IV SA/Wa 2573/20
WyrokWSA w Warszawie2021-07-06
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Piotr Korzeniowski, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie częstotliwości i sposobu pobierania próbek ścieków, nawet bez faktycznego przekroczenia dopuszczalnych norm jakościowych, uzasadnia nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska?Ratio decidendi
Naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie liczby wymaganych pomiarów jakości ścieków lub sposobu ich pobierania (np. próbki jednorazowe zamiast średniodobowych) stanowi samodzielne podstawy do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska. Odpowiedzialność ta ma charakter formalny i nie wymaga udowodnienia faktycznego przekroczenia dopuszczalnych norm jakościowych ścieków.Stan faktyczny
Gmina została ukarana administracyjną karą pieniężną za wprowadzanie w 2014 roku oczyszczonych ścieków bytowych z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności w zakresie częstotliwości i sposobu pobierania próbek ścieków. Organy uznały, że Gmina wykonała tylko dwie jednorazowe próbki zamiast wymaganych czterech średniodobowych w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia. Gmina zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 305a Prawa ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2020r. , nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GIOŚ), po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (dalej: skarżąca, Gmina) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ I instancji, WIOŚ) z [...] listopada 2017r., znak: [...] w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie w 2014r. oczyszczonych ścieków bytowych odprowadzanych z oczyszczalni ścieków w [...] do środowiska z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2017r. (znak wskazany na wstępie) wymierzył Gminie [...] za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 grudnia 2014r. (za rok 2014) administracyjną karę pieniężną w wysokości 39 316,00 zł za wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych odprowadzanych z oczyszczalni ścieków w [...] do środowiska z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (decyzja Starosty [...] z [...] grudnia 2012r., znak: [...]). Decyzja została wydana na podstawie art. 281 ust. 1 i 3, art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2 , art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (jt. z 2017r. poz. 519- dalej: Poś), rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2006r. nr 137, poz. 984 z późn. zm.- dalej rozporządzenie z 2006r.), rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. nr 206, poz. 2177 z późn. zm.-dalej rozporządzenie z 2005r.).
Od decyzji tej odwołacie wniosła Gmina wnosząc o uchylenie orzeczenia organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9, 11, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą (nieistniejącą) podstawę prawną oraz brak wskazania, jakie dokumenty stanowiły podstawę dokonania ustaleń, iż Gmina nie wywiązała się ze spoczywających na niej obowiązków. Nadto w ocenie Gminy decyzja została wydana w oparciu o nieobowiązujący w dacie wydania decyzji akt prawny tj. rozporządzenie z 2006r.. A także pozostaje wewnętrznie sprzeczna, gdyż z jednej strony WIOŚ wskazuje, iż zwrócił się o przesłanie przez skarżąca 2 próbek ścieków a z drugiej, że zobowiązana ona byłą do pobrania i zabezpieczenia 4 próbek w skali roku.
GIOŚ po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] września 2020r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji uznając, iż jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu organ wskazał, na obowiązujące w sprawie przepisy oraz podniósł, że WIOŚ w niniejszej sprawie wyznaczył okresy oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego datą wydania tego pozwolenia. Dlatego pierwszy okres oceny spełnienia warunków w roku 2014 obowiązywał od 31 grudnia 2013r. do 30 grudnia 2014r. a drugi od 31 grudnia 2015 do 30 grudnia 2015r. W I okresie Gmina wykonała 2 z 4 wymaganych przepisami pomiarów a w II okresie oceny nie wykonała żadnego z 4 wymaganych pomiarów. Organ odwołując się do § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2006r. stwierdził, że w obu ocenianych w tej sprawie okresach ścieki nie spełniały wymagań określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, gdyż Gmina od początku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego tj. od 31 grudnia 2012r. nie wykonała 4 wymaganych przepisami pomiarów, przez co nie wykazała, że ścieki spełniały wymagania, a w konsekwencji nie nabyła prawa do zmniejszenia liczby pomiarów do 2.
Dalej organ zauważył, że zgodnie z pkt III 1 i 5 posiadanego przez Gminę pozwolenia wodnoprawnego została ona zobowiązana do prowadzenia pomiarów zgodnie z rozporządzeniem z 2006r. oraz przekazywania wyników pomiarów ilości i jakości ścieków zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. Podniesiono przy tym, że w przepisach ww. rozporządzenia z 2006r. jasno został wskazany sposób poboru próbek do badań, który dla oczyszczalni o RLM poniżej 2000 (do których zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym zaliczono przedmiotową oczyszczalnię) oznacza pobór 4 średniodobowych próbek w pierwszym roku oraz warunkowo po 2 w kolejnych latach, w regularnych odstępach czasu w ciągu roku i stale w tym samym miejscu.
Tymczasem jak wynika z przedstawionych podczas kontroli WIOŚ przez Gminę wyników pomiarów, pobór próbek w ocenianym w tej sprawie okresie wykonany był z naruszeniem częstotliwości oraz w sposób jednorazowy, a nie średniodobowy. Organ odwołując się do zapisu art. 305 ust. 2 i 3 pkt 3 Poś wskazał, że w jego ocenie w niniejszym przypadku nie można stwierdzić, że w zbadanych próbkach nie wystąpiły przekroczenia dopuszczalnych stężeń, a co za tym idzie, iż ścieki odprowadzone do rowu R-A1 spełniały wymagane warunki, gdyż sposób poboru próbek do badań (próbki jednorazowe) nie pozwolił na miarodajną ocenę ich wyników. Z tego też względu w ocenie organu odwoławczego zasadnie organ I instancji nie uznał otrzymanych wyników i zastosował do nich przepis art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a) Poś, który określa, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust.1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone w przypadku składu ścieków o 80%.
Organ dokonał również analizy pod kontem zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek z art. 189f k.p.a. do odstąpienia od nałożenia na podmiot kary i uznał, że brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy szczegółowo się do nich ustosunkował w uzasadnieniu uznając je za niezasadne.
Nie zgadzając się z decyzją GIOŚ Gmina [...] pismem datowanym na dzień [...] października 2020r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ww. decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
- art. 305a Poś przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż zaniechanie przez podmiot przeprowadzenia tylko niektórych pomiarów w określonym okresie winno skutkować ustaleniem wysokości kary w sposób mieszany – za te okresy, gdy badań nie przeprowadzono, na zasadach wynikających z art. 305a Poś, a za pozostałe z wykorzystaniem ogólnych reguł;
- 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało skutek w drodze zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu społecznego;
- art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozostającej w sprzeczności z zasadą nakazującą organowi uwzględnić interes społeczny oraz słuszny interes strony i obywateli, w której reguły wynikając z komentowanego przepisu art. 305a Poś będą znajdowały zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy pomiary nie były przeprowadzana w ogóle;
- 8 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasad pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz szybkości postępowania;
- art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną oraz braku wskazania jakie dokumenty stanowiły podstawę dokonania ustaleń, że Gmina nie wywiązała się z warunków pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji gdy nie przekroczyła dopuszczalnego limitu przekroczeń.
Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji oraz rozstrzygnięcie przez Sąd o kosztach postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo umotywowano zarzuty podniesione w skardze.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega decyzja GIOŚ z [...] września 2020r. (nr wskazany na wstępie), którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z [...] listopada 2017r. (nr wskazany na wstępie) wymierzające karę pieniężną za wprowadzanie w 2014r. ścieków bytowych z oczyszczalni w [...] do rowu melioracyjnego R-A1 z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2020r., znak: [...] (dalej: pozwolenie wodnoprawne).
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska w związku z regulacją art. 545 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020r., poz. 310 z późn. zm.), stanowiącej, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, dotyczących: administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 493, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, (...) – stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przechodząc do analizy prawidłowości zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że w okresie od 1 stycznia 2014 roku do 31 grudnia 2014 roku, za który została wymierzona kara, Gminę obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2012r. (znak: [...]). W pozwoleniu tym nałożono na Gminę obowiązek m. in. wykonywania pomiarów jakości odprowadzanych ścieków z częstotliwością zgodną z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 24 lipca 2006r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U nr 137, poz. 984 z późn. zm – dalej rozporządzenie z 2006r.) oraz przekazywania wyników pomiarów ilości i jakości ścieków zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie (pkt III.1 i 5 pozwolenia wodnoprawnego).
W myśl wskazanych przepisów rozporządzenia z 2006r. w szczególności § 5 ust. 1 i 2 pkt 1 próbki ścieków odpływających z oczyszczalni ścieków komunalnych, a także próbki ścieków dopływających do oczyszczalni należy pobierać w regularnych odstępach czasu w ciągu roku, stale w tym samym miejscu. Liczba pobieranych średnich dobowych próbek ścieków dopływających i odpływających z oczyszczalni ścieków komunalnych nie może być mniejsza niż: w przypadku ścieków z oczyszczalni o RLM poniżej 2.000 (z taką oczyszczalnią zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym mamy do czynienia) - 4 próbki w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego i po 2 próbki w następnych latach, jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki; jeżeli jedna próbka z dwóch nie spełni tego warunku, w następnym roku pobiera się ponownie 4 próbki;
Organy w przedmiotowej sprawie ustaliły, że w trakcie kontroli planowej przeprowadzonej w Gminie [...] w dniach 18 luty 2015r. – 16 kwietnia 2015r. w zakresie kontroli podmiotów wprowadzających ścieki do wód lub do ziemi pod kątem sprawdzenia przestrzegania prawa i decyzji administracyjnych Gmina przedłożyła m. in. wykonane w ramach automonitoringu, jednak nie przedłożone WIOŚ, badania ścieków oczyszczonych wprowadzonych do rowu melioracyjnego R-A1 z oczyszczalni ścieków w [...] wykonane w dniach 26 marca 2013r., oraz 3 marca 2014r. i 3 listopada 2014r. Przy czym jak wynika z treści przeprowadzonych badań oraz protokołu z kontroli nr [...] z 16 kwietnia 2015r. (str. 9 protokołu), były to jednorazowe próbki ścieków oczyszczonych mimo, że zgodnie z wyżej cyt. § 5 ust. 2 pkt 1 winny to być średnio dobowe próbki ścieków. A zatem w roku 2014 jak słusznie ustaliły organy wykonano pobranie i analizę tylko 2 jednorazowych próbek ścieków mimo, że podmiot był zobligowany do pobrania i wykonania analizy 4 próbek średnio dobowych.
Sąd zauważył również, że organy prawidłowo ustaliły i przyjęły, iż w przypadku omawianego pozwolenia wodnoprawnego z 31 grudnia 2012r. na wprowadzenie ścieków rok obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, przyjmując słusznie, że winien dokonać zatem oceny dwóch okresów rozliczeniowych wchodzących w rok 2014. Pierwszy okres od 31 grudnia 2013r. do 30 grudnia 2014r. (wykonano 2 jednorazowe pobory próbek i ich analizę) a drugi od 31 grudnia 2014r. do 30 grudnia 2015r.(nie wykonano żadnej analizy i poboru próbek).
W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie częstotliwości oraz sposobu pobrania próbek (jednorazowy a nie średnio dobowy) ścieków oczyszczonych odprowadzanych z oczyszczalni, co stanowiło przesłankę do zastosowania art. 305 i 305a ustawy Prawo ochrony środowiska. Dodać w tym miejscu wypada, a co nie jest negowane przez stronę skarżącą, że Gmina od początku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie wykonała 4 wymaganych przepisami pomiarów, tym samym nie wykazała, że ścieki spełniały wymagania, i tym samym nie nabyła prawa do zmniejszenia liczby pomiarów do 2.
Stosownie do treści art. 305 Poś wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2 jeżeli (...) wyniki pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska nasuwają zastrzeżenia, tj. w szczególności (...) nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji.
Zgodnie z art. 305a powyższej ustawy jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia:
1/ przekroczenie warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust.1 pkt 1 i 2 lub decyzjach, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 4 lub decyzjach o dopuszczalnym poziomie hałasu stwierdza się, stosując odpowiednio art. 299 - 304;
2/ przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone o 80% - w przypadku składu ścieków (lit. a).
Wojewódzki inspektor ochrony środowiska w oparciu o art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś uprawniony jest do wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu.
W niniejszej sprawie kara pieniężna została ustalona zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260, poz. 2177 z późn. zm.-dalej: rozporządzenie z 2005r.). Wyliczenia wysokości kary pieniężnej organy dokonały według stawek kar określonych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 8 października 2013r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2014 (M.P. poz. 821).
W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz obowiązujące przepisy i dokonały prawidłowego wymiaru kary pieniężnej. Podnieść należy, że art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś, jak wskazano powyżej, wprowadza zasadę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w następujących przypadkach – nieprowadzenia wymaganych pomiarów, nieprowadzenia pomiarów ciągłych przez cały rok oraz w sytuacji, gdy pomiary wprawdzie są prowadzone, lecz nasuwają zastrzeżenia, w myśl art. 305 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Reguły wymierzania kar, w przypadku wymogu prowadzenia pomiarów przy odprowadzaniu ścieków (przypadek art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś) są określone w sposób zupełny. Z jednej strony wyznacza je treść art. 305, (gdy pomiary spełniające wymagane warunki w koniecznym zakresie są prowadzone) z drugiej zaś art. 305a, który stanowi dopełnienie tych reguł. Określa on zasady wymierzania kar, gdy wymagane pomiary nie są prowadzone lub gdy budzą one zastrzeżenia – tak jak w niniejszej sprawie. Nie przeprowadzono bowiem wymaganej ilości pomiarów a nadto w wykonanych pomiarach pobór próbek nastąpił niezgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2006r.
Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów Sąd uznał je za bezzasadne. Podnieść bowiem należy, że w ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy prawidłowo dokonały wykładni oraz zastosowania art.305a ust. 1 pkt 2 Poś. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie wykonał wymaganej pozwoleniem wodnoprawnym liczby pomiarów jakości ścieków (tj. zamiast 4 skarżąca wykonała tylko 2 pomiary i to z naruszeniem zasady pobierania próbek – próbki jednorazowe zamiast średnio dobowe). W świetle art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś nieprowadzenie wymaganych pomiarów lub nasuwanie zastrzeżeń przez te pomiary uzasadnia przyjęcie, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone o 80% - w przypadku składu ścieków. Ustawodawca nie uzależnia zastosowania tej sankcyjnej normy od winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Dla zastosowania art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś nie ma również znaczenia, czy skład ścieków faktycznie przekraczał określone w pozwoleniu wodnoprawnym normy jakościowe. Odpowiedzialność na podstawie tego przepisu ma charakter formalny, związany z naruszeniem warunków pozwolenia w odniesieniu do liczby wymaganych pomiarów. Taki charakter odpowiedzialności na gruncie art. 305a Poś., tj. niezależny od faktycznego przekroczenia dopuszczalnych norm jakości ścieków, został przyjęty m. in. w uchwale składu 7 sędziów NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 1/14 (ONSAiWSA 2015/2/18). Uchwała ta dotyczyła wprost naruszenia wymogu przeprowadzania badań przez uprawnione podmioty wymienione w art. 147a Poś, ale istota argumentacji przedstawionej przez skład powiększony NSA zachowuje aktualność również w ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy. Reasumując, nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie powinno być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm i uzasadniać wymierzenie kary. Związana z brakiem pomiarów kara ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska naturalnego. Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie NSA (por. np. wyroki NSA z: 28 czerwca 2011 r., II OSK 1126/10; 17 listopada 2011 r., II OSK 1628/10; 6 marca 2013 r., II OSK 2319/11; 27 stycznia 2015 r. II OSK 1530/13; 13 marca 2014 r., II OSK 2512/12; 2 grudnia 2016 r., II OSK 579/15 - CBOSA). Uzupełniająco należy dodać, że każda z form zachowania wymienionych w art. 305a ust. 1 in principio Poś stanowi samodzielny delikt administracyjny (tj. nieprowadzenie wymaganych pomiarów wielkości emisji, nieprowadzenie pomiarów ciągłych przez rok kalendarzowy, prowadzenie pomiarów nasuwających zastrzeżenia). Stwierdzenie któregokolwiek z wymienionych uchybień jest zatem wystarczające do nałożenia kary.
Niezasadne również okazały się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, 8, 12, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organy, bowiem nie uchybiły tym przepisom. Zebrały w sprawie niezbędny do rozpoznania sprawy materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły ten materiał czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, gdzie m. in. choć nie wprost wskazano jakie dokumenty stanowiły podstawę wydanego rozstrzygnięcia a były to jak wynika z uzasadnienia decyzji protokół z kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ, pozwolenie wodnoprawne oraz przedłożone przez skarżącą podczas kontroli 2 sprawozdania z badań.
Na zakończenie Sąd wskazuje mając na względzie, zawarte w uzasadnieniu stanowisko skarżącej - iż nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że zmiana prawa, a w szczególności rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, nie ma żadnego wpływu na ocenę warunków obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego – że obowiązywanie generalnej zasady niedziałania prawa wstecz oznacza, że skutki zdarzeń prawnych należy oceniać na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie, gdy zdarzenie już zaszło. Nowa ustawa nie powinna zmieniać ocen skutków prawnych zdarzeń, które powstały pod rządami dawnego prawa (zasada tempus regit actum). Respektując zakaz retroakcji, zdarzenia prawne i stosunki prawne powstałe pod rządem dawnego prawa należy oceniać według tego prawa, a nie prawa nowego, które będzie miało zastosowanie do zdarzeń prawnych i ich skutków powstałych po dacie jego wejścia w życie. Uchylenie z dniem 30 grudnia 2014 r. rozporządzenia z 2006r. i wejście w życie zastępującego go rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800), nie spowodowało jednak automatycznego uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] - pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2012r., wydanej w oparciu o stan prawny określony w rozporządzeniu z 2006r., gdyż godziłoby to w zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a.
Należało zatem uznać za trafny pogląd organu, że skoro w dacie postępowania prowadzonego przez Starostę [...] w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego obowiązywało rozporządzenie z 2006 r., którego przepisy uwzględniono w pozwoleniu i na których się opierano, to organy Inspekcji Ochrony Środowiska są obowiązane dokonywać oceny spełniania warunków pozwolenia w czasie jego obowiązywania, w odniesieniu do stanu prawnego uregulowanego właśnie w przepisach rozporządzenia z 2006 r. skoro pozwolenie wodnoprawne wprost do nich odsyła.
Reasumując, analiza akt postępowania administracyjnego i wydanej w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania są więc niezasadne.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło