IV SA/Wa 2506/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-07

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące ustalenia odszkodowania za wygaszoną służebność osobistą, podczas gdy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tej służebności została następnie stwierdzona nieważnością?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie przyjął, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za służebność osobistą stało się bezprzedmiotowe z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stwierdzającej wygaśnięcie tej służebności. W obrocie prawnym nadal funkcjonuje punkt decyzji organu pierwszej instancji ustalający odszkodowanie, co oznacza, że postępowanie w tym zakresie pozostaje aktualne. Organ odwoławczy, jako instancja merytoryczna, powinien rozpoznać sprawę co do istoty, a nie umarzać postępowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa o umorzeniu postępowania odwoławczego dotyczącego ustalenia odszkodowania za wygaszoną służebność osobistą. Organ umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po tym, jak stwierdzono nieważność decyzji Wojewody w części dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia tej służebności. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 1 pkt 2 KPA, poprzez umorzenie zamiast uchylenia decyzji, oraz naruszenie art. 7 i 77 KPA poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. i zasądził od Ministra na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] (DO.7) Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej także jako: "MIB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] od pkt 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r. orzekającej w pkt.1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,0383 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność [...], w pkt 2 o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości w kwocie 889 971,60 zł, w pkt 3 o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz S. H., w pkt 4 o ustaleniu na rzecz i S. H. odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej w kwocie 59 670,00 zł, w pkt 5 o wygaśnięciu ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki obciążającej nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], w pkt 6 o ustaleniu na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odszkodowania za wygaszone ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipoteki w kwocie 5.098,40 zł oraz w pkt 7 o ustaleniu terminu wydania nieruchomości na 3 miesiące od dnia, w którym decyzja stanie się wykonalna – orzekł o umorzeniu postępowania odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], w zakresie pkt.4 orzekającego o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej w kwocie 59 670,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że nieruchomość położona w obrębie [...], gm. [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 1,0383 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji drogi, utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia[...] września 2005 r., znak: [...], została przeznaczona pod budowę drogi ekspresowej [...] na odcinku węzeł [...] do granicy z gminą [...]. Wnioskiem z dnia[...] października 2008 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do ww. nieruchomości. We wniosku wskazano, iż właścicielem nieruchomości jest [...], a ponadto nieruchomość jest obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi w postaci służebności osobistej mieszkania polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...] oraz hipoteki obciążającej przedmiotową nieruchomości ustanowionej na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], Wojewoda [...] orzekł w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,0383 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w L. prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność [...], w pkt 2 o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości w kwocie 889.971,60 zł, w pkt 3 o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...], w pkt 4 o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej w kwocie 59.670,00 zł, w pkt 5 o wygaśnięciu ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki obciążającej nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...], w pkt 6 o ustaleniu na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odszkodowania za wygaszone ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipoteki w kwocie 5.098,40 zł oraz w pkt 7 o ustaleniu terminu wydania nieruchomości na 3 miesiące od dnia, w którym decyzja stanie się wykonalna. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury wniosła [...] podnosząc, iż odszkodowanie ustalone za wygaszone ograniczone prawo rzeczowe polegające na dożywotnim prawie zamieszkiwania w całym budynku znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości jest zaniżone i nie odpowiada wartości służebności. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. i w tym zakresie orzekł o: 1. wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,0383 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność [...], 2. ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za dokonane wywłaszczenie w kwocie 954.740,00 zł, 3. zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania na rzecz [...] w terminie 14 dni od dnia, którym decyzja podlegać będzie wykonaniu, 4. ustaleniu terminu wydania nieruchomości na 3 miesiące od dnia, w którym decyzja podlegać będzie wykonaniu, 5. odmowie wywłaszczenia ograniczonych praw rzeczowych w postaci służebności osobistej mieszkania polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...] oraz hipoteki obciążającej przedmiotową nieruchomości ustanowionej na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Na powyższą decyzję Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 291/12 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przekroczył zakres zaskarżenia decyzji Wojewody [...]. Strona odwoływała się bowiem jedynie od wysokości ustalonego odszkodowania za wygaszoną służebność osobistą, to znaczy jedynie w zakresie punktu 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Zawiadomieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], w części dotyczącej pkt 3 o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...]. Następnie postanowieniem z dnia[...] sierpnia 2015 r., znak: [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], w zakresie jej punktu 4, orzekającego o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej w kwocie 59 670,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zagadnieniem wstępnym jest toczące się postępowanie nadzorcze mające na celu zbadanie prawidłowości orzeczenia o wygaśnięciu prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...]. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w części dotyczącej pkt 3 o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...]. W kontekście powyższego stanu faktycznego i prawnego, organ odwoławczy wywiódł, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest pkt 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], orzekający o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej w kwocie 59 670,00 zł. Z uwagi na fakt, iż Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] stwierdził nieważność Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w części dotyczącej pkt 3 orzekającej o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...], to odwołanie strony dotyczące wyłącznie ustalenia odszkodowania za ww. służebność osobistą stało się bezprzedmiotowe, a zatem zaistniały przesłanki określone w art. 105 § 1 Kpa. Skoro bowiem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., w części orzekającej o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej, została wyeliminowana z obrotu prawnego, to brak jest podstaw by prowadzić postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia odszkodowania za to prawo. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 23 sierpnia 2017r. złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrat ( dalej jako : "skarżący"). Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie w dniu [...] lipca 2017 przez Ministra Infrastruktury Budownictwa decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...], co do pkt 4, zamiast uchylenie tej decyzji w pkt 4 . - art. 7 i art. 77 kpa - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji spowodowało niewykonalność pkt 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...]. - naruszenie art. 8 i 107 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na brak wskazania osoby uprawnionej do wypłaty kwoty 59 670,00 zł, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...], Ponadto zarzucił także: - naruszenie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 kpa poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w części dotyczącej pkt 4 , w sytuacji gdy z analizy akt sprawy wynika że decyzja w pkt 4 jest niewykonalna. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie, skarżący wskazał, że umorzenie postępowania odwoławczego wywołało ten skutek, że obecnie niemożliwym jest ustalenie uprawnionego do otrzymania kwoty 59 670,00 zł, tytułem odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, w sytuacji gdy poprzednią decyzją Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody w pkt 3. Organ wbrew przepisom art. 7 i art. 77 kpa nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzył poprawnie zebranego materiału dowodowego w sprawie. Umorzenie postępowania odwoławczego czyni niemożliwym wykonanie pkt 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...]. Uchylenie skarżonej decyzji jest uzasadnione tym, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ winien ustalić komu należy wypłacić odszkodowanie, z tytułu stwierdzenia nieważności wygaśnięcia prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, w kwocie 59 670,00 zł. Zaznaczyć należy, że umorzenie postępowania odwoławczego poprzedzone było decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] mocą której organ ten stwierdził nieważność pkt 3 decyzji Wojewody co spowodowało jej niewykonalność w zakresie pkt 4. Zarówno pkt 3 jak i pkt 4 decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] są ze sobą merytorycznie powiązane. Po stwierdzeniu nieważności wyłącznie pkt 3 cytowanej decyzji Wojewody, w obiegu prawnym pozostał pkt 4, który nie stanowi już samodzielnej podstawy do wypłaty odszkodowania. W przedmiotowej sprawie należy również rozważyć nieważność skarżonej decyzji gdyż nie określono w niej w sposób precyzyjny, niebudzący żadnych wątpliwości obowiązku wypłaty kwoty 59 670,00 zł. Wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] przez tut. Oddział GDDKiA, naruszałoby zasadę praworządności, gdyż doprowadziłoby do wypłaty wspomnianej kwoty osobie nieuprawnionej, co stanowiłoby czyn niedozwolony, a więc wypełniałoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 6 kpa. W odpowiedzi na skargę organ przedkładając akta sprawy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, w szczególności wskazał, że po stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w części dotyczącej pkt 3 o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, ustanowionej na rzecz [...], odwołanie strony dotyczące wyłącznie ustalenia odszkodowania za ww. służebność osobistą stało się bezprzedmiotowe. Stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej pkt. 3 o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej wyłączyło obowiązek zapłaty odszkodowania za to prawo. Z uwagi na brak spełnienia przesłanek do wypłaty odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym, brak jest także osoby zobowiązanej do zapłaty odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazaną przez organ podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest art.105§1 kpa, tj. stwierdzenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Organ wskazał, że skoro decyzja wydana w I instancji, tj. decyzja Wojewody [... z dnia 26 lipca 2011r. w części orzekającej o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej została wyeliminowana z obrotu prawnego, to brak jest podstaw by prowadzić postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia odszkodowania za to prawo. Zgodnie z brzmieniem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. O bezprzedmiotowości postępowania, a także braku podstaw do wydania merytorycznej decyzji należy mówić z pewnością wówczas, gdy zachodzi przeszkoda do określenia praw i obowiązków konkretnego podmiotu, a więc, gdy tak naprawdę nie istnieje cel dla którego postępowanie administracyjne toczy się. Zdaniem Sądu organ wadliwie przyjął, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za służebność osobistą stało się bezprzedmiotowe, gdyż rozstrzygnięcie w tej części zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W obrocie prawnym funkcjonuje bowiem, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, pkt. 4 ww. decyzji Wojewody [...] orzekający o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej w kwocie 59 670,00zł, a to powoduje że postępowanie w tym zakresie pozostaje nadal aktualne. Co więcej, w rozpoznawanej sprawie stanowisko odnośnie prawidłowego załatwienia sprawy wyraził NSA w wyroku z dnia 9.05.2014r. sygn. akt I OSK 2492/12, wskazując, że organ drugiej instancji winien rozpoznać odwołanie [...] tylko w zaskarżonej, wyodrębnionej części, to jest tylko od pkt.4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r. Tego rodzaju ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu, stosownie do art.153 p.p.s.a. są dla wiążące dla organów administracji. I już tylko z powodu tego naruszenia zaskarżona decyzja kwalifikuje się do uchylenia. Niezależnie od powyższego, należy stwierdzić, że organ odwoławczy jest instancją merytoryczną. Jego zadaniem jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2234/12). Ponadto organ ten jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego (zob. wersja komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego on line do art. 136, Andrzej Wróbel, Małgorzata Jaśkowska). Przenosząc powyższe na stan rozpoznawanej sprawy, obowiązkiem organu odwoławczego jest rozstrzygnięcie co do istoty w zakresie ustalonego w pkt.4 decyzji Wojewody [...] odszkodowania za wygaszone prawo służebności osobistej [...] w kwocie 59 670,00 zł. Organ odwoławczy powinien merytorycznie w swojej decyzji instancyjnej odnieść się do charakteru prawa przysługującego [...], w szczególności określić czy podlegało ono wywłaszczeniu , czy są podstawy do ustalenia za nie odszkodowania, czy istnienie tych uprawnień wpływa na wartość nieruchomości oraz na kwotę ustalonego odszkodowania. Tego rodzaju wywody organ poczynił w decyzji z dnia [...] czerwca 2016r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dn.[...].07.2011r. w części jej pkt.3 o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa służebności osobistej [...], ale tego rodzaju ocen i rozstrzygnięć zabrakło w kontrolowanej decyzji. Bez tego rodzaju jednoznacznego rozstrzygnięcia co do istoty odnośnie pkt.4 ww. decyzji Wojewody [...] nie można uznać, że odwołanie [...] zostało prawidłowo załatwione w przebiegu instancyjnego rozpoznania sprawy. Naruszenie przez MIB przepisów art.7, art.15 art.77, art.138§1 pkt.2 kpa jest oczywiste. Powyższe uchybienia w oczywisty sposób mogły wpłynąć na wynik sprawy. Niewłaściwym i przedwczesnym byłoby w tej sprawie odnoszenie się przez Sąd do pozostałych podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego. Nieprawidłowa wykładnia przepisów postępowania i nieprawidłowe zastosowanie art.105 § 1 k.p.a. doprowadziły do sytuacji, w której organ odwoławczy wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. nie dokonał ponownie merytorycznej oceny sprawy. Organ odwoławczy w ponownie prowadzonym postępowaniu zobowiązany będzie dokonać tej oceny. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło