IV SA/Wa 2464/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Paweł Groński,, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej -oddala skargę- Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2013 r. – zaskarżoną skargą przez J. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Stan sprawy przedstawia się następująco: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. odmówił J. C. przyznania uprawnień kombatanckich. Następnie utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 239/04) odrzucił skargę J. C. na decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. J. C. w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., uzupełnianym pismami z dnia [...] lipca 2013 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2013 r., wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a.". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. (w decyzji błędnie wskazano datę [...] lipca 2004 r.), wskazując, że wnioskodawca nie powołał się na żadne przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Organ stwierdził, że słuszny interes strony w uchyleniu decyzji nie może zmierzać do obejścia przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Słusznym interesem strony nie jest też dążenie do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był podstawą wydania decyzji ostatecznej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. C. decyzją z dnia [...] września 2013 r. Kierownik Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Organ podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodatkowo podkreślił, że w sprawie nie występuje także interes społeczny. Nadto, że decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. została wydana zgodnie z przepisami ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, która w art. 1-4 zawiera zamknięty katalog tytułów do przyznana uprawnień kombatanckich. Nie zalicza się do nich prześladowań przez władze PRL za przekonania polityczne w latach 70. Z tego względu organ uznał, że zaistniały przesłanki uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. J. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] września 2013 r. oraz pismach procesowych ją uzupełniających podniósł, że organ posługiwał się bezprawnym i zaocznym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 239/04); nie nadał biegu zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa z dnia [...] września 2013 r.; nie zwrócił tego pisma skarżącemu, co uniemożliwiło skarżącemu nadanie pismu biegu; celowo nie chciał rozpoznać dowodów skarżącego co do jego represji. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący podniósł, że w decyzji z dnia [...] września 2013 r. organ naruszył art. 154 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący stwierdził, że posiada status pokrzywdzonego w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1075), był represjonowany od 1970 roku, przebywał w więzieniu, gdzie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, kilka razy stracił pracę ze względu na działalność opozycyjną w latach 80. W ocenie skarżącego pominięcie osób w jego sytuacji w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi naruszenie Konstytucji RP i w tym wypadku art. 32 ust. 1 Konstytucji RP powinien być stosowany bezpośrednio. Dlatego też skarżący podniósł, że w tym zakresie Sąd powinien wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – w odpowiedzi na skargę - podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzjach obu instancji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja z dnia [...] września 2013 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Jak wskazuje art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Jeśli przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie, wykładnia, od wydania decyzji "pierwotnej" uległa zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, na gruncie art. 154 k.p.a., do zmiany decyzji także o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r., I SA/Wa 908/12). Organ prawidłowo rozważył przesłanki uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2004 r. W sprawie nie wystąpił interes społeczny, ani słuszny interes strony, który przemawiałby za uchyleniem decyzji. Słuszny interes strony - to nie każdy interes strony, a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony, ale wyłącznie interes zgodny przede wszystkim z obowiązującymi przepisami prawa. Oceniając czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem czy zmianą ostatecznej decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (np. zmiana decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 428/10, publ. LEX nr 745237). Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Oczekiwane przez skarżącego uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. doprowadziłoby do niezgodności z przepisami wyżej powoływanej ustawy. Rację miał organ, wskazując, że słusznym interesem skarżącego w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. nie może być dążenie do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był podstawą wydania decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest kontynuacją postępowania w sprawie zakończonej decyzją, której uchylenia lub zmiany domaga się strona (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2012 r., II SA/Łd 48/12). Ocena organu była zatem słuszna, ponieważ nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające podważenie decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2004 r. W odniesieniu do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 239/04), w który odrzucono skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2004 r., należy zauważyć, że podstawą takiego rozstrzygnięcia były względy formalne (nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi). To postanowienie pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowego postępowania, ponieważ decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. nie była przedmiotem oceny merytorycznej sądu administracyjnego. Również kwestie dotyczące złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie są przedmiotem tego postępowania i Sąd nie jest właściwy, by rozstrzygać tę kwestię w postępowaniu, w którym przeprowadzana jest ocena legalności decyzji administracyjnej. W dalszej kolejności należy zauważyć, że z kolei przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a. nie jest ocena zarzutów merytorycznych, które mogły zostać podnoszone w zwykłym trybie odwoławczym lecz jak wskazano wyżej, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W związku z czym podnoszenie przez stronę w tym postępowaniu zarzutów i wątpliwości natury merytorycznej pozostaje bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w takim postępowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2012 r., I GSK 913/11). W tej sytuacji Sąd nie odnosi się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów co do odmowy przyznania mu uprawnień kombatanckich, a także rozważań co do konstytucyjności powołanych przepisów ustaw o kombatantach oraz zasadności stosowania w tym przypadku przepisów Konstytucji RP bezpośrednio i wiązania tego z interesem społecznym, ponieważ w postępowaniach, o których mowa w art. 154 i art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2012 r. I GSK 792/11). Natomiast skarżący może samodzielnie skorzystać z prawa wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego, czyli instytucji wskazanej w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.