IV SA/Wa 2829/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. T. i M. T. na czynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu opłaty recyklingowej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym E. T. i M. T. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego Wnioskiem z 5 lutego 2015 r. (data wpływu do organu 9 lutego 2015 r.) E. T. i M. T. (dalej: wnioskodawcy, skarżący) zwrócili się do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW, organ) o stwierdzenie nadpłaty opłaty w wysokości 500 zł pobranej w związku z wprowadzeniem na teren kraju pojazdu marki [...] o nr VIN [...], ponieważ została ona wpłacona nienależnie z powodu niezgodności z: 1/ art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.Urz. UE wyd. spec.15/t5, s. 224, zwana dalej: dyrektywą w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji), 2/ art. 110 (poprzednio art. 90) w wersji skonsolidowanej Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C Nr 83 z dnia 30 marca 2010 r., zwanego dalej: Traktatem). W odpowiedzi na ww. wniosek organ pismem z [...] maja 2015 r. poinformował wnioskodawców, że obowiązek uiszczenia przez nich opłaty recyklingowej wynikał wprost z art. 12. ust. 2 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. 2015 r., poz. 140, zwanej dalej: ustawą o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji), zaś w związku z brakiem uchylenia tego przepisu i brakiem zmian w stanie faktycznym sprawy, brak jest podstawy do dokonania przez NFOŚiGW zwrotu opłaty recyklingowej na ich rzecz. Poza tym wskazał, że opłata recyklingowa jest nakładana na każdy podmiot, który wprowadza pojazd na terytorium Polski, a dowód jej uiszczenia jest niezbędny do zarejestrowania pojazdu. Norma z art. 5 ust. 4 dyrektywy w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji wyklucza wyłącznie możliwość ustanowienia przez krajowego prawodawcę regulacji nakładających określone opłaty o charakterze publicznoprawnym bezpośrednio na osobę przekazującą pojazd do unieszkodliwienia. Natomiast nie pozostaje w sprzeczności z pobieraniem określonych opłat o innym charakterze, niezbędnych do zarejestrowania pojazdu na terenie Polski. Tak samo norma zawarta w art. 110 Traktatu nie sprzeciwia się wprowadzeniu opłat związanych z rejestracją pojazdu na terenie państwa członkowskiego. Organ nie podzielił poglądu wnioskodawców, jakoby opłata recyklingowa stanowiła nadpłatę w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej i uznał żądanie jej zwrotu za bezzasadne. Pismem z 26 maja 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego stanowiskiem organu, że uiszczona przez wnioskodawców opłata recyklingowa, w związku z wprowadzeniem na teren kraju pojazdu marki [...] o nr VIN [...], nie jest nadpłatą w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej i żądanie jej zwrotu jest bezzasadne. W reakcji na ww. środek zaskarżenia NFOŚiGW udzielił odpowiedzi pismem z [...] czerwca 2015 r. (znak [...]), szeroko argumentując brak możliwości zadośćuczynienia przez NFOŚiGW żądaniu wnioskodawców. Ww. pismo zostało doręczone skarżącym 6 lipca 2015 r. Pismem z 6 sierpnia 2015 r. skarżący złożyli do sądu administracyjnego skargę na czynność organu z [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu opłaty (w skardze błędnie wskazali datę i numer tego pisma, powołując się na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa), wnioskując o stwierdzenie uprawnienia do zwrotu żądanej kwoty w wysokości 500 zł z tytułu nienależnie uiszczonej opłaty na konto organu od pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę NFOŚiGW wniósł o: 1/ odrzucenie skargi na czynność organu w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu opłaty recyklingowej - na podstawie art. 58 pkt 2 w związku z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) z uwagi na wniesienie skargi po upływie terminu ustawowego przewidzianego na dokonanie tej czynności, co stanowi warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności; 2/ odrzucenie skargi na czynność organu w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu opłaty recyklingowej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 1 i art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. z uwagi na wniesienie skargi na czynność NFOŚiGW jako organu administracji publicznej, podczas gdy NFOŚiGW nie służy taki status, co skutkowałoby objęciem kontrolą sądowoadministracyjną sprawy o zwrot opłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, skierowanej przeciwko NFOŚiGW, w związku z czym jego działania bądź zaniechania w tym zakresie nie mogą podlegać kognicji sądu administracyjnego, ewentualnie o: 3/ oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z przepisami ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji z uwagi na fakt, że organ nie ma w świetle obowiązujących przepisów podstawy prawnej do dokonania zwrotu opłaty recyklingowej wobec wyczerpania przez skarżących przesłanek ustawowych obligujących ich do uiszczenia tej opłaty. Organ wyjaśnił, iż jak wynika z dokumentów sprawy, odpowiedź NFOŚiGW na wezwanie do naruszenia prawa skierowane przez skarżących została im doręczona w dniu 6 lipca 2015 r. (dowód: wydruk ze strony Poczty Polskiej). 30-dniowy termin na wniesienie skargi upływał zatem z dniem 5 sierpnia 2015 r. Skarżący wnieśli zaś skargę do sądu administracyjnego, nadając przesyłkę na poczcie w dniu 6 sierpnia 2015 r., o czym świadczy zarówno data stempla pocztowego, jak i data sporządzenia skargi wskazana w jej treści. Poza tym uznał, że niezasadne jest domniemanie kompetencji administracji publicznej po stronie NFOŚiGW. Okoliczność, że opłaty recyklingowe stanowią przychód NFOŚiGW, który gospodaruje tymi środkami, nie uprawnia twierdzenia, że NFOŚiGW posiada uprawnienia bądź obowiązki o charakterze władczym w przedmiocie zwrotu tych opłat. NFOŚiGW nie może wystawiać tytułu wykonawczego, bowiem nie służy mu status organu administracji. Odnośnie zarzutów merytorycznych organ powtórzył argumentację z odpowiedzi na wniosek skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu oraz czy zostały zachowane ustawowe terminy i tryb wniesienia środka zaskarżenia. Wniesienie skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wymaga zachowania trybu określonego w art. 52 § 3 tej ustawy, tj. uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący w tej sprawie pismem z dnia 25 maja 2015 r., które wpłynęło do organu 29 maja 2015 r., wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z treścią pisma z [...] maja 2015 r. W aktach sprawy brak jest dowodu, z którego wynikałoby, czy skarżący dokonali tej czynności w terminie 14 dni od doręczenia im odpowiedzi na wniosek z dnia 5 lutego 2014 r. Jednak wobec braku kwestionowania przez organ naruszenia tego terminu należy przyjąć, że skarżący wezwali organ do naruszenia prawa w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu czynności polegającej na nieuwzględnieniu ich wniosku z dnia 5 lutego 2014 r. Zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Dokonując formalnej kontroli skargi, Sąd podzielił argumentację organu podniesioną w punkcie 1 odpowiedzi na skargę, iż złożona została ona z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie skarżący złożyli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 30 czerwca 2015 r. Pismo to skarżący otrzymali w dniu 6 lipca 2015 r. Okoliczność powyższa potwierdzona jest w aktach sprawy wydrukiem ze strony internetowej Poczty Polskiej (k. 28-29 akt sądowych). W przypadku udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi. Tak więc skarżący mogli wnieść skutecznie skargę do dnia 5 sierpnia 2015 r. Natomiast sporządzili i nadali skargę w urzędzie pocztowym w dniu 6 sierpnia 2015 r., tj. z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest terminem ustawowym, który nie może być skracany, ani przedłużany. Jego upływ Sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny wniesioną skargę odrzuca się na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2012 r., II GSK 2458/11, publ. cbosa). Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu zawartego w punkcie 2 odpowiedzi na skargę co do uznania, że NFOŚiGW nie jest organem administracji publicznej. Niewątpliwie jest on państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm., zwana dalej: u.f.p.) w związku z art. 400 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm., zwana dalej: p.o.ś.). Natomiast zgodnie z art. 401 ust. 7 pkt 9 p.o.ś., opłaty recyklingowe stanowią przychód NFOŚiGW. Ponadto, zgodnie z art. 400k ust. 1 pkt 4 p.o.ś., Zarząd NFOŚiGW jest kompetentnym organem do gospodarowania jego środkami finansowymi, a więc także do rozpatrzenia wniosku o zwrot nadpłaty recyklingowej, która została uiszczona na rachunek bankowy organu. W tym zakresie podmiotowym NFOŚiGW jest podmiotem administracyjnym o charakterze funkcjonalnym, zaś ewentualne orzekanie w tym przedmiocie, tj. zwrotu opłaty recyklingowej uiszczonej przez osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą następuje w formie czynności materialno-technicznej o charakterze zewnętrznym, jako jego prawnej formy działania (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2006 r., II GSK 186/06, publ. ONSAiWSA 2007 Nr 4, poz. 101, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II OSK1608/09, publ. cbosa, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2015 r., IV SAB/Wa 226/14, publ. cbosa). Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia, zbędne było badanie przez Sąd merytorycznych zarzutów zawartych w skardze.