IV SA/Wa 2450/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-28
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Anna Falkiewicz-Kluj, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka gruntu wydzielona pod drogę projektowaną, uwzględnioną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która nie została ujawniona w księdze wieczystej jako własność gminy i na której ustanowiono służebności gruntowe, może być uznana za drogę publiczną, a jej właścicielowi przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Działka gruntu wydzielona pod drogę projektowaną, która nie została ujawniona w księdze wieczystej jako własność gminy, na której ustanowiono służebności gruntowe, i której charakter jako drogi wewnętrznej wynika z decyzji podziałowej, nie może być uznana za drogę publiczną. W związku z tym, właścicielowi nie przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dopóki nie nastąpi zmiana stanu prawnego ujawniona w księdze wieczystej.Stan faktyczny
Skarżący I.W. i A.W. domagali się ustalenia odszkodowania za działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 737 m², która ich zdaniem przeszła z mocy prawa na własność m. W. z dniem 23 czerwca 2004 r. na podstawie art. 98 ust. 1 ugn, ponieważ została wydzielona pod drogę projektowaną, uwzględnioną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji odmówiły ustalenia odszkodowania, uznając działkę za drogę wewnętrzną, nie spełniającą funkcji komunikacyjnych, a gminę W. nieujawnioną jako właściciela w księdze wieczystej. Po uchyleniu przez WSA decyzji Wojewody, organ ponownie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na charakter drogi wewnętrznej, ustanowione służebności gruntowe oraz brak ujawnienia gminy jako właściciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I.W. i A.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016r. Wojewoda [...], dalej zwany "organem II instancji", na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postpowania administracyjnego (Dz.U z 2013r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a." po rozpoznaniu odwołania I.W. i A.W. od decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. odmawiającej ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 737 m 2 z obrębu [...] położoną w W. w dzielnicy [...] , wydzieloną pod drogę – projektowaną [...], utrzymał ją w mocy.
Stan sprawie przedstawiał się następująco:
A.W. i I.W. wnieśli, pismem 28 sierpnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za działkę o nr. ew. [...] o pow. 737 m. kw, która przeszła ich zdaniem z mocy prawa na własność m. W. z dniem 23 czerwca 2004 r.
Jako podstawę prawną wskazali art. 129 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (D.U. 2014 r., poz. 518 t.j.), dalej zwanej "ugn".
Organ ustalił, że na mocy decyzji nr [...] r z [...] czerwca 2004 r. Prezydenta m. W. zatwierdzono podział nieruchomości objętej wówczas księgą wieczystą nr [...] tj. działek [...] i [...] z obrębu [...]. W wyniku tego podziału powstała m.in. działka ewidencyjna nr [...] o pow. 737 m2 i została przeznaczona pod drogę projektową [...]. Podziału dokonano pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonych w wyniku podziału działek które nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej zostaną ustanowione na drogach wewnętrznych (m.in. [...]) służebności drogowe na rzecz każdoczesnego właściciela tych działek. Decyzja stała się ostateczna. Z księgi wieczystej nr obecny KW [...] wynika, że jako właściciele tej działki widnieją A.W. w 3/8 części i I.W. w 5/8 części.
Prezydent m. W. decyzją nr [...] z [...] listopada 2014r. odmówił ustalenia odszkodowania ponieważ wydzielona działka nie posada kategorii drogi publicznej, stanowi drogę wewnętrzną, nie spełnia funkcji komunikacyjnych a M.W. nie jest ujawnione w księdze wieczystej jako jej właściciel. Decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] lutego 2015 r. uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie.
Wyrokiem WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/WA 1153/15 z 23 października 2015 r. uchylono decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2015 r. jako naruszającą art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nie zastosowanie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wyczerpania toku uzgodnieniowego pomiędzy Prezydentem m. W. a właścicielami nieruchomości.
Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r. Wojewoda [...] ponownie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ustalił, że uzgodnienia zostały zakończone wynikiem negatywnym a następnie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W pełni zgodził się z ustaleniami organu I instancji ci do charakteru przedmiotowej drogi jako drogi wewnętrznej nie spełniającej funkcji komunikacyjnej. Wskazał nadto, że w dziale III księgi wieczystej ujawnione są ograniczone prawa rzeczowe obciążające działkę o nr ew. [...] – nieodpłatna i bezterminowa służebność gruntowa polegająca na prawie przejścia i przejazdu przez tę działkę stanowiącą drogę wewnętrzną na rzecz każdoczesnego właściciela działki o nr. ew. [...] i in. oraz nieodpłatna do czasu wybudowania ulicy [...] służebność gruntowa polegająca na prawie przeprowadzania infrastruktury technicznej przez działki oznaczone nr [...] i [...]. Zdaniem organu, tylko wydzielenie na skutek zatwierdzonego podziału działek gruntu pod przyszłe inwestycje drogowe, które zostały już uprzednio zaplanowane przez jednostki samorządu terytorialnego jako drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych może odnieść skutek w postaci nabycia ich przez gminę na własność z mocy prawa. Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dojdzie do wydzielenia działek gruntu pod inne drogi w tym drogi wewnętrzne przejście ich na własność jednostek samorządu terytorialnego albo Skarbu Państwa może nastąpić w drodze czynności cywilnoprawnej lub wywłaszczenia. Wydzielenie działek pod drogi publiczne nie spowodowało naruszenia prawa własności ponieważ ich właściciel byli decydentami sposobu ich dostępności. Fakt ustanowienia na drodze służebności gruntowej wyklucza uznanie jej jako drogę publiczną. Oznacza to że w tej sprawę nie ma podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania dopóki decyzja podziałowa jest ostateczna i pozostaje w obiegu prawnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli I.W. i A.W., dalej "skarżący". Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
-art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprze niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i przyjęcie że przedmiotowa działka nie została przeznaczona pod drogę publiczną określaną w planie zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie W. [...] , zatwierdzoną uchwałą nr [...] Rady Gminy W. [...] z [...] września 2002 r. (Dz.Urz- Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) jako Projektowana [...];
-art. 98 ust. 1 ugn przez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przejście z mocy prawa własności działki wydzielonej pod drogę publiczną na własność gminy decyduje treść decyzji podziałowej podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że przejście własności następuje w chwili gdy decyzja podziałowa stała sią ostateczna zaś działka została wydzielona pod drogę publiczną;
-protokołów nr 1 i 4 Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonych w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz w Strasburgu dnia 16 września 1963 r (D.U: 1995, Nr 36, poz. 175 ze zm.) gdyż w wyniku wydanej decyzji skarżący zostali pozbawieni swej własności, bez zapewnienia rekompensaty;
-art. 10 K.p.a. poprzez zaniechanie skarżącemu wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie w wyniku czego organ drugiej instancji nie został poinformowany o istnieniu dowodów świadczących o traktowaniu przez Miasto W. projektowanej drogi w tym działki [...] jako drogi publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali że:
-decyzja podziałowa nie statuuje klasy i kategorii drogi gdyż jej przedmiotem jest podział nieruchomości a nie klasyfikacja dróg;
-organy pominęły zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w którym droga dojazdowa oznaczona jako projektowania [...] przewidziana została w układzie dróg. Plan ten ma kluczowe znaczenie ponieważ na jego podstawie doszło do wydzielenia gruntów pod drogi publiczne. Droga [...] została zaliczona do kategorii dróg publicznych –klasa "D" a więc fragment tej drogi przebiegający po działce o nr ew. [...] również wchodzi w skład projektowanej drogi publicznej. W planie jednocześnie nie przewidziano że skarżący będą zamierzali dokonać podziału swych działek. Decyzja podziałowa z 2004 r. jest wtórna w stosunku do planu a nie odwrotnie. Dlatego stanowisko organu, że działka [...] będąca fragmentem ulicy [...] to została wydzielona pod drogę wewnętrzną jest sprzeczna z zapisami Planu, gdyż żaden z fragmentów projektowanej drogi publicznej nie może posiadać statusu drogi wewnętrznej. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 7 , 77 i 80 K.p.a poprzez brak analizy zapisów Planu;
-organ pominął funkcją jaką pełni ta droga, która w zamyśle planistów miała służyć nieograniczonej liczbie osób a z jej funkcji komunikacyjnej nie miały korzystać jedynie osoby zamieszkałe na sąsiednich działkach;
-przyjęte parametry tej drogi (10,5 m) świadczą o tym, że nie miała to być droga wewnętrzna;
-przyjęte w planie parametry są wystarczające do uznania publicznego charakteru wydzielonej drogi a organ nie dokonał ustaleń co do tego czy droga ta ma charakter drogi publicznej;
-podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami Planu a odstępstwo od tego przewiduje art. 95 ugn, który nie ma zastosowania w tej sprawie. Droga ta ma analogiczne parametry co ulica [...], która została zaliczona do drogi gminnej (decyzja prezydenta m. W. nr [...] (ZRID z [...] kwietnia 2013r.);
-w decyzji podziałowej do dróg wewnętrznych została zaliczona działki o nr ew. [...], a więc błędne jest stanowisko organu, że przedmiotowa działka jest drogą wewnętrzną, gdyż nie wynika to z decyzji podziałowej; dowodzi to, że w dacie wydawania decyzji podziałowej organ zdawał sobie sprawę z odrębności występujących pomiędzy powstałymi w wyniku podziału drogami wewnętrznymi a drogami wydzielonymi w wyniku uwzględnia zapisów Planu;
-w decyzji nie odniesiono się w ogóle do kwestii funkcji i dostępności drogi określonej w Planie a także stosowania przez organ odmiennego podejścia do drogi Projektowanie [...] pomimo obiektywnych różnic pomiędzy tą drogą a drogą projektowaną [...]. Doszło zatem do naruszenia art. 7 i 77 K.p.a.;
-organ dokonał błędnej interpretacji art. 98 ust. 1 ugn i pominął, że przejście własności wydzielonej w związku z jej podziałem i wydzieleniem pod drogę publiczną następuje z mocy prawa. Wobec tego, że decyzja Prezydenta m. W. z [...] czerwca 2004 r. stała się ostateczna skutek ten nastąpił;
- organ nie odniósł się także do kwestii ograniczenia w dysponowaniu przez skarżących ich własnością na skutek uchwalenia Planu bezpośrednio oddziałującego na prawa skarżących. Gdyby nie te postanowienia to skarżący z własnej inicjatywy nie podzieliliby swej własności w ten sposób, że powstałaby na niej droga o szer. 10,5 m;
-nie będzie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie wyrok ETPC z 6 listopada 2007 r w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce (22531/05) ponieważ stan faktyczny w tamtej sprawie jest inny, dotyczył sytuacji w której plan w ogóle nie przewidywał na danym terenie dróg jakie powstały dopiero w wyniku podziału.
-skarżącym nie został udzielony termin do zapoznania się z materiałem dowodowym czym uniemożliwiono im złożenia dowodów istotnych w sprawie tj. zarządzenia Wojewody [...] z [...] czerwca 2012 r. nr [...], pozwoleń na budowę wydanych w 2013 r., wystąpienia radnego dzielnicy [...] W.T. w sprawie zgłoszenia uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rozstrzygnięcia prezydenta m. W. w sprawie zgłoszonej uwagi, na okoliczność, że projektowana droga [...] zalicza się do dróg publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.
Podstawą prawną wskazaną przez stronę skarżącą stanowiły przepisy art.98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 98 ust. 1 tej ustawy "działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych". Zgodnie z pkt 2 "właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (pkt 3)".
Skarżący na tej podstawie wywodzą, że doszło do przejścia z mocy prawa własności ich nieruchomości z momentem kiedy decyzja podziałowa stała się ostateczna a działka [...] została przeznaczona w planie miejscowym na drogę publiczną "[...]"
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że mają skarżący rację wywodząc, że podział nieruchomości może być dokonany jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z art. 93 ust. 1 ugn. Nie oznacza to jednak, że w każdy przypadku gdy dojdzie do wydzielenia z działek drogi, której przebieg został uwzględniony w Planie, powstaje po stronie właściciela roszczenie o wypłatę odszkodowania. W tego rodzaju sprawie musi zostać przede wszystkim ustalone, że doszło do wydzielenia w drodze decyzji drogi publicznej a wniosek o podział pochodził od właściciela lub użytkownika wieczystego.
Konsekwencją decyzji zatwierdzającej podział na wniosek właściciela lub użytkownik wieczystego który obejmuje wydzielenie działek pod drogę publiczną (czy np. jej poszerzenie) jest zazwyczaj powstająca w dacie uostatecznienia się tej decyzji niezgodność pomiędzy stanem prawnym ujawniony w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wynikającym z decyzji podziałowej. Sama decyzja podziałowa nie kreuje nowego stanu własności jest jedynie podstawą do ujawnienia praw w księdze wieczystej. O tym rozstrzyga sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej lub o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym - art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U.2016.790), .wyrok NSA z 8 sierpnia 2014r., sygn. akt I OSK 1857/14). Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej nowego właściciela daje podstawę do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie powodujące przejście prawa własności na podmiot publicznoprawny. Jak trafnie wskazuje NSA w powołanym wyżej wyroku dopiero ujawnienie prawa nowego właściciela uzasadnia i warunkuje przyznanie odszkodowania o którym mowa w art. 98 ust. 3 ugn.
Istotnie, co do zasady, przy nabywaniu z mocy prawa własności nieruchomości treść księgi wieczystej nie ma charakteru przesądzającego gdyż skutek prawny następuje z mocy prawa a decyzja ma charakter deklaratoryjny. Z drugiej jednak strony kwestią istotną jest to czy na skutek podziału rzeczywiście doszło do zmiany podmiotu któremu przysługuje prawo własności i do wydzielenia drogi publicznej. Jeżeli istnieją w tym zakresie jakiekolwiek wątpliwości to kwestię tę przesądza jednak nie organ administracji ale sąd powszechny w drodze bądź postępowania o ujawnienie prawa własności nowego właściciela lub w drodze postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że z treści księgi wieczystej [...], wynika, że nieruchomość nadal stanowi własność skarżących i ujawnione są prawa osób trzecich do korzystania z tej nieruchomości oznaczonej nr [...] w zakresie przejścia, przejazdu i przeprowadzania infrastruktury technicznej. Służebność jest nieodpłatna i trwa do czasu wybudowania drogi [...]. Oznacza to, że po wybudowaniu drogi projektowanej [...] a nie [...] służebności te wygasają.
Z decyzji podziałowej wynika natomiast, że działka o nr ew. [...] przeznaczona jest pod drogę projektowaną ul [...] (a więc drogę dojazdową). Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione na drogach wewnętrznych odpowiednie służebności drogowe dla pozostałych działek. Spełnieniem warunku jest także sprzedaż wydzielonych działek wraz z udziałem w prawie do działek gruntu stanowiących drogi wewnętrzne. Inaczej mówiąc zapisy te świadczą o tym, że m.in. droga projektowana [...] miała być drogą wewnętrzna a nie drogę publiczną. Świadczy o tym także przebieg tej drogi, który wskazuje na to, że korzystać z niej będą właściciele działek przyległych do niej.
Wbrew wywodom skargi z decyzji podziałowej nie wynika że droga [...] nie jest drogą wewnętrzną. Sąd dostrzega oczywiście, że w komparycji decyzji wymieniono kilka działek jako takich które są wprost przeznaczone pod drogi wewnętrzne i tylko 1 (przedmiotową) bez tego odniesienia, natomiast co do przedmiotowej działki mowa jest o jej przeznaczeniu pod Projektowaną drogę [...]. W ocenie Sądu wynika to jednak z tego, że przedmiotowa droga była uwidoczniona już w planie miejscowym a organ był związany z mocy art. 93 ust. 1 ugn treścią Planu. Gdyby tego planu nie było działka ta zostałaby z pewnością opisana w komparycji decyzji pod drogę wewnętrzną – takie przeznaczenie wynika z uzasadnienia decyzji podziałowej. Zamieszczenie w decyzji podziałowej sformułowania o takim jej przeznaczeniu nie wyklucza uznania jej za drogę wewnętrzną. Droga wewnętrzna nie jest drogę publiczną. Z ustawy z 21 marca 1985r. (D.U.2016.1440 j.t.) wynika, że drogami publicznymi są drogi zaliczone do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1). Drogi publiczne, zgodnie z art. 2.1 tej ustawy dzielą się na: drogi krajowe drogi wojewódzkie; drogi powiatowe i drogi gminne. Najniższą kategorią dróg są drogi gminne (art. 7.1) a więc takie które niezaliczone zostały do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.
Nie ulega wątpliwości w świetle twierdzeń skarżących, że Projektowana droga [...] nie mogłaby być zaliczona do kategorii dróg krajowych, wojewódzkich czy powiatowych z uwagi na niespełnianie parametrów tych dróg o jakich mowa w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie /D.U. 1999, poz. 430). Nie została także podjęta uchwała Rady Gminy co do uznania tej drogi jako drogi gminnej a przynajmniej skarżący na takie fakty nie wskazują.
W związku z czym mają na uwadze treść decyzji podziałowej, charakter ujętej w niej drogi, brak uchwały rady gminy, brak ujawnienia Skarbu Państwa czy Gminy w księdze wieczystej a także ustanowione ograniczone prawa rzeczowe (służebności) brak jest podstaw do stwierdzenia, że działka o nr ew. [...] z mocy decyzji podziałowej, stanowi obecnie drogę publiczną która przeszła na własność Skarbu Państwa czy Gminy i w związku z tym dotychczasowemu właścicielowi przysługuje prawo do żądania odszkodowania.
Powołać w tym miejscu można wyrok NSA z 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13 w którym Sąd stwierdził, że decydujące znaczenie dla oceny czy w wyniku decyzji podziałowej działka została wykorzystana pod drogę publiczną ma decyzja podziałowa czy wyrok NSA t 15 maja 2014 r. , sygn.. akt I OSK 2548/12, z którego wynika, że sam fakt ustanowienia na drodze służebności gruntowej wyklucza uznanie jej za drogę publiczną.
Odnosząc te wyroki do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy uznać, że działki wydzielonej pod drogę projektowaną [...] nie można uznać za drogę publiczną skoro z decyzji podziałowej nie wynika taki jej charakter, stanowi ona nadał współwłasność dotychczasowych właścicieli, ustanowiono na niej służebności gruntowe a decydentem co do ich wykorzystania pozostają nadal skarżący. Z decyzji podziałowej wynika obowiązek ustanawiania przez właściciela tej działki służebności przechodu i przejazdu oraz infrastruktury technicznej, co byłoby nieuzasadnione gdyby działka ta miała status drogi publicznej.
W ocenie Sądu nie ma uzasadnionych podstaw do powoływania sią przez stroną na wyrok ETPCz z 6 listopada 2007 r w sprawie Bugajny i Inni przeciwko Polsce gdyż tamta sprawa dotyczyła sytuacji w której doszło do tzw. nieformalnego wywłaszczenia nieruchomości na cele drogowe. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Skarżący nie twierdzą aby ich nieruchomość została przejęte przez podmiot publicznoprawny. Wskazują jedynie na zapisy planu miejscowego i uwidocznioną na niech drogę [...]. Podkreślić w związku z tym należy, że odszkodowanie ma rekompensować utratę prawa własności zgodnie z zasadą ekwiwalentności i słuszności. Skoro nieruchomość nadal widnieje w księdze wieczystej jako stanowiąca własność skarżący i skoro mają oni obowiązek ustanawiania służebności na swej działce to oznacza, że brak jest obecnie podstaw do żądania odszkodowania za utratę prawa własności. Należy także wskazać, że skarżący nie kwestionowali treści decyzji podziałowej z której wynikało, że przedmiotowa działka stanowi drogę wewnętrzna (nazwaną drogą [...]), co świadczy o tym, że "pogodzili się" z treścią tej decyzji. Czyni to niezasadnymi zarzuty co do ograniczenia skarżącym ich prawa własności. A nawet gdyby przyjąć tę koncepcję to służyło im prawo do żądania stwierdzenia nieważności postanowień Planu z uwagi na naruszenie ich interesu prawnego (art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym -t.j. Dz.U.2016.446 ). Z akt sprawy nie wynika aby z tego rodzaju drogi skorzystali. (str. 12 skargi).
Na rozprawie sąd dopuścił dowód z dokumentów w postaci zarządzenia Wojewody [...] z [...] czerwca 2012, wykazu pozwoleń na budowę wydanych w 2013r, wystąpienia W.T. w sprawie zgłoszenia uwag do planu, rozstrzygnięcia Prezydenta m. W. w przedmiocie uwag do planu na okoliczność że projektowana ulica [...] zalicza się do dróg publicznych. Dokumenty te nie dają podstaw do uznania charakteru Projektowanej drogi [...] jako drogi publicznej a nie wewnętrznej. Potwierdza to pismo z Urzędu Miasta W. z 9 maja 2016 r. w którym stwierdzono, że działka o nr ew. [...] stanowi drogę wewnętrzną służąc zapewnieniu dostępu do drogi publicznej dla działek powstałych w wyniku podziału.
Należy zgodzić się ze skarżącymi, że organ dość pobieżnie ocenił materiał dowodowy. Nie oznacza to jednak, że z tego powodu istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy i materiału dowodowego zebranego w tej sprawie przez organy administracji publicznej. Sąd nie dokonuje ustaleń faktycznych ale ocenia czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ odpowiadają prawu (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r I OPS 10/09 czy wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. II FSK 72/06). W związku z tym Sąd oceniając zebrane w sprawie przez organ dowody uznał, że ostatecznie decyzja odpowiada prawu, mimo naruszenia przez organ art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie treści uzasadnienia. Tylko gdyby organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy uzasadnione byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je za niezasadnie: Nie doszło do wydzielenia mocą decyzji przedmiotowych działek pod drogę publiczną ale pod drogę wewnętrzną – przeczy temu przede wszystkim treść decyzji podziałowej; powoływane na str. 6 skargi zapisy planu co do terenów komunikacyjnych na których występują określone zasady zagospodarowania terenu (§ 11 pkt 2 Planu), wskazują, że Plan rozróżnia "projektowane ulice" i drogi publiczne uznając tym samym że nie zawsze projektowana ulica będzie drogę publiczną; oczywistym jest że w planie ustala się przebieg wszystkich dróg tj i publicznych i wewnętrznych. Ani organ ani sąd nie badał zgodności z prawem decyzji podziałowej i dopóki istnieje ona w obrocie prawnym jest wiążąca (art. 16 § 1 K.p.a.). Wbrew zarzutom skargi organ dokonał oceny decyzji podziałowej ustalając na podstawie charakter drogi która ma powstać z działki skarżących. Ustalenia w tym zakresie były podstawą do uznania braku podstaw do wydania pozytywnej decyzji.
Organ nie naruszył art. 98 § 1 i 3 ugn gdyż prawidłowo przyjął, że o przejściu z mocy prawa własności nieruchomości na podmiot publicznoprawny decyduje przede wszystkim treść decyzji podziałowej, o czym Sąd pisał we wcześniejszej części uzasadnienia wskazując na obecną treść księgi wieczystej, ustanowione służebności i prawo dysponowania nieruchomością przez skarżących.
Nie doszło także do naruszenia przez organ powołanych w skardze (str. 2) protokołów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż nadal przysługuje skarżącym wynikające z księgi wieczystej prawo korzystania ze swej własności. Hipotetyczne ograniczenie prawa własności postanowieniami Planu nie jest przedmiotem rozważań w tej sprawie (p. str. 10 uzasadnienia).
Odnosząc się do zarzutów związanych z brakiem oceny przez organ postanowień Planu stwierdzić należy, że przedmiotem oceny nie były postanowienia Planu ale treść decyzji podziałowej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako taki nie kreuje po stronie właściciela nieruchomości samoistnej podstawy do żądania odszkodowania. Podstawę tę może stanowić decyzja podziałowa o czym stanowi art. 98 ugn. Parametry drogi (10,5 m jak twierdzą skarżący) same nie świadczą o jej publicznym charakterze, choć istotnie nie jest wykluczone że w przyszłości droga ta (po jej wybudowaniu) i ujawnieniu praw w księdze wieczystej, zyska taki charakter. W ocenie Sądu obecnie brak jest jednak podstaw, z powodów wskazanych wcześniej, do uznania, że droga ta została wydzielona mocą decyzji podziałowej jako droga publiczna.
Nie doszło także do naruszenia przez organ art. 10 K.p.a.
Z naruszeniem tego przepisu mamy do czynienia gdy strona zostanie pozbawiona możliwości podjęcia istotnych w sprawie czynności na skutek zawinienia organu (nieudzielenia terminu na zapoznanie się z aktami przed wydaniem decyzji). W tej sprawie, jak wynika z zawiadomienia z 22 września 2014 r. strona została pouczona w trybie art. 10 K.p.a. (str. 84 akt adm.). Dowody które strona złożyła przy skardze nie miały istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Konkludując należy stwierdzić, że mocą decyzji podziałowej nie doszło do wydzielenia z działki o nr ew. [...] drogi publicznej ale drogi wewnętrznej, co oznacza że stronie skarżącej nie przysługuje w chwili obecnej prawo do domagania sią odszkodowania na podstawie art. 98 ugn.
Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło