IV SA/Wa 2399/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-04
Skład orzekający: Anna Szymańska, Jakub Linkowski, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wyższego stopnia jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, jeśli przyczyną wznowienia było pominięcie strony przez organ wydający decyzję w ostatniej instancji, ale działanie to nie było celowe?Ratio decidendi
Organ wyższego stopnia jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania tylko wtedy, gdy przyczyną wznowienia jest celowe działanie organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, mające na celu pominięcie strony. W przypadku, gdy pominięcie strony wynika z niedbalstwa lub niezamierzonego błędu organu, właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania pozostaje organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wytwórni mas bitumicznych. Wnioskodawcy, P. sp. z o.o. i A. S.A., domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że zostali pominięci jako strony w pierwotnym postępowaniu, mimo posiadania interesu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. początkowo odmówiło wznowienia, następnie uchyliło swoją decyzję i umorzyło postępowanie, uznając, że organem właściwym do wznowienia jest Prezydent W., ponieważ pominięcie wnioskodawców nie było celowym działaniem. WSA oddalił skargę na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2008 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania - oddala skargę -
IV SA/Wa 2399/07
Uzasadnienie
W dniu 24 sierpnia 2004 r. wpłynął do Urzędu Miasta W. wniosek N. sp. z o. o. z siedzibą we W. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wytwórni mas bitumicznych na działkach nr [...] i nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] nr [...] w [..] w W.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Prezydent W. po rozpatrzeniu powyższego wniosku ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: M. Z., H. W., G. W., P. O., H. F., J. F., A. J., I. P., E. K., R. R., T. R., J. G., J. N. i M. S. A. w W.
Po rozpatrzeniu odwołań decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k. p. a. w związku z art. 28 k. p. a. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że odwołujący się nie są stronami postępowania administracyjnego, gdyż nie mają w sprawie interesu prawnego.
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. A. w W. na decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] lipca 2005 r.
W dniu 5 września 2005 r. do Urzędu W. wpłynął wniosek P. sp. z o. o. z siedzibą w W. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu wniosku P. sp. z o. o. w W. podniosła, że została bez własnej winy pominięta w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], na której prowadzi produkcję substancji farmaceutycznych. Działka ta graniczy z terenem, na którym planuje się realizację przedmiotowej inwestycji. W ocenie wnioskodawcy posiada on więc interes prawny w powyższym postępowaniu administracyjnym.
Analogiczny wniosek wniosła A. S. A. w W., która jako uzasadnienie dla posiadania interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji podała, że jest posiadaczem budynków znajdujących się przy ul. [...], w których prowadzi produkcję leków. Budynki te są oddalone o ok. 50 m od działki, na której podmiot wnioskujący o ustalenie warunków zabudowy bez pozwolenia na budowę zrealizował inwestycję. Zdaniem wnioskodawcy działalność wytwórni mas bitumicznych będzie niekorzystnie oddziaływać na jego budynki, a co za tym idzie -na produkcję leków.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 149 § 3 k. p. a. w związku z art. 28 k. p. a. odmówiło wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawców.
Wnioskodawcy złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu tych wniosków decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k. p. a. w związku z art. 150 § 1 k. p. a. uchyliło w całości swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. i umorzyło prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. z uwagi na to, że w składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydającego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. znajdowała się osoba, która brała udział w wydaniu decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2006 r.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po powtórnym rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k. p. a. w związku z art. 150 § 1 k. p. a. uchyliło w całości swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. i umorzyło prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, że - zgodnie z art. 150 § 1 k. p. a. - organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji decyzję w ostatniej instancji wydał Prezydent W. w dniu [...] marca 2005 r., który w sposób niezamierzony pominął wnioskodawców jako strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Stąd przyczyną wznowienia postępowania nie jest działalność Prezydenta W., a więc nie stosuje się art. 150 § 2 k. p. a. przenoszącego kompetencję do wznowienia postępowania na organ wyższego stopnia, czyli Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. wniosła P. sp. z o. o.
Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 150 § 1 k. p. a. poprzez błędne przyjęcie, że właściwym organem do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. jest ten organ pomimo istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 150 § 2 k. p. a. W ocenie skarżącego przyczyną wniosku o wznowienie tego postępowania jest działalność Prezydenta W., który pominął skarżącego w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Zdaniem skarżącego działanie takie nie musi - w myśl art. 150 § 1 k. p. a. - być zamierzone; może wynikać z niedbalstwa organu.
Skarżący zarzucił także naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k. p. a. polegające na udziale w wydaniu zaskarżonej decyzji przewodniczącego składu orzekającego, który brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., która została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r. właśnie z uwagi na to, że w składzie organu wydającego decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. brała udział osoba, która wcześniej brała udział w wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.".
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie zaskarżono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r., którą organ uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. i umorzył prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Zgodnie z zasadą określoną przez art. 150 § 1 k. p. a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k. p. a., to jest w przedmiocie wznowienia postępowania, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Od zasady tej istnieje jednak wyjątek przewidziany przez art. 150 § 2 k. p. a., zgodnie z którym jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w art. 150 § 1 k. p. a., to znaczy wydającego decyzję w ostatniej instancji, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy.
Analiza powyższych przepisów wskazuje na to, że przeniesienie kompetencji na organ wyższego stopnia do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania następuje tylko wtedy, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Choć wykładnia gramatyczna art. 150 § 2 k. p. a. nie wskazuje na to, że działalność organu będącego przyczyną wznowienia postępowania ma być zamierzona, zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej kierować się należy wykładnią celowościową art. 150 § 2 k. p. a. Celem tego przepisu jest wyeliminowanie od rozstrzygania w przedmiocie wznowienia postępowania organu, który celowo, świadomie pomija stronę, np. świadomie niezawiadamia jej o wszczęciu postępowania lub czynnościach tego postępowania. Zasadność takiej wykładni art. 150 § 2 k. p. a. potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2006 r., IV SA/Wa 410/06, LEX 219369 oraz z dnia 22 czerwca 2005 r., IV SA/Wa 388/05, LEX 179210 i powołane tam orzecznictwo).
Jeżeli strona żądała wznowienia z tej przyczyny, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu w myśl art. 150 § 2 k.p.a. jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu.
Orzekanie zatem przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy zamierzonym działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji (Prezydenta W.) z podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania (por. "Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego", B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2005, 7. wydanie, str. 674-675).
Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby przyczyną wznowienia była celowa działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, polegająca na celowym pominięciu w nim skarżącego jako strony postępowania.
Dodatkowo należy wskazać, że jedyną decyzją o charakterze merytorycznym wydana w sprawie była decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Prezydenta W., którą ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W tej sytuacji uznać należy, że to właśnie Prezydent W. jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w trybie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k. p. a. polegający na udziale w wydaniu zaskarżonej decyzji Kolegium przewodniczącego składu orzekającego, który brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., to podnieść należy, iż nie jest on zasadny. Decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r., stąd nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 24 § 1 pkt 5 k. p. a., że w jej wydaniu brała udział osoba, która brała również udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zarzut taki byłby uzasadniony, gdyby któraś z osób biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji brała udział w wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., a sytuacja taka nie miała miejsca.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p. p. s.
a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło