IV SA/Wa 2818/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1566/17 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. W dniu 19 czerwca 2018 r. A.K. (dalej skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1566/17. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W piśmie z 18 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w rejonie ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1566/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. W otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1566/17, referendarz sądowy postanowił ustanowić dla A.K. radcę prawnego oraz odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 22 stycznia 2018 r. do tut. Sądu wpłynęła opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzana przez pełnomocnika wyznaczonego przez OIRP [...]. Odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony A.K. w dniu 13 lutego 2018 r. wraz z pouczeniem o trybie i zasadach wniesienia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na pisma z 19 lutego 2018r. i 27 marca 2018 r. zawierających prośbę o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd wyjaśnił A.K., że termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, który nie podlega przedłużeniu i pouczył o treści art. 177 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1566/17, stwierdził prawomocność postanowienia z 6 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1566/17 od dnia 16 marca 2018 r. W dniu 19 czerwca 2018 r. skarżący złożył wniosek "o reasumpcję postanowienia z dnia 6 lipca 2017 r.", który został zakwalifikowany jako skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. postanowieniem (pkt II zarządzenia k.385). Skarżący podniósł, ze wydane postanowienie Sądu z dnia 6 lipca 2017 r. dotyczyło innej uchwały Rady [...] z [...] marca 2014r., a nie tej którą zaskarżył. Jednocześnie skarżący wskazał, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik działał na jego niekorzyść, chciał doprowadzić do jego zubożenia, działał na niekorzyść interesu publicznego z naruszeniem jego interesów prawnych i finansowych, z naruszeniem jego prawa własności. Zdaniem skarżącego wyznaczony radca prawny sporządzając opinię prawną, która odbierała mu możliwość uzyskania uczciwego i sprawiedliwego orzeczenia w sprawie działał z naruszeniem jego prawa do sądu, niezgodnie z jego umocowaniem i wolą oraz bez jego zgody. W jego ocenie sporządzony prze pełnomocnika dokument pomijał zgromadzony przez niego materiał dowodowy oraz fakty i okoliczności, które bezsprzecznie przemawiały za uchyleniem zaskarżonej przez niego uchwały. Zdaniem skarżącego w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wykonania prawa do pomocy prawnej z urzędu bo pełnomocnik działał nieetycznie i niezgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skargę o wznowienie postępowania sądowego należało odrzucić. Zgodnie z art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "P.p.s.a."), można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Przepis art. 277 P.p.s.a. stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Stosownie zaś do art. 280 § 1 P.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Mając na względzie ww. przepisy i po analizie treści złożonej skargi oraz akt sądowych o sygn. IV SA/Wa 1566/17 Sąd doszedł do przekonania, że skarga o wznowienie postępowania sądowego została złożona z uchybieniem terminu. Sąd podkreśla, że miarodajnym dla rozpoczęcia biegu trzymiesięcznego terminu do złożenia żądania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. W ocenie Sądu jako datę w której skarżący dowiedział się, że pełnomocnik wyznaczony w sprawie działał na jego niekorzyść należy przyjąć 13 lutego 2018 r. Z akt sprawy wynika, że w tym dniu skarżącemu doręczona została opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona przez wyznaczonego radcę prawnego. Od tego dnia jak wynika m. in. z treści pism: z dnia 19 lutego i 27 marca 2018 r. skarżący powziął wiedzę o tym, że pełnomocnik sporządził ww. opinie bez żadnej konsultacji z nim, bez jego wiedzy i zgody. W takim razie trzymiesięczny okres na złożenie przedmiotowej skargi upływał w dniu 14 maja 2018 r. (13 maja 2018 r. dzień ustawowo wolny). Tymczasem skarżący złożył skargę dopiero w dniu 18 czerwca 2018 r., a zatem po terminie wskazanym w art. 277 § 1 P.p.s.a. Rozpatrując natomiast czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania sądowego należy na wstępie podkreślić, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka sytuacja ma również miejsce gdy na podstawie wstępnej analizy akt sprawy, sąd władny jest ocenić że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (zob. np. postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 44/10; postanowienie NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1471/09, CBOIA; J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 1128-1129). W niniejszej sprawie skarżący co prawda nie powołał wprost podstawy prawnej, jednakże z treści skargi jednoznacznie wynika, że podnosi nienależyte reprezentowanie go przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Uzasadniając skargę skarżący wskazał m.in., że radca prawny działał na jego niekorzyść, z naruszeniem jego i publicznych interesów prawnych, z naruszeniem jego prawa do sądu, niezgodnie z umocowaniem wiedzą i dobrą wolą. W ocenie Sądu wznowienie postępowania sądowego w oparciu o przesłankę nienależytego reprezentowania skarżącego przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie jest zasadne. Podkreślić należy, że niewłaściwe reprezentowanie interesów skarżącego przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a. i nie może stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżącemu przyznano bowiem prawo do nieopłaconej pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika. Brak należytej reprezentacji nie jest natomiast tożsamy z niedopełnianiem przez pełnomocnika obowiązków w postępowaniu sądowym. Tak więc nienależyte reprezentowanie nie dotyczy sytuacji, w której za skarżącego działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wtedy, gdy swoje obowiązki wykonuje on w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanego skarżącego skutków. W orzecznictwie sądowym również reprezentowane jest stanowisko zgodnie z którym niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Nie może więc stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Jest to pogląd ugruntowany i niekwestionowany w orzecznictwie, który Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela. (por. R. Hauser i M. Wierzbowski: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 1097, pkt 10 oraz orzecznictwo np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 maja 2016r., sygn. II GSK 2763/14, z dnia 31 sierpnia 2016r., sygn. akt I OSK 518/16, postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego: z 11 lutego 2005 r. OSK 1160/04, z 15 lutego 2012 r., I GSK 155/12, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 maja 2010 r., II SA/Gl 50/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 14 lutego 2013 r., III SAB/Lu 26/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 17 października 2013 r., II SA/Bk 369/13). Również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2000 r. sygn. akt I PRN 277/00 (OSNP 2002/1/15) stwierdził, że "Nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania (art. 401 pkt 2 kpa, którego odpowiednikiem jest w/w art. 271 pkt 2 P.p.s.a.) nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego". Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy należy zauważyć, że wniesiona skarga została złożona z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 277 § 1 P.p.s.a oraz skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 271 P.p.s.a do wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem z dnia 6 lipca 2017r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 271 pkt 2 i art. 277 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.