IV SA/Wa 2519/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Szef Urzędu ds. Cudzoziemców na podstawie art.- 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (D.U. z 2000 r. Nr. 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. odmówił A. N., dalej Skarżący, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] stycznia 2012 r. orzekającej o cofnięciu Skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się w Polsce i orzekającej o jego wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na art. 40 § 1, 129 § 2, 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 11a ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr. 234, poz. 1694 ze zm.), że decyzja Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r. została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego N. N. i odebrana 31 stycznia 2012 r. Zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie zaskarżenia. Dopiero 25 kwietnia 2012 r., cudzoziemiec poprzez nowo ustanowionego pełnomocnika wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania który złożył łącznie z tym odwołaniem. Organ uznał, że termin do złożenia odwołania upłynął 14 lutego 2012 r. Zdaniem organu przyczyny wskazane we wniosku o przywróceniu terminu nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu. Decyzja została wysłana na adres pełnomocnika wskazany przez skarżącego wobec czego organ uznał, że została doręczona prawidłowo a przyczyny wskazane przez Skarżącego tj. to że pełnomocnik nie był w stanie podjąć korespondencji nie uzasadniają przekonania, że do uchybienia czynnościom nie doszło z winy skarżącego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Skarżącego wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucił: 1. naruszenie interesu prawnego Skarżącego poprzez błędne ustalenie, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy; 2. naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie przez organ obowiązków spoczywających na nim z mocy art. 7 k.p.a., tj. niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, pozbawiając go możliwości złożenia odwołania; 2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie podstawowej dla przywrócenia okoliczności, że skarżący przebywał w zakładzie karnym i przez nie doręczenie mu decyzji był pozbawiony możliwości dochodzenia swych praw; 3. naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. poprzez zmianę sposobu doręczania korespondencji bez poinformowania go o tym. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że niedochowanie terminu do wniesienia odwołania nie powstało z winy skarżącego. Jego pełnomocnik dopiero 19 kwietnia 2012 r. zawiadomiła skarżącego o treści decyzji Wojewody [...]. Niepodjęcie korespondencji przez matkę skarżącego wynikało z tego, że musiała jechać do konsula w G. w celu uzyskania nowego paszportu a następnie na teren B. aby otoczyć opieką chorą siostrę. Z powodu tych wszystkich obowiązków dopiero 19 kwietnia 2012 r. zawiadomiła swojego syna o treści decyzji Wojewody [...]. Ponadto wcześniej organy doręczały korespondencję także Skarżącemu, w tym również do Zakładu Karnego w G., w którym Skarżący przebywał. Gdyby Skarżący wiedział o tym, że decyzja zapadła złożyłby od niej odwołanie w ustawowym terminie. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego zmiana sposobu doręczania jemu korespondencji i nie poinformowanie go o zmianie stanowi naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej i zasady udzielania uczestnikom postępowania informacji na ten temat, w szczególności wtedy gdy pełnomocnikiem strony nie jest podmiot profesjonalny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Przedmiotem oceny organu a w konsekwencji sądu było przede wszystkim ustalenie, czy przyczyny wskazane przez Skarżącego uzasadniają przekonanie, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy – art. 58 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że bez swej winy nie wniósł odwołania. Decyzja Wojewody [...] została wysłana na adres pełnomocnika wskazanego przez skarżącego N. N. i odebrana 31 stycznia 2012 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął 14 lutego 2012 r. Odwołanie, wniesione przez nowo ustanowionego pełnomocnika, wpłynęło do organu 27 kwietnia 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia a więc znacznie po 14 dniowym terminie do jego wniesienia. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że powody na jakie powołuje się skarżący tj. pozostawanie pełnomocnika poza miejscem zamieszkania nie stanowią podstawy do uznania, że skarżący bez swej winy nie złożył odwołania. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że jeśli osoba do rąk której doręczono zastępczo przesyłkę, nie poinformowała adresata o treści tej przesyłki to zaniechanie to odnosi skutek w stosunku do adresata i nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (wyrok WSA w Opolu z 13 listopada 2912 r. II SA/Op 331/12 – Lex 1235201). Co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy gdy strona wykaże, że dołożyła wszelkiej należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna która była powodem nie zachowania terminu była nie do przezwyciężenia. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Jak to wskazuje sam skarżący, pełnomocnik został ustanowiony właśnie z powodu przebywania skarżącego w zakładzie karnym. Poprzednio, tj. przed ustanowieniem tego pełnomocnika, co nastąpiło 6 lipca 2011 r., istotnie korespondencja dla skarżącego kierowana była na adres zakładu karnego. Po tej dacie – zgodnie z ogólnymi zasadami k.p.a. korespondencja była kierowana na adres tego pełnomocnika – na podstawie art. 40 § 2 k.p.a. To właśnie ustanowienie pełnomocnika zaskutkowało zmianą sposobu doręczania pism. Pełnomocnik odbierał po tej dacie wezwania od organu, złożył także odwołanie, odebrał zawiadomienie dokonane w trybie art. 10 k.p.a. a następnie 31 stycznia 2012 r. decyzję. Odebranie tej decyzji umożliwiało pełnomocnikowi nie tylko poinformowanie skarżącego o jej treści ale przede wszystkim otworzyło termin do sporządzenia w ustawowym terminie odwołania. Nie przebywanie w miejscu zamieszkania przez pełnomocnika pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia dla możliwości jego sporządzenia, skoro wcześniej decyzję odebrał. Przyczyny na jakie powołuje się skarżący leżące po stronie pełnomocnika nie były przyczynami nie do przezwyciężenia gdyż sam fakt opuszczenia przez pełnomocnika miejsca zamieszkania – o ile rzeczywiście tak było – umożliwiał sporządzenia odwołania czy poinformowanie syna o treści decyzji. Poza tym, jak trafnie wywodził organ w odpowiedzi na skargę, powołując przy tym orzecznictwo NSA (postanowienie z 8 lipca 2008 r. II OSK 944/08, Lex 506007), doręczenie decyzji stronie, z pominięciem pełnomocnika, stanowi naruszenie przepisów postępowania i nie wywołuje skutku w postaci skutecznego doręczenie. Zwrócić należy uwagę, że ustanowienie pełnomocnika jest wyłącznie decyzją strony, która "przerzuca" niejako na niego niektóre prawa i obowiązki samego skarżącego. Tym samym strona musi zdawać sobie sprawę z tego, że zaniechania pełnomocnika będą odnosić skutek w stosunku do strony – tak jak to ma miejsce w tym wypadku. W takim aspekcie obecne twierdzenia strony, że to właśnie zaniechania jego pełnomocnika były wynikiem nie złożenia odwołania w terminie – nie mogą być uznane jako dające podstawę do przywrócenia terminu. Poza tym skarżący poza twierdzeniami na temat wyjazdu matki nawet nie próbował tych zdarzeń umiejscowić w czasie, co m.in. uzasadniało twierdzenie o braku uprawdopodobnienia że uchybienie terminu miało miejsce bez winy strony. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 8 i 7 k.p.a. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie obligują organu do doręczania decyzji osobie pozbawionej wolności łącznie z doręczaniem jej pełnomocnikowi. Ustanowienie pełnomocnika czy to profesjonalnego (adwokat, radca prawny), czy nieprofesjonalnego – tak jak w tym wypadku, zwalniają organ z obowiązku doręczania korespondencji bezpośrednio stronie. Nawet gdyby organ wcześniej, mimo ustanowienia pełnomocnika, doręczał korespondencję także stronie – takie doręczenie nie było by skuteczne jako sprzeczne z art. 40 § 1 k.p.a. W tym wypadku organ prawidłowo doręczył decyzję ustanowionemu przez skarżącego pełnomocnikowi. Zarzut pozbawienia strony możliwości dochodzenia swych praw wywodzony z art. 77 § 1 k.p.a. jest przesłanką w postępowaniu o jego wznowienie (art. 145 § 1 pkt.4 k.p.a.), natomiast nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.