IV SA/Wa 282/17

WyrokWSA w Warszawie2017-08-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, jeśli sprawa o identycznej treści została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, jeśli stwierdzi, że sprawa o identycznej treści została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 K.p.a., nawet jeśli organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji. Dopóki prawomocne orzeczenie rozstrzygające daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
J. M. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego posiadanych praw własności do gruntów. Wójt Gminy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na posiadane dane z rejestru podatkowego. Po zażaleniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Wójta i umorzyło postępowanie, uznając sprawę za tożsamą z wcześniej rozstrzygniętą. J. M. złożył skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie wszystkich posiadanych ewidencji i rejestrów. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. W dniu [...] października 2016 r. do Urzędu Gminy w P. wpłynął wniosek J. M. o wydanie zaświadczenia. o treści "Urząd Gminy [...] nie posiada informacji do jakich gruntów we wsi P. J. M. posiada prawa własności (nieruchomości, numery ewidencyjne, powierzchnia)". Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił J. M. wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, iż zgodnie z rejestrem podatkowym, prowadzanym przez ten organ w oparciu o dane z ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w P., J. M. jest właścicielem nieruchomości położonej we wsi P. Rejestr ten zawiera konkretne numery działek i ich powierzchnie, a zatem wydanie zaświadczenia żądanej treści byłoby nie zgodne ze stanem faktycznym. Na powyższe postanowienie J. M. wniósł zażalenie, podnosząc, iż organ nie uzasadnił swojego stanowiska, nie umożliwił dostępu do informacji prawnej co zdaniem wnoszącego zażalenie sugeruje ukrywanie informacji. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Kolegium J. M. w dniu [...] maja 2016 r złożył do Wójta Gminy [...] wniosek o wydanie zaświadczenia o treści "Urząd Gminy [...] nie posiada informacji do jakich gruntów we wsi P. J. M. posiada prawa własności (nieruchomości, numery ewidencyjne, powierzchnia). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Wójt Gminy [...] odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpoznaniu zażalenia J. M. postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż przedmiotowa sprawa ma tożsamy charakter ze sprawą toczącą się z wniosku z dnia [...] maja 2016 r., bowiem pochodzi od tej samej osoby, wniosek skierowany został do tego samego organu oraz sprowadza się do wydania zaświadczenia o treści identycznej co uprzednio. Organ argumentował, że skoro sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta, to obecne postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego unieważnienie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organy obu instancji zbadały tylko "ewidencję podatkową" nieruchomości rolnej, natomiast postępowanie wyjaśniające powinno odnosić się do zbadania pełnego zakresu okoliczności wynikających ze wszystkich posiadanych przez urzędy ewidencji, rejestrów i innych danych, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane, w zakresie w jakim odnoszą się do wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.), będącego podstawą zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji. Art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie określa przesłanek umorzenia postępowania. Należy zatem uznać, że kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem pierwszej instancji nie została uregulowana w komentowanym przepisie i przyjąć należy, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji czyli przepis art. 105 K.p.a. Umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią przepisu 105 K.p.a. (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 1031/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 60). Mając powyższe na uwadze należy uznać, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 1995 r. (sygn. akt SA/Łd 2424/94, Monitor Podatkowy 1996/4) podniósł, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, iż niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie. Przy czym chodzi o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru rozstrzygnięcia w sprawie, a jedynie formalnego jego zakończenia. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi zatem w sytuacji, gdy nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem. Należy także dodać w ślad za poglądem wyrażonym w wyroku z dnia 12 października 2006 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II GSK 142/06, CBOSA), że umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 K.p.a. może nastąpić nie tylko wtedy, kiedy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ale także wtedy gdy było ono od początku bezprzedmiotowe. Warto też zwrócić uwagę, że w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 § 1 K.p.a., który upoważnia organ do umorzenia postępowania, gdyż jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż z akt sprawy wynika, iż J. M. w dniu [...] maja 2016 r. złożył do Wójta Gminy [...] wniosek o wydanie zaświadczenia o treści "Urząd Gminy [...] nie posiada informacji do jakich gruntów we wsi P. J. M. posiada prawa własności (nieruchomości, numery ewidencyjne, powierzchnia). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Wójt Gminy [...] odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpoznaniu zażalenia J. M. postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 344/17, oddalił skargę. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę powyższe postanowienia, należy uznać zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r. za prawidłowe. W obu postępowaniach mamy do czynienia z tożsamością sprawy. Zdaniem sądu Kolegium prawidłowo przyjęło, iż skoro ten sam wnioskodawca składał już do tego samego organu prośbę o wydanie zaświadczenia o identycznej jak uprzednio treści, to mamy do czynienia z tożsamością sprawy, która już została ostatecznie rozstrzygnięta postanowieniem Kolegium z dnia [...] lipca 2016 r., a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ponadto Sąd na podstawie wiedzy posiadanej z urzędu stwierdza, iż skarga na postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. została wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r. oddalona. Skarżący nie wywiódł skargi kasacyjnej, a zatem można domniemywać, iż zgodził się z wyrokiem. Tym samym dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia, otworzyłaby możliwość rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98, CBOSA). W ocenie sądu zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze dotyczą meritum sprawy, tj. zasadności wydania zaświadczenia określonej treści, co nie było przedmiotem tego postępowania. Ponadto Sąd stwierdza, iż organ może wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Tymczasem z domniemaniem prawnym wynikającym z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361, ze zm.), wiąże się możliwość powzięcia informacji łączącej się z założeniem, że prawo jawne z księgi wieczystej, a tym prawo własności jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie prawa własności wynikające z wpisu w księdze wieczystej obalić można w postępowaniu w trybie art. 10 tej ustawy, który dotyczy usuwania niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, rozstrzyganie w tego typu sprawach należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych, w żadnym wypadku nie należy to do kompetencji organów administracji. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia wymienionych w skardze przepisów procedury administracyjnej dostrzec trzeba, że sposób ich sformułowania wskazuje, że nie dotyczą one bezpośrednio zaskarżonego postanowienia, lecz postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia. W takiej sytuacji i w kontekście zaskarżonego postanowienia zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1 K.p.a., 77, art. 107 § 1 i art. 218 K.p.a., należy uznać za niezasadne i nie dotyczące wprost postanowienia będącej przedmiotem skargi. Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za niezasadną i niedostrzegając wad zaskarżonego postanowienia z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151, w związku z art. 119 pkt 3 (postępowanie uproszczone) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło