IV SA/Wa 2928/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-21

Skład orzekający: Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie zwykłe, reprezentowane przez jednego członka, może skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, jeśli pełnomocnictwo dla tego członka zostało udzielone tylko przez część członków stowarzyszenia i dotyczy innej sprawy?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez stowarzyszenie zwykłe, podpisana przez jednego członka, który nie posiadał ważnego pełnomocnictwa do reprezentowania stowarzyszenia we wszystkich sprawach sądowych, powinna zostać odrzucona. Stowarzyszenie zwykłe, jako organizacja społeczna, posiada zdolność sądową, ale zdolność do czynności procesowych, w tym wnoszenia skargi, przysługuje wszystkim jego członkom. Przedstawiciel stowarzyszenia zwykłego może reprezentować je przed sądem tylko wtedy, gdy zostanie do tego należycie umocowany przez wszystkich członków stowarzyszenia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności innego postanowienia. Skarga została podpisana przez przedstawiciela Stowarzyszenia, A. S. Sąd wezwał Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych, w tym do przedstawienia dokumentów potwierdzających sposób rejestracji (jeśli stowarzyszenie rejestrowe) lub wskazania wszystkich członków i uzyskania od nich pełnomocnictwa (jeśli stowarzyszenie zwykłe). Stowarzyszenie, będące stowarzyszeniem zwykłym, nadesłało dokumenty, w tym listę członków i pełnomocnictwo dla A. S. podpisane przez ośmiu z dziesięciu członków, jednak pełnomocnictwo to dotyczyło innej sprawy (sygn. IV SAB/Wa 376/15).
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odrzucić skargę. Stowarzyszenie [...] (dalej zwane "Stowarzyszeniem") wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. Wniesiona skarga została podpisana jedynie przez przedstawiciela Stowarzyszenia – A. S. Wobec powyższego na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 25 września 2015 r. Stowarzyszenie zostało wezwane usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez: a) w przypadku, gdy Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem rejestrowym: złożenie dokumentu określającego sposób jego rejestracji (odpis KRS), b) w przypadku, gdy Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym: wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania, nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, statut, lista), złożenie pełnomocnictwa dla A. S. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do wstępowania w imieniu Stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia w budynku sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone Stowarzyszeniu w dniu 5 października 2015 r. (k. 11 akt sądowych). W odpowiedzi Stowarzyszenie nadesłało Regulamin Stowarzyszenia, listę członków Stowarzyszenia wraz z adresami, protokół z zebrania założycielskiego Stowarzyszenia, zaświadczenie o wpisie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych i o nadaniu numeru REGON oraz uchwałę upoważniającą A. S. do reprezentowania Stowarzyszenie w sprawie skargi Stowarzyszenia na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Wa 376/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "P.p.s.a."), każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z art. 46 § 3 P.p.s.a. wynika natomiast, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony, w tym skarga, nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Instytucję prawną stowarzyszenia zwykłego regulują przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 powołanej ustawy osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie może być regulamin, jako dokument statuujący powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2525/12, Lex nr 1488169, z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 714/14, Lex nr 1511167). Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zatem zdolność sądowa, jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe jedynie wówczas, gdy pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej prawnej formie. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie, będące stowarzyszeniem zwykłym, wniosło do Sądu skargę opatrzoną jedynie podpisem A. S. Wobec powyższego wezwano Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: a) w przypadku, gdy Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem rejestrowym: złożenie dokumentu określającego sposób jego rejestracji (odpis KRS), b) w przypadku, gdy Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym: wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania, nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, statut, lista), złożenie pełnomocnictwa dla A. S. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do wstępowania w imieniu Stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia w budynku sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, pouczając o skutkach jego niewykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone Stowarzyszeniu 5 października 2015 r., zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych rozpoczął bieg 6 października 2015 r. i upłynął 12 października 2015 r. Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania Stowarzyszenie nie uzupełniło prawidłowo braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. W zakreślonym terminie Stowarzyszenie nadesłało listę członków Stowarzyszenia wraz z adresami obejmujące 10 osób oraz pełnomocnictwo procesowe dla A. S. podpisane przez ośmiu członków Stowarzyszenia, jednakże wynika z niego, iż A. S. został upoważniony do reprezentowania Stowarzyszenia w sprawie ze skargi na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Wa 376/15. Złożone pełnomocnictwo nie obejmuje zatem swoim zakresem umocowania powyższego pełnomocnika do działania w imieniu Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV SA/Wa 2928/15. Ponadto zostało podpisane tylko przez osiem osób, a lista członków Stowarzyszenia obejmuje dziesięć osób. Tym samym należało uznać, że z przedstawionego pełnomocnictwa nie wynika umocowanie osoby, która podpisała skargę w imieniu Stowarzyszenia, a właśnie do nadesłania takiego dokumentu Stowarzyszenie było wzywane. W związku z powyższym Sąd przyjął, że Stowarzyszenie nie uzupełniło prawidłowo, w wyznaczonym terminie, braków formalnych skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło