IV SA/Wa 2611/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.E. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odrzucić wniosek. Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2611/15, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy M.E. (dalej zwana "skarżącą") z uwagi na nienadesłanie w zakreślonym terminie wypełnionego formularza wniosku o przyznania prawa pomocy (PPF). Skarżąca pismem z dnia 23 grudnia 2015 r. wniosła sprzeciw na zarządzenie z dnia 8 grudnia 2015 r. pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. podtrzymała wniesiony sprzeciw oraz wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła dwa środki prawne w postaci sprzeciwu i wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast w orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że czynności procesowe polegające na złożeniu środka zaskarżenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 61/04 (niepubl.) oraz Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt II CZ 120/02, LEX 110559). Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas bowiem czynność taka staje się bezskuteczna w świetle art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", zaś zgodnie z art. 86 § 2 tej ustawy przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W sytuacji, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I GZ 120/09, LEX 582456). Zatem taki wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy samej ustawy, w trybie art. 88 powołanej ustawy i z tej przyczyny za podlegający odrzuceniu. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W terminie otwartym do zaskarżenia zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, u podstaw którego legło ustalenie o nieprawidłowym uzupełnieniu braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w wyznaczonym terminie, skarżąca wystąpiła zarówno ze sprzeciwem przeciwko zarządzeniu pozostawiającemu wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jak i z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, opierając jego żądanie o tezę, że naruszenie terminu nie było przez stronę zawinione. Konkurencyjność i sprzeczność podstaw obydwu tych środków prawnych jest oczywista. Z tej przyczyny wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1347/10, LEX 743823 i z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1347/10 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/13). Wniesienie sprzeciwu stworzyło procesową przeszkodę dla merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odrzucenie wniosku nie wyklucza jednak przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowienie o odrzuceniu wniosku dotyka bowiem jedynie prawomocność formalna i nie zamyka ono drogi do ponownego wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Termin do jego złożenia otworzy moment doręczenia skarżącej odpisu postanowienia rozstrzygającego środek zaskarżenia w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 88 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.