IV SA/Wa 266/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi postanawia: odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/13 odrzucił skargę W. K. wniesioną na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2013 r. przyznane zostało skarżącemu – na skutek złożonego przez niego w dniu 3 kwietnia 2013 r. wniosku – prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 21 maja 2013 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla skarżącego W. K. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 10 czerwca 2013 r. skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 28 lutego 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W rozpoznawanej sprawie profesjonalny pełnomocnik skarżącego wniósł jednocześnie dwa środki prawne. Tymczasem w orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., FZ 61/04 (niepubl.) oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1999 r., II CZ 120/02 (LEX 110559)]. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas bowiem czynność taka staje się bezskuteczna w świetle art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zaś zgodnie z art. 86 § 2 tej ustawy przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W sytuacji, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia [tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2009 r., I GZ 120/09 (LEX 582456)]. Zatem taki wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy samej ustawy, w trybie art. 88 powołanej ustawy i z tej przyczyny za podlegający odrzuceniu. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W terminie otwartym do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi, u podstaw którego legło ustalenie o nieuiszczeniu w terminie wpisu od skargi, profesjonalny pełnomocnik skarżącego wystąpił zarówno ze skargą kasacyjną przeciwko postanowieniu odrzucającemu skargę oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, opierając jego żądanie o tezę, że naruszenie terminu nie było przez stronę zawinione. Konkurencyjność i sprzeczność podstaw obydwu tych środków prawnych jest oczywista. Z tej przyczyny wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 powołanej ustawy [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2011 r., II OZ 1347/10 (LEX 743823)]. Wniesienie skargi kasacyjnej stworzyło procesową przeszkodę dla merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odrzucenie wniosku nie wyklucza jednak przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Postanowienie o odrzuceniu wniosku dotyka bowiem jedynie prawomocność formalna i nie zamyka ono drogi do ponownego wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Termin do jego złożenia otworzy moment doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu postanowienia rozstrzygającego środek zaskarżenia w przedmiocie odrzucenia skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.