IV SA/Wa 259/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-26

Skład orzekający: Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie wykazało, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani nie wykazało, że nie ma środków dostatecznych na poniesienie pełnych kosztów, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie wykazało, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani nie wykazało, że nie ma środków dostatecznych na poniesienie pełnych kosztów. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, mającą służyć osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do sądu. Sytuacja materialna Stowarzyszenia pozwala na poniesienie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "S." w W. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą z niewielkich składek członkowskich i ograniczonych środków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a Stowarzyszenie wniosło sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "S." w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "S." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) listopada 2007 r., nr (...) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skargą z dnia 4 stycznia 2008 r. (data nadania : 7 stycznia 2008 r.) Stowarzyszenie "S." w W. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu 4 marca 2008 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, iż jedynym źródłem finansowania działalności Stowarzyszenia są środki własne jego członków. Podano również, że członkowie Stowarzyszenia, tj. 4 osoby oraz osoba wspomagająca – nie są osobami majętnymi. W 2007 r. w 18 sprawach, w których występowało Stowarzyszenie, Sąd zażądał opłat w wysokości 4300 zł , natomiast Stowarzyszenie uiściło opłaty w wysokości 1400 zł. Skarżący podniósł także, iż składki w wysokości 10 zł wystarczają jedynie na bieżące sprawy, np. pocztę, komunikację, odpisy dokumentów. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił Stowarzyszeniu "S." w W. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od powyższego orzeczenia. W uzasadnieniu wskazał, iż powodem odmowy przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy nie może być oparcie na poglądzie wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1433/06, bowiem w tym zakresie istnieją również inne poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. wyrażony w postanowieniu z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 247/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest zasadny. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej : P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy osoba (jednostka) ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, że nie jest w stanie ponieść żadnych koszów postępowania, ani nie wykazało, że nie ma środków dostatecznych na poniesienie pełnych kosztów. Należy zauważyć, iż prawo pomocy jest instytucja wyjątkową, mającą służyć osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do sądu. W niniejszej sprawie – na obecnym etapie postępowania – skarżący obowiązani są do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wysokość wpisu określa przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), który wskazuje, iż wpis stały w sprawach dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Każda osoba wnosząc skargę do Sądu musi liczyć się z poniesieniem określonych wydatków. Skarżące Stowarzyszenie – zrzeszając niewielką liczbę członków – musi uwzględnić konieczność ponoszenia określonych wydatków w prowadzonej działalności i uwzględniać również potrzebę ponoszenia opłat, związanych z występowaniem jako strona w sprawach sądowych. Stowarzyszenie zwykłe prowadzi działalność ze środków uzyskanych ze składek członkowskich. Obowiązek finansowania działalności Stowarzyszenia nie może zatem zostać w całości przerzucony na Państwo. Ustawodawca przewidział instytucję przyznania prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych jedynie w przypadkach wyjątkowych, dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Tego rodzaju okoliczność w niniejszej sprawie nie zachodzi. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę należało przyjąć, iż sytuacja materialna skarżącego Stowarzyszenia pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 2 w zw. z art. 260 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło