IV SA/Wa 2455/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-21

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Anita Wielopolska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odprowadzanie wód opadowych do szczelnego koryta betonowego, będącego częścią kanalizacji deszczowej, stanowi szczególne korzystanie z wód wymagające pozwolenia wodnoprawnego?
Ratio decidendi
Odprowadzanie wód opadowych do szczelnego koryta betonowego, które stanowi element sieci kanalizacyjnej i nie służy kształtowaniu zasobów wodnych, nie jest szczególnym korzystaniem z wód w rozumieniu Prawa wodnego. W związku z tym, postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na taką czynność jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych z terenu swojej firmy do rowu. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że czynność ta nie wymaga pozwolenia, ponieważ rów został przebudowany na szczelne koryto betonowe, będące częścią kanalizacji deszczowej, a nie urządzenie wodne. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina wniosła skargę, zarzucając organom błędną interpretację przepisów Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Gmina [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej także "DRZGW"), po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (dalej także "skarżącej/Gminy"), reprezentowanej przez radcę prawnego P. Ś., od decyzji Starosty B. (dalej "Starosty") z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Spółce") pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych z terenu działek o numerach: [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb K. do rowu w działce o numerze [...], obręb K., gm. [...], powiat [...] – utrzymał decyzję Starosty w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez DRZGW zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. Spółka wniosła do Starosty o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych z terenu jej zakładu, tj. działek o numerach ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] K. do rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działce o numerze ewid. [...], obręb K., gm. [...], powiat [...]. 2. W dniu [...] marca 2017 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego wylotu ścieków oraz kolektora deszczowego, tj. odbiornika ścieków, podczas których stwierdzono, że: (-) wylot stanowi szczelna studnia A1, do której uchodzą trzy linie kanalizacji deszczowej - A, B i C, (-) rów - odbiornik ścieków - jest szczelny, ma wybetonowane dno i skarpy oraz uchodzi bezpośrednio do przepustu w ulicy T. w K., (-) w obrębie geodezyjnym miasta B. odbiornik ścieków jest rowem otwartym, nieuszczelnionym, dopiero w działce ogródków działowych o nr ewid. [...] jest zabudowany w rurociąg szczelny, który wchodzi w działki wnioskodawcy (gdzie figuruje jako kolektor A), aż do działki nr [...], gdzie na odcinku ok. 1,5 m istnieje jako szczelne koryto betonowe, uchodzi do szczelnego przepustu w ulicy T. w K. i dopiero na działce o nr [...] przechodzi w rów otwarty nieuszczelniony. 3. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Starosta umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki, stwierdzając jego bezprzedmiotowość, wynikającą z faktu, iż czynności wskazane we wniosku nie są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie, Starosta wskazał w szczególności, co następuje: Podstawowym zagadnieniem w sprawie była konieczność ustalenia, czy wniosek Spółki rzeczywiście dotyczy szczególnego korzystania z wód i wprowadzania ścieków do ziemi, tj. urządzenia wodnego na działce nr [...]. Wnioskowane korzystanie z wód dotyczy wyłącznie ścieków opadowych lub roztopowych. Odbiornikiem ww. ścieków jest rów niewykazany w ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych i zmeliorowanych gruntów prowadzonej przez [...] w B. Wylot ścieków stanowi szczelna betonowa studnia rewizyjna, do której uchodzą wyloty kolektorów A, B i C. Kolektor A odbiera wody opadowe z terenu Spółki, a także wody z terenu miasta B. Kolektor B zbiera wody opadowe z terenu Spółki. Kolektor C zbiera wody opadowe z terenu Spółki, a także z terenu firmy AS, z ulic gminnych oraz wody popłuczne ze stacji uzdatniana wody w K. W przeszłości zostało wydane pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków do rowu zlokalizowanego na działce nr [...] (pozwolenie wodnoprawne nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r.). Zgodnie z operatem wodnoprawnym rów ten miał być jedynie umocniony poprzez ułożenie płyt ażurowych na geowłókninie. Dalsze odprowadzanie ścieków do tego rodzaju rowu rzeczywiście łączyłoby się ze szczególnym korzystaniem z wód. Obecnie jednak w/w rów został całkowicie uszczelniony, tj. dokonano jego przebudowy na szczelne koryto betonowe. Należało w tej sytuacji ustalić, czy kolektor deszczowy A jest w miejscu wprowadzenia ścieków ciągle urządzeniem wodnym w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy Prawo wodne. Kolektor ten powstał w wyniku przebudowy części rowu otwartego, tj. likwidacji fragmentu rowu i ujęcia go w szczelny rurociąg. Rurociąg ten posiada obecnie strukturę typową dla sieci kanalizacji deszczowej, dodatkowo nie biegnie on po tej samej trasie, co istniejący wcześniej rów otwarty. Kolektor A nie ma zatem żadnego wpływu na kształtowanie zasobów wodnych na terenie przez który przechodzi, ponieważ stanowi on szczelny odcinek kanalizacji deszczowej, do której wchodzą wpusty deszczowe. Na omawianym odcinku stanowi on urządzenie kanalizacyjne, a nie urządzenie wodne. Ścieki wprowadzane do przedmiotowego, szczelnego kolektora nie mają wpływu na środowisko, aż do miejsca zrzutu ścieków z kolektora do środowiska. Należy zatem stwierdzić, iż na terenie wnioskodawcy nie znajdują się urządzenia wodne, a jedynie: (-) sieć kanalizacyjna w postaci trzech kolektorów: A, B, C oraz (-) otwarte, szczelne koryto betonowe o długości około 1,5 m, licząc od studni rewizyjnej A1 do wlotu przepustu w ulicy T. W obecnej sytuacji ma miejsce wprowadzanie ścieków do szczelnego koryta betonowego, niebędącego urządzeniem wodnym, na które nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. W świetle powyższego wniosek Spółki nie dotyczy szczególnego korzystania z wód, a tym samym wnioskodawca nie jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych do rowu zlokalizowanego na działce nr [...]. Szczególne korzystanie z wód zachodzi dopiero na działce o numerze ewid. [...] w obrębie K., a więc w miejscu lokalizacji przepustu pod ulicą T., prowadzącego wody do urządzenia wodnego - rowu. 5. Pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r. Gmina wniosła do [...] odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] marca 2017 r., zarzucając tej decyzji naruszenie art.9 ust.1 pkt 19 i 37 pkt 2 Prawa wodnego oraz art.7, 77 i 80 k.p.a. Gmina podniosła zatem w szczególności, iż: - przy ocenie, czy w sprawie występuje urządzenie wodne, Starosta pominął fakt, iż art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego operuje wyłącznie przykładowym, nie zaś zamkniętym katalogiem urządzeń wodnych (o czym przesądza użyty tam zwrot "w szczególności"), - Starosta pominął tę okoliczność, że uszczelnieniu uległo jedynie dno rowu, a tym samym w przypadku obfitych opadów ścieki zostaną wprowadzone bezpośrednio do ziemi. III. Jak wskazano na wstępie, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. [...] rozpatrzył odwołanie Gminy od decyzji Starosty z dnia [...] marca 2017 r., podzielając całkowicie stanowisko organu I instancji i w efekcie utrzymując decyzję Starosty w mocy. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, [...] wskazał w szczególności, co następuje: 1. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza ocenę Starosty, że wniosek Spółki nie dotyczy szczególnego korzystania z wód, albowiem ścieki opadowe nie są odprowadzane do wody lub do ziemi, a jedynie do szczelnych urządzeń kanalizacyjnych, nie będących urządzeniem wodnoprawnym. Brak jest tym samym przedmiotu postępowania tj. szczególnego korzystania z wód w postaci odprowadzania ścieków do ziemi. Tym samym postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. 2. Podczas wizji terenowej dnia [...] marca 2017 r. ustalono, iż rów jest całkowicie szczelny, z wybetonowanym dnem oraz skarpami, nie ma zatem możliwości, aby ścieki były wprowadzane bezpośrednio do ziemi. 3. Jednocześnie wbrew ocenie Gminy kolektora deszczowego nie można w świetle art.9 ust.1 pkt 19 Prawa wodnego uznać za urządzenie wodne, co wynika z konieczności zastosowania w tym zakresie kryteriów wskazanych w orzecznictwie sądowym. W swoim wyroku z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1366/15, NSA wskazał zatem, iż przepis art. 9 ust. 1 pkt 19 wymienia enumeratywnie to, co może stanowić urządzenie wodne, ale co najistotniejsze musi zostać spełniony warunek w postaci kształtowania zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. W tej sytuacji nie sposób uznać, iż występujące w sprawie szczelne koryto betonowe miałoby służyć kształtowaniu zasobów wodnych. Wbrew zarzutom odwołania ustalenia Starosty, czy wniosek Spółki dotyczy wprowadzania ścieków do urządzenia wodnego, oparte na analizie zebranej dokumentacji oraz na wizji terenu, uznać należy za wyczerpujące i prawidłowe. Starosta wskazał zatem, iż odbiornik ścieków - kolektor "powstał w wyniku przebudowy części rowu otwartego, tj. likwidacji fragmentu rowu i ujęcia go na pewnej długości w szczelny rurociąg. (...) Kolektor nie ma żadnego wpływu na kształtowanie zasobów wodnych na terenie, przez który przechodzi, ponieważ stanowi on szczelny odcinek kanalizacji deszczowej. (...) Ścieki do niego wprowadzane nie mają żadnego wpływu na środowisko - na stan wód podziemnych i innych elementów środowiska aż do miejscu wylotu urządzenia kanalizacyjnego do środowiska". Tym samym stwierdzić należy, iż wniosek Spółki nie dotyczy szczególnego korzystania z wód, ponieważ ścieki opadowe nie są odprowadzane do wody lub do ziemi, a jedynie do szczelnych urządzeń kanalizacyjnych, na co nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. W związku z faktem, iż koryto - odbiornik ścieków określony we wniosku, nie może zostać zakwalifikowane jako urządzenie wodne, brak jest przedmiotu postępowania tj. szczególnego korzystania z wód w postaci odprowadzania ścieków do ziemi. Tym samym postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. 4. Trafnie podkreślił w tej sytuacji Starosta, iż: (-) Spółka nie ma obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych do systemu kanalizacyjnego w działce nr [...], (-) szczególne korzystanie z wód zachodzi natomiast dopiero na działce nr [...], obręb K., a więc w miejscu lokalizacji wylotu przepustu pod ulicą T. do urządzenia wodnego, tj. rowu otwartego. W tej sytuacji Spółka winna rozważyć, czy nie jest zobowiązana do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód tj. odprowadzenie wód opadowych do rowu zlokalizowanego na działce nr [...]. IV. Pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r. Gmina wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję [...] z dnia [...] lipca 2017 r., formułując przeciwko temu orzeczeniu zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa: 1. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie: a. art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy prawo wodne poprzez uznanie, iż kolektor deszczowy jak i odbiornik ścieków zlokalizowany na działce nr [...] nie jest urządzeniem wodnym pomimo, iż przepis ten wymienia przykładowe wyliczenie urządzeń, zatem katalog ten powinien być interpretowany rozszerzająco, a odmowa uznania danego obiektu za urządzenie wodne szczegółowo uzasadniona - czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił. b. art. 37 pkt 2 ustawy prawo wodne poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie występuje szczególne korzystanie z wód. 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 138 § 1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji wadliwej decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem prawa jak i podstawowych zasad postępowania administracyjnego, b. art. 7 kpa, art. 77 kpa i 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a mianowicie pominięcie faktu, iż: • zarówno kolektor jak i odbiornik ścieków zlokalizowany na działce nr [...] jest urządzeniem służącym do kształtowania zasobów wodnych oraz korzystania z nich; • dokonując uszczelnienia rowu płytami betonowymi a nie ażurowymi na geowłókninie wskazanymi w operacie wodnoprawnym sporządzonym w 2006 roku, Spółka dopuściła się niejako samowoli budowlanej, sprzecznej z uzyskanym pozwoleniem jak i wykonanym operatem, • przywrócenie stanu zgodnego z prawem spowoduje, iż podmiot który wprowadza ścieki do wód lub do ziemi a zatem dopuszcza się szczególnego korzystania z wód, nie będzie dysponował pozwoleniem wodno - prawnym, gdyż obowiązek jego uzyskania w wyniku nieprawidłowego działania KAN Sp. z o.o. zostanie przerzucony na inny podmiot. Uzasadniając w/w zarzuty, Gmina wskazała w szczególności, co następuje: Wadliwie uznały orzekające w sprawie organy, że wniosek Spółki nie dotyczy szczególnego korzystania z wód. 1. Katalog czynności z art.37 Prawa wodnego, wskazanych tam jako przypadki szczególnego korzystania z wód, ma charakter przykładowy (zwrot "w szczególności"). Decydującym kryterium będzie "wykroczenie" poza definicje innych sposobów korzystania z wód. Jako "korzystanie z wód" ustawodawca rozumie używanie ich na potrzeby ludności oraz gospodarki. Samo pojęcie korzystania jest kategorią prawa cywilnego i obejmuje zarówno pobieranie pożytków (ius fruendi), używanie (ius utendi), jak również ewentualne zużycie (ius abutendi). 2. Wadliwie przyjęły organy, że urządzenie znajdujące się na działce Spółki nie jest urządzeniem wodnym. Artykuł 9 ust. 1 pkt 19 ustawy prawo wodne wymienia katalog urządzeń, które są uznane za urządzenia wodne zgodnie z ustawą. Nie jest to wyliczenie enumeratywne, gdyż urządzenia wymienione są jedynie przykładowo, na co wskazuje sformułowanie "w szczególności". Należy zatem rozważyć czy w konkretnym przypadku dane urządzenie powinno zostać uznane za urządzenie wodne. Pojęcie stosunków wodnych nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Jednakże, jak wynika z obowiązujących przepisów chodzi tu zwłaszcza o zmianę stanu wody na gruncie, kierunku odpływu wody opadowej, kierunku odpływu wody ze źródeł, odprowadzanie wody oraz ścieków na grunty sąsiednie. W tym właśnie przypadku mamy do czynienia z odprowadzaniem wody oraz ścieków na grunty sąsiednie, gdyż z działki, której właścicielem jest Spółka woda oraz ścieki spływają na działki sąsiednie, a jedną z takich działek jest działka Gminy. 3. Organy nie uwzględniły faktu, że uszczelnione jest wyłącznie dno przedmiotowego rowu. W przypadku obfitości opadów deszczu, możliwym jest wystąpienie sytuacji, w której ścieki zostaną wprowadzone "bezpośrednio do ziemi". 4. Urządzenie to zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy prawo wodne kształtuje zasoby wodne, gdyż następuje przez to urządzenie odprowadzanie wody oraz ścieków. Zgodnie z art. 37 ustawy prawo wodne szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności, zgodnie z ust. 2 wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Organ, ustalając, iż na tym odcinku wprowadzanie ścieków do ziemi nie ma miejsca, poprzestał jedynie na stwierdzeniu, iż dno rowu jest szczelne, gdyż zamiast płyt ażurowych wnioskodawca użył płyt betonowych. Dokonując tych ustaleń oparł się jedynie na wizji lokalnej, bez zbadania czy rzeczywiście w danym miejscu nie występuje wprowadzanie ścieków do ziemi. Pominął również zupełnie okoliczność, iż rów jest otwarty. 5. Zgodnie zarówno z operatem wodno - prawnym, jak i pozwoleniem wodnoprawnym z 2006 roku, Spółka była zobowiązana do zmodernizowania rowu poprzez ułożenie płyt ażurowych, na geowłókninie. Dokonana przez Spółkę samowola budowlana, niezgodna ze w/w wytycznymi a także z ustaleniami, dokonanymi m.in. z Gminą, powoduje przerzucenie obowiązku uzyskania pozwolenia na inny podmiot. V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 14 września 2017 r., Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji [...] prowadzi do następujących wniosków: 1. Kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wywołane wnioskiem Spółki z dnia 8 grudnia 2016 r., wnoszącym o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód odpadowych z działek, na których posadowiony jest zakład uczestnika, do rowu, określonego we wniosku jako rów melioracyjny. Po rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy uznały jednakże, że wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe i z tej przyczyny podlega umorzeniu na podstawie art.105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość ta wynika zdaniem organów z faktu, iż czynności, które skarżący zamierza realizować, nie są w istocie czynnościami, odpowiadającymi jakimikolwiek przesłankom czy to z art.37 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (szczególne korzystanie z wód), czy to z art.122 Prawa wodnego, których wystąpienie pociągałoby za sobą konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Ocena ta jest zdaniem Sądu słuszna, co oznacza, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. 2. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 1 – 13 Prawa wodnego wskazuje katalog czynności, wymagających pozwolenia wodnoprawnego, wymieniając wśród nich m.in. szczególne korzystanie z wód (pkt 1). Przepis art.37 w/w ustawy definiuje, iż szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, stanowiąc jednocześnie, iż w szczególności są to czynności wymienione w pkt 1 – 8 tego artykułu, w tym (w pkt 2) szczególnym korzystaniem z wód jest wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Zgodnie z art. 31 ust. 5 ustawy przez wprowadzanie ścieków do ziemi rozumie się także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych, z wyjątkiem kanałów oraz zbiorników, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. c. 3. Skarżąca Gmina konsekwentnie kwestionuje prawidłowość ustalenia organów, że realizacja przez Spółkę czynności, wskazanych przez nią we wniosku wszczynającym postępowanie, nie jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, zwracając uwagę, iż istnienie w/w obowiązku można wywieść z takich przesłanek, jak to, iż: (-) planowane odprowadzanie wód opadowych do rowu stanowi wprost przypadek szczególnego korzystania z wód, o którym mowa w art.37 pkt 2 Prawa wodnego, w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a to z racji braku całkowitej szczelności przedmiotowego rowu, (-) nawet, gdyby przyjąć, iż planowane działania nie odpowiadają kryteriom akurat w/w typu szczególnego korzystania z wód, wymienionego w art.37 pkt 2 ustawy (tj. nie stanowią wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi), to i tak, jako działania wykraczające poza korzystanie z wód powszechne lub zwykłe, mieszczą się w otwartym katalogu czynności, składających się na szczególne korzystanie z wód, (-) realizacja planowanych czynności łączy się z wykorzystaniem urządzeń wodnych w rozumieniu art.9 pkt 19 Prawa wodnego. 4. Obowiązkiem orzekających w sprawie organów było ustalenie, czy realizacja planowanych przez Spółkę czynności, wymienionych przez nią we wniosku wszczynającym postępowanie, mających polegać na odprowadzaniu wód opadowych z terenu zajmowanego przez zakład Spółki (działki nr [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) do urządzenia (w potocznym rozumieniu tego terminu, którego nie należy automatycznie utożsamiać z pojęciem "urządzenie wodne") zlokalizowanego na działce nr [...] (urządzenie to Spółka określiła we wniosku jako "rów melioracyjny"), istotnie wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Oznacza to, iż jakkolwiek organy były oczywiście związane zakresem przedmiotowym złożonego przez Spółkę wniosku, o tyle nie były związane kwalifikacją tego przedmiotu w kontekście przepisów Prawa wodnego, dokonaną przez Spółkę w szczególności w wyjaśniającym piśmie z dnia 28 lutego 2017 r., stwierdzającym, że: (-) złożony wniosek dotyczy działalności, o której mowa w art. 37 pkt 2 ustawy Prawo wodne tj. wprowadzania oczyszczonych ścieków opadowych do wody, (-) oczyszczone ścieki opadowe odprowadzane będą do istniejącego cieku bez nazwy na działce nr [...] (będącej we władaniu Spółki) i szczególne korzystanie z wód opisane w operacie wodnoprawnym będzie następowało na działce nr [...], należącej do Spółki. Stosownie do powyższego organy ustaliły, że: (-) Planowane przedsięwzięcie obejmuje odprowadzanie ścieków odpowiadającym kryteriom określonym w art.9 ust. 1 pkt 14 ppkt c) ustawy Prawo wodne tj. wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzących z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów. (-) Opisany w operacie wodnoprawnym wylot ścieków stanowi szczelna, betonowa studnia rewizyjna A1 z kręgów betonowych o średnicy 2,0 m zlokalizowana na środku "rowu" do której uchodzą wyloty trzech kolektorów deszczowych A, B, C (składających się na kanalizację deszczową, zlokalizowaną na terenie zakładu Spółki) i dalej "rów" na działce nr [...]stanowi odcinek szczelnego koryta betonowego otwartego o długości około 1,5 m, z wybetonowanym dnem i ścianami, które bezpośrednio łączy się z przepustem drogowym w ulicy T. w K. W ocenie organów obu instancji odniesienie tak zaplanowanego przedsięwzięcia do hipotezy art. 37 pkt 2 ustawy Prawo wodne, musi prowadzić do wniosku, iż w rzeczywistości wniosek Spółki nie odnosi się do szczególnego korzystania z wód, o którym mowa we w/w przepisie. Szczegółowa analiza przedłożonej przez Spółkę dokumentacji, jak też wyniki przeprowadzonych prowadzą bowiem do wniosku, iż wbrew stanowisku Spółki na działce nr [...] nie będzie dochodziło do wprowadzania ścieków opadowych do wód lub do ziemi (bezpośrednio lub za pomocą urządzenia wodnego), a wyłącznie do wprowadzania tychże ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, tj. do zlokalizowanego na działce szczelnego koryta betonowego, będącego wprawdzie odbiornikiem ścieków, niemniej nie mającego charakteru urządzenia wodnego. Planowane przedsięwzięcie nie łączy się zatem z wykorzystaniem żadnych elementów infrastrukturalnych, kształtujących zasoby wodne (tj. urządzeń wodnych), a jedynie: (-) sieci kanalizacyjnej w postaci trzech kolektorów: A, B, C oraz (-) otwartego, szczelnego koryta betonowego o długości około 1,5 m, licząc od studni rewizyjnej A1 do wlotu przepustu w ulicy T. Wprowadzanie ścieków do szczelnego urządzenia kanalizacyjnego i ocena wpływu ścieków na odbiornik - szczelny rurociąg, nie będący wbrew stanowisku wniosku rowem melioracyjnym (nie figurującym w ewidencji urzędowej ewidencji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, ani podstawowych) jest bezzasadna z punktu widzenia ochrony środowiska, a więc istoty postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Szczególne korzystanie z wód zachodzi dopiero na dalej usytuowanej działce nr [...] obręb K., a więc w miejscu lokalizacji wylotu przepustu pod ulicą T. do urządzenia wodnego tj. rowu otwartego. Dopiero w tym miejscu zachodzi szczególne korzystanie z wód, o którym mowa w ustawie Prawo wodne, a więc korzystanie z wód, mające wpływ na środowisko - wprowadzanie ścieków do ziemi. Wniosek jednak nie dotyczy wprowadzania ścieków do rowu w działce Nr [...]. 5. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.) Powyższe ogólne uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują doprecyzowanie w dalszych przepisach tej samej ustawy. W świetle art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy tym art. 77 § 1 k.p.a. stwierdza, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie § 4 tego przepisu jedynie fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Wg art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić jedynie takiego żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2). W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że orzekające w sprawie organy, wyspecjalizowane w zagadnieniach gospodarki wodnej, uchybiły w/w wymogom, tj. w szczególności, że nie rozpatrzyły sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, tak jak to nakazuje art.7 i 77 § 1 k.p.a., czy też że dokonały oceny stanu faktycznego sprawy z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art.80 k.p.a. Wyraźnego podkreślenia wymaga przy tym ta okoliczność (por. wyrok tut. Sądu z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. VIII SA/Wa 33/09, LEX nr 569567), iż strona jest równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Prawo to wynika z art. 78 k.p.a i w ogóle z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Strona może przedstawiać twierdzenia i dowody na ich poparcie, a organ administracji publicznej powinien przeprowadzić wskazane przez stronę dowody, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Organ administracji, co do zasady, może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu tylko w ściśle określonych okolicznościach, wymienionych w art. 78 § 2 k.p.a. Innymi słowy, treść § 1 wprowadza zasadę uwzględniania dowodów zgłoszonych przez stronę, natomiast § 2 - wyjątek od tej zasady (Cz. Martysz, Komentarz do art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX-el). Stwierdzić należy, iż w toku kontrolowanego postępowania skarżąca Gmina nie przedstawiła takich inicjatyw dowodowych, które uprawdopodobniałyby zasadność podniesionych przez nią zastrzeżeń co do rzetelności ustaleń faktycznych organów, czy też prawidłowości oceny tych ustaleń w kontekście przepisów Prawa wodnego. Uznać należy, że zastrzeżenia te, sformułowane w sposób ogólny, nie znajdują oparcia w materiale dowodowym, zebranym w sprawie przez organy. W szczególności Gmina nie wskazała dostatecznie skonkretyzowanych przesłanek, podważających ustalenie organów co do dostatecznej szczelności betonowego odbiornika ścieków, zlokalizowanego na działce nr [...] (która to nieszczelność pociągałaby za sobą konieczność uznania, iż dojdzie jednak do wprowadzania wód do ziemi). Ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, iż pomimo niespełniania kryteriów wskazanych w art.37 pkt 2 Prawa wodnego, planowane przedsięwzięcie należałoby kwalifikować jako polegające na tego rodzaju intensywnym korzystaniu z wód, które co do zasady wykracza poza korzystanie powszechne lub zwykłe, a tym samym spełnia kryteria korzystania szczególnego. Brak jest również podstaw do kwestionowania oceny organów, iż realizacja planowanych czynności nie ma charakteru szczególnego korzystania z wód, realizowanego za pośrednictwem urządzeń wodnych, nawet przy uwzględnieniu szerokiej definicji tego pojęcia, zawartej w art.9 pkt 19 Prawa wodnego. Brak jest bowiem przesłanek do przyjęcia, iż występujące w sprawie szczelne koryto betonowe miałoby służyć kształtowaniu zasobów wodnych. Stanowisko skargi należy w tej sytuacji uznać wyłącznie za polemikę z ustaleniami i ocenami organów, niepopartą przekonującą argumentacją. W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło