IV SA/Wa 2804/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego W. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku inwestora E. K. z dnia 22.12.2016r., uzupełnionego w dniu 16.01.2017r. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na: "budowie i eksploatacji 15 kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego o maksymalnej łącznej obsadzie początkowej 903.072 szt./cykl (3612,3 DJP), w obrębie Fermy Drobiu w miejscowości [...] gmina [...], w granicach działki o nr ew. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że warunki nałożone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] mogą się okazać niewystarczające w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków życia okolicznych mieszkańców z uwagi na odorowość przedsięwzięcia. Wskazano, że pomimo braku regulacji prawnych, przemysłowy chów brojlerów generuje bardzo duże ilości substancji odorowych, które zagrażają ludziom poprzez obniżenie komfortu życia i stanu zdrowia ludzi, a emisja substancji zapachowo czynnych z planowanych obiektów inwentarskich będzie wykraczać swym zasięgiem poza obszar planowanego przedsięwzięcia i będzie miała charakter długotrwały i ciągły. Organ powołał się na zasadę przezorności - art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Po rozpatrzeniu odwołania Inwestora Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. w pkt. 1. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w pkt. 2 ustaliło warunki realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "budowa i eksploatacja 15 kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego o maksymalnej łącznej obsadzie początkowej 903.072 szt/cykl (3612,3 DJP), w obrębie Fermy Drobiu w miejscowości [...] gmina [...], w granicach działki o nr ew. [...]", na warunkach szczegółowo wymienionych w decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawę materialnoprawną do rozpoznania przedmiotowej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 20I6r. poz.353 ze zm.), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. Dz.U, nr z 2016r. poz. 71). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia (- chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalnie możliwą obsadę inwentarza) planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem dla jego realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy). Wskazano, że wyniki przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia uzasadniają uwzględnienie wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia. Powołano, że RDOŚ w [...] po analizie przedłożonego raportu ooś wraz z jego uzupełnieniami w dniu [...].06.2017r. wydał postanowienie nr [...] uzgadniając realizację przedsięwzięcia i określając warunki realizacji przedmiotowej inwestycji. Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...].06.2017r. nr [...] zaopiniował pozytywnie realizację planowanego przedsięwzięcia i zgłosił warunki środowiskowe dla realizacji przedsięwzięcia. PPIS w [...] stwierdził, że stwierdzony w raporcie brak przekroczenia obowiązujących standardów jakości środowiska, poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, nie wyklucza możliwości odczuwania przez poszczególne osoby dyskomfortu związanego z hodowlą zwierząt, który ma charakter przemijający. Zdaniem PPIS w [...] przy spełnieniu warunków zawartych w raporcie oraz wymogów określonych w sentencji opinii, planowana ferma nie powinna w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi. Kolegium wskazało, że na podstawie art. 81 ustawy ooś. w przedmiotowej sprawie przesłankami wydania decyzji odmownej mogły być następujące okoliczności; 1. niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, 2. odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające, 3. brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku, 4. wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywny jego wpływ na obszar Natura 2000. 5. wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Ponadto decyzja odmowna mogła być wydana wówczas, gdy przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z innymi przepisami prawa, a więc a contrario należy rozumieć, iż w przypadku braku zaistnienia w/w negatywnych przesłanek organ właściwy jest zobligowany do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody dla planowanej inwestycji, co wyklucza możliwość wydania decyzji odmownej. Podkreślono, że uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] ma dla organu orzekającego w sprawie "środowiskowej" charakter wiążący. Kolegium uznało, że przedstawiony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia wraz z uzupełnieniami, które stanowią integralną część raportu, odpowiada wymogom art. 66 ustawy ooś. Organ uznał, że jest on spójny, zawiera wymagane prawem informacje oparte na aktualnych wynikach badań przyrodniczych oraz dostępnych danych literaturowych. Kolegium nie stwierdziło, uchybień w zakresie metodyki prowadzonych badań i dopuściło dokument w całości, jako materiał dowodowy będący podstawą wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Wskazano, że działka, na której realizowana będzie planowana inwestycja położona jest w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...], ze zm.), dla którego wprowadzono zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zakaz nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym, do których zaliczana jest planowana inwestycja. Najbliżej położony obszar Natura 2000 - obszar specjalnej ochrony ptaków [...] i [...], znajduje się w odległości ok. 16 km w kierunku północno-zachodnim od planowanej inwestycji. W odległości ok. 20,1 km od działki o nr ew. [...], znajduje się rezerwat przyrody [...] utworzony- zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] kwietnia 1979r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody ([...] Nr [...] z [...]r., poz. [...]) oraz w odległości ok. 1,5 km - leśny rezerwat przyrody [...], utworzony zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1979r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody ([...] Nr [...] z 1979r., poz. [...]). Ze względu na odległość od rezerwatów przyrody od planowanej inwestycji oraz strefę buforową, jaką tworzy zwarty kompleks leśny, nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na ww. formą ochrony przyrody. Powołano, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego mieszkańcy wsi [...], [...] gin. [...] pismem z dnia 31.03.2017r.wyrazili sprzeciw przeciwko budowie kurników, wskazując, że inwestycja w znaczny sposób pogorszy warunki mieszkańców tych miejscowości. Do pisma złożonego w imieniu mieszkańców wsi [...] i [...] dołączono również listę osób zamieszkałych we wsi [...], [...], [...] wyrażających negatywne stanowisko budowy kurników we wsi [...] gm. [...]. Nadleśnictwo [...] pismem z dnia 15.03.2017r. negatywnie ustosunkowało się do planowanej inwestycji, wskazując na położenie działki w [...] obszarze Chronionego Krajobrazu i sąsiedztwo z działką leśną o nr ew. [...] o pow. 11.1945 ha, zarządzaną przez Nadleśnictwo [...]. Nadleśnictwo wskazało, że w bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się dobrej jakości 53-letni drzewostan sosnowy, bonitacji "IA" o zadrzewieniu 0,7, a hodowla drobiu wiąże się z negatywnym oddziaływaniem na środowisko oraz emitowaniem znacznych ilości substancji i odpadów, które mogą przyczynić się do pogorszenia lokalnych warunków środowiskowych. Nadleśnictwo podało, że działka położona jest w obwodzie Ośrodka Hodowli Zwierzyny zarządzanym przez nadleśnictwo. Występuje tu silna populacja daniela oraz istniejąca hodowla zająca szaraka. Planowana inwestycja może zakłócić utrzymanie właściwego stanu populacji oraz migracje zwierząt pomiędzy siedliskami (korytarze ekologiczne), co może prowadzić do wymierania gatunków (fragmentacja siedlisk). Zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań ma charakter decyzji związanej, zaś odmowa wydania takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w przepisach ustawy. Dokonana przez Kolegium ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, doprowadziła do wniosku, że w niniejszym przypadku nie zachodzi żadna z sytuacji, wymienionych w przepisach ustawy, która stanowiłaby podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego względu sam sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia, zgłoszony przez mieszkańców podyktowany obawą o pogorszenie się ich komfortu życia, oraz Nadleśnictwa [...] nie może skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia. Ponadto powołano, że przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zwłaszcza analiza przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wskazują, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, emisje substancji, których źródłem będzie eksploatacja planowanego przedsięwzięcia, nie przekroczą norm określonych w przepisach prawa. W odniesieniu do emisji substancji złowonnych to stwierdzono, iż z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie spełniała takie normy. W konsekwencji, wyłącznie subiektywne przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia, na środowisko i zdrowie ludzi, nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zauważono, że przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze wykazała, iż na etapie jego eksploatacji, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87). Ponadto wskazano, że w celu zminimalizowania uciążliwości zapachowej planowanego przedsięwzięcia wykonany zostanie pas zieleni izolacyjnej o szerokości 3 m wzdłuż granic działki, na której ma być zlokalizowane przedsięwzięcie. W konkluzji stwierdzono, że organ I instancji orzekł z naruszeniem przepisów uioś oraz kpa, zaś stanowisko organu zostało oparte na przesłankach, które nie mogły przesądzić o istocie sprawy. Powyższa decyzja SKO w [...] stała się przedmiotem skargi W. S. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił on o jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: - art. 77 ust. 3 i 4 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 106 § 1 kpa, poprzez uznanie, że organ II instancji jest związany uzgodnieniami organu ochrony środowiska i w ramach oceny materiału dowodowego może ograniczyć się do rozważania zgłoszonych wniosków i uwag. - art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak dokonania wyczerpującej analizy raportu oddziaływania na środowisko, treści wydanych w sprawie opinii i uzgodnień oraz uwag, wniosków i zarzutów zgłoszonych w postępowaniu z udziałem społeczeństwa, a także wyjaśnień składanych w tok postępowania przez inwestora. - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej w warunkach, w których zachodziły podstawy do wydania decyzji utrzymującej zaskarżoną decyzję w mocy. - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 i 81 ustawy ooś. poprzez uznanie, że inwestor spełnił wszelkie wymagania określone w w/w przepisach, warunkujące wydanie pozytywnej decyzji oraz przyjęcie, że organ prowadzący postępowanie odwoławcze nie jest uprawniony i zobowiązany do dokonywania samodzielnej oceny sprawy i jest związany li tylko treścią raportu, uzgodnienia i wydanych opinii, bez możliwości samodzielnego badania poddanej pod rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonana sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Istotę tego rodzaju decyzji wyjaśnia treść art. 71 ust. 1 ustawy stanowiąc wyraźnie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie jej jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016r. poz. 353) raport oddziaływania na środowisko powinien zawierać prezentację trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Ustawa wymaga aby w raporcie znalazły się takie elementy jak opis analizowanych wariantów, w tym a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań, mającym ułatwić identyfikację wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia celem ustalenia istotnych warunków korzystania ze środowiska i wymagań dotyczących ochrony środowiska w treści decyzji. Należy dodać, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy (tak NSA w wyroku z dnia 1 marca 2013 r. o sygn. II OSK 2105/11, LEX nr 1340187). Kierując się treścią przytoczonej wyżej regulacji, Sąd po zapoznaniu się treścią raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wykonanej na zlecenie inwestora, doszedł do wniosku, że dokument ten nie odpowiada wymogom jakie stawia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. Raport złożony przy wniosku nie został podpisany przez osoby go sporządzające. Kolejne uzupełnienia raportu składane w toku prowadzonego postępowania również nie zostały podpisane. Powyższe uchybienie nie zostało dostrzeżone ani przez organ I instancji, ani przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu brak podpisów na raporcie i jego uzupełnianiach dyskwalifikują zupełnie ten dokument i powodują, że nie może być traktowany jako dowód w sprawie. Powyższe uchybienie w prowadzeniu postępowania dowodowego prowadzi do stwierdzenia, że organ nie zebrał zgodnie z art. 77 § 1 kpa niezbędnego materiału dowodowego, pozwalającego na procedowanie w sprawie, jak również na dokonywanie uzgodnień w właściwymi organami. Z uwagi na powyższe uchybienie należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji. Podkreślić należy, że raport środowiskowy jest kluczowym dowodem w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, albowiem na podstawie jego treści dokonywana jest ocena o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tej sytuacji stwierdzić należy, że również organ I instancji, który wydał co prawda decyzję odmowną, z tym że z uwagi na zasadę przezorności, jaki i protesty społeczeństwa, procedował bez podstawowego dowodu w sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien wezwać Inwestora do złożenia podpisanego raportu, jak również podpisanych ewentualnych uzupełnień, i dopiero po zebraniu materiału dowodowego może przystąpić do merytorycznego badania sprawy oraz procedowania w zakresie uzgodnień. Zwrócić w tym miejscu również należy uwagę, że po zapoznaniu się z treścią raportu, Sąd doszedł do wniosku, że raport nie spełnia wymogu określonego w art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy ooś. Mianowicie raport nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W istocie raport zawiera opis tylko jednego wariantu wskazanego przez inwestora. W zakresie raportu alternatywnego (str. 65-67 raportu) wskazano, że analiza wariantu alternatywnego wskazała na istotne oddziaływanie na środowisko w zakresie zanieczyszczeń oraz na naruszenie obowiązujących zapisów dla obszarów chronionego krajobrazu. Na etapie eksploatacji nie byłyby spełnione wymagania dotyczące emisji amoniaku (częstość przekroczeń jednogodzinnych stężenia wynosiła 0,22 % poza terenem inwestycji, a więc przekraczała dozwoloną wartość 0,02 %). Ponadto umiejscowienie przedsięwzięcia w tym wariancie powodowałoby konieczność wycinki drzew – co byłoby sprzeczne z przepisami odrębnymi – działka przeznaczona pod inwestycje położona jest w graniach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, utworzonego rozporządzeniem Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].04.2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego wprowadzono zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nawodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Ponadto zgodnie z przeprowadzoną analizą wystąpiły przekroczenia poziomy dźwięku A w porze nocnej na działce z zabudowę zagrodową zlokalizowana najbliżej inwestycji. Tak więc uznać należy, że wskazany racjonalny wariant alternatywny nie jest w ogóle wariantem możliwym do realizacji z uwagi na zakazy wynikające z w/wym. rozporządzenia, jak również przekroczenia emisji amoniaku i norm hałasu. Wskazać należy, że przesłanka racjonalności odnosi się nie tylko do ekonomicznego interesu inwestora, ale również racjonalnych rozwiązań środowiskowych. Przedstawiony wariant alternatywny jest niekorzystny dla środowiska. Ponadto wskazać należy, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy o udostępnianiu informacji, jednoznacznie nakłada obowiązek opisu trzech analizowanych wariantów realizacji przedsięwzięcia. Muszą to być warianty: wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska, łącznie z uzasadnieniem ich wyboru w zakresie oddziaływania na środowisko. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor powinien przedstawić raport, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów. W opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje. (wyrok NSA z 17.01.2017r. II OSK 988/15, wyrok NSA z 01.08.2017r. II OSK 3042/15, wyrok WSA z siedzibą w Rzeszowie z dnia 10.01.2017r. II SA/Rz 609/16). W przedmiotowej sprawie przedstawiono tylko wariant proponowany przez wnioskodawcę i nieracjonalny wariant alternatywny. Nie przedstawiono trzeciego wariantu, wskazując, że wariant wskazany przez inwestora jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. W tej sytuacji uznać należy, że sporządzony raport nie zawiera wszystkich wymaganych danych zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy. Zauważyć również należy, że inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie co do zasady analizy racjonalnego wariantu alternatywnego (por.: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11 oraz wyrok NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2999/12). Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał również, że wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z lokalizacją przedsięwzięcia. Sąd tym samym podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 10.01.2017r. i w wyroku NSA z dnia 1.08.2017r. (II OSK 3042/15), zgodnie z którym wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z lokalizacją przedsięwzięcia. Wariantowanie może dotyczyć w szczególności: stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Warianty powinny odwoływać się różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Brak przedstawienia innego możliwego do realizacji rozwiązania funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłoby racjonalny wariant alternatywny musi oznaczać, że raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do przeprowadzenia rzetelnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającej warianty jego realizacji, w ten sposób, aby było możliwe porównanie oddziaływań w ramach poszczególnych wariantów i uzasadnienie wyboru jednego z nich. Warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne. Lokalizacja przedsięwzięcia nie może być jedynym kryterium wyróżnienia wariantów jego realizacji. Warianty mogą dotyczyć rozwiązań technologicznych takich jak konstrukcja obiektów, skala przedsięwzięcia, czy moc planowanych instalacji, urządzeń. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji dopuściły się naruszenia przepisów obligujących do dokładnego ustalenia i rozważenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych – art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., co skutkuje koniecznością uchylenia obu decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze przedstawioną przez sąd ocenę prawną. W pierwszej kolejności organ zwróci się do inwestora o uzupełnienie raportu wedle wytycznych wskazanych przez sąd we wcześniejszej części uzasadnienia, następnie dowód ten oceni pod kątem jego zgodności z art. 66 ustawy. Wskazać należy, że zakresem weryfikacji organu orzekającego winna być także racjonalność, logiczność i niesprzeczność argumentacji zawartej w raporcie, w szczególności w zakresie wyboru wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r., uznania danego wariantu za najkorzystniejszy dla środowiska oraz wyboru wariantu proponowanego do realizacji, przy uwzględnieniu interesu publicznego, słusznego interesu stron postępowania, środowiska naturalnego. Dodatkowo zwrócić należy również uwagę, że dokonanie uzgodnienia przez wyspecjalizowany organ środowiskowy nie zwalnia organu rozpoznającego sprawę od weryfikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również pozostałych przesłanek uzasadniających wydanie pozytywnej decyzji. Organ orzekając w sprawie nie może "automatycznie" ustalać środowiskowych uwarunkowań w przypadku pozytywnego uzgodnienia przez RDOŚ. Zgodnie bowiem z art. 7 i 77 kpa winien brać pod uwagę i rozważyć cały materiał zgromadzony w sprawie, również ten wynikający z udziału społeczeństwa, w tym właśnie celu ustawodawca przewidział udział społeczeństwa w tego typu postępowaniach. Dodatkowo wskazać należy, że zgromadzony materiał dowodowy może uzasadniać przyjęcie innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, który będzie np. uwzględniał zastrzeżenia mieszkańców i chronił również ich interesy. W tym aspekcie zasadne są zarzuty skargi w zakresie pominięcia przez organ odwoławczy zasad ogólnych systemu prawa wspólnotowego ochrony środowiska w odniesieniu do zasady przezorności i proporcjonalności. W przedmiotowej sprawie organ tylko lakonicznie w uzasadnieniu decyzji wskazał, że ustawodawca nie przewidział aby organ w sprawach środowiskowych miał kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju, powołując, że z raportu wynika, że przedsięwzięcie nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowiska. W ocenie Sądu, w sytuacji realizacji przedsięwzięcia, z którym jak powszechnie wiadomo związane będą uciążliwości w postaci odorów, oraz brak prawnie określonych norm zapachowych dla powietrza, uwzględniając, że w przedmiotowej sprawie najbliższe budynki mieszkalne znajdują się w odległości ok. 80 i 135 m do terenu planowanego przedsięwzięcia, organ właśnie szczególnie wnikliwie powinien przeanalizować kwestię oddziaływania przedsięwzięcia na życie i zdrowie ludzi mieszkających w tak bliskiej odległości od terenu inwestycji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania. Stwierdzone wyżej naruszenia prawa materialnego art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz prawa procesowego art. 7, art. 77, art. 80 kpa skutkowały uchyleniem zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.