący zgłosił w postępowaniu nieważnościowym, bezpodstawnie oczekując, że odniosą ten sam skutek, jaki mogłyby wywrzeć w postepowaniu zwykłym.
Nie ulega wątpliwości, że w prowadzonym obecnie postępowaniu nieważnościowym nie mogły być one skutecznie podnoszone i nie mogły prowadzić do stwierdzenia – także w stosunku do niego - nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...]. Zarzuty, na których opiera się argumentacja skargi o rażącym naruszeniu prawa, charakteru tego nie mają i nie zostało wykazane, że nakładając na Skarżącego przedmiotowy obowiązek, w sposób oczywisty i niemożliwy do zaakceptowania naruszono obowiązujące prawo.
Nadmienić też należy, że wbrew zarzutom skargi, SKO wskazało w swej decyzji, iż nie dopatrzyło się innych przyczyn stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a więc określonych w art. 156 § 1 pkt 1 i 3 - 7 k.p.a.
Co się więc tyczy zarzuconego wydania tej decyzji bez podstawy prawnej, to stanowisko pełnomocnika Skarżącego również w tym zakresie nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawa prawna wydania decyzji Wójta, w postaci art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, istniała i została wyraźnie wskazana. Wobec ustaleń poczynionych przez Wójta, wynikających - jak świadczy o tym decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] - z ekspertyzy biegłego, nie można też stwierdzić by w oczywisty, jednoznaczny sposób nie zachodziły przesłanki do zastosowania tego przepisu i nałożenia na M. M. przedmiotowego obowiązku. Niewątpliwie zatem decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] miała podstawę prawną.
Odnotować przy tym należy, że w decyzji Wójta, której nieważności sprawa niniejsza dotyczy, stwierdzono nadto, że "właściciele działek o nr ew. [...] i [...] wystąpili z propozycją, aby wykonać przejście przez lub pod podmurówką ich ogrodzenia". Jak z tego wynika, przyczynienia się do zmiany stosunków wodnych, szkodliwej dla działek sąsiednich, nie negował co do zasady także prawowity właściciel działek ew. o nr. [...] i [...] – M. M..
Nie można również podzielić stanowiska skargi, iż decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały.
Na M. M. nałożono określony obowiązek - wykonania płytkiego drenażu dla wód opadowych wzdłuż ogrodzenia z działkami o nr. ew. [...] i [...] oraz odprowadzenia tych wód przez działkę [...] do Kanału [...], podając jednocześnie, że wymagało to będzie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W pozwoleniu wodnoprawnym obowiązek ten zostałby skonkretyzowany, stosownie do możliwości jego realizacji. Nie można także upatrywać jej niewykonalności w wymogu uzyskania uzgodnienia od Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], Inspektoratu w [...]. Skarżący jednak obowiązku tego nie wykonał i o pozwolenie wodnoprawne nie wystąpił. Nie miał więc podstaw, aby twierdzić, że w zakresie nałożonego na niego obowiązku, decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...] była niewykonalna.
Na marginesie zaznaczyć należy, iż odmienną kwestią od niewykonalności decyzji, a nie rozważaną w postępowaniu nieważnościowym jest ustalanie, czy nałożony obowiązek byłby efektywny, w sytuacji gdy wymagał od zobowiązanego dużego nakładu sił i środków, a miał mieć charakter doraźny, skoro docelowym rozwiązaniem istniejącego problemu miało być wybudowanie zbiorczej kanalizacji deszczowej od ulicy [...].
Reasumując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione przez Skarżącego mogłyby być przedmiotem pogłębionych analiz w postępowaniu zwykłym, w sytuacji gdyby wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].05.2012 r. nr [...]. W postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postepowanie nieważnościowe, kwestie te nie mogły być rozważane. W tym postępowaniu Organ administracji nie orzeka bowiem co do istoty sprawy, rozstrzygniętej nawet wadliwą decyzją, lecz rozstrzyga wyłącznie jako Organ kasacyjny.
Nie doszło zatem, wbrew zarzutom skargi, do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jego zastosowanie w zaskarżonej decyzji było uprawnione.
Zaskarżona decyzja została też prawidłowo uzasadniona.
Ze wskazanych przyczyn, wobec bezzasadności zarzutów skargi i braku podstaw, które należałoby wziąć pod rozwagę z urzędu niezależnie od zarzutów skargi - na podstawie art. 151 P.p.s.a. – Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło