IV SA/Wa 2475/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-19
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Aneta Dąbrowska, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy przez cudzoziemca na rzecz innego podmiotu niż wskazany w zezwoleniu na pracę, nawet jeśli jest to podmiot powiązany z pracodawcą z zezwolenia, stanowi podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie pracy przez cudzoziemca na rzecz innego podmiotu niż wskazany w posiadanym zezwoleniu na pracę, nawet jeśli jest to podmiot powiązany z pracodawcą z zezwolenia, stanowi nielegalne wykonywanie pracy w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Takie działanie uzasadnia wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie ustawy o cudzoziemcach. Sąd stwierdził również, że naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. (brak należytego uzasadnienia oddalenia wniosku dowodowego) nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ dopuszczalne było zakończenie postępowania bez przeprowadzenia dodatkowych dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Organ I instancji stwierdził, że cudzoziemiec, posiadając zezwolenie na pracę i umowę z firmą A, wykonywał pracę w sklepie firmy B, co stanowiło naruszenie przepisów. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. brak tłumacza przy przesłuchaniu, nieuwzględnienie wniosków dowodowych) oraz prawa materialnego (bezpodstawne zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi Q. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązanie do powrotu oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z [...] października 2014 r., znak: [...] wydania na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4), art. 315 ust 1, art. 318 ust 1 i ust. 2 pkt 2), art. 319 pkt 1) ustawy z 12 grudnia 2013 r, o cudzoziemcach (Dz.U. poz. 1650 oraz z 2014 r., poz. 463, dalej: ustawa o cudzoziemcach) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2) ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez adwokata T. W. reprezentującego obywatela [...] Q. (dalej: cudzoziemiec, skarżący) od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Ś. (dalej: organ I instancji) z [...] lipca 2014 r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP) przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium RP w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji, albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom.
W decyzji z [...] października 2014 r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu wykonania przedmiotowego zobowiązania i wyznaczył nowy termin - 15 dni od dnia doręczenia decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
Stan sprawy przestawiał się następująco:
W dniu [...] lipca 2014r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Ś. wydał decyzję nr [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że cudzoziemiec posiadał zezwolenie na pracę oraz umowę o pracę w firmie "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...], a od lutego do [...] maja 2014 r. wykonywał pracę w sklepie znajdującym się w miejscowości S. przy ul. [...] należącym do firmy "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości W. przy ul. [...], czym naruszył postanowienia ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz.U.
2013, poz. 674 ze zm.) oraz ustawy o cudzoziemcach. Powyższe okoliczności organ stwierdził na podstawie analizy dokumentacji sporządzonej w czasie kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w S. w dniach [...]-[...] maja 2014 r.
W ustawowym terminie pełnomocnik cudzoziemca adwokat T. W. wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od wyżej wymienionej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
- art. 69 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie ustnego wyjaśnienia od cudzoziemca w dniu [...] maja 2014r. w języku polskim pod nieobecność tłumacza języka [...] w sytuacji, gdy cudzoziemiec nie władał językiem polskim;
- art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ I instancji obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy O.C. nie wykonywał pracy w sposób nielegalny na rzecz "[...]" Sp. z o.o., a świadczył ją w sposób legalny na rzecz "[...]" Sp. z o.o. w miejscu wskazanym przez pracodawcę.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że sam fakt przebywania przez skarżącego w sklepie przy ul. [...] w S. nie jest wystarczającym dowodem na to, iż nielegalnie wykonywał on pracę na rzecz "[...]" Sp. z o.o., a z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, czy i na czyją rzecz Q. C. wykonywał w tym miejscu pracę. Zdaniem cudzoziemca, zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę nie precyzuje miejsca, w którym praca ma być świadczona, a jeżeli umowa o pracę w tym zakresie nie stanowi inaczej, wyłączne kompetencje do wskazania miejsca pracy ma pracodawca, którym - w tym konkretnym przypadku była firma "[...]" Sp. z o.o. Z treści odwołania wynika, że firma "[...]" Sp. z o.o. - od której otrzymywał on wynagrodzenie oraz druki RMUA - jako pracodawca wskazała cudzoziemcowi sklep w S. przy ul. [...], jako miejsce pracy. W uzasadnieniu odwołania podniesiono również, że organ I instancji przyjął od O. C. [...] maja 2014 r. ustne oświadczenie w języku polskim, które wykorzystano w tym postępowaniu podczas, gdy cudzoziemiec nie włada tym językiem w stopniu dostatecznym dla przedstawienia faktów i okoliczności stanowiących o jego sytuacji prawnej. Pełnomocnik strony wystąpił przy tym z wnioskiem, aby przeprowadzić dowód m.in. z załączonych do odwołania dokumentów obejmujących listę płac firmy "[...]" Sp. z o.o. i przesłuchania świadków: L.X. i L.L.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, albowiem nie ulega wątpliwości, iż cudzoziemiec - posiadający zezwolenie na pracę i umowę o pracę w firmie "[...]" Sp. z o.o. świadczył pracę na stanowisku sprzedawcy - kasjera w sklepie w S. należącym do firmy "[...]" Sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia i bez umowy o pracę. Organ II instancji nie podzielił stanowiska autora odwołania sugerującego, że w tym przypadku skarżący został skierowany do pracy w S. przez swojego pracodawcę, który miał prawo wskazać mu to miejsce pracy nie naruszając obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa, a pracobiorca wykonywał pracę zgodnie z prawem. W ocenie organu odwoławczego, umowa o pracę określa jako miejsce wykonywania pracy siedzibę firmy i terytorium RP. Sklep w S. nie stanowi siedziby firmy "[...]" Sp. z o.o. Organ II instancji nie uznał w kontekście powyższego zapisu, że miejscem pracy cudzoziemca może być każde miejsce na terytorium naszego kraju wskazane przez pracodawcę. Zdaniem organu, cudzoziemiec chcąc wykonywać taką pracę nawet okresowo zgodnie z obowiązującymi przepisami, powinien wcześniej uzyskać zezwolenie na pracę od właściwego miejscowo Wojewody [...] oraz zawrzeć stosowną umowę z firmą "[...]" Sp. z o.o. Według organu II instancji, z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika, aby O.C. był oddelegowany przez firmę "[...]" Sp. z o.o. do pracy w firmie "[...]" Sp. z o.o. Zdaniem organu odwoławczego, w takim przypadku powinno zostać wydane przez Wojewodę [...] nowe zezwolenie na pracę dla skarżącego na wniosek "[...]" Sp. z o.o., w którym jako adres podmiotu przyjmującego cudzoziemca oddelegowanego powinien zostać podany adres firmy "[...]" Sp. z o.o. ze wskazaniem miejsca pracy w S.. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Według organu odwoławczego, organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie pod względem zgodności z przepisami k.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżona decyzja w niczym nie narusza przepisów k.p.a., ani postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków pełnomocnika strony zawartych w przedmiotowym odwołaniu, a dotyczących przeprowadzenia wskazanego w nich postępowania dowodnego, albowiem zdaniem organu II instancji, zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność wydania zaskarżonej decyzji.
W skardze pełnomocnik skarżącego adwokat K.F. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania obejmujących:
Po pierwsze:
1) art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 i 2 k.p.a., poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które przejawiło się w nieuwzględnieniu zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych, z uwagi na fakt, że "zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność wydania zaskarżonej decyzji",
2) art. 7 i 77 k.p.a. przez ich niezastosowanie, które przejawiło się w niedopełnieniu przez organ orzekający obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
3) art. 69 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, które przejawiło się w przyjęciu ustnych wyjaśnień od Q.C. w dniu 16 maja 2014 r. w języku polskim, pod nieobecność tłumacza języka [...], w sytuacji gdy osoba ta nie włada językiem polskim, co winno skutkować pomięciem protokołu z powyższej czynności,
Po drugie:
Naruszenie przepisów prawa materialnego, obejmujących:
1) art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez jego bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy Q. C. nie wykonywał pracy w sposób nielegalny na rzecz "[...]" Sp. z o.o., a świadczył ją w sposób legalny, zgodnie z posiadanym zezwoleniem na rzecz "[...]" Sp. z o.o. w miejscu wskazanym przez pracodawcę.
W skardze wniesiono ponadto o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz 3) trybie art. 331 ustawy o cudzoziemcach o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie dokonując jakiejkolwiek analizy złożonych dokumentów pracowniczych i nie uwzględniając żadnego ze zgłoszonych wniosków dowodowych organ uznał, że "cudzoziemiec posiadając zezwolenie na pracę i umowę o pracę w firmie "[...]" Sp. z o.o. świadczył pracę na stanowisku sprzedawcy-kasjera w sklepie w S. należącym do firmy "[...]" Sp. z o.o. bez
wymaganego zezwolenia i bez umowy o pracę. W ocenie skarżącego, z powyższego pośrednio wynika, że organ administracyjny uznał, że pracodawcą skarżącego była "[...]" Sp. z o.o. w siedzibie której świadczył pracę. Organ nie uwzględniając szeregu zgłoszonych wniosków dowodowych podał jedynie, że te zgromadzone (protokół kontroli i ustne wyjaśnienia skarżącego, w tym jedne odebrane pod nieobecność tłumacza) przemawiają za zasadnością wydanej decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP. Zdaniem skarżącego, powyższe pozostaje w jawnej sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 75 § 1 i 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. Organ I instancji nie przeprowadził w postępowaniu administracyjnym dowodów zaoferowanych przez skarżącego, a to z zeznań świadków i dowodu z dokumentów, pomijając tym samym zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz w art. 77 § 1 k.p.a.
W skardze podniesiono, że przepisy k.p.a. nie hierarchizują w żadnym stopniu jakichkolwiek wniosków dowodowych. Według skarżącego, w przedmiotowej sprawie organ nie miał wątpliwości, że cudzoziemiec nie włada językiem polskim, skoro zlecił jego przesłuchanie w trybie pomocy prawnej z udziałem tłumacza języka [...]. Zdaniem skarżącego, działanie organu pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 69 § 1k.p.a. Powstałe w wyniku tego naruszenia ustalenia, nie mogą stanowić materiału dowodowego w sprawie i być podstawą ustaleń faktycznych i prawnych. W ocenie autora skargi, samo stwierdzenie, że cudzoziemiec wykonywał prace niezgodnie z posiadanym zezwoleniem z tej przyczyny, iż pracę tę świadczył w innym miejscu niż siedziba pracodawcy jest chybione, gdy miejsce świadczenia pracy nie jest określane w zezwoleniu na pracę i nie ma znaczenia dla jego ważności czy oceny legalności zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst, jedn.: Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa
materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4) ustawy o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 14) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca oznacza wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub którego podstawa pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie uprawnia do wykonywania pracy, lub który wykonuje pracę bez zezwolenia, w przypadkach, gdy jest ona wymagana, lub na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, z zastrzeżeniem art. 88i, lub bez zawarcia wymaganych umów o pracę albo umów cywilnych. Według art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. W myśl art. 315 ust. 2 ww. ustawy w decyzji, o której mowa w ust. 1 nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Art. 315 ust. 3 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 319 pkt 2 tej samej ustawy stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1. określa się od 1 roku do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4 lub 5.
W drugiej kolejności odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie dokumentem na podstawie którego organy administracji dokonały zasadniczych ustaleń faktycznych w sprawie byt protokół kontroli legalności zatrudnienia sporządzony po dokonaniu kontroli w dniu [...] maja 2014 r. Kontrola jak również sporządzony z niej protokół: miały oparcie w przepisach ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Zgodnie z art. 10d ust. 1 ww. ustawy Straż Graniczna prowadzi kontrolę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 13a, w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców oraz powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom. Jak wynika z art. 10d ust. 14 po przeprowadzeniu kontroli, funkcjonariusz sporządza w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w toku kontroli - protokół kontroli. Według art. 10d ust, 17 tej ustawy, kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia przed podpisaniem protokołu kontroli zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie zastrzeżenia do protokołu nie zostały zgłoszone. Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone. Z ww. protokołu wynika, że w dniu [...] maja 2014 r. w toku kontroli trzy osoby potwierdziły, że O.C. wykonywał pracę kasjera w "[...]" Sp. z o.o. Należy podkreślić, że w toku kontroli skarżący złożył oświadczenie ustne, którego treść została zaprotokołowana i załączona do protokołu kontroli. Skarżący w skardze podważa wartość dowodową ww. dokumentu, powołując się na brak udziału tłumacza języka [...], w sytuacji gdy nie władał on językiem polskim, co winno skutkować pomięciem protokołu z powyższej czynności. Jednakże z protokołu czynności wynika, że cudzoziemiec zadeklarował znajomość języka polskiego w stopniu umiarkowanym. Podczas przesłuchania przeprowadzonego [...] lipca 2014 r. z udziałem tłumacza skarżący zeznał, że w Polsce przebywa z niewielkimi przerwami już 4 lata. Po przylocie do Polski w 2010 r. przez trzy miesiące uczył się języka polskiego nigdzie nie pracując, a następnie od czerwca 2010 r. wykonywał pracę kasjera i pracował w tym charakterze 5 dni w tygodniu po 8 godzin. Miejscem pracy skarżącego było Centrum Handlowe "[...]", które znajduje się w centrum [...], przy ul. [...].
Z zeznań skarżącego wynika także, że pracę kasjera wykonywał do dnia kontroli. Potwierdza to dołączona do akt umowa o pracę. Należy stwierdzić, że zeznania cudzoziemca wskazują, że złożona wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej deklaracja o znajomości języka polskiego w stopniu umiarkowanym miała pokrycie w rzeczywistości. Skarżący przebywał bowiem w Polsce już 4 lata. Ponadto z jego zeznań wynika, że uczył się języka polskiego, jak również przez blisko 4 lata wykonywał pracę wymagającą kontaktów i sprawnego posługiwania się językiem polskim. Należy podkreślić, że skarżący w protokole przesłuchania nie stwierdził, że nie zna języka polskiego, ale że nie zna go dobrze.
Należy podzielić stanowisko organu II instancji, według którego w tym stanie rzeczy dowód w postaci protokołu przyjęcia ustnych wyjaśnień skarżącego nie mógł być całkowicie pominięty tylko z tego powodu, że czynność przeprowadzono bez udziału tłumacza. Podnieść należy również, że oceniając jego wartość dowodową organ uwzględnił stopień znajomości języka polskiego u skarżącego. W sprawie istotne znaczenia ma także to, czego dotyczyło oświadczenie cudzoziemca. W krótkim oświadczeniu skarżący wskazał, że w firmie "[...]" Sp. z o.o. w S. pracuje od lutego 2014 r. na stanowisku sprzedawcy-kasjera od poniedziałku do piątku w godzinach: 10-18.30 i w sobotę w godzinach: 10-15. za co pobiera wynagrodzenie w wysokości 1590 zł. brutto. Ma rację organ twierdząc, że treść oświadczenia była stosunkowo prosta i nie wymagała biegłej znajomości języka polskiego. Należy zaznaczyć, że treść powyższych wyjaśnień skarżącego potwierdziły dwie inne osoby, co zostało odnotowane w protokole kontroli legalności zatrudnienia. Jedną z osób potwierdzających charakter i rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącego była obywatelka RP upoważniona do reprezentowania Spółki, a drugą jej prezes, który stwierdził, że skarżący pracuje w "[...]" Sp. z o.o. od lutego w charakterze sprzedawcy, kasjera.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej, że w przedmiotowej sprawie organ nie miał wątpliwości, że skarżący nie włada językiem polskim, skoro zlecił jego przesłuchanie w trybie pomocy prawnej z udziałem tłumacza języka [...]. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy wyjaśnić, że przedmiotem oświadczenia złożonego w toku postępowania kontrolnego była okoliczność ściśle związana z zakresem kontroli tzn. w jakim charakterze skarżący przebywał w lokalu należącym do "[...]" Sp. z o.o. Przesłuchanie w toku postępowania w sprawie o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu wymaga uzyskania od cudzoziemca znacznie szerszych wyjaśnień.
Wyjaśnienia te dotyczą w szczególności kwestii wykraczających daleko poza samo wykonywanie pracy. W toku postępowania zasadnie zatem ustalono, czy wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 wykluczające dopuszczalność wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Konieczne było m.in. ustalenie, czy skarżący nie żywi określonego typu obaw przed powrotem do kraju pochodzenia, czy na terenie RP prowadzi życie rodzinne oraz czy zamierza wykonać decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Z uwagi na zakres i rodzaj informacji koniecznych do ustalenia w postępowaniu w sprawie o zobowiązanie do powrotu, konieczne było przesłuchanie cudzoziemca z udziałem tłumacza. W ocenie Sądu, przesłuchanie z [...] lipca 2014 r. nie może podważyć wartości dowodowej oświadczenia skarżącego złożonego we wcześniejszym etapie niniejszego postępowania.
Treść zeznań skarżącego jednoznacznie potwierdza, że jego pobyt w S. nie był bezpośrednio związany z zatrudnieniem w firmie "[...]" Sp. z o.o. Należy zauważyć, że treść oświadczenia złożonego w odwołaniu jest całkowicie sprzeczna z treścią zeznań skarżącego, z których wynika, że do S. jeździł na prośbę wuja - prezesa "[...]" Sp. z o.o. i na rzecz tego podmiotu świadczył pomoc w formie nieodpłatnej. Sprzeczności te mają istotne znaczenie dla oceny wniosku dowodowego strony skarżącej. W odwołaniu jak również w piśmie z dnia [...] września 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek dowodowy, w którym wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonych do odwołania dokumentów oraz z przesłuchania L.X. i L.B.. Dowody miały być przeprowadzone na w celu wykazania, tego na rzecz jakiej firmy cudzoziemiec świadczył pracę w ramach czynności wykonywanych w miejscowości S. ul.[...], czyjej kontroli podlegał, czyje polecenia wykonywał. We wniosku nie wskazano jednak kim są osoby, które mają być przesłuchane.
Należy podzielić stanowisko organu, że w tych szczególnych okolicznościach, mając na uwadze dotychczas zebrany materiał dowodowy, w tym przesłuchanie skarżącego, wniosek zmierzający w istocie do podważenia jego zeznań należało odrzucić, mając na względzie jego celowość i szybkość postępowania. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, który Sąd w tym składzie w pełni podziela, według którego "Co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2191/12, LEX nr 1450898).
W niniejszej sprawie powyższa czynność przedłużyłaby postępowanie, podczas gdy w aktach sprawy znajdowały się dowody zawierające oświadczenia osób bezpośrednio zainteresowanych wynikami czynności kontrolnych, w tym oświadczenie samego skarżącego. Zdaniem Sądu, mimo braku należytego uzasadnienia w decyzji organu II instancji, oddalenie wniosku dowodowego w tym zakresie było usprawiedliwione.
Należy stwierdzić ponadto, że nadesłane wraz z odwołaniem dokumenty, dołączone także do skargi potwierdzają, że skarżący jest stroną umowy o pracę z "[...]" Sp. z o.o., że posiada zezwolenie na pracę w ww. spółce, jak również, że spółka ta wypłacała cudzoziemcowi z tego tytułu wynagrodzenie oraz że wystawiono skarżącemu druki RMUA. Dowody te nie potwierdzają jednak, że w dniu [...] maja 2014 r. skarżący nie wykonywał pracy na rzecz "[...]" Sp. z o.o. Należy stwierdzić ponadto, że pozostawanie przez skarżącego w stosunku pracy z "[...]" Sp. z o.o. nie wyklucza wykonywania pracy także na rzecz innego podmiotu. Podobnie pobieranie przez skarżącego wynagrodzenia w ww. spółce, odprowadzanie za niego składek nie wykluczają, że przez pewien okres czasu cudzoziemiec mógł wykonywać pracę także dla innego podmiotu. Podkreślić należy, że skarżący przyznał, że w miejscu kontroli wykonywał określone czynności na rzecz "[...]" Sp. z o.o.
Skarżący odmiennie niż w oświadczeniu złożonym w dniu kontroli twierdzi, że czynności te wykonywał nieodpłatnie i jedynie 2-3 razy w miesiącu. Cudzoziemiec konsekwentnie za każdym razem wskazywał firmę "[...]" Sp. z o.o., jako podmiot, na rzecz którego czynności te wykonywał.
Z przepisów ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. 1998 nr. 21, poz. 94 ze zm., dalej k.p.) wynika, że pracownik jest obowiązany do pozostawania w dyspozycji pracodawcy w innym miejscu niż zakład pracy wówczas, gdy wynika to z umowy o pracę (art. 29 § 1 pkt 2 k.p.), polecenia pracodawcy (art. 100 § 1 k.p.), regulaminu pracy (art. 104 k.p.) lub innych przepisów prawa pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, według którego "Wprawdzie w art. 29 § 1 pkt 2 k.p. brak jest normatywnych wyznaczników, które określałyby wymagany stopień szczegółowości ustalenia granic miejsca wykonywania pracy, ale nie jest dopuszczalne swobodne lub dowolne wskazywanie stałego miejsca (miejsc) pracy w rozumieniu art. 775 § 1 k.p. z uwzględnieniem interesu jednej tylko strony stosunku pracy - pracodawcy, który na ogół jest zainteresowany określeniem miejsca wykonywania pracy lub stałego miejsca pracy w tak szeroki ("pojemny") sposób, aby wymagać od pracownika wykonywania pracy w rozmaitych miejscach pracy bez ponoszenia kosztów podróży służbowych do takich "niestałych" miejsc pracy. Miejsce wykonywania pracy powinno być zatem określone na tyle konkretnie, aby następnie możliwe było ustalenie stałego miejsca pracy dla potrzeb orzekania o należnościach na pokrycie kosztów związanych z podróżami służbowymi do innych "niestałych" miejsc pracy. Wymaga to uwzględnienia interesów obu stron stosunku pracy i uzgodnienia takiego miejsca pracy, aby wykonywanie pracy w umówionym miejscu lub miejscach jej wykonywania nie kolidowało z przepisami prawa pracy o czasie pracy i wynagrodzeniu za pracę ani z podstawowymi zasadami prawa pracy gwarantującymi poszanowanie dóbr osobistych pracownika (art. 111 k.p.), prawo do wypoczynku (art. 14 k.p.), zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 15 k.p.) lub zaspokajanie istotnych potrzeb pracowników (art. 16 k.p.). W takich uwarunkowaniach normatywnych stałe miejsce pracy, w którym pracownik świadczy pracę stale (zwykle) na ogół zawiera się w granicach miejscowości, w której siedzibę ma pracodawca, chyba że strony wyraźnie ustaliły miejsce stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach, a przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w takich miejscowościach", (zob. wyrok SN z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt I PK 157/09, LEX nr 889232).
Należy wskazać również, że skarżący składając dwukrotnie oświadczenia wobec organów administracji nie stwierdził, że przebywa w miejscu kontroli z polecenia osób kierujących firmą "[...]" Sp. z o.o.
Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, według którego z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika, aby skarżący był oddelegowany przez firmę "[...]" Sp. z o.o. do pracy w firmie "[...]" Sp. z o.o. Z żadnego z ww. dowodów nie wynika bezpośrednio, że skarżący w ramach czynności wykonywanych w miejscowości S. ul. [...] świadczył pracę na rzecz "[...]" Sp. z o.o. W ocenie Sądu, wyniki kontroli legalności zatrudnienia potwierdzają, że cudzoziemiec posiadający zezwolenie na pracę i umowę o pracę w firmie "[...]" Sp. z o.o. świadczył pracę na stanowisku sprzedawcy - kasjera w sklepie w S. należącym do firmy "[...]" Sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia na pracę. Organ odwoławczy zasadnie uznał za wiarygodne informacje zawarte w oświadczeniu skarżącego z dnia [...] maja 2014 r., które w toku kontroli potwierdziła obecna na miejscu obywatelka RP jak również Prezes Zarządu "[...]" Sp. z o.o., który także nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli.
Z protokołu kontroli legalności zatrudnienia i oświadczenia skarżącego wynika, że pracę powierzyła cudzoziemcowi firma "[...]" Sp. z o.o. Skarżący za wynagrodzeniem na rzecz tego podmiotu wykonywał czynności. W ocenie Sądu, wyniki kontroli legalności zatrudnienia wskazywały, że skarżący wykonywał pracę na rzecz "[...]" Sp. z o. o, nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co uzasadniało zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W celu wykonywania pracy na rzecz firmy "[...]" Sp. z o.o. skarżący powinien posiadać oddzielne zezwolenie na pracę ponieważ posiadane przez niego zezwolenie uprawniało skarżącego jedynie do pracy na rzecz "[...]" Sp. z o.o., nie zaś do pracy na rzecz "[...]" Sp. z o.o.
Uchybienie przepisom ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy polegało zatem nie na wykonywaniu pracy w nieodpowiednim miejscu, a na wykonywaniu pracy na rzecz innego pracodawcy niż wymieniony w posiadanym przez skarżącego zezwoleniu. Ma rację strona skarżąca, że organ nie wyjaśnił w sposób należyty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, które legły u podstaw oddalenia wniosku dowodowego skarżącego. Uchybienie to stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Jak wynika jednak z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie każde naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej, ale tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, według którego "Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie sądu konieczność ustalenia, czy w konkretnej sprawie dane uchybienie mogło spowodować wydanie orzeczenia o innej treści niż to, które rzeczywiście zostało wydane. W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu potencjalnej możliwości odmiennego wyniku sprawy" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1224/13, LEX nr 1595886).
W ocenie Sądu, wskazane naruszenie art. 107 § 3 k.p.a nie miało wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie dopuszczalne było zakończenie postępowania bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wskazanych we wniosku osób.
Podsumowując, Sąd uznał, że decyzje obu instancji są zgodne z prawem, zaś zarzuty skarżącego są niezasadne. Stwierdzić też należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły przekonująco swoje decyzje nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło