IV SA/Wa 2505/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. wniosku A. w K. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2016 r. o sygn. IV SA/Wa 2505/15 w sprawie ze skarg A. M., M. C.i A. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej p o s t a n a w i a odmówić uzupełnienia wyroku. I.1. Pismem z [...] maja 2016 r. A. (dalej także "A." i "skarżąca") wniosła o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2505/15) w sprawie ze skarg A. M., M. C. i A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. I.2. W treści wniosku skarżąca wskazała, że wnosi o uzupełnienie wyroku z 1 kwietnia 2016 r. poprzez: 1) uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r, w sprawie sygn. [...] ze względu na rażące naruszenie prawa przy jej wydaniu, o jakim mowa w pismach procesowych A. oraz stanowiskach zajętych na obu terminach rozprawy. 2) uchylenie postanowienia Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r, nr [...] w sprawie sygn. [...]; wobec rażącego naruszenia prawa przy jego wydaniu; w tym art. 98 § 1 w zw. z art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez m.in. uniemożliwienie A. wypowiedzenie się w kwestii zgłoszenia ewentualnego sprzeciwu, o jakim mowa w podnoszonym wyżej artykule i wydanie zaskarżonego postanowienia bez uprzedniego uzyskania stanowiska innych stron w sprawie zawieszenia postępowania na wniosek. 3) zasądzenie na rzecz A. zwrotu kosztów dojazdu jej pełnomocnika na oba terminy rozprawy oraz raz, celem zapoznania się z aktami sprawy (wniosek w tym zakresie został zgłoszony do protokołu na pierwszym terminie rozprawy). I.3. Uczestnik postępowania P. pismem z [...] września 2016 r. wniósł o oddalenie wniosku o uzupełnienie wyroku. I.4. Na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na brak zawiadomienia o rozprawie spółki C. Pełnomocnik uczestnika postępowania PKP wniósł o oddalenie tego wniosku wskazując, że sprawa, o której mówi pełnomocnik strony skarżącej, a w której spółka C. była stroną, jest sprawą odrębną (prowadzoną pod sygn. akt IV SA/Wa 2504/15). Sąd postanowił oddalić wniosek o odroczenie rozprawy. Uchodzi uwadze skarżącego, że wskazana spółka C. nie była stroną z mocy prawa w postępowaniu, w którym wydano orzeczenie objęte wnioskiem o uzupełnienie wyroku (tj. w sprawie IV SA/Wa 2505), nie zgłosiła również żądania dopuszczenia do udziału w tej sprawie. Brak było zatem podstaw do jej zawiadamiania o rozprawie, a tym samym do odraczania rozprawy. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: II.1. Wniosek o uzupełnienie wyroku jest bezzasadny. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki uzasadniające uzupełnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2016 r. (wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2505/15). II.2. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W świetle treści powołanego przepisu należy zatem przede wszystkim rozważyć, czy Sąd wydając wspomniany wyżej wyrok z 1 kwietnia 2016 r., nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zdaniem Sądu, sytuacja taka nie miała miejsca. Przede wszystkim z zestawienia art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a w zw. z art. 53 § 1 i 3 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 oraz art. 16 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być co do zasady wyłącznie decyzja organu II instancji (ewentualnie decyzja ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego wydana na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Innymi słowy, strona nie może zaskarżać do sądu decyzji organu I instancji. Tak określonemu przedmiotowi zaskarżenia odpowiada obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego w postaci dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. W razie uwzględnienia skargi, sąd uchyla w całości lub części zaskarżoną decyzję, przy czym w tym drugim przypadku sąd równocześnie oddala skargę w pozostałej część (art. 145 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że możliwość uchylenia decyzji w części występuje przede wszystkim wówczas, gdy rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji (elementy te muszą mieć samodzielny byt prawny), a treść wadliwego rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji. Kluczowe znaczenie ma tutaj okoliczność, że dana cześć decyzji charakteryzuje się samodzielnością w obrocie prawnym (por. np. J. Drachal, Orzeczenia sądowe (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20 - 22 października 2003, Warszawa 2003, s. 86-89 i cyt. tam orzecznictwo). Równocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten nie przyznaje stronie publicznego prawa podmiotowego do domagania się objęcia kontrolą sądową również decyzji organu I instancji, ale przewiduje wyłączenie uprawnienie dla sądu do uchylenia innych aktów niż zaskarżona decyzja. Pogląd taki prezentowany jest w orzecznictwie. Przykładowo, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2008 r. (II FSK 1424/07, CBOSA) wskazał, że art. 135 p.p.s.a. uprawnia sąd administracyjny, a nie wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej. Wniesienie tej skargi jest więc ograniczone co do przedmiotu, a ponadto obwarowane innymi wymaganiami odnoszącymi się do danego aktu lub czynności (wyczerpanie środków obrony, dochowanie terminu). Przyjęcie innego punktu widzenia podważałoby założenia sądowej kontroli administracji, stwarzając możność kwestionowania w każdym czasie, przy braku jakichkolwiek ograniczeń i rygorów, wszelkich działań organów administracji (por. również liczne orzeczenia NSA przywołane w wyroku tego Sądu z 11 marca 2016 r., I OSK 1331/14, CBOSA). Z kolei w wyroku z 19 października 2006 r. (II FSK 1003/06, CBOSA) NSA przyjął, że sąd jest zobowiązany wyjaśnić, dlaczego uchylił inne jeszcze - niż zaskarżony - akty administracyjne. Sąd nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 135 p.p.s.a. Należy dodać, że również w piśmiennictwie wskazuje się, że rozwiązanie ustanowione w art. 135 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego rozpoznającego daną sprawę. Nie odpowiada mu wszakże - ze względu na ograniczenia wynikające z przepisów regulujących wymagania formalne związane z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego - uprawnienie procesowe skarżącego do żądania objęcia zakresem orzekania owych aktów lub czynności. Sąd administracyjny nie musi zatem ustosunkować się do złożonego w tym przedmiocie wniosku. Strona, w której sprawie sąd nie zastosował tego przepisu, nie może wobec tego domagać się uzupełnienia wyroku w tym zakresie na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. (zob. np. J. Drachal, Orzeczenia sądowe (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20 - 22 października 2003, Warszawa 2003, s. 94 -95; Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, "Państwo i Prawo" 2007, z. s. 4, 37-38 oraz cyt. tam piśmiennictwo). II.3. Bezzasadne jest domaganie się przez skarżącego uzupełnienia wyroku poprzez przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu do Sądu. Otóż uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów może nastąpić tylko w tych wypadkach, w których sąd nie orzekł w ogóle o kosztach, mimo że strona zażądała we właściwym czasie ich przyznania (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2012 r., II OSK 203/12, CBOSA). Natomiast w sytuacji, w której Sąd orzekł o kosztach postępowania (a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie), to rozstrzygnięcie to może być kwestionowane w drodze zażalenia albo w ramach skargi kasacyjnej (art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a.). Uzupełniająco dodać należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca wniosła skargę kasacyjną w niniejszej sprawie. II.4. Reasumując, skoro Sąd w wyroku z 1 kwietnia 2016 r. uchylił całą zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r., to tym samym orzekł o całości skargi. Ponadto Sąd zamieścił w wyroku wymagane przez art. 200 p.p.s.a. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Tym samym nie zaszła żadna z okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku o uzupełnienie wyroku. II.5. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.