IV SA/Wa 2431/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę [...] J. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w F. orzekł o wpisaniu do księgi małżeństw roku 2008 aktu małżeństwa sporządzonego w [...] nr [...] dotyczącego zawarcia w dniu [...] października 2007r. małżeństwa przez J. C. i S. W dniu 28 stycznia 2008 r. J. C. i wjechała do Polski na podstawie wizy krajowej wydanej jej w dniu [...] grudnia 2007 r. przez konsula w [...], z terminem ważności do dnia [...] lutego 2008r., na czas pobytu 79 dni. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Wojewoda [...] udzielił J. C. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 22 kwietnia 2009 r., w trybie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Kolejne zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w w/w trybie zostało udzielone cudzoziemce przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r., z terminem ważności do dnia 17 maja 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z prowadzonego przez organ Systemu Informatycznego POBYT w dniu 24 lutego 2011 r. cudzoziemka wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na osiedlenie się. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., organ pierwszej instancji odmówił udzielenia cudzoziemce zezwolenia na osiedlenie się. Po upływie terminu ważności w/w zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, strona w dniu 1 czerwca 2011 r., tj. z uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie jej przedmiotowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jak wskazał organ odwoławczy J. C. i S. K. deklarują prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego pod adresem: [...]. Stosownie do postanowień art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 55 ustawy o cudzoziemcach organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego lub małżonkiem cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że: 1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynika to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub grupie społecznej; 2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; 3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie; 4) małżonkowie nie spotkali się nigdy przed zawarciem małżeństwa; 5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga; 6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą; 7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru. Organ odwoławczy podkreślił, że świetle obowiązujących przepisów ustawy o cudzoziemcach sam fakt zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim nie obliguje organów administracji publicznej do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, gdyż zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jak podkreślił organ drugiej instancji, Wojewoda [...] przeprowadził postępowanie w sprawie i kompleksowo zgromadził materiał dowodowy poprzez przesłuchanie małżonków i świadków oraz zwrócił się do Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadów środowiskowych w miejscu podanym jako miejsce zamieszkania małżonków. Z protokołów przesłuchania małżonków jednoznacznie wynika, że posiadają oni szczątkową wiedzę na swój temat. W zeznaniach małżonków pojawiły się rozbieżności dotyczące np. daty poznania czy miejsca zamieszkania i charakteru wykonywanej pracy przez J. C. w S. Ponadto, małżonkowie - co zgodnie zeznali - nie spotkali się przed zawarciem związku małżeńskiego. Małżonkowie zeznali, że J. C. nie przebywa pod adresem wskazanym we wniosku tylko w S., gdzie dorywczo pracuje. Małżonkowie widują się raz w miesiącu przez kilka dni w miejscu zamieszkania S. K. Fakt niezamieszkiwania cudzoziemki wraz z mężem potwierdziły wywiady środowiskowe przeprowadzone przez funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz przesłuchania świadków. Cudzoziemka podała też różne daty dotyczące swojego pobytu w S., w protokole przesłuchania z dnia [...] sierpnia 2011r. zeznała, iż przebywa w S. od połowy 2010 r., natomiast w protokole przesłuchania z dnia [...] września 2011 r. zeznała, iż wyjechała do S. ok. półtora roku po przyjeździe do Polski tj. w połowie 2009 r. W ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] słusznie zauważył, iż małżonkowie nie wypełniają obowiązków wynikających z zawarcia związku małżeńskiego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23 krio małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z omawianym przepisem małżonkowie są obowiązani m.in. do wspólnego pożycia. Obowiązek ten obliguje małżonków, by dołożyli wszelkich starań, aby powstała więź psychiczna, fizyczna i gospodarcza, która powinna zespalać małżonków oraz umożliwić im urzeczywistnianie celów małżeństwa. Małżonkowie pozostający we wspólnym pożyciu z reguły zamieszkują wspólnie oraz prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W przedmiotowej sprawie brak jest okoliczności usprawiedliwiającej fakt nieprowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Z informacji będących w posiadaniu organów administracji rozpatrujących sprawę, nie wynika by istniały jakiekolwiek przeszkody formalno-prawne uniemożliwiające zamieszkiwanie strony wraz z małżonkiem. Z materiału dowodowego wynika, że poznali się przez internet, a pobrali podczas ich pierwszego spotkania w [...] w 2007 r. S. K. ma stałą pracę, a jak zeznaje cudzoziemka w S. pracuje tylko dorywczo, przy czym charakter wykonywanej przez nią pracy jest niejasny. Organ wskazał, że cudzoziemka zeznała, że dorywczo sprząta i opiekuje się dziećmi obywateli [...] mieszkającymi w S., jednak fakt dwukrotnego legitymowania jej w agencjach towarzyskich, gdzie jak sama zeznała oferowała klientom drinki budzi wątpliwości co do rzeczywistych intencji dotyczących szukania pracy poza wskazanym przez cudzoziemkę miejscem zamieszkania, tym bardziej, że mąż wnioskodawczym nie miał wiedzy o jej pracy w agencjach towarzyskich. Stąd domniemywać można – zdaniem organu – iż zamiarem cudzoziemki nie jest przebywanie wraz z mężem, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oraz wykonywanie praw i obowiązków wynikających z zawarcia związku małżeńskiego. W ocenie organu drugiej instancji zważywszy całokształt okoliczności sprawy, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do stwierdzenia, iż związek małżeński cudzoziemki został zawarty przez nią w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak podobnie jak Wojewoda [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stoi na stanowisku, iż zawarty przez wnioskodawczynię związek małżeński nie stanowi podstawy do udzielenia jej przedmiotowego zezwolenia, gdyż sam fakt zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim nie obliguje organów administracji publicznej do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zawarty związek małżeński musi dawać podstawę do udzielenia zezwolenia na zamieszanie na czas oznaczony, natomiast w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt odrębnego zamieszkiwania małżonków i nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, pracę cudzoziemki w agencjach towarzyskich i zamieszkiwanie zainteresowanej przez jakiś czas z innym mężczyzną niż jej mąż, budzą wątpliwości organu co do istnienia więzi emocjonalnych między małżonkami. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach (zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b) w związku z art. 53 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony: a) złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje, b) zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo, w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź takiego dokumentu jako autentycznego używał J. C. składając w dniu 1 czerwca 2011 r. wniosek o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jako miejsce aktualnego pobytu wskazała: [...]. Należy zaznaczyć, że wszelkie informacje zawarte we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony J. C. potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym pod przedmiotowym wnioskiem. Organ zaznaczył należy, że swój podpis wnioskodawczyni złożyła na stronie 7 wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony pod informacją m.in. w języku angielskim (którym posługuje się porozumiewając z mężem, a więc w języku dla niej zrozumiałym), w której stwierdza się, że złożenie wniosku zawierającego fałszywe dane powoduje odmowę udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Z materiału dowodowego zebranego przez Wojewodę [...], w tym z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz przesłuchań małżonków J. C. i S. K. i świadków niezbicie wynika, że cudzoziemka nie zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku. Cudzoziemka wskazała w toku przesłuchań przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2011 r. i w dniu [...] września 2012 r., że od połowy 2009 r. lub połowy 2010 r. przebywa w S., pod wskazanym adresem pojawiając się okazjonalnie. Organ zauważył, że w odstępie miesiąca pomiędzy przesłuchaniami cudzoziemka podała dwie różne daty wyjazdu do S., przy czym różnica roku jest dość zasadnicza. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie można wydać decyzji na korzyść strony, gdyż decyzja o odmowie udzielenia przedmiotowego zezwolenia na podstawie art. 57 ustawy o cudzoziemcach, nie jest decyzją o charakterze uznaniowym. Decyzja taka wydawana jest na podstawie ściśle sprecyzowanego przepisu prawa i organ orzekający nie ma możliwości - bez naruszenia przepisów prawa - wydania decyzji pozytywnej w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika strony w odwołaniu zarzutu, że cudzoziemka nie była informowana o konsekwencjach wynikających ze złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 61 ustawy o cudzoziemcach oraz wniosku zawierającego fałszywe dane, że cudzoziemka składając poprzednie wnioski o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jak i ostatni wniosek w dniu 1 czerwca 2011 r. otrzymywała pouczenia dla cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w jej języku ojczystym tj. języku [...], co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Z uwagi na fakt, iż w sprawie zachodzi obligatoryjna przesłanka do odmowy udzielenia stronie przedmiotowego zezwolenia, wskazana w art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, organ odstąpił od badania czy w sprawie zachodzi również przesłanka wskazana w art. 57 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że w podstawie prawnej decyzji Wojewody [...] zamiast art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach właściwe zastosowanie ma art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 lit. a i b w/w ustawy, gdyż w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika jednoznacznie, że zainteresowana skłamała we wniosku odnośnie swojego miejsca zamieszkania i zeznała nieprawdę podczas przesłuchania. Uchybienie to nie podważa jednak zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie profesjonalny pełnomocnik J. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącej rozbieżności co do szczegółów życia rodzinnego oraz czasowe wyjazdy skarżącej poza miejsce zamieszkania nie niweczą faktu, że skarżąca od ponad pięciu lat pozostaje w związku małżeńskim oraz uzyskiwała kolejne zezwolenia pobytowe, co do których organ administracji nie miał wątpliwości o ich zasadności. Każda rodzina ma prawo układać swoje stosunki rodzinne według własnych potrzeb i ocena tego z zewnątrz przez osoby trzecie stanowi niedopuszczalną ingerencję w sprawy osobiste małżonków. Wnioski przyjęte do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nadinterpretacja przepisów, nieuzasadniona ich subsumpcja stanowi o nadużyciu prawa w rozumieniu art. 5 kc oraz art. 7 i 8 kpa. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest art. 57 ust. 1 pkt 1, art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a i b w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 i art. 55 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53 b ustawy, ponadto jeżeli cudzoziemiec w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje oraz zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo, w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź takiego dokumentu jako autentycznego używał (art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a i b). Zgodnie zaś z art. 53 ust. 1 pkt 6 powyższej ustawy zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Ponadto wskazać należy na treść art. 55 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 powyższej ustawy, zgodnie z którym organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, małżonkowie nie zamieszkują wspólnie, małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą. W świetle powyższych przepisów oraz przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego wskazać należy za organem, że zawarty przez wnioskodawczynię związek małżeński nie stanowi podstawy do udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W przedmiotowej sprawie małżonkowie zamieszkują odrębnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, tak więc nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, nie są również zgodni co do dotyczących ich istotnych okoliczności faktycznych. Małżonkowie poznali się przez Internet, a pobrali podczas pierwszego spotkania w [...] w 2007 r. Małżonek cudzoziemki mieszka w F., cudzoziemka zaś w S. Mąż nie ma wiedzy gdzie pracuje wnioskodawczyni, co nie jest standardową sytuacją w małżeństwie. Skoro małżonkowie nie mieszkają i nie mieszkali ze sobą, brak między nimi jakichkolwiek więzi to istnienie takiego małżeństwa nie uzasadnia zamieszkiwania cudzoziemca na terytorium RP. Jako podstawę odmowy udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony organ wskazał również podanie fałszywych informacji i zatajenie prawny przez cudzoziemkę, która jako miejsce aktualnego pobytu wskazała [...]. Tymczasem z materiału dowodowego, w tym z wywiadów środowiskowych wynika, że cudzoziemka nie zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2270/11 wskazano, że odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z powodu wskazania przez cudzoziemca nieprawdziwych danych, czy fałszywych informacji w rozumieniu art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy z 2003 r. o cudzoziemcach jest uzasadniona wówczas, gdy informacja była nieprawdziwa, mogła mieć znaczenie w sprawie i została przekazana przez cudzoziemca ze świadomością jej nieprawdziwości. Nie można przyjąć, że złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zawierającego jakiekolwiek nieprawdziwe informacje, obligatoryjnie powinno powodować wydanie decyzji odmownie rozstrzygającej zgłoszone żądanie, a taka ocena organu stanowi o naruszeniu art. 57 ust. 1 pkt 6 powyższej ustawy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której informacja dotycząca miejsca zamieszkania cudzoziemki ma istotne znaczenie punktu widzenia badania prawidłowych relacji między małżonkami i prawidłowo organ uznał, że winno powodować to wydanie decyzji odmownie rozstrzygającej zgłoszone żądanie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania zasady współżycia społecznego, nie mogą one bowiem stanowić podstawy decyzji administracyjnej, nie mogą modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego. "Zasada ustanowiona w przepisie art. 5 kc jest zasadą rządzącą prawem prywatnym i nie została przyjęta w prawie publicznym. Nie można na zasadzie współżycia społecznego opierać wykładni przepisów prawa publicznego - prawa administracyjnego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 124/11). W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.