IV SA/Wa 2886/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-31
Skład orzekający: Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona do Ministra Sprawiedliwości w imieniu osoby zmarłej przed wniesieniem skargi jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga wniesiona w imieniu osoby zmarłej przed datą jej wniesienia podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej po stronie skarżącego. Zdolność sądowa jest warunkiem dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego, a jej brak, ujawniony w chwili wniesienia skargi, stanowi podstawę do jej odrzucenia.Stan faktyczny
Pełnomocnik J. T. wniósł skargę do Ministra Sprawiedliwości na działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając bezczelne i perfidne terroryzowanie skarżącej. Minister Sprawiedliwości wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżąca nie żyje. Sąd administracyjny, po otrzymaniu odpisu aktu zgonu, ustalił, że J. T. zmarła przed datą wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na działanie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania skargi dotyczącej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia: - odrzucić skargę.
Z. S., działający jako pełnomocnik J. T., w piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. wniósł skargę do Ministra Sprawiedliwości na działalność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie Z. S. skarżąca J. T. była "terroryzowana w sposób bezczelny i perfidny przez W.S.A. w W-wie (...)".
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż jest ona niedopuszczalna, bowiem została wniesiona w imieniu osoby, która nie żyje.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Urząd Stanu Cywilnego w L. w dniu 7 stycznia 2014 r. przesłał odpis aktu zgonu J. T., z którego wynika, że skarżąca zmarła w dniu [...] listopada 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a.), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Według art. 25 § 1 P.p.s.a., osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Wyjaśnienia wymaga, że w rozumieniu art. 25 § 1 P.p.s.a, zdolność sądowa to zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. W doktrynie przyjmuje się szersze określenie zdolności sądowej. Po pierwsze, stanowi ona przymiot danej jednostki pozwalający na przeprowadzenie z jej udziałem jako strony ważnego procesu, po drugie zaś oznacza rzeczywiste istnienie jednostki oznaczonej jako strona procesowa. Brak zdolności sądowej może mieć charakter pierwotny, tj. może zachodzić już w chwili wszczęcia procesu, może też mieć charakter następczy, tj. może powstać w toku procesu (W. Broniewicz, Zdolność sądowa w postępowaniu cywilnym, NP 1965, nr 5, s. 574 i 575 oraz tenże, Glosa do uchwały SN z 1 grudnia 1987 r., III CZP 71/87, Lex Polonica nr 310689, OSNCP 1989, nr 5, poz. 70, OSP 1990, nr 11-12, poz. 366;M. Jędrzejewska, Problemy wynikające z regulacji zdolności sądowej w kodeksie postępowania cywilnego, PS 1993, nr 10, s. 44-45).
Powyższe przepisy należy uzupełnić o art. 8 § 1 k.c., zgodnie z którym zdolność sądową mają osoby fizyczne. Osobą fizyczną jest człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci. W sytuacji gdy osoba fizyczna umrze przed wszczęciem postępowania sądowego, to nie może ono zostać wszczęte z powodu braku strony. Brak zdolności sądowej, ujawniony w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawę do odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1207/13).
Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie działający w imieniu skarżącej J. T. pełnomocnik wniósł skargę w dniu 21 listopada 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Z odpisu skróconego aktu zgonu wynika natomiast, że J. T. zmarła w dniu [...] listopada 2013 r. Sąd stwierdził, że w chwili złożenia skargi przez pełnomocnika w dniu 21 listopada 2013 r., skarżąca już nie żyła. W niniejszej sprawie występuje zatem po stronie skarżącej brak zdolności sądowej i ma on charakter pierwotny, tj. zachodzi już w chwili złożenia skargi do Sądu. Brak zdolności sądowej nie mógł być uzupełniony wobec zgonu skarżącej. W tej sytuacji działający w imieniu zmarłej strony pełnomocnik nie mógł skutecznie uruchomić postępowania sądowoadministracyjnego.
Skoro zatem skarżąca nie żyła już w dacie wniesienia skargi to tym samym, po stwierdzeniu, że niecelowe było zawieszenie postępowania sądowego, należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 2 i § 3 P.p.s.a. odrzucić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło