II OSK 2319/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-06

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie warunków odprowadzania ścieków jest uzasadnione w sytuacji, gdy część analiz jakości ścieków została wykonana przez laboratorium niespełniające wymogów akredytacji, mimo że inne analizy nie wykazały przekroczeń?
Ratio decidendi
Naruszenie warunków prowadzenia pomiarów jakości ścieków, polegające na zleceniu badań laboratorium niespełniającemu wymogów akredytacji, jest traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm i stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. Nie jest przy tym istotne, czy faktycznie doszło do zanieczyszczenia środowiska, ani czy inne przeprowadzone analizy nie wykazały przekroczeń.
Stan faktyczny
Zakład Wodociągów i Kanalizacji w W. został ukarany karą pieniężną za naruszenie warunków odprowadzania ścieków w 2008 r. Organ I instancji ustalił, że 4 z 12 wymaganych analiz jakości ścieków zostało wykonanych przez laboratorium niespełniające wymogów art. 147a Prawa ochrony środowiska. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 604/11 w sprawie ze skargi Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 604/11, oddalił skargę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. wymierzył Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 13.164 zł, za naruszenie w 2008 r. warunków odprowadzania ścieków z oczyszczalni w D., określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty B. z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...]. Od powyższej decyzji odwołał się Zakład Wodociągów i Kanalizacji w W., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu wojewódzkiego i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Wskazano, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszył przepisy prawa materialnego. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ centralny wskazał, że w rozpatrywanej sprawie warunki odprowadzania ścieków zostały uregulowane w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty B. z dnia [...] lutego 2008 r. Od tej decyzji przysługiwało odwołanie do Wojewody Ś. Zakład Wodociągów i Kanalizacji w W. nie odwołał się, jak również nie wystąpił do organu o wyjaśnienie ewentualnych niejasności w decyzji w trybie art. 113 § 2 k.p.a. W obowiązującym w sprawie pozwoleniu w pkt II. 6 znajduje się zapis, iż oceny spełniania przez ścieki wymagań jakościowych dokonywać należy zgodnie z § 3-5 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. Nr 137), którego pełny tytuł przywołany jest w podstawie prawnej decyzji Starosty B. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 powołanego w w/w pozwoleniu wodnoprawnym rozporządzenia w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dla wymienionej w pkt. B.l pozwolenia wodnoprawnego wielkości RLM - 2350 - Strona była zobowiązana do wykonania w ciągu pierwszego roku obowiązywania pozwolenia 12 analiz jakości ścieków, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 analizy w latach kolejnych. Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K., Delegatura w B. w dniach 19 i 22 stycznia 2010 r., wykazały, że w okresie za który została wymierzona kara, 8 analiz jakości ścieków nie wykazało przekroczeń i spełniało wymogi prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm. - dalej p.o.ś.), natomiast pozostałe 4 analizy były wykonane przez stronę niezgodnie z wymogami art. 147a p.o.ś., bowiem zostały wykonane w laboratorium niespełniającym wymagań określonych w tym przepisie. Art. 147a p.o.ś. nakłada od dnia 1 stycznia 2008 r. na prowadzącego instalację oraz użytkownika urządzenia obowiązek zapewnienia pomiarów przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, lub laboratorium posiadające uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane w trybie ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych - w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonywania są obowiązani, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością. W związku z tym organ I instancji przyjął, że nie może uznać 4 z przedkładanych mu wyników badań i zachodzi przesłanka art. 305a ust. 2 p.o.ś. nakładająca obowiązek wymierzenia kary. Zgodnie z art. 299 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 p.o.ś., jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Ustawodawca przyjął, że nie wykonanie wymaganej ilości pomiarów jest jednoznaczne z naruszeniem warunków odprowadzania ścieków w zakresie ich jakości i ilości. Zgodnie z art. 305 ust. 4 p.o.ś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym. Jeśli rok obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, to dokonuje się oceny spełniania warunków pozwolenia w roku jego obowiązywania. W przypadku naruszenia warunków pozwolenia w określonym roku jego obowiązywania ustala się wielkość naruszenia dla tego roku. Karę pieniężną dla roku kalendarzowego wymierza się przyjmując tylko tę część wielkości naruszenia warunków pozwolenia, które miały miejsce w danym roku kalendarzowym. Organ I instancji dokonał analizy przekroczeń poszczególnych wskaźników za pierwszy rok obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (29.02.2008 r.- 28.02.2009 r.), a wyliczenia kary dokonano za rok kalendarzowy 2008, przyjmując wielkość naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego za 307 dni tego roku. Kara pieniężna została ustalona zgodnie z § 9 ust 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. nr 260 poz. 2177). Zgodnie z zapisami ww. rozporządzenia, jeżeli przekroczenie dopuszczalnej ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, za wyjątkiem substancji umieszczonych w załączniku do rozporządzenia pod poz. 60-76, dla których do obliczenia kary przyjmuje się ilość tej substancji, której przekroczenie pociąga za sobą najwyższy wymiar kary. W rozpatrywanej sprawie w ocenie organu II instancji sankcja w postaci kary pieniężnej została zastosowana prawidłowo. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w W. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że wydana została z naruszeniem prawa polegającym na nieprzeprowadzeniu w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie art. 299, 305 i 305a p.o.ś. Podniesiono, że organ nie wykazał, iż doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, ponieważ w pozwoleniu nie określono wymaganej liczby próbek ścieków, które winien był pobierać do badania użytkownik. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie Sąd podkreślił, że orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r., w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. W okresie, za który została wymierzona kara, stronę skarżącą obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty B. z dnia [...] lutego 2008 r. W pozwoleniu tym w pkt II. 6 znajduje się zapis, iż oceny spełniania przez ścieki wymagań jakościowych dokonywać należy zgodnie z § 3-5 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. Nr 137), którego pełny tytuł przywołany jest w podstawie prawnej decyzji Starosty B. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 powołanego w ww. pozwoleniu wodnoprawnym rozporządzenia w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dla wymienionej w pkt. B.l pozwolenia wodnoprawnego wielkości RLM - 2350 - Strona była zobowiązana do wykonania w ciągu pierwszego roku obowiązywania pozwolenia 12 analiz jakości ścieków, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 analizy w latach kolejnych. Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K., Delegatura w B. w dniach 19 i 22 stycznia 2010 r., wykazały, że w okresie za który została wymierzona kara, 8 analiz jakości ścieków nie wykazało przekroczeń i spełniało wymogi prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a p.o.ś., natomiast pozostałe 4 analizy były wykonane przez stronę niezgodnie z wymogami art. 147a p.o.ś., bowiem zostały wykonane w laboratorium niespełniającym wymagań określonych w tym przepisie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 299 ust.1 pkt 2 p.o.ś., wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Stosownie do art. 305 ust. 1 pkt 1 i 2 p.o.ś., wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a. Zgodnie natomiast z art. 305a ust. 1 pkt 2 p.o.ś., jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Zgodnie z art. 305a ust 2 p.o.ś. w przypadku nie spełnienia warunków prowadzenia pomiarów o których mowa w art. 147 a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie prowadzący instalację nie spełnił warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a p.o.ś. Stąd zasadne było wymierzenie stosownej kary pieniężnej. W realiach niniejszej sprawy w ocenie Sądu nie ma przy tym znaczenia, że ukarany podmiot nie zanieczyścił środowiska naturalnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że nie dołożył należytych starań w celu zapewnienia wykonywania badań jakości ścieków przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty i akredytacje. Za tego typu zaniedbania prawodawca europejski jak też krajowy przewidział stosowne sankcje. Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące prawo. Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Zakład Wodociągów i Kanalizacji w W., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 133, poz. 1269 z późn. zm.), dalej p.u.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a wskutek błędnego przyjęcia, że skarżący - Zakład Wodociągów i Kanalizacji w W. zobowiązany był do wykonania w 2008 roku 12 analiz fizyko - chemicznych jakości ścieków odpływających z oczyszczalni ścieków w D. do potoku D., 2) naruszenie prawa materialnego, tj. : - art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a) p.o.ś. poprzez błędne zastosowanie, - art. 305a ust. 2 w zw. z art. 147a oraz art. 273 p.o.ś. przez błędną wykładnię, opartą na założeniu, iż nakazane tym przepisem odpowiednie zastosowanie art. 305a ust. 1 stanowi podstawę do stosowania tego przepisu wprost bez względu na wiarygodność wyników pomiaru, bez ustalenia, czy faktycznie doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska (czy wyniki przyjęte jako podstawa kary są możliwe technologicznie w warunkach pracy oczyszczalni ścieków w D.). Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a wskutek błędnego przyjęcia, że skarżący zobowiązany był do wykonania w 2008 roku 12 analiz jakości ścieków odpływających z oczyszczalni ścieków w D. do potoku D. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Omawiany przepis jest przepisem prawa ustrojowego, jego treść wyjaśnia funkcje pełnione przez sądy administracyjne. Przepis ten mógłby być naruszony przez Sąd I instancji wtedy, gdyby pomimo swojej właściwości i spełnienia wszystkich wymogów formalnych nie rozpoznał skargi w ogóle, bądź rozpoznał ją z uwzględnieniem innych kryteriów niż kryterium legalności. Sąd I instancji nie naruszył art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i rozstrzygnął sprawę w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym omawianym przepisem ustrojowym. Dlatego zarzut naruszenia wskazanego przepisu ustrojowego nie może być uznany za uzasadniony. Za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć trzeba, że przepis ten odnosi się jedynie do elementów formalnych, jakie winno zawierać uzasadnienie wyroku Sądu. Stwierdzić trzeba, iż kontrolowany w niniejszej sprawie wyrok zawiera wszystkie wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Przepis ten nie może natomiast stanowić samodzielnej podstawy do podważenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Przepis art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne. W konsekwencji, nie można uznać, aby skarga kasacyjna w sposób skuteczny podważyła ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. W związku z tym niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a p.o.ś. poprzez błędne zastosowanie. Niewłaściwe zastosowanie przepisu polega bowiem na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Dlatego, aby zarzuty kwestionujące zastosowanie przepisów prawa materialnego mogły zostać uznane za usprawiedliwione, konieczne jest podważenie w sposób skuteczny ustaleń dotyczących stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku. Odnosząc się zaś do naruszenia art. 305a ust. 2 w zw. z art. 147a oraz art. 273 p.o.ś. przez błędną wykładnię, wskazać należy, że zarzut ten również nie mógł być uznany za usprawiedliwiony. W udzielonym Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w W. pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] lutego 2008 r. w pkt II. 6 wskazano, że oceny spełniania przez ścieki wymagań jakościowych dokonywać należy zgodnie z § 3-5 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137 poz. 984). Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia dla wymienionej w pkt. B.l pozwolenia wodnoprawnego wielkości RLM - 2350 - skarżący był zobowiązany do wykonania w ciągu pierwszego roku obowiązywania pozwolenia 12 analiz jakości ścieków, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 analizy w latach kolejnych. Z powyższej regulacji wyraźnie wynika, jaką liczbę pomiarów skarżący był obowiązany wykonać w ciągu pierwszego roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Należy ponadto zwrócić uwagę, że skarżący nie kwestionował w/w decyzji Starosty B. w drodze odwołania, nie wystąpił także do organu o wyjaśnienie ewentualnych niejasności decyzji w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Za niezasadne należało uznać także stanowisko skarżącego kasacyjnie, że ze względu na funkcjonowanie oczyszczalni ścieków od około 9 lat i przeprowadzania wielokrotnych badań odprowadzanych ścieków (w tym również 12 razy w ciągu roku), spełniających wymagane warunki, należało przyjąć, iż w 2008 r. skarżący zobowiązany był wykonać jedynie 4 analizy jakości odprowadzanych ścieków. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne wygasiło poprzednie pozwolenia udzielone skarżącemu, co oznacza, że skarżący zobowiązany był stosować się do nowego pozwolenia wodnoprawnego w pełnym zakresie, wykonując 12 analiz jakości ścieków w ciągu pierwszego roku jego obowiązywania. Jak wynika z ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K., Delegatura w B. w dniach 19 i 22 stycznia 2010 r., w okresie za który została wymierzona kara, 8 analiz jakości ścieków nie wykazało przekroczeń i spełniało wymogi prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a p.o.ś., natomiast pozostałe 4 analizy były wykonane przez stronę niezgodnie z wymogami art. 147a p.o.ś., bowiem zostały wykonane w laboratorium niespełniającym wymagań określonych w tym przepisie. Stosownie do art. 147a p.o.ś. prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia obowiązek są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, lub laboratorium posiadające uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane w trybie ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonywania są obowiązani, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością. Podkreślenia wymaga, że organy – wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie – nie były obowiązane wykazywać, że faktycznie doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, ani też czy wyniki przyjęte jako podstawa wymierzonej kary są możliwe technologicznie w warunkach pracy oczyszczalni ścieków. Stosownie bowiem do art. 305a ust. 1 p.o.ś., jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach zostały przekroczone o 80 % - w przypadku składu ścieków, co z kolei staje się podstawą do wymierzenia kary za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kary za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi. Nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie musi być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm, aby nie doprowadzić do sytuacji w której podmioty korzystające ze środowiska podejmowałyby się kalkulacji, czy dotrzymywać wymaganych przepisami oraz treścią zezwolenia wodnoprawnego standardów w zakresie monitoringu składu ścieków, czy świadomie odstąpić od tych wymogów (zob. wyroki NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 156/11; z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1126/10). Ponadto wskazać należy, że ustawodawca jednoznacznie stanowi w art. 305a ust. 2 ustawy p.o.ś., że przepis art. 305a ust. 1 stosuje się odpowiednio jeśli tylko nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów o których mowa w art. 147a p.o.ś. Należy zatem przyjąć, że niespełnienie wymogów prowadzenia pomiarów z art. 147a p.o.ś. jest jednoznaczne z przekroczeniem norm. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie zapewnił wykonywania badań jakości ścieków przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty i akredytacje. Wobec prawidłowego ustalenia braku spełnienia wymogów prowadzenia pomiarów określonych w art. 147a p.o.ś. organ zobligowany był do wymierzenia skarżącemu kary administracyjnej. W sytuacji określonej w art. 305a ust. 1 pkt 2 p.o.ś. nałożenie kary nie zależy bowiem od uznania organu administracji, lecz stanowi jego obowiązek. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, bez znaczenia pozostaje, że ukarany podmiot nie zanieczyścił środowiska naturalnego. Obowiązek przeprowadzania pomiarów w określonych przepisami warunkach ma bowiem za zadanie zapewnić należytą ochronę środowisku naturalnemu. Za naruszenie tych warunków prawodawca przewidział stosowne sankcje. Wobec powyższego uznać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 305a ust. 2 w zw. z art. 147a oraz art. 273 p.o.ś. uznając, że skoro prowadzący instalację nie spełnił warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a p.o.ś., zasadne było wymierzenie stosownej kary pieniężnej. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło