IV SA/Wa 2545/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r. o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi A. N. na działania Komendanta Głównego Policji postanawia: odrzucić zażalenie. A. N., w dniu 25 czerwca 2014 r. drogą elektroniczną wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie na postanowienie tegoż Sądu z dnia 17 czerwca 2014 r. Postanowieniem tym odrzucono zażalenie na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2014 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 18 marca 2014 r., którym z kolei odrzucono zażalenie na postanowienie z dnia 12 grudnia 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zażalenie nie zostało podpisane własnoręcznie przez żalącego się, lecz opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r., poz. 262 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o podpisie elektronicznym". A. N. podniósł, że jego pisma spełniają wymogi procesowe zawarte w ustawach dlatego, w jego opinii, zażalenie jest zasadne. Pismem z dnia 1 lipca 2014 r., pod rygorem odrzucenia zażalenia, wezwano żalącego się do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie w budynku Sądu lub nadesłanie podpisanego egzemplarza zażalenia, oraz nadesłanie 1 (jednego) egzemplarza odpisu zażalenia dla strony postępowania. Wezwanie doręczono żalącemu się w dniu 7 lipca 2014 r. (k. 119). Termin do uzupełnienia braków upłynął z dniem 14 lipca 2014 r. A. N. nie wykonał we wskazanym wyżej terminie wezwania tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu, ponieważ nie zostało podpisane własnoręcznie przez żalącego się. Zgodnie z treścią art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Należy do nich – jak stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - podpis strony. Brak podpisu strony jest brakiem formalnym, który uniemożliwia nadanie biegu zażaleniu i powoduje jego odrzucenie (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Niezbędne więc dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy podpis pod zażaleniem powinien być własnoręczny czy może być to podpis elektroniczny w rozumieniu ustawy o podpisie elektronicznym. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o podpisie elektronicznym, bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Powyższy przepis mówi o ustawie, przez co należy rozumieć ustawy szczególne dopuszczające możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, ponieważ w polskim systemie prawa nie ma przepisu generalnie zrównującego skutki prawne podpisu elektronicznego i podpisu własnoręcznego. Takie przepisy szczególne istnieją w niektórych ustawach regulujących różne rodzaje czynności, np. art. 60 i art. 78 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz.121), art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 125 § 21 i art. 126 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że aby można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, musi istnieć stosowny ku temu przepis we wskazanym akcie prawnym. W p.p.s.a. nie ma tego rodzaju normy, natomiast z samego faktu obowiązywania ustawy o podpisie elektronicznym nie można wywodzić, iż sposób podpisywania pism podpisem elektronicznym jest w procedurze sądowoadministracyjnej dopuszczalny. Z tego powodu podpis elektroniczny nie może być w tej procedurze uznany jako zastępujący podpis własnoręczny. Przyjęcie innego stanowiska czyniłoby zbędnym wprowadzenie odpowiednich regulacji w ustawach szczególnych, skoro składanie pism procesowych podpisanych elektronicznie byłoby dopuszczalne już tylko z mocy ustawy o podpisie elektronicznym (por. postanowienia NSA: z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I OPP 25/08; z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 455/10; z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 380/11.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. I OPS 10/13, w której NSA jednoznacznie wskazał, że "w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej". Uchwała ta, jako uchwała abstrakcyjna, ma pośrednią moc wiążącą polegającą na tym, że zajęte w jej treści stanowisko NSA wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych do chwili, w której nastąpi zmiana tego stanowiska. Dla skuteczności zatem pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 969/12). W myśl art. 46 § 4 p.p.s.a. jedynym przypadkiem zwalniającym od obowiązku złożenia własnoręcznego podpisu jest niemożność jego złożenia. Znajdzie on zastosowanie, gdy niemożność ta spowodowana będzie trwałą przyczyną, tj. kalectwem, chorobą, analfabetyzmem. W niniejszej sprawie nie ma on zastosowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 194 § 3 i art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.