IV SA/Wa 2898/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant ref. staż. Ewelina Kuszkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. K. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2018 r., w której uchylono decyzję Wójta Gminy [...] z [...] maja 2018r. odmawiającą warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 chlewni rusztowych do tuczu świń o liczbie stanowisk 1950 szt. każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr ewid. [...], w położonej w miejscowości B., gm. R., pow. [...] i orzeczono co do istoty, tj. ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 27 grudnia 2017 r. do Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek S. S. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej opisanego przedsięwzięcia. Wójt Gminy [...]decyzją z [...] maja 2018 r. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia jako przyczyny wydania decyzji odmownej organ wskazał na negatywne opinie mieszkańców wsi B. wyrażane w złożonych protestach, na bliską lokalizację planowanego przedsięwzięcia od najbliższej zabudowy zagrodowej, co pogorszy warunki ich życia, środowiska i spowoduje znoszenie przykrych emisji zapachowych. Planowana inwestycja stanowi zagrożenie ryzykiem zdrowotnym, ekologicznym oraz ingerencję w środowisko społeczno-przyrodnicze oraz narusza zasady współżycia społecznego. Chociaż obowiązujące przepisy prawne nie określają dopuszczalnych norm odorowych, to zdaniem organu nie można wykluczyć braku ich oddziaływania oraz możliwości odczuwania dyskomfortu przez poszczególne osoby. Wójt podkreślił, też że spełnienie ogólnych norm stężeń nie chroni przed uciążliwością zapachową. Zarzucił również, że przedłożony raport nie zawiera analizy dotyczącej eliminacji przez inwestora uciążliwości odorowych planowanego przedsięwzięcia dokuczliwych dla mieszkańców B.. Badane w dokumencie emisje odnoszą się do oddziaływania na środowisko, nie mają natomiast odniesienia do zagrożenia odorowego dla zabudowań mieszkalnych zlokalizowanych z sąsiedztwie chlewni. Przedmiotowa inwestycja spowoduje niewątpliwie obecność uciążliwych zapachów w powietrzu. Wystąpienie odorów będzie czynnikiem zdecydowanie pogarszającym jakość życia ludzi. Analizując zebrany materiał dowodowy Wójt wziął pod uwagę dużą skalę protestu miejscowej społeczności, charakter i rozmiar inwestycji oraz faktyczne zagrożenie jakie wiąże się z przedmiotowym przedsięwzięciem. W ocenie organu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy potwierdza, że gospodarowanie gnojowicą powstałą w planowanej inwestycji powodować będzie uciążliwości odorowe. Od powyższej decyzji odwołał się inwestor S. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z [...] maja 2018 r. i ustaliło środowiskowe uwarunkowania realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że odwołanie uznano za zasadne, jako że decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa i jako taka musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W ocenie Kolegium, wyniki przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia dały podstawy do uwzględnienia wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji ww. przedsięwzięcia. W ramach przedmiotowego przedsięwzięcia planowana jest budowa dwóch budynków inwentarskich (chlewni), niepodpiwniczonych, parterowych, murowanych, za dachami dwuspadowymi. Oba ww. budynki będą miały wysokość ok. 6,5 m w kalenicy oraz powierzchnię zabudowy ok. 2340 m² każdy. Chlewnie przeznaczone do chowu świń w systemie bezściełowym (rusztowym), od warchlaka do tucznika. W każdy budynku zlokalizowane zostanie pomieszczenie techniczne i socjalne. Obsada każdego z planowanych budynków wyniesie ok. 1950 sztuk tuczników (273 DJP), przy czym na terenie gospodarstwa planowana jest łączna hodowla ok. 3900 sztuk świń (546 DJP). Kojce, w których trzymane będą zwierzęta, wyposażone zostaną w szczelne ruszty nadkanałowe, wyprowadzone na całej długości hal. Dodatkowo, ww. budynki inwentarskie wyposażone zostaną w szczelne baseny (zbiorniki) podrusztowe. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że pojemność planowanych w obrębie ww. budynków inwentarskich basenów podrusztowych wyniesie łącznie ok. 5200 m3 (tj. ok. 2600 m³ w każdym budynku) i zagwarantuje możliwość przetrzymania produkowanych odchodów zwierzęcych w okresie minimum 4 miesięcy zimowych. Budynki chlewni charakteryzowały się będą najnowszą technologią produkcji, uwzględniającą wymogi BAT w zakresie chowu świń na rusztach, tj. zostaną optymalnie wyposażone w urządzenia i instalacje technologiczne, zaawansowaną możliwą mechanizację i automatyzację procesów produkcyjnych w zakresie pojenia i karmienia zwierząt, wentylacji, czy też usuwania wydalin. W przerwach produkcyjnych planowane budynki inwentarskie będą czyszczone i przygotowywane do zasiedlenia. Dodatkowo, planowane jest wykonanie 4 silosów paszowych o pojemności maksymalnej 25 Mg każdy oraz dwóch szczelnych zbiorników bezodpływowych na ścieki bytowe z części socjalnych budynków, o pojemności ok. 2 m³ każdy. Na wypadek okresowej przerwy w dostawie prądu z sieci energetycznej, teren inwestycji wyposażony zostanie w 2 agregaty prądotwórcze, olejowe, o mocy maksymalnej 25 kW każdy. Ww. agregaty prądotwórcze umieszczone zostaną w pomieszczeniach technicznych budynków. Planowane jest także wykonanie pasa zieleni izolacyjnej. Najbliższe otoczenie terenu inwestycyjnego stanowią grunty użytkowane rolniczo. W najbliższym sąsiedztwie terenu inwestycyjnego nie występują instalacje podobnego typu. Najbliższe budynki mieszkalne w zabudowie zagrodowej zlokalizowane są w odległości ok. 200 m od planowanej inwestycji. Ocena zebranego materiału dowodowego doprowadziła organ do wniosku, że na etapie eksploatacji przedsięwzięcia źródłami emisji substancji do powietrza będzie głównie system wentylacyjny planowanych budynków inwentarskich, a także agregaty prądotwórcze, silosy paszowe oraz pojazdy poruszające się po terenie inwestycyjnym. W decyzji określono maksymalną do zastosowania liczbę i parametry planowanych w budynkach inwentarskich wentylatorów dachowych, parametry agregatów prądotwórczych oraz liczbę i pojemność silosów paszowych. W celu zminimalizowania emisji substancji odorotwórczych transport gnojowicy do miejsc przeznaczenia prowadzony będzie w sposób zabezpieczający przed niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznych pojazdów. Zwierzęta padłe, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywane będą w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową. Ponadto emisja substancji do powietrza będzie ograniczana dzięki sprawnemu czyszczeniu budynków chlewni i systematycznemu wywozowi zwierząt padłych. Dodatkowo, silosy paszowe wyposażone zostaną w worki odpylające i będą systematycznie konserwowane. Przeprowadzona w raporcie analiza oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze atmosferyczne wykazała, że na etapie eksploatacji, przy spełnieniu warunków określonych w sentencji niniejszego "postanowienia", dotrzymane zostaną standardy jakości środowiska w zakresie ochrony powietrza. W chwili obecnej w Polsce brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, gdyż brak jest odpowiednich aktów prawnych regulujących te kwestie. Jednakże, przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, iż na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak, czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w- powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16. poz. 87). W czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia głównymi źródłami emisji hałasu będą wentylatory dachowe budynków inwentarskich oraz środki transportu poruszające się po terenie inwestycji. W celu ograniczenia uciążliwości akustycznych, w sentencji niniejszej decyzji określono rodzaj, liczbę i poziom mocy akustycznej planowanych do zainstalowania wentylatorów oraz wprowadzono warunek dotyczący ruchu pojazdów związanych z obsługą przedmiotowego przedsięwzięcia na etapie jego eksploatacji. Przeprowadzona w raporcie analiza oddziaływania w zakresie emisji hałasu wykazała, że przy spełnieniu warunków określonych w sentencji niniejszego "postanowienia", eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że nie będą występowały oddziaływania skumulowane. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia woda zużywana będzie do pojenia zwierząt, na cele porządkowe oraz socjalno-bytowe. W celu kontroli zużycia wody i wykrycia ewentualnych wycieków prowadzony będzie rejestr jej zużycia. Woda na potrzeby przedmiotowej inwestycji na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia pobierana będzie z sieci wodociągowej. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia ścieki bytowe będą odprowadzane do szczelnych planowanych zbiorników bezodpływowych, a następnie systematycznie przekazywane za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków. Do mycia obiektów inwentarskich wykorzystywana będzie woda bez dodatku środków czyszczących i dezynfekujących. Wody z mycia o składzie zbliżonym do gnojowicy, odprowadzane będą do szczelnych basenów (zbiorników) podrusztowych i zagospodarowane zostaną tak, jak gnojowica. Dodatkowo, system wodno-ściekowy oraz system gromadzenia gnojowicy będą regularnie i terminowo poddawane próbom szczelności i konserwacjom, a wszelkie wykryte nieszczelności i awarie będą niezwłocznie usuwane. Wszystkie ww. zbiorniki będą systematycznie opróżniane, tak aby nie dopuścić do ich przepełnienia. Wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachowych i terenów utwardzonych będą odprowadzane powierzchniowo na tereny nieutwardzone, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie. Przeprowadzona w raporcie analiza oddziaływania w zakresie gospodarki wodno- ściekowej i ochrony wód wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszego postanowienia, eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko gruntowo-wodne oraz na wody powierzchniowe i podziemne. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wytwarzane będą odpady inne niż niebezpieczne oraz odpady niebezpieczne. Odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w szczelnych workach z tworzyw sztucznych, pojemnikach lub kontenerach, w sposób zabezpieczający przed możliwością powstawania odcieków i zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego. Odpady niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach lub innych opakowaniach odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, ogrodzonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu. Miejsce magazynowania odpadów niebezpiecznych zostanie oznaczone i zabezpieczone przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia. Zgodnie z przedłożonym raportem wytworzona w czasie eksploatacji przedsięwzięcia gnojowica będzie magazynowana w szczelnych kanałach podrusztowych i szczelnych, bezodpływowych zbiornikach na gnojowicę, a następnie wykorzystywana rolniczo na własnych użytkach lub/i przekazywana rolnikom do nawożenia. Teren przedmiotowej inwestycji stanowi niezabudowany grunt rolny V i VI klasy bonitacyjnej, dotychczas użytkowany pod zasiewy zbożowe. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją, realizacja przedsięwzięcia nie będzie wymagać prowadzenia prac związanych z inwentaryzacją zieleni i ewentualną wycinką drzew. Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana zostanie w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr 24 Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 91. poz. 2456. ze zm.). Ww. rozporządzenie określa szereg zakazów, w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl § 3 ust. 2, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym. Teren przeznaczony pod ww. przedsięwzięcie położony jest również w obszarze Natura 2000, obszarze specjalnej ochrony ptaków [...] i [...] [...], dla którego obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. z 2011 r. Nr 25, poz. 133). Zagrożeniem dla ww. obszaru Natura 2000 są: zamiana łąk na grunty orne, zaniechanie użytkowania łąk i pastwisk, nadmierne pogłębianie rowów melioracyjnych. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 142, zwanej dalej "ustawą o ochronie przyrody"), na obszarach Natura 2000, z zastrzeżeniem art. 34 ustawy o ochronie przyrody, zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W myśl art. 36 ust 1 ustawy o ochronie przyrody na obszarach Natura 2000, z zastrzeżeniem ust. 2, nie podlega ograniczeniu działalność związana z utrzymaniem urządzeń i obiektów służących bezpieczeństwu przeciwpowodziowemu oraz działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb, jeżeli nie oddziałuje znacząco na cele ochrony obszaru Natura 2000. Na analizowanym gruncie nie można wykluczyć występowania ptaków związanych z agrocenozami takich jak skowronek wybierający zadarnienia na granicy pół i zadrzewień. Budowa planowanych budynków, może poprzez zajęcie części gruntu zniszczyć i zawłaszczyć siedlisko tych ptaków. Chociaż dotyczyć może to gatunków pospolitych, to jednak objętych ochroną. Budynki inwentarskie zajmą część pola będącego możliwym siedliskiem tych gatunków, lecz nie będą stanowić zagrożenia dla populacji tych ptaków, które są pospolite rozpowszechnione. Dlatego, żeby zapobiec ewentualnym szkodom nałożono warunek prowadzenia prac przygotowawczych, ingerujących w pokrycie glebowe poza sezonem lęgowym. W związku z powyższym, po zapoznaniu się z charakterem przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę lokalizację i brak ingerencji w cenne przyrodniczo tereny oraz po zapoznaniu się z uzgodnieniem RDOS stwierdza się, iż realizacja przedmiotowej inwestycji zarówno w sposób bezpośredni, jak również pośredni nie będzie skutkowała wystąpieniem negatywnych oddziaływań dla prawidłowego funkcjonowania gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk będących przedmiotem ochrony na obszarach chronione znajdujących się w zasięgu oddziaływania, w tym obszar Natura 2000 - obszar specjalnej ochrony ptaków Doliny [...] i [...] PLB [...]. Mając na uwadze skalę, zakres oraz położenie inwestycji stwierdza się, iż powyższe przedsięwzięcie nie wpłynie znacznie negatywnie na etapie realizacji i eksploatacji na środowisko przyrodnicze. Biorąc pod uwagę charakter przedsięwzięcia, a także jego lokalizację nie stwierdzono możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania. W celu poprawy walorów krajobrazowych, zminimalizowania dla obszarów sąsiednich uciążliwości powstających w wyniku eksploatacji inwestycji, a także stworzenia miejsc bytowania i żerowania dla zwierząt wprowadzono warunek dotyczący uprzątnięcia terenu inwestycji, po zakończeniu prac związanych z budową i wykonania wzdłuż granic działki (lub wokół budynków inwentarskich), nasadzeń zieleni izolacyjnej z zimozielnych gatunków drzew i krzewów miejscowego pochodzenia przy ograniczaniu gatunków obcych rodzimej florze, czy też modyfikowanych genetycznie, o składzie i strukturze odpowiadającej siedlisku. Uwagi i zastrzeżenia dotyczące realizacji planowanego przedsięwzięcia zgłosili mieszkańcy wsi B., a także osobno skarżący oraz A. i T. K.. Wskazali, że w ich miejscowości są już dwie fermy drobiu i dwie duże obory, a ta kolejna inwestycja będzie oddalona od zabudowań najbliższych mieszkańców o ok. 200 m oraz w odległości 800 m od ścisłej zabudowy wsi. Inwestycja poważnie wpłynie na środowisko naturalne i znacząco pogorszy jakość powietrza a także będzie stanowić niebezpieczeństwo epidemiologiczne z uwagi na lokalizację w pobliżu siedlisk dzikiej zwierzyny. Odnosząc się do wskazanych protestów, zastrzeżeń i wniosków, organ stwierdził, że jak już wyżej wskazano, rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań ma charakter decyzji związanej, zaś odmowa wydania takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w przepisach ustawy. Dokonana przez Kolegium ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi zaś do wniosku, że w niniejszym przypadku nie zachodzi żadna z sytuacji, wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy, która stanowiłaby podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego względu sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia, zgłoszony przez mieszkańców nie może skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia. Przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zwłaszcza analiza przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pozwoliły na stwierdzenie, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, emisje substancji, których źródłem będzie eksploatacja planowanego przedsięwzięcia, nie przekroczą norm określonych w przepisach prawa. Z kolei, jeśli chodzi o emisje substancji złowonnych to należy stwierdzić, iż z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie spełniała takie normy. W konsekwencji, wyłącznie subiektywne przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia, na środowisko i zdrowie ludzi nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze wykazała, iż na etapie jego eksploatacji, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87). Ponadto, w celu zminimalizowania uciążliwości zapachowej planowanego przedsięwzięcia wykonany zostanie pas zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działek, na których ma być zlokalizowane przedsięwzięcie. W decyzji określono warunki dotyczące eksploatacji przedsięwzięcia, m. in. w zakresie: postępowania z odpadami oraz sztukami padłymi, czyszczenia i dezynfekcji chlewni, magazynowania, transportu i wykorzystania gnojowicy, postępowania ze ściekami, których spełnienie zabezpieczy przed zagrożeniem epidemiologicznym. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji wsK.ł, że brak jest w obowiązującym systemie prawnym "ustawy odorowej", brak jest jakichkolwiek norm zapachowych. Dlatego też nie ma podstaw prawnych (brak konkretnego przepisu prawa materialnego) do nakładania na inwertora jakiś skonkretyzowanych obowiązków w tym zakresie, czy tym bardziej wywodzenia negatywnych dla inwestora skutków prawnych w tym przypadku w postaci odmowy wydania decyzji środowiskowej. Inwestor w przedłożonym raporcie dokonał opisu ilości występujących substancji zapachowych oraz opisał sposoby ich neutralizowania, czym w ocenie Kolegium spełnił obowiązki wynikającej w przepisów prawa materialnego. Kolegium nie podziela poglądu Wójta jakoby raport nie zawierał procedur dotyczących eliminacji uciążliwości zapachowych. Jak wykazano powyżej, w raporcie wskazano proponowane sposoby minimalizacji potencjalnych skutków negatywnych oddziaływań zapachowych poprzez dokonanie nasadzeń roślinności izolacyjne o zróżnicowanej piętrowości, obejmującej gatunki krajowe, z preferencją drzew i krzewów miejscowego pochodzenia czy tez stosowanie hermetycznych podrusztowych basenów na gnojowicę i zbiorników bezodpływowych na ścieki bytowe czy też przechowywanie zwierząt padłych w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko. M. K. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszeń wskazanych w uzasadnieniu skargi, które miały wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Według skarżącego w postępowaniu nie doszło do sprawdzenia otrzymanych opinii, które według skarżącego zaburzyły prawdziwy obraz sytuacji. W decyzji jest tylko jedno zdanie na temat posesji skarżącego. Działki skarżącego graniczą bezpośrednio z ziemią, na której mają powstać chlewnie. Budynki mieszkalne i gospodarcze znajdują się w odległości około 150 m. Nie mogę sprzedać gospodarstwa, ponieważ jego wartość, przez planowaną inwestycję jest groszowa. Czy z odległości 150 m wydobywający się amoniak, siarkowodór czy odór, całodobowy huk z systemów wentylacyjnych, hałas sprzętu budowlanego i codzienny duży ruch samochodów na drodze biegnącej pod moim oknem nie jest dla mojego zdrowia zagrożeniem?. Według Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w M. wszystko jest ok, skoro nie zwrócił uwagi na taki szczegół, że w bezpośrednim sąsiedztwie chlewni mieszka człowiek. Instytucja, która powinna dbać o skarżącego wydaje pozytywną opinię dla inwestora. Nikt nie pofatygował się na miejsce przyszłej budowy i nie zainteresował się prawdziwym istniejącym stanem. Nadto, chlewnie mają być wybudowane około 800 m od wioski, gdzie mieszkają całe rodziny z małymi dziećmi. Towarzyszący odór nie pozwoli na normalne funkcjonowanie, pogorszy życie dużej społeczności lokalnej i naruszy zasady współżycia społecznego. Długotrwałe narażenie na odory wywołuje niepożądane reakcje emocjonalne, bóle głowy, problemy układu oddechowego, nudności i wymioty. Planowana inwestycja stanowi zagrożenie ryzykiem zdrowotnym, ekologicznym oraz ingerencję w środowisko społeczno-przyrodnicze. Skarżący podkreślił, że wiem, że na odór nie ma ustawy ani paragrafu, ale ludzka przyzwoitość nakazuje aby uczciwie powiedzieć ludziom, że przez takie decyzje będą żyli w "smrodzie". Nadto chlewnie mają być wybudowane około 50 metrów od lasu, gdzie znajdują się chronione zwierzęta: żurawie, czaple, jastrzębie, derkacze, dutki, makolągwy, błotniaki łąkowe. Codziennie można je tam podziwiać. Czy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. poinformował Kolegium, że stan siedlisk ptaków i innych zwierząt nie tylko się pogorszy, ale zniknie z tego terenu. Niestety Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie informuje Kolegium, że na terenie inwestycji występują tylko ptaki pospolite i budowa nie będzie stanowić zagrożenia dla populacji tych ptaków. Skarżący nie wie jak można było uznać, że planowana inwestycja w sposób bezpośredni, jak i pośredni nie będzie skutkowała wystąpieniem negatywnych oddziaływań dla prawidłowego funkcjonowania gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk na obszarze Natura 2000. Skarżący wskazuje, że jest prostym człowiekiem, ale wystarczy pojechać parę kilometrów od B. do miejscowości C., gdzie takie chlewnie są wybudowane i zobaczyć na własne oczy jakie szkody wyrządzono siedliskom roślin, zwierząt i ludzi. W bliskim sąsiedztwie są też siedliska dzikiej zwierzyny, w tym między innymi dzików, co w sytuacji zagrożenia ASF w województwie [...] stanowi niebezpieczeństwo epidemiologiczne. Wioska położona jest na obszarze Natura 2000 specjalnej ochrony ptaków Doliny [...] i [...] [...] w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. I właśnie tutaj przyroda powinna być bardzo chroniona. Mieszkańcy całej wsi i Wójt Gminy R. byli zgodni i przeciwni realizacji tego przedsięwzięcia. Jednak instytucje, które powinny chronić przyrodę i zdrowie ludzi uznały, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Nikt się z mieszkańcami nie liczy, co potwierdziło Kolegium, mówiąc, że szkodliwe oddziaływanie substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji. Skarżący wskazał na naruszenie art. 5 Konstytucji RP, tj. brak rozważenia przez Kolegium - czy przedsięwzięcie inwestora nie będzie stanowić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 4 lutego 2019 r. skarżący – działający przez pełnomocnika będącego adwokatem – podtrzymał w całości stanowisko i zarzuty zaprezentowane w skardze oraz wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpatrzenia skargi złożonej przez skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2018 r. uchylające postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] października 2018 r. i umarzające postępowanie w zakresie zawieszenia postępowania toczącego się w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej postępowaniem środowiskowym i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto, zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: 1) przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 77 § 1 K.p.a. polegającym na niewyczerpującym rozpatrzeniu i zebraniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym przede wszystkim nierozważenie i nieuwzględnienie wszystkich ustaleń faktycznych, mających istotne znaczenie dla prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, w szczególności okoliczności, że planowana inwestycja jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a nadto nie wzięcia przez organ pod uwagę skali i charakteru planowanej inwestycji, jej lokalizacji, a co tam za tym idzie niezadowolenia społecznego, w tym niezadowolenia skarżącego, - art. 80 K.p.a. polegającym na rażącym przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów w kierunku dowolnej, z pominięciem zasad doświadczenia życiowego oraz logiki, co doprowadziło do wydania skarżonej decyzji, - art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady zaufania pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego zdaniem organu planowana inwestycja, zarówno na etapie budowy, jak i eksploatacji nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska oraz ludzi; 2) przepisów prawa materialnego, a to art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez wydanie decyzji wbrew zasadom niepodległego państwa, a w konsekwencji niezapewnienie ochrony środowiska z uwagi na wydanie decyzji pomimo istnienia ku temu przesłanek, w tym przede wszystkim faktu, że planowana inwestycja będzie znajdować się na obszarze Natura 2000. Na rozprawie, która odbyła się 18 lutego 2019 r., Sąd postanowił odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego jako, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest postępowaniem następczym względem postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2018 r. narusza prawo w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym była decyzja organu odwoławczego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] – wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzją tą uchylono decyzję organu pierwszej instancji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 chlewni rusztowych do tuczu świń o liczbie stanowisk 1950 szt. każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce o numerze ewidencyjnym 75 w miejscowości B., gmina [...] i orzeczono co do istoty, tj. ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji powyższego przedsięwzięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405) - zwanej dalej: "ustawą o informacji"] w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, tj. [...] sierpnia 2018 r. Wątpliwości w sprawie nie budził fakt, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji oraz w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 2016, poz. 71) wymagających przeprowadzenia oceny ich oddziaływania na środowisko. Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o informacji - rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 62 ustawy o informacji: - ust. 1 - w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, e) dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu; - ust. 2 - w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi przedsięwzięciami. W efekcie środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia określa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 1 ustawy o informacji). Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. 1 ustawy o informacji). Zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc pozytywna decyzja wskazująca, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie może być realizowane na warunkach w niej określonych, jest wydawana przy uwzględnieniu elementów określonych w art. 80 ust. 1 ustawy o informacji. Z powyższego wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem, dla którego sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne. Zatem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest najistotniejszym dokumentem sporządzanym na potrzeby tego rodzaju postępowania i mającym najistotniejsze znaczenie w przeprowadzaniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ze względu na wagę i znaczenie tego dokumentu, prawodawca w art. 66 ust. 1 wskazał, jakie elementy raport ten powinien zawierać. Treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest złożona. Innymi słowy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma służyć organowi jako najistotniejszy dowód w przeprowadzaniu ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz, czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Oznacza to, że ocena okoliczności faktycznych sprawy dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport, który stanowi miarodajny dla rozstrzygnięcia sprawy dowód i podlegający ocenie zgodnie z zasadami administracyjnego postępowania dowodowego. W tym miejscu zauważyć należy, że sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (wyroki NSA z: 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11; 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny kontroluje bowiem ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy w trakcie postępowania administracyjnego. Zatem racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawione w raporcie powinny być poddane wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem wymaganym prawem, czyli określonym art. 66 ustawy o informacji. Aby można było uznać, że raport został właściwie sporządzony, organ zobligowany jest dokonać jego rzetelnej oceny. Ocena ta, w ocenie Sądu, winna być dokonana w aspekcie art. 66 ustawy o informacji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ nie zadośćuczynił temu obowiązkowi. Przystępując do wykazania zasadności postawionej tezy najpierw należy wyjść od regulacji prawnej dotyczącej raportu. I tak, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – według treści art. 66 ust. 1 ustawy o informacji – powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 (czyli tych już wyżej przytoczonych) oraz zawierać: - pkt 2 ppkt a – opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowiska, w tym [...] korytarzy ekologicznych w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1614), czyli art. 5 pkt 2 (korytarz ekologiczny – obszar umożliwiający migrację roślin, zwierząt i grzybów), - pkt 3a – opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być realizowane, - pkt 3b – informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, - pkt 5 a i b - opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru, - pkt 6 - określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego, - pkt 6a - porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na: a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, f) elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ, g) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-f, - pkt 7 - uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w pkt 6 i 6a. Mając za podstawę wyżej przytoczoną normę art. 66 ust. 1 ustawy o informacji należy wskazać, że z raportu sporządzonego na potrzeby niniejszej sprawy wynika: - po pierwsze, że w miejscu lokalizacji i zasięgu znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia występuje korytarz ekologiczny (przedmiotowa działka leży na terenie korytarza ekologicznego Dolina [...]) – str. 17 raportu), ale nie przewiduje się żadnego wpływu chlewni na szlaki migracyjne zwierząt z uwagi na brak dodatkowych przeszkód liniowych i barier (str. 68 raportu). Niemniej, powstaje pytanie - skąd wniosek co do braku wpływu przedsięwzięcia na wspomniany szlak migracyjny i czy aby same budynki chlewni nie stanowiłyby przeszkody migracyjnej (do tego z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2018 r., że ogrodzonej) - skoro raport nie zwiera wymaganego pkt 2 ppkt a art. 66 ustawy o informacji elementu w postaci opisu przedmiotowego korytarza ekologicznego, dającego chociażby obraz jego umiejscowienia w terenie. Ponadto w postanowieniach rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji brak określenia działań mających na celu zabezpieczenie terenu przedsięwzięcia w fazie budowy - prowadzenia prac ziemnych (wykopów pod fundamenty ścian budynków czy zbiorników podziemnych), mających na celu zapobiegnięcie wpadaniu zwierząt do wykopów, a raport zwraca uwagę na tego rodzaju zagrożenia dla zwierząt lądowych (str. 68); - po drugie, brak elementu wyżej wymienionego, a określonego w pkt 3a art. 66 ustawy o informacji, czyli opisu krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być realizowane; - po trzecie, że na terenie, na którym planuje się realizację planowanego przedsięwzięcia i w obszarze jego oddziaływania, nie występują inne realizowane lub zrealizowane przedsięwzięcia podobnego typu, z których oddziaływania mogłyby się kumulować z oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Planowanie chlewnie nie znajdują się również w obszarze oddziaływania innych instalacji inwentarskich (str. 17 raportu). W istocie jednak przedstawiony przez inwestora raport nie odpowiada treści pkt 3b ust. 1 art. 66 ustawy o informacji, w tym nie zawiera oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powyższego nie dostrzega też organ odwoławczy, czyli potrzeby zawarcia w raporcie informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, potrzeby zawarcia w raporcie stanowiska o możliwości wystąpienia skumulowanych oddziaływań lub braku takich zagrożeń. Kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem ich nakładania się i tym samym negatywnego oddziaływania tak na środowisko, jak też zdrowie i warunki życia ludzi, stanowi konieczny element przeprowadzanej oceny oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy zachodzi jakakolwiek wątpliwość co do możliwości kumulacji oddziaływań. W przedmiotowej sprawie, choć w zasięgu wzroku nie występują inne zrealizowane przedsięwzięcia, a czy jakieś są planowane (dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach) – to ani autor raportu, ani organ odwoławczy nie ustalili, niemniej zważywszy na położenie planowanej inwestycji w powiecie, który postrzegany jest jako zagłębie przemysłowego chowu zwierząt, istniała taka wątpliwość. Z dokumentu opracowanego dla powiatu [...], tj. Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu [...] do 2022 r. wynika z informacji podanych przez WIOŚ w [...], że na terenie powiatu [...] i [...] zlokalizowanych jest około 350 instalacji do wielkotowarowego chowu zwierząt (w szczególności drobiu), a nadmierna koncentracja tego typu przedsięwzięć prowadzi do emisji odorów, stwarzających uciążliwości dla ludności, a także zagrożenia bezpieczeństwa epizootycznego w powiecie. Takie ostrożne podejście do oddziaływań na środowisko jest odzwierciedleniem wynikających z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zasad przezorności i zapobiegania znajdujących swoje źródło zarówno w art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (polityka Unii opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego), a także w postanowieniach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Według art. 2 ust. 1 tego aktu prawnego - państwa członkowskie zobowiązane są do stosowania wszystkich koniecznych działań w celu zapewnienia, aby skutki przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, m. in. ze względu na swój charakter, rozmiary i położenie, zostały poddane ocenie, zanim zostanie udzielone im zezwolenie na przeprowadzenie tych przedsięwzięć. Postanowienia dyrektywy nie pozostawiają wątpliwości, że do podejmowania działań o charakterze prewencyjnym w pierwszej kolejności zostały zobowiązane państwa członkowskie, w drugiej natomiast podmioty podejmujące działalność mogącą oddziaływać negatywnie na środowisko - ponieważ bez tego nie uzyskają niezbędnych zezwoleń. Temu właśnie służy obowiązek przedstawienia rzetelnych informacji o planowanym przedsięwzięciu i możliwych skutkach dla środowiska. Sformułowanie obowiązku przewidywania i zapobiegania negatywnego oddziaływania na środowisko, ma na celu zapobieganie przed nieodwracalnymi i nieznanymi skutkami degradacji środowiska w skali globalnej, regionalnej i lokalnej. Wszelkie więc czynności związane z korzystaniem ze środowiska, powinny uwzględniać zasadę przezorności, nawet przy założeniu tylko hipotetycznych zagrożeń dla środowiska. Nakreślenie możliwych zagrożeń na etapie planowania przedsięwzięcia, a następnie kierowanie się przezornością, pozwala podjąć właściwe środki zapobiegawcze. W przedmiotowej sprawie w związku z istnieniem w powiecie [...] zagłębia przemysłowego chowu zwierząt i skali planowanego przedsięwzięcia, jak najbardziej uzasadniona była potrzeba oceny potencjalnie występującego zagrożenia dla środowiska, zdrowia i warunków życia ludzi w związku z możliwością wystąpienia kumulacji oddziaływań. Kumulacja ta mogła dotyczyć zarówno emisji amoniaku i siarkowodoru, hałasu, jak też uciążliwości zapachowej. Chociaż trzeba podkreślić, że art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o informacji nie odwołuje się do obowiązujących dopuszczalnych norm - substancji szkodzących środowisku, lecz nakazuje ogólną ocenę wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i warunki ich życia oraz ocenę środków zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu, niemniej zaniechanie ustawodawcy w zakresie określenia obowiązujących norm dotyczących oddziaływania odorowego i określenia jednoznacznej metody ustalania tego oddziaływania nie zwalnia ani wnioskodawcy planującego korzystać ze środowiska, ani organu od dokonania analizy i oceny dopuszczalności realizacji inwestycji, w przedstawionych przez inwestora, a wymaganych art. 66 ust. 1 pkt 5, wariantach; - po czwarte, w rozdziale 7 zatytułowanym "Opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia", wymienia się: 7.1. Skutki niepodejmowania przedsięwzięcia, określając wariantem niepodejmowania budowy, 7.2 Wariant proponowany przez wnioskodawcę – zakładający chów bezściółkowy (rusztowy), 7.3. Racjonalny wariant alternatywny – zakładający chów ściółkowy i 7.4. Wariant racjonalny najkorzystniejszy dla środowiska – zakładający, że wariant inwestorski będzie optymalnie korzystniejszy dla środowiska niż alternatywny wariant racjonalny. Z powyższego zatem wynika, że wariantowość pomiędzy pierwszym a drugim z wymienionych wariantów wynika z odmiennej technologii chowu świń (chów bezściółkowy a chów ściółkowy), zaś wymieniony wariant trzeci to w istocie wariant pierwszy (proponowany przez wnioskodawcę). Natomiast, opis wariantów wraz z uzasadnieniem ich wyboru musi przedstawiać opis trzech niezależnych wariantów spełniających kryteria wymienione w wyżej powołanym przepisie: wariant inwestorski, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska co do zasady nie może zostać utożsamiony z wariantem inwestorskim. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że nie można wykluczyć sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty (tak komentarz do art. 66 o.o.ś. Krzysztof Gruszecki, Lex). Podobnie wypowiedział się WSA w Kielcach w wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 663/16. Niemniej dalej też, prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający podziela, że art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o informacji jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych co najmniej trzech wariantów jego realizacji. Są to: po pierwsze, wariant proponowany przez wnioskodawcę, po drugie racjonalny wariant alternatywny oraz po trzecie wariant najkorzystniejszy dla środowiska, a także uzasadnienie ich wyboru. Wariant polegający na niepodejmowaniu danego przedsięwzięcia nie jest w ogóle przewidziany przez ustawodawcę jako wariant alternatywny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 o.o.ś. (wyrok NSA z 17 stycznia 2017r., sygn. akt II OSK 89/16). Oznacza to, że bezwzględnie raport musi zawierać trzy warianty. W niniejszej sprawie przedłożono wariant niepodejmowania przedsięwzięcia, wariant inwestorski (utożsamiony z wariantem racjonalnym najkorzystniejszym dla środowiska), racjonalny wariant alternatywny. Zatem raport identyfikuje wariant inwestorski jako wariant racjonalny najkorzystniejszy dla środowiska, ale jest to stanowisko wadliwe i pozbawione racjonalności. W tym miejscu Sąd uznał, że należy przytoczyć i uznać za własne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z 30 marca 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wa 3297/16), że "nie dysponując specjalistyczną wiedzą można bowiem bez trudu stwierdzić, że choćby inwestycja poprzez lokalizację jednego budynku inwentarskiego będzie korzystniejsza dla środowiska, niż inwestycja w kształcie proponowanym przez inwestora. Wadliwie zatem raport utożsamia wariant inwestorski z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Są to bowiem dwa niezależne od siebie warianty, których opis powinien znajdować się w raporcie i zostać poddany analizie przez organ wydający decyzję, jak i przez organy współdziałające. Poprzez zaakceptowanie raportu o takiej treści organ naruszył przepis prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o informacji". Następnie stanowisko to zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II OSK 2849/17), podkreślając, że "Przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 a i b jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów wraz z ich uzasadnieniem. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru. Dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy wymaga także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko w aspekcie każdego z analizowanych wariantów (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 89/16). Co do zasady, także wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska powinny być różne. [...]. Warto odnotować, że orzecznictwie i piśmiennictwie słowo "wariant", w kontekście raportu, jest rozumiane jako inne opracowanie, inne wykonanie, odmiana, modyfikacja, wersja. Kwestie praktyczne związane z treścią raportu obejmują lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne (patrz: wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1472/15 oraz powołany tam: G. Dobrowolski, "Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach", Toruń 2011, s. 189). Od razu warto zastrzec, że za wariant alternatywny lub wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie może być uznany, tzw. wariant zerowy, polegający na rezygnacji z wykonania inwestycji. Ponadto, warianty przedsięwzięcia nie mogą odbiegać od siebie w takim stopniu, który oznaczałby swoistą zmianę tożsamości tego przedsięwzięcia poprzez przekształcenie jego konstytutywnych, fundamentalnych parametrów i prowadziłby w rezultacie do zaproponowania do realizacji kilku różnych przedsięwzięć tego samego rodzaju. Powinny one poprzestać na korekcie parametrów dokonywanych w ramach jednego przedsięwzięcia (patrz: wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1605/13). Z uwagi na potrzebę ograniczenia oddziaływania przedsięwzięcia na danym terenie, wariant najkorzystniejszy dla środowiska może polegać na ograniczeniu zasięgu przestrzennego realizowanego przedsięwzięcia, osiągniętym poprzez zmniejszenie ilości lub wielkości obiektów budowlanych, w których planowana działalność będzie wykonywana (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12; wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13). Jak już z powyższych uwag wynika, ograniczenie to nie może prowadzić do zmiany tożsamości przedsięwzięcia. Odpowiedź na pytanie, czy w konkretnej sprawie możliwe jest wyjątkowo przyjęcie tożsamości wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a co za tym idzie jak daleko mogą sięgać korekty w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, zależy w znacznej mierze od rodzaju planowanego przedsięwzięcia. W myśl art. 3 pkt 13 ustawy, przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. W dalszych rozważaniach warto poddać analizie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Rozporządzenie to pełni nie tylko rolę konkretyzującą, w odniesieniu do niektórych przedsięwzięć, ustawowy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ale także ma role definiującą i określającą jako przedsięwzięcia, różnego rodzaje aktywności stanowiące zamierzenia budowlane lub ingerencje w środowisko. Wśród tych aktywności występuje także przedsięwzięcie stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy, tj. chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (§ 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia). Abstrahując od szeregu innych przedsięwzięć wymienionych w przepisach rozporządzenia, można skonstatować, że chow i hodowla zwierząt stanowią przedsięwzięcie, którego wielkość jest policzalna. Obiektywne kryterium wielkości pozwala nie tylko zaliczyć chów i hodowlę zwierząt do katalogu przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ale także na różnicowanie tego typu przedsięwzięć pod względem oddziaływania na środowisko. Zakres chowu i hodowli zwierząt ma znaczenie z punktu widzenia ochrony środowiska – przecież oddziaływanie chowu i hodowli zwierząt na środowisko jest wywodzone właśnie z rozmiaru tej działalności (ilość DJP). Zmniejszenie zakresu chowu i hodowli zwierząt, skutkujące niewątpliwie zmniejszeniem oddziaływania na środowisko, jest co do zasady możliwe bez utraty tożsamości przedsięwzięcia. Pewną granicę takiego zmniejszenia rozmiaru planowanego przedsięwzięcia stanowi zespół uwarunkowań technologicznych i ekonomicznych. Przedsięwzięcie nie może być ograniczone do rozmiaru, w którym wysiłek ekonomiczny (organizacyjny, finansowy) inwestora podda w wątpliwość sens realizacji przedsięwzięcia. Byłoby to zbliżenie się w praktyce do sytuacji, w której za wariant najkorzystniejszy należałoby uznać niezrealizowanie inwestycji. Jednak pomiędzy wariantem inwestora, wariantem alternatywnym, a ewentualnym wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska, w przypadku przedsięwzięcia o zaplanowanym rozmiarze, jest przestrzeń, która co najmniej wymaga rozważenia. W tym znaczeniu wyrażony w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji pogląd o możliwości przedstawienia wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska, opartego o zmniejszenie zakresu przedsięwzięcia, należy zaakceptować." Dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 6 i pkt 6a oraz pkt 7 ustawy o informacji, jak wyżej wsK.no, wymaga także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko w aspekcie każdego z analizowanych wariantów (pod. wyroki NSA z: 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12; 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 89/16) oraz porównania oddziaływań analizowanych wariantów na czynniki wymienione w ppkt a - g pkt 6a ww. regulacji i uzasadnienia proponowanego przez wnioskodawcę wariantu z uwzględnieniem informacji, o których mowa w pkt 6 i 6a normy art. 66 ust. 1 ustawy o informacji. Nadto, informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 4-8, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru. Tymczasem przedstawienia tych elementów raportu w sposób ściśle uporządkowany w raporcie przedłożonym wraz z wnioskiem przez inwestora brak. O nierzetelności raportu, w istocie prowadzącej do zasadnej wątpliwości względem przedmiotu analizy środowiskowej, świadczy zapis na stronie 39 i 66 odnoszący się do planowanego funkcjonowania (eksploatacji) "kurników" a nie "chlewni", objętych wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rozbieżność tę pominął milczeniem organ odwoławczy wydający pozytywną decyzję środowiskową. Z dokumentacji sprawy także wynika, że organ nie zweryfikował (pozytywnie czy negatywnie) raportu w kontekście treści pisma Marszałka Województwa [...] z 8 lutego 2018 r. (wykazanego braku szeregu informacji niezbędnych do dokonania oceny przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko) i ewentualnej potrzeby jego uzupełnienia (ustosunkowania się autora raportu). Oczywisty przy tym jest fakt, że ww. organ, formułujący szereg uwag względem informacji wynikających z raportu, w rezultacie nie był organem współdziałającym (uzgadniającym czy opiniującym), którego stanowisko winien mieć na uwadze organ właściwy w sprawie, niemniej przeprowadzenie oceny raportu również we wskazanych przez ten organ aspektach było wymagane w ramach wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia sprawy. Wyżej wykazane uchybienia świadczą o niekompletności raportu stanowiącego podstawowy dowód w sprawie, której nie wykazał organ odwoławczy. Braki raportu, poddają w wątpliwość jego wiarygodność, stawiają pod znakiem zapytania prawidłowość i kompletność dokonanej przed wydaniem decyzji środowiskowej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W ogóle zauważyć też trzeba, że treść rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zasadzie jest powtórzeniem treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z [...] stycznia 2018 r. uzgadniającego realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Zastrzeżenie Sądu budzi także dosyć ogólnie sformułowany w punkcie I.11 zapis zaskarżonej decyzji zobowiązujący inwestora do wykonania nasadzeń zieleni izolacyjnej. W sytuacji kiedy w sprawie - w ocenie organu - zachodzi konieczność wykonania pasa zieleni izolacyjnej, to organ powinien nie tylko wskazać jednoznacznie miejsce jego usytuowania, ale i podać przynajmniej podstawowe jego parametry. Zaliczyć do nich można długość, szerokość, czy też zamierzoną wysokość takiego pasa. Dopiero przy wykonaniu pasa zieleni izolacyjnej o konkretnym usytuowaniu i rozmiarach, dopiero można uznać bowiem, że będzie on spełniał swoją właściwość izolacyjną. wykazane niedookreślenie przez organ podstawowych elementów nasadzeń izolacyjnych, w istocie prowadzi do sytuacji, w której trudno ocenić czemu służyć ma wprowadzony przez organ wymóg i kiedy można uznać, że został on zrealizowany. Kwestia określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, nie jest, także z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia, zagadnieniem marginalnym. Organ wydający decyzję ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej. Organ wydając zaskarżoną decyzję również nie zbadał i nie ocenił jak - w realiach kontrolowanej sprawy - kształtuje się faktyczna możliwość wykorzystania przez wnioskodawcę wytworzonej w ramach planowanej działalności gnojowicy do nawożenia własnych gruntów rolnych, czy przekazania jej innym uprawnionym odbiorcom do zagospodarowania, skoro z raportu wynika, że w celu spełnienia wymagań art. 18 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, tj. zagospodarowania we własnym zakresie min. 70 % ilości wytwarzanej gnojowicy, inwestor winien zwiększyć posiadany areał użytków rolnych do upraw roślinnych o min. 106 ha (str. 41 i 56). Przywołana regulacja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu wymaga bowiem od podmiotu prowadzącego [..] chów lub hodowlę świń powyżej 2 000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior zagospodarowania co najmniej 70 % gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin, a możliwości zbycia w sposób określony w art. 3 ust. 3 ustawy, dopiero w pozostałych 30 %. W sprawie nie doszło więc do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, a zatem kwalifikującego ją do ostatecznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy pominął fakt, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, mimo że jest przygotowywany przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, to stanowi miarodajny dowód w sprawie, który podlega ocenie w trybie zasad ogólnych postępowania dowodowego, w tym w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W konsekwencji doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80, a dalej art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co następnie przełożyło się na uznanie naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2, 3a, 5 – 9 oraz art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 pkt 8 ppkt a ustawy o informacji, które miało wpływ na wynik sprawy. Wszystko to dowodzi, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał i nie wyjaśnił w sposób wystarczający, przekonywujący, nienasuwający jakichkolwiek wątpliwości, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien zastosować się do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w niniejszym orzeczeniu. Mieć na uwadze, że raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji, a następnie powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, zaś pojawienie się wątpliwości - co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych – powinno być impulsem do uzupełnienia materiału dowodowego (w tym weryfikacji, uzupełnienia raportu) w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy. Obowiązkiem organu jest także zapewnienie stronom postępowania czynnego udziału w sprawie, łącznie z daniem możliwość skorzystania z uprawnień jakie wynikają z art. 10 § 1 K.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postanowił w punkcie II na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.