IV SA/Wa 3000/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-02

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Aneta Dąbrowska, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu może zostać wydana, jeśli cudzoziemiec złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, a braki formalne tego wniosku zostały uzupełnione po terminie, lecz przed merytorycznym rozpatrzeniem wniosku, a następnie sąd administracyjny uznał pozostawienie wniosku bez rozpoznania za bezprawne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego. W związku z późniejszym wyrokiem WSA we Wrocławiu, który stwierdził bezprawność pozostawienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy bez rozpoznania, pobyt cudzoziemca należało uznać za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia ostateczności decyzji w tej sprawie. Organ odwoławczy powinien był zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, a nie utrzymać w mocy decyzję o zobowiązaniu do powrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu O. B. do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Decyzja ta została wydana po tym, jak Komendant Placówki Straży Granicznej orzekł o zobowiązaniu do powrotu, uznając, że O. B. przebywa w Polsce bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu. Podstawą tej oceny było pozostawienie przez Wojewodę wniosku O. B. o zezwolenie na pobyt czasowy bez rozpoznania z powodu uzupełnienia braków formalnych po terminie. O. B. zaskarżył decyzję Szefa Urzędu, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o cudzoziemcach.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi O. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej O. B. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z [...] listopada 2016r. Nr [...] orzekał o zobowiązaniu cudzoziemca O. B. do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia tej decyzji i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 6 miesięcy od dnia wykonania tej decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania tej decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że pan O. B. przebywa w Polsce bez wymaganego zezwolenia na pobyt. Decyzja została doręczona stronie w dniu jej wydania, tj. [...].11.2016 r.. Odwołanie od tej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Komendanta PSG w [...] wniósł O. B., który zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, -art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu. Po rozpoznaniu odwołania Szef Urzędu ds. Cudzoziemców, decyzją z [...] lipca 2017r. Nr [...] działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r.poz. 2206 z późn. zm.) w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 z późn. zm.), orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu i zobowiązał cudzoziemca do dobrowolnego powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji oraz orzekł o: - zakazie wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji; - zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca do Polski i innych państw strefy Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom; i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu organ wskazał, że sprawa o zobowiązanie do powrotu pana O. B. została wszczęta z urzędu w dniu [...] listopada 2016r., a zatem przed dniem 12.02.2018r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107). Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach] oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4 [tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.) ] stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W sprawie ustalono, że 29 kwietnia 2016r. pan O. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z pracą w Polsce. O tym, jakie wymagania musi spełniać wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz jakie są wymagane do niego załączniki rozstrzyga art. 106 ust. 1, 1a i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 107 ww. ustawy. Wniosek ten zawierał jednak brak formalny i w wezwaniu z 15.06.2016 r., cudzoziemiec został zobowiązany, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, do uzupełnienia ww. braku formalnego w 7 - dniowym terminie zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone na adres wskazany we wniosku 28.06.2016 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braku formalnego wniosku upłynął 05.07.2016 r. W dniu 21.07.2016 r. do akt sprawy został dołączony żądany załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, podpisany przez podmiot powierzający wykonywanie pracy oraz pełnomocnictwo udzielone przez [...] Sp z o.o. upoważniające do reprezentacji spółki, dla pani A. K., która podpisała przedmiotowy załącznik. Ponadto dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone pani A. K. do reprezentowania cudzoziemca przed Wojewodą [...]. Mając na uwadze fakt, iż pełnomocnik cudzoziemki uzupełnił brak formalny w postaci wymaganego załącznika nr 1 do przedmiotowego wniosku pana O. B. po upływie terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności, Wojewoda [...] pozostawił wniosek strony bez rozpoznania. Tym samym organ wskazał, ze stosownie do art. 288 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są wymagane. Nie ulega wątpliwości, że przebywając w Polsce pan O. B. był obowiązany posiadać stosowne zezwolenie na pobyt w naszym kraju. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 108 ust. 1 tej samej ustawy stanowi, że jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie: wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 1) pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Tak więc wskazany wyżej odcisk stempla legalizuje dalszy pobyt cudzoziemca, mimo upływu terminu ważności posiadanej przez niego wizy. Organ wyjaśnił, że wprawdzie w dniu 29 kwietnia 2016r. pana O. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jednak wniosek ten nie mógł zostać rozpatrzony, albowiem był on obarczony brakiem formalnym. Z tego powodu nie zamieszczono w dokumencie podróży pan O. B. odcisku stempla potwierdzającego złożenie powyższego wniosku. Ponieważ wspomniany wyżej brak formalny nie został uzupełniony w wymaganym ustawowo terminie, Wojewoda [...] pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Tymczasem z dniem [...] czerwca 2016r. upłynął termin ważności wizy posiadanej przez pana O. B. Tak więc [...] listopada 2016r. skarżący przebywał w Polsce bez wymaganego zezwolenia, czym wyczerpał dyspozycję art. 301 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Należy dodać, że przepis ten ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż cudzoziemiec ten przebywa w Polsce bez wymaganego zezwolenia. Organ wyjaśnił także, że w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Organ ustalił jednak, że skarżący nie legitymuje się wizami, czy tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemce nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy). W ocenie bowiem organu odwoławczego opartej na analizie sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, jak również jego sytuacji osobistej, powrót cudzoziemca [...] nie wiąże się z zagrożeniami, o których mowa w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W niniejszym postępowaniu odwoławczym organ orzekający w II instancji zbadał również zasadność odmowy udzielenia panu O. B. zgody na pobyt ze względów humanitarnych z uwagi na ochronę życia rodzinnego i prywatnego cudzoziemca. Wyjaśnił, że skarżący nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie wykazał żadnych innych związków o charakterze rodzinnym w naszym kraju. Wprawdzie w Polsce przebywa również żona skarżącego - pani V. B., ale w dniu [...] listopada 2016r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał również decyzję Nr [...] orzekającą o zobowiązaniu do powrotu także cudzoziemkę, a rozstrzygnięcie to utrzymał następnie w mocy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2018r. Nr [...]. Tak więc nie dojdzie do rozdzielenia rodziny, jeżeli cudzoziemcy razem dobrowolnie opuszczą terytorium Polski. W Polsce przebywają również rodzice skarżącego i dwoje rodzeństwa. Należy jednak zważyć, że pan O. B. i jego żona stanowią samodzielną rodzinę a ich pobyt w naszym kraju nie jest integralnie związany z pobytem rodziców czy rodzeństwa skarżącego. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony jego życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ uznał, że Skarżący nie posiada w Polsce majątku trwałego ani legalnych źródeł dochodu stanowiących podstawę jego egzystencji. Jego ostatni pobyt w naszym kraju datuje się od dnia [...] grudnia 2015r. i ma charakter czasowy. Brak jest więc podstaw do uznania, że centrum życiowe cudzoziemca zostało przeniesione do Polski i istnieją realne przeszkody uniemożliwiające przeniesienie go z powrotem [...]. Z kolei w kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ wyjaśnił, że nie stwierdził, aby wobec pana O. B. zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem nie ma wobec niego zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgodny na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja pana O. B. nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Należy tu jeszcze raz podkreślić, że organy administracyjne państwa goszczącego cudzoziemców nie są zobowiązane do bezwzględnego respektowania wyboru przez nich miejsca pobytu zwłaszcza, jeżeli dopuszczają się oni naruszania przepisów prawa ustanawiającego zasady i warunki ich wjazdu i pobytu. Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 318 ust. 2 pkt 2 tej samej ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zgodnie z art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3,6,10,12,13,151ub 16. W ocenie organu odwoławczego, orzeczony w zaskarżonej decyzji 6-miesięczny okres zakazu ponownego wjazdu cudzoziemca do Polski należy uznać za sankcję zasadnie zastosowaną i proporcjonalną do rozmiaru oraz charakteru popełnionego przez cudzoziemca wykroczenia. Skargę na powyższą decyzje wniósł do Sądu Pan O. B., zarzucając: 1. błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a poprzez przyjęcie, że w razie uzupełnienia dokumentów po zakreślonym w wezwaniu terminie należy pozostawić wniosek bez rozpoznania, a w konsekwencji uznanie, że O. B. przebywał na terytorium RP bez ważnego dokumentu do tego uprawniającego i utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o numerze [...], 2. niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 302 ust. 1 pkt 1 poprzez przyjęcie, że O. B. wypełnił dyspozycję tego przepisu, czyli przebywał na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o numerze [...]. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący do skargi dołączył : wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt 111 SAB/Wr 33/17, zawiadomienia NSA o rozprawie w dniu 14 września 2018 r., II OSK 629/18 na dowód niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, iż Wojewoda [...] poprzez błędną wykładnię niewłaściwie zastosował przepis art. 64 §2 k.p.a. Nie budzi wątpliwości prawidłowość wezwania przez Wojewodę [...] do usunięcia braków. Natomiast z całą pewnością błędna była wykładnia art. 64 §2 k.p.a w zakresie przesłanki koniecznej do zastosowania sankcji pozostawienia podania bez rozpoznania, zarówno zastosowana przez Wojewodę [...] i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zajmującego się sprawą pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jak i przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zaskarżanej decyzji. Braki formalne zostały uzupełnione w dniu 11 lipca 2016 r. Faktycznie, spowodowało to 6 dniowe opóźnienie. Jednakże braki formalne zostały uzupełnione, a ponadto zrobiono to zanim jeszcze Wojewoda [...] podjął jakiekolwiek czynności w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. Dopiero 3 sierpnia 2016 r. postanowiono pozostawić wniosek bez rozpoznania, pismo zaś doręczono ponad miesiąc później. W związku z tym w momencie sporządzania pisma zawiadamiającego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania braki były uzupełnione. Skarżący wskazał, że rozpatrując jego sprawę WSA we Wrocławiu w wyroku z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt III SAB/Wr 33/17 przychylił się do jego argumentacji. Sąd orzekł, że uzupełnienie braków formalnych z naruszeniem siedmiodniowego terminu z art. 64 § 2 kpa. nie pozwalało organowi administracji publicznej na zastosowanie sankcji z niniejszego przepisu. Tym samym w ocenie Skarżącego przebywał on na terytorium Polski zgodnie z prawe. Stosownie bowiem do art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w terminie (przez upływem ważności jego wizy). Następnie został wezwany przez Wojewodę[...] do uzupełnienia braków formalnych, czego dokonał, jednakże z przekroczeniem terminu. Organ administracji publicznej pozostawił wniosek bez rozpoznania, co zgodnie z przeważającym poglądem w orzecznictwie było działaniem bezprawnym. Wskutek tego nie zamieścił odcisku stempla w paszporcie Skarżącego. Następnie Komendant Placówki Straży Granicznej [...], widząc brak stempla, potraktował to jako brak ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w RP i na tej podstawie wydał decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Tymczasem Skarżący, wiedząc, że jest w prawie, od jakiegoś czasu podejmował już działania mające na celu rozpoczęcie procedowania wniosku przez Wojewodę [...]. Z powyższego rozważania wynika logiczny wniosek - gdyby Wojewoda [...] bezprawnie nie pozostawił podania bez rozpoznania, w momencie kontroli zapewne trwałoby postępowanie w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a O. B. miałby w swoim paszporcie odcisk stempla. Jedynym powodem jego braku było bezprawne działanie Wojewody [...], które co wymaga podkreślenia, zostało już tak zakwalifikowane przez WSA we Wrocławiu. Zdaniem Skarżącego nie została więc wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1. ustawy o cudzoziemcach - nie miał on fizycznie w paszporcie odcisku stempla, jednakże Wojewoda [...] miał obowiązek ten odcisk w paszporcie zamieścić. Sytuacja Skarżącego w istocie była bardzo podobna do sytuacji tysięcy cudzoziemców wnioskujących o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w Polsce, którzy wnieśli wnioski pocztą, a którzy oczekują na weryfikację poprawności złożonych wniosków i załączników. Osoby takie również nie posiadają odcisku stempla w paszportach, a zapewne termin ich legalnego pobytu w RP już minął, choć mogli go dotrzymać. Dotrzymanie terminu mogą udowodnić jedynie poprzez okazanie potwierdzenia nadania przesyłki poleconej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 - ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny legalności jest w niniejszej sprawie decyzja wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r.poz. 2206 z późn. zm.) w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107). Zgodnie z art. 302 ust. 1pkt 1 ustawy decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Stosownie zaś do art. 288 Cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są wymagane. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do togo czy skarżący w dacie kontroli legalności jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spełniał powyższe wymogi Rozpoznając przedmiotową sprawę należy mieć na uwadze, że 29 kwietnia 2016r. pan O. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy w związku z pracą w Polsce. O tym, jakie wymagania musi spełniać wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz jakie są wymagane do niego załączniki rozstrzyga art. 106 ust. 1, 1a i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 107 ww. ustawy. Wniosek ten zawierał jednak brak formalny. Wojewoda [...] 15.06.2016 r. wezwał więc skarżącego do jego uzupełnienia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wojewoda [...] wskazał w ww. wezwaniu 7 - dniowy termin na jego uzupełnienie, wymieniony w art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowe wezwanie zostało prawidłowo doręczone na adres wskazany we wniosku 28.06.2016 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braku formalnego wniosku upłynął 05.07.2016 r. Skarżący uzupełnił zaś wniosek po tym terminie tj. 21.07.2016r. Mając na uwadze fakt, iż pełnomocnik cudzoziemki uzupełnił brak formalny w postaci wymaganego załącznika nr 1 do przedmiotowego wniosku pana O. B. po upływie terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności, Wojewoda [...] pozostawił wniosek strony bez rozpoznania. W konsekwencji dokonania tej czynności, wojewoda nie umieścił w dokumencie podróży cudzoziemca odcisku stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Posiadanie tegoż stempla ma zaś istotne znaczenie z punktu funkcjonowania cudzoziemca na obszarze RP. Zgodnie bowiem z art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 108 ust. 1 tej ustawy stanowi, że jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie: 1. wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2. pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. W ocenie zatem organu, skoro Wojewoda [...] pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, skarżący nie uzyskał odcisku stempla legalizującego jego dalszy pobyt. Tymczasem z dniem [...] czerwca 2016r. upłynął termin ważności wizy posiadanej przez skarżącego. W konsekwencji w ocenie organu [...] listopada 2016r. - w dacie kontroli legalności pobytu cudzoziemca, przebywał on w Polsce bez wymaganego zezwolenia, czym wyczerpał dyspozycję art. 301 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego mogłoby być uznane za zasadne, gdyby nie okoliczność, podnoszona zresztą przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, wskazująca na fakt zakwestionowania przez niego rozstrzygnięcia Wojewody [...] w zakresie pozostawienia jego wniosku z 29 kwietnia 2016r. o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody w rozpoznaniu jego wniosku w przedmiocie udzielania mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Wyrokiem z 8 grudnia 2017r. sygn. akt III SAB/Wr 33/17 (obecnie prawomocnym na skutek oddalenia skargi kasacyjnej od tego wyroku przez NSA wyrokiem z 14 września 2018r. Sygn. akt II OSK 629/18) Sąd uwzględnił skargę skarżącego i zobowiązał Wojewodę do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego (wniosku który wcześniej pozostawiono bez rozpoznania). O wniesieniu skargi na bezczynność Wojewody organ odwoławczy został przez skarżącego zawiadomiony, co więcej skarżący zwrócił się do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców o zawieszenie niniejszego postępowania, do czasu rozstrzygnięcia skargi przez Sąd. Postanowieniem z [...] października 2017r. organ odmówił jednak zawieszenia postępowania. W konsekwencji, zaś wniesienia niniejszej skargi, jak wynika już z ustaleń Sądu dokonanych w niniejszej sprawie, skarżący uzyskał odcisku stempla legalizującego jego dalszy pobyt na terytorium RP, a decyzją z [...] stycznia 2019r. nr [...] został pozytywnie rozpoznany przez Wojewodę [...] jego wniosek z 29 kwietnia 2016r. W ocenie zatem Sądu nie ulega wątpliwości, że zaskarżona w sprawie decyzja wydana została z istotnym mającym wpływ na rozstrzygniecie sprawy naruszeniem art. 7, 8, 77, 80, 97§1 pkt 4 i 107§3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Polegającym na naruszeniu praw sprawy do rzetelnego rozpoznania i wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności- w tym przypadku faktu, czy skarżący przebywa legalnie na terytorium RP na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 2013 r. o cudzoziemcach. Wskazać bowiem należy, że jak wyjaśniono powyżej na skutek wyroku WSA we Wrocławiu, stwierdzającego, iż w sprawie nieuprawnionym było pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania, ostatecznie Wojewoda uznał, że braki wniosku zostały uzupełnione w terminie, co potwierdził umieszczając odcisk stempla na okoliczność złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Tym samym pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należało uznać za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna (art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). W konsekwencji organ II instancji winien był zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, czego nie uczynił naruszając tym samym wskazane powyżej przepisy. Błędne stanowisko organu odwoławczego doprowadziło zaś do nieuzasadnionego rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania skarżącego do powrotu, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy winien był on uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie przed organem I instancji na podstawie art. 138§ 1 pkt 2 k.p.a . Mając na uwadze, powyższe Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie uwzględnić wytyczne zawarte w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło