IV SA/Wa 2704/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-26
Skład orzekający: Kaja Angerman, Anna Falkiewicz - Kluj, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie o utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska, wydane na podstawie przeglądu ekologicznego z 2005 r., jest legalne, jeśli w międzyczasie zmieniły się przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu i sposób ich określania, a także nastąpiły zmiany w funkcjonowaniu lotniska?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności rozporządzenia z powodu naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych poziomów hałasu i procedury jego wydania, ponieważ kwestie te były już przedmiotem kontroli sądowej w innych sprawach dotyczących tego samego rozporządzenia, a wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych (WSA i NSA) potwierdziły legalność rozporządzenia w tym zakresie. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, ponieważ sąd uznał, że objęcie nieruchomości skarżących obszarem ograniczonego użytkowania i wprowadzone ograniczenia były uzasadnione, nawet jeśli opierały się na przeglądzie z 2005 r., a późniejsze zmiany w funkcjonowaniu lotniska i nowe przeglądy ekologiczne potwierdziły potrzebę istnienia takiego obszaru, choć z ewentualnymi modyfikacjami ograniczeń.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele nieruchomości, wnieśli skargę na rozporządzenie Wojewody z 2007 r. tworzące obszar ograniczonego użytkowania (OOU) dla lotniska. Zarzucili, że rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisów dotyczących dopuszczalnych poziomów hałasu i na podstawie nieaktualnego przeglądu ekologicznego z 2005 r. Wnieśli o stwierdzenie nieważności rozporządzenia. W trakcie postępowania podnieśli również zarzuty dotyczące procedury wydania rozporządzenia i naruszenia ich praw własności.Rozstrzygnięcie
1. odrzuca skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozporządzenia w związku z zarzutem naruszenia art. 112a ustawy Prawo ochrony środowiska, § 1 w związku z załącznikiem tabela 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, art. 174 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA sędzia Anna Falkiewicz - Kluj, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. B. i B. B. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla [...] w [...] 1. odrzuca skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozporządzenia w związku z zarzutem naruszenia art. 112a ustawy Prawo ochrony środowiska, § 1 w związku z załącznikiem tabela 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, art. 174 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.
IV SA/Wa 2704/17
UZASADNIENIE
B. i J. B., reprezentowani przez r. pr. L. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozporządzenie Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia Obszaru Ograniczonego Użytkowania dla [...] [...] w [...]. Skarżący zarzucili, że rozporządzanie zostało wydane z naruszeniem prawa t.j. art. 174 ust. 3 prawa ochrony środowiska w zw. z art. 112a prawa ochrony środowiska i par. 1 w zw. z zał Tabela 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, co skutkuje jego nieważnością.
Wnieśli o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z z [...] sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia Obszaru Ograniczonego Użytkowania (OOU) dla [...] [...] w [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że od 1999 r. są właścicielami nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działki [...], [...] obręb [...] o łącznej pow. 0,1018 ha. Działka [...] zabudowana jest domem, w którym zamieszkują. W dniu [...] sierpnia 2007 r. Wojewoda [...] wydał rozporządzenie nr [...] w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla [...] [...] w [...]. Utworzony na mocy tego aktu obszar ograniczonego użytkowania (OOU 2007) objął nieruchomość skarżących.
Tym samym skarżący zostali dotknięci wszelkimi ograniczeniami przewidzianymi w treści tego aktu a to przede wszystkim:
• koniecznością znoszenia zatrucia środowiskowego powodowanego przez starty i lądowania samolotów (legalizacja immisji hałasu lotniczego) - par. 1 rozporządzenia nr [...] z 2007 r.,
• obowiązkiem wbudowania zabezpieczeń akustycznych w budynek - par. 5 ust. 2 rozporządzenia nr [...] z 2007 r.,
• ograniczeniami inwestycyjnymi dotyczącymi ich terenu jak i sąsiedztwa - par. 4.1 rozporządzenia nr [...] z 2007 r.
Z uwagi na fakt, że rzeczony akt prawny ograniczył skarżących w sferze prawa własności oraz w sferze dóbr osobistych wnioskodawca ma interes prawny w stwierdzeniu jego nieważności.
Rozporządzenie Woj. [...]. Nr [...] z 2007 r. zostało wydane w oparciu o wyniki sporządzonego na zlecenie Przedsiębiorstwa Państwowego Porty Lotnicze Przeglądu Ekologicznego [...] [...] w [...] sporządzonego w maju 2005 r. przez firmę [...]. Granice OOU wyznaczono w oparciu o dane przedstawione w rzeczonym dokumencie. Wzmiankowany Przegląd Ekologiczny nie został jednak sporządzony na potrzeby utworzenia OOU rozporządzeniem nr [...] z 2007 r. Przegląd ten PP Porty Lotnicze sporządziło w 2005 r. na potrzeby utworzenia OOU rozporządzeniem Wojewody [...] nr [...] z 2005 r. Ten akt prawny został jednak uchylony przez samego Wojewodę rozporządzeniem z dn. [...] marca 2006 r. W tej sytuacji, wobec funkcjonowania międzynarodowego portu lotniczego bez OOU, powstała pilna potrzeba wydania aktu prawnego dającego zakładowi tytuł do korzystania ze środowiska. PP Porty Lotnicze przedłożyło więc ocenę oddziaływania na środowisko sporządzoną uprzednio - jeszcze w maju 2005. Stała się ona podstawą wyznaczenia granic OOU utworzonego rozporządzeniem nr [...] z 2007 r.
W dacie sporządzenia Przeglądu Ekologicznego [...] [...] w [...] przez [...] (maj 2005r.) dopuszczalne poziomy hałasu lotniczego w środowisku określało rozporządzenie Ministra Środowiska z 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Ten akt prawny utracił moc z dniem 20 lipca 2007 r. Nowe rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku wprowadziło wskaźniki określania poziomów hałasu lotniczego w odniesieniu do jednej doby (LAEQD i LAEQN) nieznane rozporządzeniu Ministra Środowiska z 29 lipca 2004 r. Poprzedni akt prawny posługiwał się bowiem wskaźnikiem długotrwałego średniego poziomu dźwięku A i wskaźnikiem ekspozycyjnego poziomu dźwięku. Zatem w dniu wejścia w życie OOU z 2007 r. aktem obowiązującym, który winien znaleźć zastosowanie dla wyznaczenia granic OOU, było rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Podobnie w dacie sporządzenia Przeglądu Ekologicznego z maja 2005 r. (badania będące podstawą przeglądu sporządzano w okresie 6 miesięcy wcześniej) nie uwzględniono art. 112a p.o.ś., który wszedł w życie dopiero z dniem 28 lipca 2005 r. Tym samym w dacie wydania rozporządzenia Woj. [...] Nr [...] z 2007 r. obowiązywał już art. 112a. p.o.ś., który określa obowiązujące wskaźniki hałasu, które to wskaźniki nie zostały uwzględnione dla określenia granic OOU. Tym samym wydane rozporządzenie Woj. [...] Nr [...] z 2007 r. naruszało w sposób jawny i bezpośredni art. 112a p.o.ś. a zatem i art. 174 ust. 3 p.o.ś.
Zarządzające zakładem znacząco oddziałującym na środowisko PP Porty Lotnicze, po dniu 28 lipca 2005 r. ani po dniu 20 lipca 2007 r., nie sporządziło ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem obowiązujących już wówczas wskaźników wyznaczonych przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Podtrzymano wniosek o wyznaczenie OOU w oparciu o granice wyznaczone względem wskaźników opartych o nieaktualny już stan prawny jakim było rozporządzenie Ministra Środowiska z 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz redakcja ustawy prawo ochrony środowiska sprzed dnia 28 lipca 2005 r. (sprzed wprowadzenia art. 112a).
Wojewoda [...] wydał zatem rozporządzanie nr [...] z 2007 r., które w par. 1 tworzy OOU zaś w par. 2 i zał nr 1 mapa wyznacza jego granice. Wspomniane przepisy są sprzeczne z art. 174 ust. 3 i 112a p.o.ś. w zw. z par. 1 i Tabela 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Bowiem na dzień wydania aktu obowiązujące wskaźniki dźwięku określał art 112a. p.o.ś. a ich dopuszczalne poziomy w środowisku określone zostały w Tabeli 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 14 czerwca 2007 r. i to one powinny wyznaczać granicę OOU wokół portu lotniczego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż skarga została wniesiona już po utracie mocy przez kwestionowane rozporządzenie Wojewody, ponadto akt ten podlegał już kontroli legalności przez sąd administracyjny, który skargę oddalił.
W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2017 r. skarżący ponad zarzut określony w skardze zarzucili również sprzeczność procedury prowadzącej do wydania rozporządzenia Woj. [...] Nr [...] z 2007 r. z art. 237 p.o.ś. poprzez prowadzenie jej w oparciu o nieaktualną decyzję zobowiązującą do sporządzenia Przeglądu Ekologicznego i zaniechanie wydania ponownej decyzji w tym przedmiocie mimo zmiany okoliczności faktycznych i prawnych.
W podsumowaniu obszernie zaprezentowanego stanowiska wskazano, że nieprawidłowe było zaniechanie sporządzenia nowej analizy środowiskowej w oparciu o wymogi Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. i posłużenie się całkowicie nieaktualny dokumentacją środowiskową z 2005 r. wydaną w ówczesnym stanie prawnym i na potrzeby poprzedniego aktu prawa miejscowego. W dacie wydania przez organ Rozporządzenia Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. należało określić oddziaływanie i rzeczywiste i docelowe Portu dla najgorszej pory dni i pory nocy, nie zaś dla wartości uśrednionych w okresie 6 - miesięcznym i nie dla wartości poziomu Lae w nocy = 83 dB, czego zaniechano. Łatwo sobie wyobrazić bowiem, że przy zastosowaniu aktualnych wskaźników nie tylko granice całego obszaru przebiegałyby inaczej, co i inaczej rysowałyby się granice strefy M, jak i określenia w poszczególnych strefach wymagań w zakresie przeznaczenia terenu i wymogów akustycznych. Zgodnie z wymogami ustawowymi tworzenie OOU i poprzedzająca go analiza środowiskowa winny być procesem celowym, złożonym, nakierowanym na osiągnięcie rzeczywistych i miarodajnych efektów w zakresie ochrony środowiska i działań planistycznych a przede wszystkim procesem określonym przepisami prawa. Nie jest więc dopuszczalne pójście przez prawodawcę lokalnego "na skróty" i pominięcie niektórych elementów przewidzianej prawem procedury z uwagi na względy źle rozumianej sprawności (de facto pośpiechu). Rodzi to bowiem opisane powyżej zagrożenie w postaci błędnego sformułowania aktu prawnego jak i wprowadzenia go w nieodpowiednim momencie ze szkodą dla praw podstawowych adresatów norm.
Z uwagi na skalę naruszenia praw podstawowych sąsiadów zakładu zanieczyszczającego środowisko oraz przesłanki celowościowe wprowadzenia i stosowania tej instytucji w prawie polskim, OOU należy uznać za jedną z form wywłaszczenia. Ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania zawszę stanowi formę ograniczenia prawa własności (J. Ciechanowicz-McLean, Z. Bukowski, B. Rakoczy, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2007, s. 276; K. Klenowska, Wybrane zagadnienia dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej w związku z funkcjonowaniem lotnisk w Polsce). OOU zawiera bowiem wszelkie znamiona instytucji opisanej w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP a to: cel publiczny, ograniczenie w prawie własności, konieczność zapłaty odszkodowania. Legalizacja działalności szkodliwej i będące jej konsekwencją wkroczenie monopol właścicielski stanowią odrębną podstawę odszkodowawczą (Szalewska M., Wywłaszczenie nieruchomością Ibruń 2005, M. Szalewska, Model odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, w: Problemy pogranicza prawa administracyjnego i prawa ochrony środowiska, red. A. Kaźmierska-Patrzyczna, P. Korzeniowski, M. Stahl, Warszawa 2017, wyr. TK z 16.6.2015 r., K 25/12, OTK-A 2015, Nr 6, poz. 82). Jest tak tym bardziej dlatego, że (...) ustrojodawca nie sformułował w żadnym przepisie konstytucji legalnej definicji pojęcia "wywłaszczenie". Termin ten został natomiast w art. 21 ust. 2 Konstytucji funkcjonalnie powiązany z przesłankami celu publicznego oraz dusznego odszkodowania, należnego właścicielom!' (wyr. TK z 14,3.2000 r , P 5/99, OfK 2000, Nr 2, poz. 60.
Co więcej. Ograniczenie praw podstawowych następuje nie tylko w sferze korzystania z własności poprzez prostą konsekwencję zmiany przeznaczenia gruntów. OOU jest instytucją prawa ochrony środowiska a nie aktem planistycznym. Postanowienia OOU dotyczące przeznaczenia gruntów mają charakter akcesoryjny względem jego treści podstawowej, jaką jest wyłącznie terenu spod standardów ochrony środowiska naturalnego. Zatem OOU narusza sferę praw podstawowych chronionych przez zapisy art. 74 ust. 1 Konstytucji RP jak i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Mając powyższe na uwadze wskazali, że na skutek wejścia w życie rozporządzenia Woj. [...] Nr [...] z 2007 r.:
1. miejsce zamieszkania (okolica) skarżącego w dacie 25 sierpnia 2007 r. zostało objęte nieusuwalnym zanieczyszczeniem środowiska hałasem lotniczym,
2. prawo własności skarżącego zostało w dacie 25 sierpnia 2007 r. uszczuplone o uprawnienia o jakich mowa w art. 144 k.c.,
3. prawo do życia prywatnego w rozumieniu art. 8 EKPCZ zostało w dacie 25 sierpnia 2007 r. naruszone poprzez nałożenie obowiązku znoszenia szkodliwego hałasu lotniczego w miejscu zamieszkania,
4. nieruchomość skarżącego, mająca przeznaczenie mieszkaniowe, w dacie 25 sierpnia 2007 r. zmieniła kwalifikację i stała się gruntem niezdatnym do zabudowy mieszkaniowej a w związku z tym zmieniła się jej wartość oraz potencjał rynkowy i inwestycyjny,
5. w dacie 25 sierpnia 2007 r. nałożony został na skarżącego obowiązek poniesienia wydatków na zabezpieczenie akustyczne zlokalizowanego na działce budynku mieszkalnego.
Zdaniem skarżących, gdyby dochowano wymogów prawa to żadna z opisanych okoliczności nie mogłaby zaistnieć w dacie 25 sierpnia 2007 r. Samo wejście w życie ograniczeń zostałoby bowiem odłożone o czas konieczny do przeprowadzenia nowej analizy środowiskowej. Z punktu widzenia ochrony praw i interesów skarżącego im późniejsze jest nałożenie nań ograniczeń, tym mniejsze szkody ponosi. Do czasu wejścia w życie OOU może bowiem dysponować swoją własnością jako prawem pełnowartościowym i w sposób pełny z niego korzystać (np. handlować czy inwestować).
Nadto gdyby sporządzono aktualną dokumentację środowiskową, to jest wielce prawdopodobne, że część z tych okoliczności w ogóle nie miałaby miejsca.
W konsekwencji zaniedbań procedury legislacyjnej nie jest wiadomym jak zostało by określone, w porównaniu do stanu dotychczasowego, przeznaczenie terenu na którym zlokalizowana jest nieruchomość Skarżących co ma niebagatelne znaczenie w kontekście zakresu szkody z art. 129 ust. 1 i 2 p.o.ś. W szczególności w sytuacji prawnej skarżących jest wielce prawdopodobne, że nie doszłoby do objęcia ich nieruchomości całkowitym zakazem zabudowy mieszkaniowej. Jak bowiem pokazał przykład uchwały Sejm. Woj. [...] Nr [...] z 2011 r. (analogicznie OOU dla [...]) sporządzenie dokumentacji środowiskowej przy przyjęciu analogicznych '[ założeń ale z uwzględnieniem wskaźników dopuszczalnego hałasu w środowisku określonych rozporządzeniem MŚ z 14 czerwca 2007 r. doprowadziło do znaczącego zmniejszenia podstrefy zakazu zabudowy mieszkaniowej. Zamiast strefy M oznaczano bowiem dwie podstrefy, z których tylko Z1 objęta jest zakazem lokowania budynków mieszkalnych. W strefie Z2 obostrzenia planistyczne dotyczą tylko budynków zabudowy specjalnej (szkoły, szpitale itp.). W reżimie uchwały Sejm. Woj. [...] nr [...] z 2011 r. nieruchomość skarżących znalazła się w całości w strefie Z2 a w reżimie rozporządzenia Woj. [...] Nr [...] z [...] była w strefie M. Ma to znaczenie fundamentalne dla zakresu limitowania ich praw. Nabyli oni bowiem nieruchomość składającą się z dwóch działek o podobnej powierzchni. Jedną ([...]) celem ulokowania tam własnego domu rodzinnego (co uczynili na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę zał. do skargi) i drugą jako dobro inwestycyjne, które zamierzali zbyć. Druga z działek (dz. [...]) ma pow. 0.0509ha, kształt regularnego czworoboku i dostęp do drogi publicznej. Spełnia więc wszelkie wymogi działki inwestycyjnej przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Tymczasem na skutek utworzenia OOU 2007 r. pozbawiono jej tych właściwości, co w sposób oczywisty godziło w interesy i prawa skarżących, gdyż uniemożliwiło im właściwe korzystanie z gruntu.
Wreszcie poprzez wprowadzenie OOU w oparciu o nieaktualną dokumentację środowiskową uniemożliwiono skarżącemu efektywne zabezpieczenie jego budynku przed immisjami hałasu lotniczego. W dokumentacji środowiskowej przewidziano bowiem inną skale oddziaływania na środowisko zakładu niż rzeczywista w dacie wydania aktu prawnego kształtującego obowiązki dla właścicieli budynków. Jak opisano powyżej na skutek popełnionych błędów de facto niemożliwym stało się zabezpieczenie budynku przed hałasem w sposób przewidziany wymogami prawa budowlanego.
Skarżącym uniemożliwiono również efektywne skorzystanie z mechanizmu odszkodowawczego przewidzianego przez art. 129 - 136 p.o.ś. Funkcją odszkodowania jest pełna rekompensata poniesionej szkody. W tym przypadku szkoda wyrażała się w objęciu nieruchomości immisjami hałasu, zmianie jej uwarunkowań planistycznych, zwrocie kosztów zabezpieczenia akustycznego budynku. W procesie dochodzenia odszkodowania za utratę wartości nieruchomości niemożliwe stało się udowodnienie poziomu immisji hałasu lotniczego przy wykorzystaniu dokumentacji środowiskowej. Z kolei zwrot kosztów zabezpieczenia akustycznego nie mógł pokryć rzeczywistej szkody. Wykonane zabezpieczenie byłoby bowiem zrobione w ten sposób, że spełniałoby zapotrzebowanie bardziej liberalnych norm rozporządzenia MŚ z 29 lipca 2004 r. Tym samym nie prowadziłoby do naprawiania szkody powoda.
Wreszcie, wejście w życie obciążonego wadą prawną rozporządzenia Woj. [...] Nr [...] z 2007 r. prowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia praw skarżących w dacie 25 sierpnia 2007 r. Wobec wejścia w życie rozporządzenia nr [...] z 2007 r., strona nie mogła żądać podjęcia działania organów właściwych w materii ochrony środowiska na podstawie art. 362 prawa ochrony środowiska ani wystąpić do sądu powszechnego z żądaniem zaprzestania immisji opartym o art. 144 k.c.
Gdyby organ dochował wymogów prawa w zakresie tworzenia OOU w roku 2007 r. to skarżący nie zostaliby objęci ograniczeniami ich praw w dacie 25 sierpnia 2007 r. a ewentualne późniejsze wprowadzanie tego aktu wiązałoby się z ograniczeniami o innej treści i miało inne skutki dla sposobu i wysokości dochodzenia rekompensaty.
Sejmik Województwa [...] reprezentowany przez: radcę prawnego B. P. w wykonaniu zobowiązania Sądu z dnia 23 stycznia 2018 r. do odniesienia się do zajętego w sprawie stanowiska przez skarżących wyjaśnił, że:
1. Niezasadnie w ocenie organu strona skarżąca zarzuca zaskarżonemu rozporządzeniu naruszaj art. 112a, art. 173 ust. 3 oraz art. 237 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowi
» zwane dalej Poś. Bezspornym jest, że w dacie wydania rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania [...] [...] w [...], zwanego dalej OOU, obwiązującym aktami sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku było rozporządzenie Ministra Środowiska dnia 14 czerwca 2007 r. W oparciu o ten akt utworzono na mocy zaskarżonego rozporządzenia03B Wskazuje na to wprost uzasadnienie do zaskarżonego rozporządzenia (s. 3.) Stosowne m postanowień art. 237 Poś., w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Wykonanie przeglądu ekologicznego powinno nastąpić wówczas, gdy wystąpią przesłanki wskazujące na ponadnormatywne oddziaływania instalacji na środowisko. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Rozpatrując zapisy art. 237 Poś kontekście wyznaczania/zmiany obszarów ograniczonego użytkowania należy uwzględnić zmiany w zakresie funkcjonowania przedsięwzięcia, w tym ewentualne zmiany tras startów i lądowań statków powietrznych, sposób zagospodarowania przestrzennego wokół instalacji oraz zmiany przepisów prawa, o Ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania rozporządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.. nawet jeśli przyjąć, że nastąpiło na podstawie niezaktualizowanego przeglądu ekologicznego z 2005 r. nie musiało mieć wpływu na określenie granic obszaru ograniczonego użytkowania. Określone w rozporządzeniu równoważne dopuszczalne poziomy hałasu, dla terenów szpitali, domów opieki społeczną wynosiły LAeqD55 dB dla pory dnia i LAeqN 45 dB dla pory nocy oraz LAeqD 60 dB dla pory dnia i l_AeqN 55dB dla pory nocy dla terenów zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej oraz zamieszkania zbiorowego, terenów rekreacyjnych i mieszkaniowo - usługowej, a zatem wartości dopuszczalnych poziomów hałasu nie uległy zmianie w stosunku do wcześniej obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 178, poz. 1841). Różnica natomiast polegała na odmiennym sposobie określania tych wartości. W rozporządzeniu z 2004 r. określano je jako wartość dla długotrwałego, średniego poziomu dźwięku A. określonego dla jednei doby z długotrwałego przedziału czasu, trwającego sześć kolejnych miesięcy najmniej korzystnych pod względem akustycznym, zaś w rozporządzeniu z 2007 r. wartości te ustalało się w odniesieniu do iednei najbardziej niekorzystnej doby. Na wyznaczenie granicy obszaru istotny wpływ ma ilość wykonywanych lub zaplanowanych do wykonywania operacji lotniczych, przebieg tras startów i lądowań oraz rodzaje statków powietrznych biorących udział w wykonywanych operacjach, ze względu na hałas jakim oddziałują na środowisko. W przypadku, gdy większość operacji lotniczych jest wykonywana dużymi statkami powietrznymi, emisja hałasu do środowiska będzie dużo większa. Wyznaczając przebieg granic obszaru ograniczonego użytkowania powinno uwzględniać się możliwość wystąpienia najbardziej niekorzystnej sytuacji tj. okoliczności wskazujących, że wszystkie operacje lotnicze zarówno w porze dnia i nocy odbywają się na jednym z kierunków, a zatem ustalając granice obszaru ograniczonego użytkowania rozpatruje się możliwość wystąpienia takiej sytuacji na wszystkich kierunkach. Zastosowanie takiego rozwiązania w znacznym stopniu pozwala odzwierciedlić możliwości rzeczywistego oddziaływania lotniska na środowisko, a zarazem pozwala na właściwe i rzetelne wyznaczenie granic obszaru. Opracowując przegląd ekologiczny uwzględniono ilość wykonywanych rzeczywiście i planowanych do realizacji operacji lotniczych, przeanalizowano dość szczegółowo przebieg tras starów i lądowań statków powietrznych oraz odniesiono się do udziału poszczególnych typów statków powietrznych, ilości generowanych operacji lotniczych (opis str. od 45 do 50 oraz 54 do 58 w przeglądzie z 2005 r.). Choć, o czym była mowa wyżej, bark jest szczegółowych dokumentów w tym zakresie, to jeżeli parametry te nie uległy istotnym zmianom, w trakcie opracowywania zaskarżonego rozporządzenia, w stosunku do tych będących podstawa rozporządzenia z 2005 r. to nie było konieczności wydawania decyzji na podstawie art. 237 i opracowywania nowego przeglądu ekologicznego. Przyjąć zatem należy, że Wojewoda [...] ustalając obszar ograniczonego użytkowania dla [...] w [...] rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie naruszył zapisów art. 174 ust 3 i art. 112a Poś. Dodać w tym miejscu trzeba, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] zobowiązująca do wykonania przeglądu ekologicznego przed utworzeniem nowego OOU w 2011 r. była wydana w związku z możliwością zmiany oddziaływania na środowisko z uwagi na zmianę procedur startów i lądowań na jednym z kierunków podejścia.
Odnośnie wyjaśnienia, jaka dokumentacja stanowiła podstawę do określenia obszaru ograniczonego użytkowania utworzonego rozporządzeniami Wojewody [...] nr [...] z 2005 r. i nr [...] z 2007 r. należy domniemywać, w związku z treścią pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 6 lutego 2018 r. dot. braku dokumentów źródłowych, na podstawie zapisów zawartych w uzasadnieniach do ww. rozporządzeń, że podstawą był przegląd ekologiczny opracowany przez [...] sp. z o.o. w maju 2005 r. pt. " Przegląd ekologiczny [...] w [...]". Z ww. przeglądu wynika, że podstawą jego opracowania była wówczas obowiązująca ustawa Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U, Nr 178, poz. 1841). Na podstawie posiadanych dokumentów, w tym przeglądu ekologicznego oraz uzyskanych od Wojewody [...], informacji organ nie może jednoznacznie stwierdzić czy powyższy przegląd ekologiczny był uzupełniany na potrzeby określenia nowego obszaru ograniczonego użytkowania utworzonego rozporządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. W posiadaniu organu jest tylko egzemplarz ww. przeglądu ekologicznego z załącznikami, a z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 6 lutego 2018 r. wynika, iż w aktach stanowiących zasób archiwum zakładowego ww. urzędu nie ma dokumentów dotyczących tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania innych niż treści rozporządzenia Wojewody [...]: nr [...] z 2005 r. i nr [...] z 2007r.wraz z załącznikami.
Niemniej jednak w treści uzasadnienia do ww. rozporządzenia zamieszczono zapis - cyt. "wyodrębnienia strefy M w obszarze jest konieczne i zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu ( Dz. U. NR 120, poz. 826)", a zatem można domniemywać, że przegląd ekologiczny z 2005 r. był uzupełniany, ale trudno stwierdzić w jakim zakresie.
Odnosząc się do podstawy zobowiązania do opracowania dokumentacji środowiskowej na podstawie której wydano przedmiotowe rozporządzenie, należy podkreślić, że stanowiła ją decyzję Wojewody [...] z grudnia 2004 r. nr [...], sprostowana postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...] oraz zmieniona! decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...]. Tak jak wskazano wyżej dopiero zwiększenie ilości operacji lotniczych, w stosunku do tych wynikających zi przeglądu ekologicznego, stanowiło by podstawę do nałożenia w drodze decyzji obowiązku* sporządzenia nowego przeglądu ekologicznego.
Wyznaczenie strefy M mającej na celu wprowadzenie zakazów i ograniczenia w zakresie zabudowy mieszkaniowej w obowiązującym obszarze ograniczonego użytkowania utworzonym rozporządzeniem Wojewody [...] nr [...], było zgodne z przepisami art. 135 ust 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, w którym wskazano, że organy tworząc obszar ograniczonego, użytkowania, określają granice obszaru, ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów wynikający z postępowania w] sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego. Możliwość taka pozwala wydzielić strefy, w których będzie występować zróżnicowanie co do wymagań i ograniczeń w przeznaczeniu terenu. Wojewoda [...] wyodrębniając strefę M najprawdopodobniej skorzystał z powyższej możliwości. Wyznaczając granice obszaru ograniczonego użytkowania jako obwiednie zewnętrzna wykorzystano połączenie z izofon LAeqD55 dB dla pory dnia i L.AeqN 45 dB dla pory nocy, określających równoważne dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów szpitali, domów opieki społecznej, natomiast dla strefy M jako granice ustalono obwiednię powstałą z połączenia izofon L.AeqD 60 dB dla pory dania i LAeqN 55dB dla pory nocy stanowiący wartości dopuszczalnych równoważnych poziomów hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej oraz zamieszkania zbiorowego, terenów rekreacyjnych i mieszczaniano - usługowej. Na podstawie danych zawartych w uzasadnieniu ww. rozporządzenia należy domniemywać, że wyznaczając granice obszaru ograniczonego użytkowania, w tym również granice strefy M uwzględniono wartości dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku powodowanych przez starty i lodowania i przeloty statków powietrznych, które mają zastosowanie do kontroli i warunków korzystania ze środowiska, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku rozróżniając niejednolitość zagospodarowania terenu. Wyodrębniając strefę M, w której wprowadzono zakaz zabudowy mieszkaniowej, w rozporządzeniu] nr [...] Wojewoda [...], chciał ograniczyć możliwości wzrostu liczby ludności narażonej na ponadnormatywne oddziaływanie hałasu pochodzącego od startów i lądowań statków powietrznych! powodowanych działalnością [...] w [...]. W konsekwencji, czego miało nastąpić ograniczenie rozwoju powyższej zabudowy w strefie M, a szczególności tzw. swobodne bez ograniczeń wydawanie przez organy gmin pozwoleń na budowę zabudowy! mieszkaniowej na terenach zagrożonych hałasem lotniczym.
Działka skarżących nr [...] znajduje się w części w OOU oraz w części w strefie Z2, a działka [...] w całości OOU, poza strefą 72, określonymi uchwałą nr [....] Sejmiku Województwa [...]. Wyjaśniając powód złagodzenia ograniczeń w zakresie zabudowy mieszkaniowej w strefie Z2 utworzonego uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. obszaru ograniczonego-użytkowania dla [...] w [...], należy zauważyć, że wyznaczając nowy obszar, a w szczególności zakaz wprowadzenia zabudowy i mieszkaniowej na tak dużym obszarze postanowiono wyodrębnić strefy Z1 i Z2. Zakładając, iż największa uciążliwość akustyczna występuje na terenach położonych w dość bliskiej odległości od granic lotniska, gdzie wartości dopuszczalnych poziomów hałasu osiągają wielkości powyżej 55 dB w porze nocy, wprowadzono zakaz zabudowy mieszkaniowej.
Zdaniem organu skoro parametry mające istotny wpływ na wyznaczenia granicy obszaru nie uległy zmianie, nie było konieczności zmiany opisu granic obszaru.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 7 marca 2018 r. ponad zarzuty dotychczasowe zarzucili również sprzeczność par. 1.2, 3.3, 3.4, 4.1, 4.2 rozporządzenia Woj. [...] Nr [...] z 2007 r. z art. 135 ust. 3 p.o.ś. poprzez określenie strefy M obszaru ograniczonego użytkowania, treści jej ograniczeń, bez uwzględniania rzeczywistego oddziaływania zakładu na środowisko, w oparciu o nieaktualną dokumentację środowiskową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżących na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2015r., poz. 525 j.t.) skarga dotycząca rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla [...] w [...], została poprzedzona bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym do Sejmiku Województwa (a zatem organu, który zgodnie ze zmianą art. 135 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przejął kompetencje do tworzenia takiego obszaru).
Skarga została wniesiona w terminie. Należy przypomnieć, że obowiązek poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa ma ten skutek, że strona skarżąca formułując zarzuty w tym wezwaniu określa już granice sprawy, w której następnie wnosi skargę do sądu administracyjnego. W sytuacji więc, gdy wniesiona skarga wykracza poza zarzuty objęte wezwaniem, podlega odrzuceniu w części dotyczącej zarzutów niepoprzedzonych wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jako niedopuszczalna z tej przyczyny.
W ocenie sądu skarga w odniesieniu do części zgłoszonych zarzutów podlegała odrzuceniu, w pozostałym zaś zakresie oddaleniu z uwagi na ocenę, że interes prawny skarżących nie został naruszony ustaleniami zaskarżonego rozporządzenia w stopniu nieusprawiedliwionym.
Stosownie do treści art. 63 ust 1. w/w ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Według art. 63 ust. 2 ustawy strona nie ma możliwości skutecznego wniesienia skargi w sprawie, w której sąd administracyjny już uprzednio orzekał i skargę oddalił. W takiej sytuacji legitymacja do wniesienia skargi przestaje istnieć, a skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niemożności jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.").
Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie wystąpiła sytuacja uniemożliwiająca rozstrzygnięcie wniesionej przez skarżących skargi w zakresie zarzutów związanych z naruszeniem przez rozporządzenie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. art. 112a ustawy Prawo ochrony środowiska, § 1 w związku z załącznikiem tabela 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, art. 174 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska i żądaniem stwierdzenia nieważności całego rozporządzenia z tej przyczyny.
W ocenie sądu kwestia zgodności zaskarżonego rozporządzenia Wojewody [...] z obowiązującymi w dacie wydania tego aktu przepisami, a także przepisami wskazanymi w skardze została już rozstrzygnięta. W sprawie skarg dotyczących przedmiotowego rozporządzenia Wojewody [...] orzekał już sąd administracyjny i skargi oddalił.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego powaga rzeczy osądzonej (o której stanowi art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym, art. 90 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa, art. 63 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie ) dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów. Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa (tak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2056/17 wydanym w przedmiotowej sprawie, a także w wyroku z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1952/10).
Mając na uwadze powyższe stanowiska sąd poddał merytorycznej ocenie tylko ten zakres skargi, który dotyczył ustaleń rozporządzenia odnoszących się do indywidualnych praw skarżących i zarzucanego naruszenia art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska ze względu na dowolne objęcie nieruchomości skarżących obszarem ograniczonego użytkowania i dowolne ograniczenie ich prawa własności w wyniku wprowadzonych zakazów, ograniczeń i nakazów.
Skarżący zarzucili, że rozporządzenie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zostało wydane z naruszeniem art. 112a, art. 174 ust. 3, art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska i § 1 w zw. z załącznikiem tabela 2 rozporządzenia wykonawczego, bowiem zostało wydane na podstawie nieaktualnego przeglądu ekologicznego z 2005 r. sporządzonego na potrzeby podjęcia wcześniej obowiązującego rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2005 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, a tym samym zaskarżone rozporządzenie, tak jak przegląd ekologiczny z 2005 r. przy wyznaczeniu obszaru nie uwzględniało obowiązującego w dacie jego wydania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, co powoduje, że granice obszaru zostały określone w oparciu o nieobowiązujące wskaźniki poziomów hałasu lotniczego. W toku postępowania sądowego zarzucili dodatkowo, że przegląd ekologiczny z 2005 r. stanowiący podstawę wydania zaskarżonego rozporządzenia został opracowany w oparciu o nieaktualną decyzję zobowiązującą do wykonania przeglądu ekologicznego.
Należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2372/07 wydanym w niedługim czasie po wejściu do obrotu prawnego rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2007 r. badał legalność rozporządzenia na skutek skargi, w której zarzucono, że przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w związku z ustanowieniem strefy M. Sąd nie stwierdził, by zaskarżone rozporządzenie w zaskarżonej części naruszało przepisy prawa. W uzasadnieniu wyroku sąd zawarł następujące oceny. Sąd ocenił, że Wojewoda rozstrzygając ponownie w przedmiocie obszaru określił jednoznacznie jego granice, że podstawą ustanowienia obszaru był przegląd ekologiczny oraz raport oddziaływania na środowisko w związku z budową [...] i rozbudową [...], że utworzenie obszaru nie stanowiło obejścia przepisów rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Sąd wyjaśnił, że z przeglądu ekologicznego wynika konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
Oczywiście ze względu na zarzut skargi sąd oceniał czy rozporządzenie Wojewody nie stanowiło obejścia przepisów rozporządzenia wykonawczego, gdyż skarżący podnosił, że dopuszczenie zabudowy w strefie M prowadzi do rozluźnienia ograniczeń wynikających z przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy Prawo ochrony środowiska. Jednak dokonując oceny legalności rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. pod tym kątem, oceniał przecież prawidłowość zastosowania przepisów rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 czerwca 2007 r. Wskazując, że podstawą ustanowienia obszaru był przegląd ekologiczny z 2005 r. i wynikające z niego wnioski co do niezbędności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania na terenach, na których występują przekroczenia norm hałasu i oceniając, że utworzenie takiego obszaru nie stanowiło obejścia przepisów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, wypowiedział się wiążąco o prawidłowości opracowanej dokumentacji.
Były to niewątpliwie zagadnienia, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu adresatów rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Dlatego zdaniem sądu nie jest w tej chwili możliwa ponowna ocena zgodności zaskarżonego rozporządzenia z art. 112 a ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z § 1 rozporządzenia dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, a także z art. 174 ust 3 tej ustawy, gdyż z wcześniejszej oceny legalności dokonanej przez sąd administracyjny wynika, że rozporządzenie Wojewody zostało wydane z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2007 r., na podstawie prawidłowo opracowanego przeglądu ekologicznego i wyznaczało obszar ograniczonego użytkowania zgodnie z tą dokumentacją, w koniecznym zakresie. Należy także wskazać, że skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1749/08.
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2582/07 rozważając czy przegląd ekologiczny wraz z raportem jako jego częścią stanowił wystarczający i właściwy dokument do wydania przedmiotowego rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. i pozytywnie oceniając tą dokumentację, miał wiedzę o tym, że podstawą do sporządzenia przeglądu ekologicznego była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. (informacja zawarta w odpowiedzi Wojewody [...] na skargę). Dlatego też należy uznać, że sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania aktualności tej decyzji jako zobowiązania do sporządzenia przeglądu ekologicznego z 2005 r. Sąd nie może ponownie analizować tej kwestii, a skarżący nie jest uprawniony do wniesienia skargi w tym zakresie. Dodatkowo należy wskazać, że żądanie to wykracza poza zakres zarzutów wskazanych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Z tych względów sąd na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) orzekł w pkt 1 wyroku o odrzuceniu skargi.
Zarówno skarga uregulowana w art. 63 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, w art. 90 u.s.w., jak i w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest przysługującym podmiotom instrumentem umożliwiającym uruchomienie sądowej kontroli, mającej na celu zbadanie zgodności z prawem aktu, uchwały lub zarządzenia organu w celu ochrony ich realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym i nielegalnym ich naruszeniem. Legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że legitymacja do wniesienia takiej skargi do sądu administracyjnego przysługuje temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Istotnym bowiem warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny skarżącego, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu.
Oceniając materialnoprawną legitymację skarżących wskazać należy, że w przypadku zaskarżenia rozporządzenia Wojewody merytoryczna kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącym, którzy są właścicielami nieruchomości.
Zaskarżone rozporządzenie niewątpliwie wprowadza ograniczenia co do sposobu korzystania z nieruchomości, a także wprowadza wymagania techniczne dla budynków obowiązujące w istocie w całym obszarze, a zatem narusza interes prawny skarżących. Kwestią sporną jest wyjaśnienie czy naruszenie to mieści się w granicach upoważnienia przyznanego Wojewodzie na podstawie art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania rozporządzenia).
Skarżący poza argumentacją, która z powyższych względów nie podlegała ocenie sądu (nieaktualny przegląd ekologiczny, niewłaściwe rozporządzenie wykonawcze), twierdzą, że objęcie ich nieruchomości obszarem ograniczonego użytkowania, a w jego ramach także strefą M i wprowadzone zakazy i ograniczenia wynikają z dowolnej oceny organu, a nie racjonalnej i rzeczywistej potrzeby. Stanowisko to opierają na twierdzeniu, że na podstawie aktualnie obowiązującej uchwały sejmiku Województwa z 2011 r. w sprawie ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania ich nieruchomość choć znalazła się w nowowyznaczonym obszarze, to jednak tylko jedna z działek ( nr [...]) usytuowana jest w części w strefie Z2 (w której nie obowiązują ograniczenia zabudowy o funkcji mieszkaniowej). Skoro więc żadna z działek nie znalazła się w strefie Z1 (zakazu zabudowy o funkcji mieszkaniowej), a uchwała została wydana na podstawie przeglądu ekologicznego z 2010 r. opracowanego w oparciu wskaźniki określania poziomów hałasu wynikające z rozporządzenia MŚ z 14 czerwca 2007 r., to oznacza, że zarówno poprzednio wyznaczony obszar był nieprawidłowy, jak też wprowadzone w nim ograniczenia.
Stanowisko to nie jest jednak usprawiedliwione. Należy wskazać, że skarżący nie uwzględniają zmiany okoliczności faktycznych, które nastąpiły dopiero po wydaniu zaskarżonego rozporządzenia Wojewody [...], a miały bezpośredni wpływ na potrzebę zweryfikowania granic obszaru ograniczonego użytkowania. Taka właśnie przesłanka wynika z uzasadnienia decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. zobowiązującej do wykonania przeglądu ekologicznego na potrzeby wyznaczenia nowego obszaru. Decyzja ta została wydana w związku z możliwością zmiany oddziaływania lotniska na środowisko z uwagi na zmianę procedur startów i lądowań na jednym z kierunków podejścia.
Potwierdzeniem, że potrzeba opracowania nowego przeglądu ekologicznego i na jego podstawie wyznaczenia nowego obszaru ograniczonego oddziaływania na środowisko wynikała ze zmiany okoliczności w funkcjonowaniu lotniska jest opracowany w 2010 r. nowy przegląd ekologiczny. Zawarto w nim w części wstępnej informację (str. 4 ), że od 2005 r. do 2010 r. na terenie lotniska zostały zrealizowane nowe inwestycje oraz zaszły zmiany proceduralne, które spowodowały zmiany w rozkładzie emisji hałasu. Wskazano, że w 2008 r. rozpoczęto użytkowanie [...], a w 2009 r. zmieniły się procedury startów i lądowań w kierunku północno – zachodnim.
Nawet przedstawiony przez skarżących dokument w postaci informacji dla zarządu Województwa [...] z kwietnia 2010 r. wskazuje, że przystąpienie do tworzenia nowego obszaru ograniczonego użytkowania wymagałoby wykonania nowego przeglądu ekologicznego właśnie z tej przyczyny, że w ciągu 5 lat zaszły na terenie lotniska zmiany.
Okazuje się więc, że przeglądy ekologiczne będące podstawą wydania obu aktów tworzących obszar ograniczonego użytkowania lotniska wykazały konieczność takiego wyznaczenia obszaru ze względu na przekroczenia norm hałasu, że zarówno w poprzednim, jak też obecnym stanie faktycznym związanym z funkcjonowaniem lotniska nieruchomość skarżących w obszarze tym zawiera się. Taki stan rzeczy wyklucza zasadność kwestionowania prawidłowości objęcia nieruchomości skarżących ograniczeniami wynikającymi z ustanowienia obszaru ograniczonego oddziaływania, określonymi w zaskarżonym rozporządzeniu. Aktualne umiejscowienie nieruchomości skarżących poza strefą Z1 oznacza tylko złagodzenie obowiązujących w tym miejscu ograniczeń, nie zaś zniesienie ograniczeń obowiązujących w obszarze. Według § 6 uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...] z 2011 r. określone w nim wymagania techniczne dotyczą budynków objętych obszarem ograniczonego użytkowania, a więc budynków w całym obszarze. Podobnie obowiązujące w całym obszarze nakazy dotyczące wymagań technicznych określał § 5 zaskarżonego rozporządzenia. Dlatego nie znajduje potwierdzenia twierdzenie o niezasadności wprowadzonych ograniczeń, jak też naruszeniu art. 135 ust. 3a ustawy Prawo ochrony środowiska.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały znaczenia dowody wskazane w piśmie procesowym z dnia 7 marca 2018 r., jak też przegląd ekologiczny sporządzony dla określenia obszaru [...].
Z tych względów sąd na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł w pkt 2 wyroku o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło