IV SA/Wa 2720/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-04
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Magdalena Durzyńska, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do uchylenia decyzji o cofnięciu podziału działki ewidencyjnej, jeśli podział ten wynikał z prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do oceny prawidłowości podziału nieruchomości, który wynika z prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego. Ewidencja gruntów ma charakter wyłącznie informacyjny i techniczny, nie kształtuje ani nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości. W przypadku wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości, konieczne jest postępowanie przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Skarżący K. G. i S. G. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty W. o odmowie cofnięcia podziału działki ewidencyjnej. Starosta odmówił cofnięcia podziału, uznając, że wynikał on z prawomocnego wyroku sądu. Organ II instancji uchylił decyzję Starosty i orzekł o przywróceniu pierwotnej działki w operacie ewidencyjnym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów i budynków.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. G. i S. G . na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących K. G. i S. G. solidarnie kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Syg. akt IV SA/Wa 2720/13
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej organ II instancji), decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. po rozpatrzeniu odwołania Państwa E. i G. L. działających w imieniu Pani G. L. uchylił decyzję Starosty W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w całości i orzekł o przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce wykazanych działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta L. Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń i ocen prawnych organu:
W dniu [...] sierpnia 2010 r. Sąd Rejonowy dla W. Wydział I Cywilny wydał wyrok sygn. akt [...], w którym wprowadził podział działki nr [...] z obrębu [...] miasta L. Wyrok ten zobowiązywał E. i G. L. do złożenia oświadczenia woli następującej treści: "E. i G. małżonkowie L. oświadczają, iż przenoszą na K. i S. G. na zasadzie wspólności majątkowej własność nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 226 m2 opisaną na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego M. M. i przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. w dniu [...] kwietnia 2010 r. pod numerem [...], pochodzącej z nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] opisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W., za wynagrodzeniem w wysokości 120.232 (sto dwadzieścia tysięcy dwieście trzydzieści dwa) złote".
W dniu [...] września 2010 r. G. i E. małżonkowie L. darowali swojej córce G. L. zabudowaną nieruchomość gruntową, stanowiącą działkę ewidencyjną numer [...] położoną przy ul. [...] w miejscowości L., na podstawie umowy darowizny i ustanowienia służebności sporządzonej w formie aktu notarialnego (repertorium A Nr [...]).
W dniu [...] maja 2011 r. Sąd Okręgowy w W. V Wydział Cywilny- Odwoławczy w sprawie z powództwa K. G. i S. G. przeciwko E. L. i G. L. o zobowiązanie do przeniesienia własności nieruchomości na skutek apelacji powodów i pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...], wydał wyrok, w którym zmienił wyżej wymieniony wyrok w pkt III, w ten sposób, że zasądził od E. L. i G. L. solidarnie na rzecz K. G. i S. G. solidarnie kwotę 7333, 85 zł (siedem tysięcy trzysta trzydzieści trzy złote 85/100 gr) tytułem zwrotu kosztów procesu, oddalił apelację powodów w pozostałej części oraz apelację pozwanych i wzajemnie zniósł między stronami koszty postępowania w instancji odwoławczej.
Sąd Rejonowy dla W. w W. w sprawie sygn. akt [...] z powództwa S. G. oraz K. G. przeciwko G. L. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2012 r. oddalił powództwo.
W dniu [...] stycznia 2013 r. Pani E. L. wystąpiła do Starosty W. z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. zawierającym żądanie wprowadzenie zmiany w rejestrze gruntów polegającej na cofnięciu podziału działki nr [...] z obrębu [...] miasta L. Do wniosku załączony został wyrok Sądu Rejonowego dla W. w W. Wydział I Cywilny z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...], oddalający powództwo przeciwko usunięciu niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.
W dniu [...] maja 2013 r. Starosta W. wszczął postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w danych ewidencji gruntów i budynków Powiatu W. polegających na cofnięciu podziału działki nr [...] z obrębu [...], miasta L.
Starosta W. w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił wprowadzenia zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...], miasta L., mającej polegać na cofnięciu dokonanej zmiany w operacie ewidencji gruntów, w wyniku której z działki nr [...] wydzielone zostały działki ewidencyjne [...] i [...].
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ I instancji, dokonał aktualizacji jedynie danych pod względem przedmiotowym, pozostawiając bez zmian dane dotyczące podmiotu. Zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji, podział ewidencyjny działki nr [...] był skutkiem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. I Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...]sierpnia 2010 r.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli E. i G. L. Zwrócili się oni ponownie o cofnięcie podziału nieruchomości, będącej własnością ich córki G. L., znajdującej się w L. przy ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...]). Ich zdaniem, podział działki nr [...] na dwie działki o nr ewidencyjnych [...] i [...] wprowadzono niezgodnie z prawem.
Organ lI instancji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr 372 w miejsce wykazanych działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta L.
W dniu [...] października 2013 r. K. i S. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia [...] października 2013 r. na decyzję organu II instancji., uchylającą decyzję organu I instancji w całości i orzekającą o przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce wykazanych działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta L. Orzeczenie organu II instancji zaskarżone zostało w całości i zarzucono mu:
1) naruszenie przepisów postępowania tj. a) art. 138 § I pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r.,poz. 267, dalej, "k.p.a.") poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie o przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce wykazanych działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta L., w sytuacji konieczności utrzymania decyzji organu I instancji, b) art. 8 i art. 10 § l k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób skutkujący utratą zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, umożliwiającemu mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
a) § 46 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. nr 38 poz. 454 ze zm.) poprzez uznanie, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W., Wydział I Cywilny z dnia [...] sierpnia 2010 r. sygn. akt [...] nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne skutkujące uchyleniem decyzji o odmowie wprowadzenia zmian i orzeczeniem o przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce wykazanych działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta L.
Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia skarżący wnieśli o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § I ust 1pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwana dalej "p.p.s.a.",
2) wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.,
3) przyznanie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2013 r., wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, iż zarzuty podnoszone w skardze są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie organu II instancji ewidencja gruntów i budynków jedynie rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie rozstrzyga spraw własnościowych do gruntu. W związku z powyższym według stanowiska organu lI instancji nie było podstaw wykazywania w ewidencji gruntów i budynków działek [...] i [...] skoro zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] września 2010 r. - właścicielką działki nr [...] stała się Pani G. L. Zdaniem organu II instancji, wyroki: sygn. akt [...] i sygn. akt [...] nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ nie zastępują umowy w formie aktu notarialnego przenoszącej własność wydzielonej nimi nieruchomości. Organ II instancji podejmując rozstrzygnięcie uznał, iż Państwo K. i S. G. nie posiadali dokumentu, z którego wynikałoby prawo do przedmiotowego gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...] z dnia [...] września 2013 r. uchylająca decyzję organu I instancji w całości i orzekająca o przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce wcześniej wykazanych działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta L.
W art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ustawodawca określił jakie informacje obejmuje ewidencja gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Na podstawie art. 20 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części; 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) wartość nieruchomości. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje dane o charakterze przedmiotowym (grunty, budynki i lokale) oraz dane o charakterze podmiotowym (właściciele nieruchomości lub podmioty władające nieruchomościami).
Treść art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne powinna być interpretowana w świetle podstawowej funkcji, która została przypisana przez ustawodawcę ewidencji gruntów i budynków jako rejestru nieruchomości. Jeżeli na podstawie art. 20 tej ustawy istnieje obowiązek wprowadzania danych do ewidencji gruntów i budynków i jeżeli obowiązujące w tym zakresie przepisy tworzą po temu warunki, to zadania Starosty W., jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków z tym związane powinniśmy traktować jako element składowy podstawowej funkcji, którą powinien spełniać ten rejestr. Ta funkcja sprowadza się do rejestracji danych zapewniających wykonywanie zadań związanych z zagospodarowaniem przestrzennym, gospodarką zasobami ziemi, ustalaniem danin publicznych oraz oznaczaniem nieruchomości w księgach wieczystych. W ewidencji gruntów i budynków następuje ujawnienie danych faktycznych dotyczących nieruchomości. Na podstawie tych danych są wykonywane zadania związane z gospodarką zasobami ziemi. Dane ujawnione w ewidencji nie obejmuje domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Starosta W. jako organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków zgodnie z § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. nr 38 poz. 454 ze zm.) miał obowiązek wprowadzenia zmian wynikających z treści orzeczenia sądowego. Obowiązek w znaczeniu ogólnym oznacza konieczność zrobienia czegoś, co wynika np. z nakazu prawnego.
Obowiązek w prawie administracyjnym sprowadza się najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla danej grupy organów nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Oznacza to, że może wystąpić obowiązek pozytywny lub negatywny. Obowiązek prawny nie musi się sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów. W doktrynie zwrócono uwagę, że możemy spotkać się z sytuacją, w której "czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań" (Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99.).
Dane obowiązkowo wykazywane w ewidencji gruntów i budynków szczegółowo reguluje § 10 i 11 cytowanego wyżej rozporządzenia. Z brzmienia § 10 ust. 1 tego aktu obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ II instancji wynika, że ewidencja obejmowała: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości. W przypadkach braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w ewidencji wykazywało się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają (§10 ust. 2).
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż Starosta W. wydając decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. aktualizował jedynie dane przedmiotowe dotyczące działki nr [...] z obrębu [...] miasta L. Podział wyżej wymienionej działki wynikał z treści dwóch wyroków sygn. akt [...] i sygn. akt [...].
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że w dniu [...] lutego 2013 r., po ponownej analizie (w szczególności uzasadnienia do wyroku sygn. akt [...], dokonano kolejnej zmiany w rejestrze gruntów, doprowadzając do sytuacji, w której Pani G. L. (córka na podstawie umowy darowizny) widnieje jako właściciel działek ewidencyjnych [...] i [...] zgodnie z aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Organ II instancji przyjął, że w myśl ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne istniejące w ewidencji gruntów zapisy, co do osób będących właścicielami poszczególnych działek ewidencyjnych, mogą być zmienione na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 22 ust. 3 tej ustawy. Wspomniane dokumenty (geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian danych) muszą stanowić o tytule własności, a dokumentacja geodezyjno- kartograficzna pozwalać na identyfikację działek, których te prawa dotyczą, na obowiązującej mapie ewidencyjnej. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi o obowiązku dostarczenia dokumentów na żądanie starosty, dotyczy w powiązaniu z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne., osób wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 tej ustawy, czyli m.in. właścicieli gruntu, ale tylko wtedy, gdy to oni zgłaszają staroście zmiany danych objętych ewidencją (zob. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 27 marca 2009 r., I OSK 564/08, LEX nr 529923). W orzecznictwie SN wyrażono pogląd według, którego 1. Orzeczenie sądu zastępujące umowę przeniesienia własności nieruchomości nie wymaga składania dodatkowych oświadczeń woli w formie aktu notarialnego (art. 158 k.c.); dlatego sentencja takiego orzeczenia powinna precyzyjnie określać treść umowy, którą ono zastępuje. Zastępcza funkcja orzeczenia, o którym mowa, spełnia się przy tym ex lege z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia. 2. W sytuacji gdy przejście prawa własności zabudowanej działki na budującego, w związku z realizacją roszczenia z art. 231 k.c. na drodze sądowej, następuje z mocy prawomocnego orzeczenia sądu, obowiązek zapłaty należnego z tego tytułu wynagrodzenia powstaje dopiero z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia (zob. wyrok SN z dnia 5 września 2002 r., II CKN 1035/00, LEX nr 75263).
Aktualnie pomiędzy stronami toczy się spór przed sądem powszechnym odnośnie do prawa własności jednej z wydzielonych przez Sąd Rejonowy dla W. działki nr ew. [...] i na tym etapie postępowania organy administracji nie są uprawnione do oceny kto w istocie jest właścicielem w/w działki. Tym niemniej w zakresie przedmiotowym wyrok, na mocy którego doszło do podziału działki nr ew. [...] jest prawomocny i nadal stanowi podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków dwóch działek ewidencyjnych.
Sąd Okręgowy w W. V Wydział Cywilny-Odwoławczy w wyroku z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie syg. akt [...] nie wprowadził żadnych zmian do dokonanego wcześniej podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Oznacza to, że ostatnim prawomocnym rozstrzygnięciem sądowym orzekającym o podziale nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] był wyrok Sądu Okręgowego w W. V Wydział Cywilny- Odwoławczy z dnia [...] maja 2011 r. Podział ten zgodnie z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w sposób prawidłowy, znalazł odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę W. Skarżący w sprawie cywilnej, wystąpili do Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny z powództwem przeciwko E. i G. L. o zobowiązanie do przeniesienia własności nieruchomości w trybie art. 231 § 1 i k.c. Z uregulowań, które zawarte są w tym przepisie wynika, iż osiągnięcie celu, o którym mówi ten przepis, wymaga realizacji roszczenia inwestora budowli wzniesionej na cudzym gruncie. Realizacja tego roszczenia może nastąpić na drodze postępowania sądowego, przez wydanie odpowiedniego orzeczenia. Do wydania takiego orzeczenia dochodzi w następstwie wytoczenia powództwa przez samoistnego posiadacza zabudowanej działki przeciwko właścicielowi tejże działki o zobowiązanie właściciela do złożenia oświadczenia powodującego przejście własności działki na powoda-inwestora (zob. A. Kubas. Budowa na cudzym gruncie, Warszawa 1972, s. 133 i n.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie było podstaw do cofnięcia podziału nieruchomości i przywrócenie stanu poprzedniego w stosunku do działki nr [...] z obrębu [...] miasta L. zgodnie z wnioskiem E. L. z dnia [...] stycznia 2013 r. skierowanym do Starosty W. Po odłączeniu działka o numerze ewidencyjnym [...] stała się samoistną nieruchomością na podstawie cytowanych wyżej orzeczeń Sądu Rejonowego i następnie Sądu Okręgowego.
Organ I instancji dokonał właściwej wykładni § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z treścią § 46 ust. 1 tego rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Jak wynika z § 46 ust. 2 z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Wpisowi do ewidencji podlegają dane ustalone przez ustawodawcę w ściśle określony sposób w art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne - techniczne. Nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 października 2010 r, III SA/Łd 336/10, LEX nr 758150).
Organy prowadzące ewidencję sprawują wyłącznie funkcje ewidencyjne, dokumentacyjne, a nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących stanu prawnego nieruchomości. Jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lipca 2010 r., III SA/Lu 140/10, LEX nr 669598.
Organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował także art. 96 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu wynika, iż decyzja lub orzeczenie sądu, o których mowa w art. 96 ust. 1 i 2, stanowią podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej oraz w katastrze nieruchomości. Orzeczenie sądu dotyczące podziału nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisów w katastrze nieruchomości. Źródłem zmian ewidencyjnych jest orzeczenie sądu wraz z załączoną dokumentacją geodezyjną. Do ewidencji gruntów i budynków wpisywane są tylko te dane ewidencyjne, które ulegają zmianie na podstawie orzeczenia sądu.
W ocenie Sądu organ I instancji wydając decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., w której odmówił wprowadzenia zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków Powiatu W. w stosunku do działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...], miasta L., mającej polegać na cofnięciu dokonanej zmiany w operacie ewidencji gruntów, w wyniku której z działki nr [...] wydzielone zostały wyżej wymienione działki ewidencyjne nie naruszył podstaw prawnych przywołanych w treści tej decyzji.
Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu I i II instancji naruszenia art. 8 i 10 § 1 k.p.a., na które to naruszenia powołali się w skardze skarżący, poprzez prowadzenie postępowania w sposób skutkujący utratą zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, umożliwiającemu im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Skarżący wykazali także, że uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie o przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce wykazanych wcześniej działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowiło naruszenie prawa.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący potwierdzili swoje prawo do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na umieszczeniu w rejestrze danych dotyczących wydzielenia z działki
gruntu nr [...] działek [...] i [...].
Reasumując, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organ
odwoławczy, naruszył wskazane w orzeczeniu przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszył wskazane wyżej przepisy prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji organu II instancji z obrotu prawnego.
W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ odwoławczy orzeknie ponownie w sprawie, z uwzględnieniem ocen zawartych powyżej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło