IV SA/Wa 2513/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-12
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Marzena Milewska-Karczewska, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Burmistrza ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego, uwzględniając zmiany w stanie prawnym i faktycznym nieruchomości, a następnie orzekło co do meritum, czy też powinno było umorzyć postępowanie lub wydać decyzję odmienną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie wpływu planowanej inwestycji na interesy osób trzecich, w szczególności na realizację inwestycji budowlanej skarżącej. Organ ograniczył się do powielenia argumentacji inwestora i organu I instancji, nie dokonując własnej oceny wpływu inwestycji na prawa skarżącej oraz nie uwzględniając w sposób należyty istniejącej zabudowy i przepisów dotyczących odległości linii energetycznych od budynków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję Burmistrza ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego (budowa linii energetycznej napowietrznej) i orzekającą co do meritum. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym wydanie decyzji w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istniała wcześniejsza decyzja rozstrzygająca ten sam wniosek, brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, nieuwzględnienie jej interesów jako właścicielki nieruchomości, na których miała być realizowana inwestycja, oraz brak analizy wpływu inwestycji na możliwość realizacji jej własnej inwestycji budowlanej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz W. G. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz W. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez W. G.od decyzji Nr [...] z dnia[...]czerwca 2016 r. wydanej przez Burmistrza Miasta [...], ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym, obejmującą budowę energetycznej linii (sieci) napowietrznej [...] wraz z przewodem OPGW na działkach o nr ew.: [...],[...]położonych w rejonie ulicy [...] w [...]na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] - uchyliło ww decyzję w całości i orzekło co do meritum ustalając lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym, obejmującej budowę energetycznej linii (sieci) napowietrznej [...]wraz z przewodem OPGW na działkach o nr ew.: [...] położonych w rejonie ulicy [...] w [...], na rzecz ww inwestora.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2015 r. [...]S.A. (inwestor) wystąpiła o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącej budowy linii napowietrznej [...] wraz z przewodem OPGW na działkach o nr ewid.: [...], położonych w obrębie miasta [...] Zawiadomieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji poinformował strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, o czym ogłosił również w drodze obwieszczenia.
W. i W. małżonkowie [...] właściciele ww działek, nie wyrazili zgody na proponowany przebieg napowietrznej linii energetycznej [...], na wskazanych we wniosku działkach (pismo z dnia 27 października 2015 r.). Uzasadniając swoje stanowisko wskazali, że dla przedmiotowych nieruchomości uzyskali już decyzję o warunkach zabudowy oraz pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynków wielorodzinnych. Decyzją Nr [...], z dnia [...]grudnia 2015 r., Burmistrz [...] ustalił lokalizację powyższej inwestycji na ww działkach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją Nr [...]z dnia [...] lutego 2016 r., wydaną na skutek rozpoznania odwołania wniesionego przez małżonków [...], uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Przy ponownym rozpoznaniu ww wniosku małżonkowie [...]podobnie nie wyrazili zgody na planowaną inwestycję. Wskazali, że organ nie dokonał dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy zabezpieczającego ich interesy.
Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. ponownie ustalił lokalizację ww inwestycji na powyższych działkach zaś SKO w [...] rozpoznając wniesione przez małżonków G. odwołanie, decyzją z dnia[...] lipca 2016 r., Nr [...], ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Na skutek rozpoznania wniesionej przez inwestora skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 2553/16, uchylił ww decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1942/17, oddalił wniesioną od ww rozstrzygnięcia skargę kasacyjną.
Jednocześnie, w toku rozpoznawania ww skarg, po doręczeniu organowi I instancji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia[...]lipca 2016 r. (uchylającej decyzję organu I instancji) Burmistrz Miasta [...]przystąpił do ponownego rozpatrywania sprawy i w dniu [...] września 2016 r. wydał decyzję Nr [...]ustalającą lokalizację wnioskowanej inwestycji celu publicznego, obejmującą budowę energetycznej linii (sieci) napowietrznej na ww działkach. Po rozpoznaniu wniesionego przez małżonków G.kolejnego odwołania, decyzją z dnia [...] września 2017 r., Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]utrzymało ww decyzję Burmistrza w mocy. Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2018r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3124/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę małżonków [...] uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...]z dnia [...] września 2016 r. Natomiast wniesiona od ww. wyroku przez [...] S.A. skarga kasacyjna nie została przez Naczelny Sąd Administracyjny dotychczas rozpoznana.
W dniu 26 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nadesłał do SKO w [...] odpis prawomocnego ww wyroku tut. Sądu z dnia 24 stycznia 2018 r. (uchylającego decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. - uchylającą decyzję Burmistrza Miasta [...]z dnia [...] czerwca 2016r.). Wobec powyższego organ odwoławczy podjął postępowanie celem rozpoznania wniesionego przez małżonków [...]odwołania, przy czym w stosunku do W. G. postanowieniem z[...]listopada 2018 r., Nr [...]umorzył postępowanie z uwagi na nie uzupełnienie przez Ww odwołania.
Rozpoznając zatem odwołanie W. G. SKO w [...] ustaliło, iż w toku postępowania, po wydaniu ww decyzji przez organ I instancji (z dnia [...] czerwca 2016r.), część nieruchomości, na których ustalona została lokalizacja przedmiotowej inwestycji, uległy podziałowi. Ostateczną decyzją Burmistrza Miasta [...]z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...], działka nr [...]została podzielona na działki o nr ew.id: [...]oraz [...]Kolejną ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...], Burmistrz Miasta [...]dokonał podziału działki nr ewid. [...]w wyniku czego powstały działki o nr ewid.: [...]. Nastąpiła także zmiana w zakresie prawa własności nieruchomości, na których miała zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja. Aktualnymi właścicielami działek o nr ewid. [...]oraz [...] (powstałych w wyniku podziału działki nr ewid. [...]) są M.i A.małżonkowie K. zaś działki nr ewid. [...] (która powstała w wyniku podziału działki nr ewid. [...]) – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] uznało, iż powyższe zmiany stanowią o konieczności uchylenia ww decyzji Burmistrza z dnia [...]czerwca 2016r., co uczyniło decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Nr [...]
Na skutek wniesienia przez [...] S.A. z siedzibą w [...]sprzeciwu od ww decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3403/18, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Tut. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że zmiana w zakresie prawa własności nieruchomości, na których ma zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, jeżeli wpływa na krąg stron posiadających interes prawny w rozstrzygnięciu, musi być uwzględniona z urzędu przez organ administracji na każdym etapie postępowania i skoro zmiana nastąpiła na etapie postępowania odwoławczego, organ ten musi zaktualizować krąg stron postępowania. Sąd podkreślił, że dokonanie podziału części nieruchomości objętych wnioskiem, tj. działki nr ew. [...]i nr ew. [...]pozostaje bez wpływu na przebieg planowanej trasy napowietrznej linii energetycznej [...]wraz z przewodem OPGW. Sąd wskazał, że organ odwoławczy, w oparciu o art. 136 K.p.a., winien wystąpić do inwestora o przedłożenie zaktualizowanych załączników graficznych, w oparciu o które wyda rozstrzygnięcie w sprawie. Sąd zobowiązał zatem Kolegium do uwzględnienia powyższych wskazań co do dalszych czynności organu odwoławczego w przedmiotowym postępowaniu.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie ustalił, na co wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż niezależnie od przebiegu niniejszego postępowania, Burmistrz Miasta [...]rozpoznał wniosek inwestora z dnia 17 października 2018 r. i wydał w dniu [...] stycznia 2019 roku decyzję Nr [...], którą ustalił lokalizację celu publicznego obejmującą budowę linii energetycznej napowietrznej WN [...]wraz z przewodem OPGW, na działkach o nr ew.: [...], położonych przy ul. [...] w [...]na rzecz [...]. Wobec zaistniałej sytuacji organ zwrócił się do inwestora o udzielenie informacji czy nadal podtrzymuje swój wniosek z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji, czy też go wycofuje, ewentualnie w przypadku pozytywnego stanowiska, wniósł także o przedłożenie przez inwestora zaktualizowanych załączników graficznych, obrazujących nieruchomości objęte wnioskiem, po dokonanych podziałach, oraz o wskazanie numerów ewidencyjnych działek, na których ma zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja celu publicznego.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2019 r. [...] podtrzymało swój wniosek z dnia 24 sierpnia 2015 r. jednocześnie przedkładając zaktualizowane załączniki graficzne obrazujące aktualne nieruchomości, na których przedmiotowa inwestycja ma zostać zlokalizowana, tj: na działkach nr [...] - stanowiących własność W. G., na działce nr [...]- stanowiącej własność A. K.i A. K. oraz na działce nr [...]- stanowiącej własność A, Z, o. Nadto, inwestor wskazał (pismo z dnia 26 kwietnia 2019 r.), iż stanowisko z dnia 8 kwietnia 2019 r. stanowi modyfikację wniosku z dnia 24 sierpnia 2015 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.
Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]działając w oparciu o treść art. 136 K.p.a., zleciło Burmistrzowi Miasta [...]przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez sporządzenie projektu decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (w 3 egzemplarzach) oraz sporządzenie mapy zasadniczej w skali 1:1000, odpowiadającej wymogom postawionym w treści art. 52-53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiącej załącznik do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (w 9 egzemplarzach) - zgodnie ze zmodyfikowanym stanowiskiem inwestora, zaprezentowanym w pismach z dnia 8 kwietnia 2019 r. oraz z dnia 26 kwietnia 2019 r.
Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja, w myśl przepisu art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), stanowi inwestycję celu publicznego o charakterze gminnym oraz spełnia wszelkie warunki określone przepisami odrębnym. Stąd też, w ocenie organu odwoławczego, zasadnie Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym, obejmującą budowę przedmiotowej energetycznej linii (sieci) napowietrznej WN [...] wraz z przewodem OPGW na wskazanych w niej działkach. Jednakże, z uwagi, iż część nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem uległa w trakcie postępowania wskazanemu wyżej podziałowi, koniecznym było uwzględnienie dokonanej przez inwestora pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. modyfikacji przedmiotowego wniosku z dnia 24 sierpnia 2015 r. W konsekwencji powyższego, mając na uwadze wskazane zmiany, organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z kompetencji merytoryczno-reformacyjnych wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Co do meritum, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że kwestionowana przez odwołującą decyzja nie narusza prawa i jest zgodna z przepisami odrębnymi. Podniosło, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter deklaratoryjny. Organ jedynie stwierdza czy w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja danej inwestycji na wskazanym przez inwestora terenie. A zatem bada jedynie, czy dana inwestycja spełnia przesłanki ściśle określone przepisami prawa. Ocenia legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny celowości czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego na nieruchomości, która na tym etapie procesu inwestycyjnego stanowi własność prywatną (tak między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 28 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1790/11, Lex nr 1139649). Aby odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji w sposób wnioskowany przez inwestora organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Odmowa wydania decyzji lokalizacyjnej wymaga powołania się na konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, zawierający przeszkodę w realizacji danej inwestycji celu publicznego, a nie tylko na jej ogólną sprzeczność z zasadami lub wartościami obowiązującymi przy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymienionymi w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Natomiast w rozpoznawanej sprawie ani organ I instancji, ani również organ odwoławczy, ponownie rozpoznający sprawę, nie doszukał się takiego przepisu, który uniemożliwiałby wydanie decyzji pozytywnej, uwzględniającej wniosek inwestora w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. I choć decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może mieć daleko idące konsekwencje, to jednak sama w sobie prawa własności nie narusza.
SKO wskazało także, iż organ I instancji przeprowadził wymaganą prawem analizę w zakresie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, określając wymagania, jakie winna w tym zakresie spełniać inwestycja objęta wnioskiem. Podniosło, iż organy administracji publicznej, w ramach postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie mają uprawnień do badania oraz oceny skutków, jakie może nieść ze sobą realizacja planowanej inwestycji w sferze stosunków cywilnoprawnych. Interesem społecznym przemawiającym za realizacją inwestycji jest bezsprzecznie konieczność modernizacji części linii napowietrznej WN [...]w celu zapewnienia jej sprawnego i bezawaryjnego funkcjonowania. Jest to inwestycja o znaczeniu gminnym. Dotychczasowe elementy linii (słupy) mają ponad 20 lat i od takiego czasu znajdują się na działce odwołującej. Trasa budowy linii (sieci) napowietrznej WN [...]nie jest zatem nową trasą lecz utrzymany zostaje dotychczasowy przebieg trasy linii energetycznej. Powyższa inwestycja będzie prowadzona po tej samej, dotychczasowej trasie oraz z wykorzystaniem tych samych słupów. Linia napowietrzna, jest napowietrzną, kablową linią energetyczną. Ponadto, jak podniósł organ, inwestor planuje taki sposób realizacji inwestycji, aby był on jak najmniej uciążliwy dla odwołującej. Jej lokalizacja nie spowoduje pogorszenia warunków do inwestowania na działkach stanowiących własność W. G.Natomiast, zdaniem organu, uwarunkowania wynikające z tranzytowej trasy linii napowietrznej [...]wraz z przewodem OPGW wykluczają możliwość dokonania zmiany trasy planowanej linii energetycznej, na krótkim odcinku.
Skargę od ww decyzji SKO w [...] wniosła W.G.zarzucając naruszenie:
- wyrażonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) zasady praworządności stanowiącej odzwierciedlenie art. 7 Konstytucji RP, jak również wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, jak również przepisu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., polegające w szczególności na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ww decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego na podstawie wniosku inwestora z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sytuacji, gdy w obrocie prawnym znajduje się wcześniejsza ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...]z dnia[...]września 2017 r. Nr [...] (i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta [...] Nr [...]z dnia [...]września 2016r.) rozstrzygająca ten sam wniosek inwestora;
- zasad wyrażonych w art. 7 K.p.a.: kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w związku z art 77 i nast. K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego niewłaściwą ocenę, polegającą na wydaniu decyzji lokalizacyjnej w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej wcześniejszej ostatecznej decyzja SKO w [...] z dnia [...] września 2017 r., rozstrzygającej ten sam wniosek; powieleniu w całości argumentacji wnioskodawcy w niniejszej sprawie bez podjęcia właściwych kroków celem weryfikacji tych twierdzeń na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w świetle twierdzeń podnoszonych przez skarżącą; uchyleniu się przez organ odwoławczy od dokonania własnej oceny istotnych dla sprawy okoliczności związanych z wpływem opisanej we wniosku inwestycji na możliwość pełnego zrealizowania przez skarżącą inwestycji polegającej na budowie trzech budynków wielorodzinnych, na podstawie prawomocnego i ostatecznego pozwolenia na budowę;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącej (w tym w szczególności naruszenia § 55 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6.02.2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, jak również zarzutów dotyczących ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów), co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia;
- art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]w konsekwencji wydanie skarżonej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego na podstawie wniosku inwestora z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym wcześniejszej ostatecznej ww decyzji;
- art 2 pkt 5, art. 50 ust. 2, art. 53 ust. 3 pkt 2, art. 54 pkt 2 lit. d) oraz art. do ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, polegające w szczególności na: wydaniu decyzji bez właściwej analizy wymagań dotyczących ochrony osób trzecich (nieuwzględnienie realizacji przez skarżącą, na nieruchomościach objętych wnioskiem, ww inwestycji budowlanej); poprzestanie na konieczności respektowania warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oraz ustaleń ochrony środowiska i zdrowia ludzi (pkt 2 i 3 wydanej decyzji lokalizacyjnej) jako wystarczających w sytuacji, gdy usytuowanie linii energetycznych w bezpośrednim sąsiedztwie budynków wielorodzinnych wymaga zachowania odległości od budynków, wyznaczenia stref ochronnych wskutek oddziaływania pola elektroenergetycznego; stwierdzenie, iż zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem jest zgodne z przepisami odrębnymi podczas gdy postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie nie obejmowało badania zgodności projektowanego odcinka linii elektroenergetycznej z przepisami prawa budowlanego w części dotyczącej odległości od linii budynków mieszkalnych wielorodzinnych i innej infrastruktury projektowanej na działkach skarżących; przyjęciu, ze "konkretyzacja" wymagań dotyczących ochrony osób trzecich, przy realizacji przedmiotowej inwestycji, nastąpić winna na etapie wydawania pozwolenia na budowę jako na etapie właściwym w sytuacji, gdy zgodnie z przepisem art. 55 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o:
- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ostatecznie ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, jako wydanej w naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. względnie o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji ustalającej lokalizację ww inwestycji celu publicznego;
- zasądzenie na rzecz skarżącej od strony przeciwnej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swojego stanowiska przybliżyła przebieg sprawy a także wskazała, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 maja 2017 r. II SA/Go 9/17, iż "decyzja organu administracji publicznej rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiącą o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów K.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Przyjąć zatem należy, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny lub toczy się wszczęte wcześniej postępowanie administracyjne w tym samym przedmiocie z udziałem tych samych stron, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. W sytuacji gdyby doszło do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a kwestia tożsamości sprawy "nowej" - w całości lub w części - ze sprawą wszczętą wcześniej ujawniła się dopiero w toku postępowania (np. w wyniku ustaleń organu, po sprecyzowaniu i procesowym zweryfikowaniu żądania podmiotu ubiegającego się o przeprowadzenie "nowego" postępowania), obowiązkiem organu jest umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o przepis art. 105 § 1 K.p.a".
W konsekwencji wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżonej decyzji doszło zatem, w ocenie skarżącej, do nieważności postępowania tj. zaistnienia w obrocie prawnym dwóch ostatecznych decyzji lokalizacyjnych wydanych w tym samym przedmiocie (po rozpatrzeniu tego samego wniosku inwestora), co jest prawnie niedopuszczalne. Niezależnie, organ odwoławczy w żadnym zakresie nie odniósł się do zarzutu skarżącej, która zakwestionowała w ogóle możliwość uznania przedmiotowej inwestycji za inwestycję celu publicznego. Jak bowiem wskazywała skarżąca w odwołaniu - w jej ocenie, planowana inwestycja przebiegająca przede wszystkim po jej działkach, nie ma lokalnego (gminnego) znaczenia, nie mówiąc już o tym, że z całą pewnością nie służy ona jej nieruchomości (wręcz przeciwnie narusza jej prawa). Ponadto, działki skarżącej nie są położone ani na początku ani na końcu projektowanej trasy linii, a jeżeli ma to być inwestycja celu publicznego o znaczeniu gminnym to decyzja powinna obejmować wszystkie działki, przez które ma przebiegać linia, a nie tylko ich część. Nadto, zdaniem skarżącej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest również jakiegokolwiek odniesienia się (poza powieleniem wprost stanowiska inwestora w tym zakresie) do merytorycznych zarzutów skarżącej związanych z kwestią przebiegu projektowanej linii po jej działkach, a mianowicie, wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji Burmistrza - projektowana linia nie przebiega po tej samej, "dotychczasowej" trasie oraz z wykorzystaniem istniejących na niej słupów. Powołane w odwołaniu na tę okoliczność dowody nie zostały przez organ odwoławczy w ogóle uwzględnione. Jak podniosła, projektowana aktualnie linia ani nie istniała ani nie istnieje obecnie na działkach skarżącej, tak więc nie mogła być ona uwzględniona przy projektowaniu zabudowy dla pozwolenia na budowę uzyskanego przez skarżącą w 2011 r. Organ także zupełnie pominął podnoszony przez skarżącą w odwołaniu zarzut naruszenia przepisu § 55 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 02 2003 r., w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót przy uwzględnieniu rzeczywistej odległości budynku (będącego obecnie w trakcie budowy) od projektowanej linii. W ocenie skarżącej, przy uwzględnieniu w/w przepisu oraz realizacji inwestycji objętej wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie - nie będzie możliwe kontynuowanie przez nią prac budowlanych w zakresie zarówno budynku już istniejącego jak i dwóch kolejnych. Konkludując wskazała, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję wydało bez dokonania właściwej analizy wymagań dotyczących ochrony osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945, dalej w skrócie: "u.p.z.p."). Jak wynika z art. 2 pkt 5 ww ustawy przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Artykuł 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami wśród celów publicznych wymienia budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, wbrew twierdzeniom skarżącej, że sporna inwestycja należy do katalogu, o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (urządzenia służące do przesyłania energii elektrycznej). Aby inwestycja mogła być zaliczona do inwestycji celu publicznego musi mieć co najmniej znaczenie lokalne lub ponadlokalne, a ma takie, gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa lub jego część. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym. W ocenie Sądu, planowane przedsięwzięcie spełnia powyższe przesłanki, tj. jest przedsięwzięciem, które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości – zapewnienie dostęp do energii elektrycznej na części obszaru gminy) oraz, że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawie o gospodarce nieruchomościami, co Inwestor w swoim wniosku wykazał.
Należy też mieć na uwadze, iż decyzja o lokalizacji celu publicznego jest jednym z rodzajów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która w odróżnieniu od decyzji o warunkach zabudowy ma charakter wyjątkowy i nie podlega tak daleko idącym ustawowym rygorom, jakie przewidziano dla stanowiącej regułę decyzji o warunkach zabudowy. Stosownie do treści art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże się z dokonaniem przez organ analizy dwóch elementów. Organ zobowiązany jest dokonać analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych (art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p.) oraz analizy prawnej i faktycznej dotyczącej terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (art. 53 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p.). Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego w odróżnieniu więc od decyzji o warunkach zabudowy, korzysta z preferencji proceduralnych. Wyznacznikiem rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest tylko zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Ze względu jednak na wyjątkowy charakter decyzji o lokalizacji celu publicznego i określony zakres dokonywanej przez organ analizy, stosownie do treści art. 54 ww ustawy w decyzji tej określa się:
1) rodzaj inwestycji;
2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;
3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma obowiązek dokonania konkretyzacji warunków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego dla danego terenu, na którym ma być realizowana inwestycja. A zatem stwierdza jedynie czy w świetle obowiązujących przepisów prawa dopuszczalna jest realizacja inwestycji na danym terenie i zgodnie z art. 56 cyt. ustawy, nie może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego stanowi etap wstępny w procesie inwestycyjnym i nie przesądza jeszcze o tym, że inwestycja zostanie zrealizowana. Należy także zauważyć, że organ rozstrzygający w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego związany jest zakresem wniosku inwestora i nie może narzucić zmiany wniosku.
Jednakże, pomimo ograniczonego wpływu organu na przebieg planowanej przez inwestora inwestycji i zasad obowiązujących w toku procedowania w przedmiotowym zakresie, organ administracyjny winny jest dołożyć należytej staranności celem ustalenia okoliczności sprawy. NIe wystarcza samo poprzestanie na stwierdzeniu, iż wniosek inwestora spełnia wymagania ustawowe, przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z wymogami wynikającymi z przepisów odrębnych, a przeprowadzona analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych wykazała możliwość realizacji inwestycji. Ta konkluzja organu, wyrażona w zaskarżonej decyzji, nie została poparta postępowaniem wyjaśniającym. W okolicznościach badanej sprawy, brak jest bowiem dowodów na to, co wynika z uzasadnienia decyzji SKO, aby organ w jakikolwiek sposób ustalił czy decyzja ta nie narusza interesów osób trzecich. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy ograniczył się do powielenia argumentacji inwestora oraz stanowiska organu I instancji, bez podjęcia właściwych kroków celem weryfikacji twierdzeń podnoszonych przez skarżącą.
Tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku zapadłego w niniejszej sprawie z dnia 24 stycznia 2017 roku o sygn. akt sąd. IV SA/Wa 2553/16 min. stwierdził, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego powinna określać wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, jednak w zakresie właściwym dla tego postępowania, co powinien uwzględnić organ odwoławczy. Wymagania te muszą zawierać ogólne, podstawowe informacje o działaniach jakie musi przedsięwziąć lub uwzględnić inwestor chcąc realizować planowane przedsięwzięcie, dla ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Takich wymagań SKO w swojej merytorycznej decyzji nie przedstawiło, ograniczając się wyłącznie do powołania zmiany stanu formalno-prawnego sprawy jakie miały miejsce w trakcie toczącego się postępowania w przedmiotowej sprawie oraz wskazania, iż organ administracji publicznej nie jest uprawniony do analizowania zasadności konkretnej lokalizacji inwestycji (jej proponowanego przebiegu). Decyzja w treści pkt 6 odnośnie "Ustaleń wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich" w pkt 6.1. wskazuje jedynie, iż "projektowana inwestycja nie może pozbawiać: a) dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, energii elektrycznej, dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, b) nie może powodować hałasu, wibracji i zakłóceń elektromagnetycznych, c) nie może zanieczyszczać powietrza, wód i gleby".
Oczywiście, zasada ochrony interesu prawnego osób trzecich wyrażona w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajduje konkretyzację w Prawie budowlanym, tak więc stosownie do wymogów tego prawa, obiekt budowlany (planowana linia) należy projektować, budować i utrzymywać zgodnie z przepisami i w sposób zapewniający m.in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Jednakże na etapie postępowania wstępnego, jakim jest ustalenie lokalizacji planowanej inwestycji, organ powinien był dokonać oceny wpływu planowanej inwestycji na ochronę praw skarżącej, czego nie uczynił. To zaś prowadzi zdaniem Sądu do konkluzji, iż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.
W istocie, rację ma skarżąca twierdząc, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło się wyłącznie o stanowisko organu I instancji, uwzględniając jedynie decyzje podziałowe, nie przeprowadzając w sposób należyty żadnego postępowania wyjaśniającego. Organ ani nie przeprowadził wizji lokalnej, ani nie zapoznał się z dokumentacją energetyczną obejmującą tę linię (według skarżącej - nieistniejącą), której korytarzem została zaprojektowana ww lokalizacja sieci energetycznej [...]jak również nie uwzględnił, będącej w toku, prowadzonej przez skarżącą inwestycji budowlanej, jej oddalenia od planowanej inwestycji (czy odległość planowanej linii jest zgodna z obowiązującymi przepisami w tej materii) i tym samym czy przedmiotowa lokalizacja może mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji do powyższego w żaden sposób się nie odniósł.
Sąd zatem stwierdza, iż organ II instancji oparł swoją ocenę co do planowanego przebiegu linii energetycznej, w pierwotnym jej kształcie (decyzja z dnia [...] czerwca 2016r.), nie podejmując koniecznych, własnych ustaleń uzupełniających zgromadzony dotychczas materiał dowodowy.
Inwestor, przy realizacji inwestycji, musi liczyć się z zaleceniami dotyczącymi ochrony praw osób trzecich wynikających zarówno z etapu lokalizacji inwestycji, jak i z późniejszego etapu budowlanego, a skoro tak, to musi uwzględnić takie faktyczne usytuowanie obiektu, które zapewni realizację tych zaleceń, w sytuacji gdy na działkach skarżącej [...]mają być usytuowane budynki mieszkalne. Dlatego też, zdaniem Sądu, wydanie zaskarżonej decyzji, w obliczu przedstawionych okoliczności, było co najmniej przedwczesne.
Zatem, przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowego odwołania SKO w S. weźmie pod uwagę powyższe wywody i po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego we wskazanym zakresie, wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Natomiast Sąd nie podziela stanowiska skarżącej wyrażonego w skardze a dotyczącego żądania stwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonej do Sądu decyzji, z uwagi, zdaniem skarżącej, na istnienie dwóch decyzji wydanych w tożsamej sprawie, tj. będącej przedmiotem aktualnej analizy Sądu oraz będącej przedmiotem rozpoznania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznającym skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 13 kwietnia 2017 roku w sprawie o sygn. IV SA/Wa 3124/17 (decyzja SKO W Siedlcach z dnia 21 września 2017r.).
Trzeba mieć na względzie, iż postępowanie przebiegało dwutorowo. Organ nie miał możliwości zawieszenia postępowania w na nowo prowadzonej sprawie (w której wydana decyzja jest przedmiotem niniejszego postępowania), na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. (zagadnienie wstępne), do czasu prawomocnego rozpoznania przez sąd administracyjny prawidłowości decyzji SKO w Siedlcach z dnia 21 września 2017r. Wskazać bowiem należy, iż pod pojęciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w ww przepisie, rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne dotyczy zatem sytuacji, w której rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego w ogóle nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjnej w postępowaniu głównym. Nie będzie więc zatem zagadnieniem prejudycjalnym samo twierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet – ze względów ekonomicznych, czy celowościowych - będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jeśli możliwe jest jej rozpatrzenie i wydanie decyzji. Przymiot zagadnienia wstępnego mogą mieć tylko rozstrzygnięcia, które warunkują wydanie orzeczenia merytorycznego. Zagadnienie wstępne dotyczy więc sytuacji, w której rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia, bez rozstrzygnięcia którego, w ogóle nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjnej w postępowaniu głównym (min. wyrok NSA z dnia 15 października 2010r. w sprawie o sygn. II OSK 1612/09, z dnia 9 grudnia 2016r. w sprawie o sygn. II OSK 684/15).
Oczekiwanie na rozstrzygnięcie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 2553/16, nie czyni, w realiach kontrolowanej sprawy, niemożliwym wydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej przedmiotowy wniosek. Zatem, w ocenie Sądu, nie było przeszkód do prowadzenia przez organ ponownie postępowania. Okoliczność, iż ostateczna decyzja, będąca istotnym elementem stanu faktycznego i prawnego sprawy, została zaskarżona do sądu administracyjnego nie powoduje, iż stan sprawy nie jest jasny i wymaga uprzedniego orzeczenia przez sąd (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1060/09 Lex 758669). W niniejszej sprawie nie zachodzi wymagana zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem, a wydaniem decyzji w badanym przedmiocie.
Również, także wbrew twierdzeniom skarżącej należy wskazać, iż brak jest tożsamości obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji, tej będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia oraz wyżej powołanej, co do której toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana na podstawie zmodyfikowanego, pismem inwestora z dnia 8 kwietnia 2019 r., wniosku. Treść obu wniosków jest różna, dotyczy zarówno innych (w części) nieruchomości jak i kręgu stron postępowania (ich właścicieli). W powyższym piśmie [...] podtrzymało swój wniosek z dnia 24 sierpnia 2015 r. przedkładając jednocześnie zaktualizowane załączniki graficzne, obrazujące aktualne nieruchomości, na których przedmiotowa inwestycja ma zostać zlokalizowana, wskazując na działki o nr [...]- stanowiące własność W.G.na działkę nr [...]- stanowiącą własność A.i A.Ku.oraz na działkę nr [...]- stanowiącą własność A.Z. Dodatkowo, inwestor wyraźnie wskazał, iż wyrażone przez niego stanowisko z dnia [...] kwietnia 2019 r. stanowi modyfikację wniosku z dnia 24 sierpnia 2015 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego (pismo z dnia 26 kwietnia 2019 r.). Zatem, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia aby w okolicznościach niniejszej sprawy wystąpiła przesłanka nieważnościowa przewidziana art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Natomiast, zgodnie z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]było zobowiązane, z uwagi na rozstrzygnięcie tut. Sądu z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 2553/16, uchylające jego ww decyzję, do podjęcia postępowania zgodnie z wytycznymi tut. Sądu, w zakresie rozpoznania wniesionego odwołania.
Mając zatem powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło