IV SA/Wa 27/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutów zobowiązanej za nieuzasadnione postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Postanowieniami z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] i znak: [...] Główny Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., którymi organ egzekucyjny pierwszej instancji uznał zarzuty zobowiązanych – K. C. i M. C. - za nieuzasadnione. W piśmie z dnia 16 maja 2012 r. K. C. i M. C. zaskarżyli powołane postanowienia Głównego Lekarza Weterynarii do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. W dniu 3 stycznia 2013 r. Przewodniczący zarządził rozdzielenie skarg K. C. i M. C. wniesionych w piśmie z dnia 16 maja 2012 r. Sprawa ze skargi K. C. na postanowienie znak: [...] prowadzona jest pod sygn. akt IV SA/Wa 1177/12, natomiast sprawa ze skargi M. C. na postanowienie znak: [...] prowadzona jest pod sygn. akt IV SA/Wa 27/13. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu z dnia 29 lipca 2012 r. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podali, że prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 7,36 ha, domu o powierzchni 80 m2 oraz zakładu mleczarskiego, a dochód uzyskiwany przez nich z gospodarstwa rolnego, który stanowić ma jedyne źródło ich utrzymania, wynosi łącznie 560 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawcy podali również, że połowę domu zajmuje ich córka z rodziną, pozostając w odrębnym gospodarstwie domowym. Ponieważ oświadczenie skarżących z dnia 29 lipca 2012 r. było niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz budziło wątpliwości, pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. wezwano ich do złożenia w terminie 14. dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających ich stan majątkowy i dochody, to jest: 1. wyciągów posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 2. zaświadczenia o dochodowości posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego, 3. oświadczenia, czy starali się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 4. dokumentów wskazujących wysokość dochodu lub straty z tytułu prowadzenia zakładu mleczarskiego, 5. zaświadczenia o ich sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, 6. kopii dokumentów wskazujących wysokość, ponoszonych przez nich w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - do złożenia oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawców w okresie ostatnich trzech miesięcy, ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości. W piśmie z dnia 20 września 2012 r. skarżący zwrócili się o przedłużenie terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 17 sierpnia 2012 r. o około trzy miesiące, celem skompletowania i wyliczenia kosztów. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że nie mają możliwości fizycznych ani psychicznych do wykonania wezwania w terminie. Do pisma skarżący dołączyli kserokopie dwóch zaświadczeń lekarskich, zgodnie którymi M. C. była niezdolna do pracy w okresie od 13 września do 17 października 2012 r., a K. C. był niezdolny do pracy w okresie od 7 do 27 września 2012 r. W obu zaświadczeniach zaznaczono, że chory może chodzić. W piśmie z dnia 24 października 2012 r. poinformowano K. C. i M. C., że brak jest podstaw do przesłużenia terminu do złożenia żądanych oświadczeń i dokumentów o trzy miesiące oraz powtórnie wyznaczono im czternastodniowy termin do wykonania wezwania z dnia 17 sierpnia 2012 r. Jednocześnie, stronom udzielono dodatkowego, obszernego i szczegółowego wyjaśnienia celu i zakresu wystosowanego do nich wezwania. W piśmie z dnia 25 listopada 2012 r. skarżący, w związku z pismem z dnia 24 października 2012 r., wnieśli o zawieszenie postępowania ze względu na choroby, powołując argumentację zbieżną z zawartą w piśmie z dnia 20 września 2012 r. Do pisma z dnia 25 listopada 2012 r. strony załączyły kserokopie dwóch kart informacyjnych leczenia szpitalnego z 9 października 2009 r. i 2 kwietnia 2012 r., wynik badania MR kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z 4 lipca 2011 r. oraz wynik badania USG jamy brzusznej z 25 marca 2012 r. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Postanowienie to nie podlega zaskarżeniu, co powoduje konieczność rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy przy uwzględnieniu faktu niewykonania przez skarżących wezwania do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, potwierdzających ich stan majątkowy i dochody. Oświadczenie stron z dnia 29 lipca 2012 r. jest niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz budzi wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Skarżący podają bowiem, że utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 560 zł brutto miesięcznie, posiadając przy tym nieruchomość rolną o powierzchni 7,36 ha, dom o powierzchni 80 m2 oraz zakład mleczarski. Wobec tego wezwano ich do przedłożenia dokumentów pozwalających z jednej strony ustalić rzeczywistą wielkość wpływów do ich budżetu domowego, a z drugiej - określić relację osiąganych przez nich dochodów do wielkości koniecznych wydatków w gospodarstwie domowym. Należy wskazać, że znaczna część wezwania z dnia 17 sierpnia 2012 r. obejmuje oświadczenia i dokumenty, które powinny znajdować się w posiadaniu wnioskodawców, jak rachunki potwierdzające wysokość opłat związanych z eksploatacją domu, czy wyciągi z rachunków bankowych. Ich przekazanie do Sądu nie powinno zatem wiązać się nadmiernymi trudnościami. Tymczasem skarżący nie nadesłali chociażby części żądanych od nich dokumentów i oświadczeń. Okoliczności, na które powołują się w pismach z dnia 20 września 2012 r. i z dnia 25 listopada 2012 r., dotyczące ich stanu zdrowia, nie tłumaczą natomiast całkowitej bezczynności w wykonaniu obowiązków nałożonych wezwaniem z dnia 17 sierpnia 2012 r. Z przedstawionych przez wnioskodawców kserokopii zaświadczeń lekarskich, kart leczenia szpitalnego, czy wyników badań lekarskich nie wynika, że nie mogli podołać wezwaniu od momentu jego doręczenia do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wynika, iż to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania, jeżeli zaś strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Tymczasem, K. C. i M. C. najpierw przedstawiają niepełne i budzące wątpliwości dane o majątku i dochodach, a następnie nie wykonują wezwania mającego na celu ustalenie ich rzeczywistych możliwości płatniczych. Tym samym skarżący uniemożliwiają pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Należy nadmienić, że w analogiczny sposób oceniono zachowanie strony (nieprzedłożenie w określonym terminie dodatkowych dokumentów i oświadczeń) m.in. w postanowieniu z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt II OZ 892/12 i w postanowieniu z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II GZ 284/11. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.