IV SA/Wa 3028/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-17
Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia del. SO Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uszkodzony pojazd, który został sprowadzony z zagranicy i wymagał znaczących napraw, może zostać zakwalifikowany jako odpad w rozumieniu ustawy o odpadach, nawet jeśli został później naprawiony i zarejestrowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uszkodzony pojazd, który w momencie przekroczenia granicy nie nadawał się do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem z powodu poważnych uszkodzeń (w tym spalenia wnętrza) i wymagał kosztownych napraw przekraczających jego wartość, powinien zostać zakwalifikowany jako odpad. Fakt późniejszej naprawy i rejestracji pojazdu nie wpływa na jego status jako odpadu w momencie międzynarodowego przemieszczenia, a poprzedni właściciel pozbył się go właśnie z powodu jego stanu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na M. W. za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu. Organ uznał, że pojazd, sprowadzony z zagranicy w znacznym stopniu uszkodzony (spalone wnętrze, wysokie koszty naprawy), stanowił odpad w rozumieniu przepisów. Mimo późniejszej naprawy i rejestracji pojazdu, organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, argumentując, że stan pojazdu w momencie przekroczenia granicy decyduje o jego kwalifikacji jako odpadu. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, podnosząc m.in. błędy w ocenie dowodów i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa w związku z art. art. 32 ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015r. poz. 1048 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...], z dnia [...] marca 2017r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 13 sierpnia 2015r. do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wpłynęło zawiadomienie od Urzędu Celnego [...] w [...], o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego, częściowo spalonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wraz z załączoną dokumentacją, w postaci opinii [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015r., deklaracji uproszczonego nabycia wewnątrzwspólnotowego [...] z dnia [...] czerwca 2015r., faktury Nr [...] z dnia [...] maja 2015r., poświadczającej sprzedaż pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wraz z tłumaczeniem, wyceny z dnia [...] czerwca 2015 r., wykonanej przez rzeczoznawcę samochodowego dla ww. pojazdu, [...] dowodu rejestracyjnego dla ww. pojazdu, wraz z tłumaczeniem.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu [...] sierpnia 2015r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne znak: [...], w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego, częściowo spalonego pojazdu marki [...].
GIOŚ w dniu [...] stycznia 2016r. postanowieniem, znak: [...], zobowiązał M. W. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego, częściowo spalonego pojazdu marki [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganą w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wskazał na dowody i okoliczności, na podstawie których stwierdził, że ww. uszkodzony pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ponadto organ przytoczył okoliczności ujawnienia przemieszczenia ww. odpadu oraz wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 pkt 35a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, międzynarodowe przemieszczenie omawianego odpadu jest przemieszczeniem nielegalnym. M. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, a pismem z dnia 22 lutego 2016r. poinformował, że ww. pojazd został naprawiony, przeszedł badania techniczne i został dopuszczony do ruchu, na potwierdzenie załączył: zaświadczenie o badaniu technicznym pokolizyjnym, zaświadczenie o badaniu technicznym, decyzję o czasowej rejestracji oraz kopię dowodu rejestracyjnego dla ww. pojazdu.
GIOŚ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], uchylił postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w obecnym stanie technicznym, sporny pojazd nie stanowi już odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, w związku z czym obowiązek wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie może zostać nałożony na Stronę postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniu [...] lutego 2017r. wszczął odrębne postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na M. W., jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją znak: [...], z dnia [...] marca 2017r., nałożył administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na M. W., jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...]. Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 104 i art. 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 32 ust. 1, art. 34 i art. 35 ust. 1-3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.
Po rozpoznaniu wniesionego przez M. W. odwołania, w którym Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ powołał art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016r. poz. 1987 ze zm.). Wskazano, że decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać sic no drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów, nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Również wskazano, że "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Powołano, że M. W., w dniu [...] maja 2015r. na podstawie faktury Nr [...], nabył od firmy [...],[...], pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. Następnie, w dniu [...] czerwca 2015r., Skarżący złożył w Urzędzie Celnym [...] w [...] deklarację uproszczonego nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu. Do ww. deklaracji Skarżący załączył dokument "Wycena Nr: "[...]", sporządzony na jego zlecenie w dniu [...] czerwca 2015 r. przez rzeczoznawcę samochodowego, w którym na str. 1 wskazane zostało, że sporny pojazd, w dniu przedstawienia do ww. wyceny, był uszkodzony w wyniku spalenia. Zgodnie z ww. Wyceną, jako jej zadanie rzeczoznawca samochodowy wskazał, co następuje - "w celu określenia wartości rynkowej pojazdu w stanie uszkodzonym - pożar" i na str. 6 ww. dokumentu, jako części do wymiany, rzeczoznawca wskazał prawie całe wnętrze spornego pojazdu, tj. lewy i prawy fotel przedni kpl, fotele (kanapa) tylne kpl, wykładzina dachu (podsufitka), wykładziny wewnętrzne ścian, wykładziny podłogi, lewy i prawy pas bezpieczeństwa przedni z napinaczem, pasy bezpieczeństwa tylne kpl, szyba przednia, lewa i prawa szyba drzwi bocznych przednich, tablica rozdzielcza kpl, koło kierownicy. Ponadto, wśród części uszkodzonych, przeznaczonych do naprawy, rzeczoznawca samochodowy wskazał m.in. lewy i prawy słupek przedni oraz dach kpl. Wartość pojazdu nieuszkodzonego przy założonym wieku, została przez rzeczoznawcę samochodowego oszacowana na 50 600 zł, zaś koszt naprawy oszacowany na podstawie obrazu uszkodzeń - na 50 941 zł. Wskazano, że załączona do omawianej wyceny dokumentacja fotograficzna potwierdza, że spaleniu uległo całe wnętrze pojazdu. Ponadto, zgodnie z uwierzytelnionym tłumaczeniem z dnia [...] czerwca 2015r., sporządzonym przez tłumacza przysięgłego języka [...],[...] dowód rejestracyjny dla spornego pojazdu zawierał następujący odręczny dopisek w poprzek dokumentu (przekreślenie) - Sprzedany dn. 25/03/2015. Organ ustalił więc, że ww. pojazd został w dniu 25 marca 2015r. sprzedany (a jego dowód rejestracyjny unieważniony) - w stanie poważnie uszkodzonym, a następnie, po upływie prawie dwóch miesięcy, został zakupiony przez Skarżącego, który (pomimo ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 71 ust 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o mchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), przez ponad pól roku czasu nie naprawił oraz nie zarejestrował spornego pojazdu, co dodatkowo potwierdza, że w omawianym okresie pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, z uwagi na poważne uszkodzenia. Uznano więc, że pojazd ten - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - był poważnie uszkodzony, nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, zakres koniecznych do wykonania napraw był szeroki i obejmował m.in. całe wnętrze pojazdu, zaś koszty naprawy zostały określone przez rzeczoznawcę samochodowego jako wyższe od wartości spornego pojazdu w stanie nieuszkodzonym. Powyższe w ocenie organu wskazuje, że sporny pojazd nie był zdatny do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, i w takim stanie technicznym został przemieszczony z [...] na terytorium RP, co przekłada się wprost na zaistnienie przesłanki pozbycia się i zakwalifikowanie spornego pojazdu jako odpadu. Organ powołał się na Wytyczne Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, wskazując, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989r. w sprawie C-322/88 - w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Powołano, że Wytyczne przedstawiają, w jaki sposób, w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich, powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Powołano się na pkt. 8 ppkt e, pkt. 9 ppkt. d i pkt. 10 ppkt a tiret ii oraz Załącznik I do Wytycznych, wskazując, że pojazd w dacie przemieszczenia wymagał przeprowadzenia szeregu napraw, z uwagi na poważne uszkodzenia, które wykraczały znacznie poza zakres tzw. drobnych napraw, koszty naprawy przekraczały wartość pojazdu. Wskazano, że nie można zakwalifikować spornego pojazdu jako pojazdu używanego nadającego się do naprawy, bowiem sporny pojazd - w dacie jego między narodowego przemieszczenia - nie mógł być użytkowany i wymagał przeprowadzenia napraw zdecydowanie wykraczających poza zakres ww. drobnych napraw, a jego stan techniczny nie mógł być zaliczony do kategorii - ogólnie dobry stan pojazdu, a zatem - ponad ten spełniał kryterium wskazane w pkt. 8 ww. Wytycznych, co zgodnie z pkt. 10 ppkt a tiret ii, jest równoznaczne z zakwalifikowaniem danego uszkodzonego pojazdu jako odpadu. Powołano również, że w przypadku spełniania przez pojazd co najmniej jednego z kryteriów wskazanych w pkt 8, pojazd zazwyczaj klasyfikowany jest jako odpad, a okoliczność naprawy i zarejestrowania pojazdu w okresie krótszym niż 2 lata jest tylko jednym z szeregu wskaźników wskazanych w pkt. 9 ww. Wytycznych. Organ nie kwestionował, że dokumenty towarzyszące przemieszczeniu ww. pojazdu z terytorium [...] na terytorium RP - umożliwiały jego ponowną rejestrację, niemniej jednak stan techniczny omawianego pojazdu wykluczał możliwość jego użytkowania w ww. stanie technicznym, ewentualnie po przeprowadzeniu drobnych napraw. Abstrahując od ww. Wytycznych Korespondentów, organ powołując się na zasadę logiki życiowej wskazał, że, przy spaleniu całego wnętrza pojazdu nie można mówić o "lekkim" uszkodzeniu pojazdu, wobec czego sporny pojazd stanowił odpad. Powołano, że okoliczności dotyczące zapłaty akcyzy, późniejszej naprawy pojazdu i rejestracji, pozostają bez wpływu na stan faktyczny sprawy, albowiem przedmiotem analizy był stan faktyczny pojazdu z daty jego międzynarodowego przemieszczenia. Organ uznał, że brak jest podstaw aby weryfikować stan techniczny pojazdu albowiem sporządzona na zlecenie Skarżącego wycena jest wiarygodnym źródłem informacji o stanie technicznym pojazdu i jego wartości. Powołano, że wycena została sporządzona przez uprawnionego rzeczoznawcę, sam Skarżący posłużył się wyceną w toku postępowania przed Urzędem Celnym, ponadto wycena została sporządzona w dniu [...] czerwca 2015 r. , a w piśmie z dnia 8.09.2015 r. Skarżący informował, że stan techniczny uległ poprawie. Wobec tego nie było możliwości oceny stanu tego pojazdu z daty jego międzynarodowego przemieszczenia. Wskazano, że rzeczoznawca samochodowy nie jest podmiotem uprawnionym do formułowania opinii, czy dany pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Organ uznał, że z uwagi na fakt, że podmiot sprzedający sporny pojazd na terenie [...] nie dokonał jego naprawy na terytorium [...] i nie wykonał tzw. przeglądu ponaprawczego, lecz sprzedał ww. pojazd w stanie poważnie uszkodzonym na rzecz Skarżącego, to wskazuje, że Sprzedający istotnie rozporządził swoim mieniem i sprzedał sporny pojazd, zamiast dokonać jego naprawy i przeglądu, w celu dalszego użytkowania. Przyczyny takiego zachowania pozostają nieznane i stanowią okoliczność drugorzędną w niniejszej sprawie, można domniemać, że sprzedaż pojazdu nastąpiła ze względu na jego poważne uszkodzenie i nieopłacalność naprawy. Przesłanka pozbycia w niniejszej sprawie wyraża się jednak przed wszystkim przez brak możliwości użytkowania spornego pojazdu zgodnie z przeznaczeniem - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - i to uzasadnia zakwalifikowanie spornego pojazdu jako odpadu. Powołano, że uszkodzone pojazdy mogą być przedmiotem transakcji handlowych i nie będą kwalifikowane jako odpady, jeżeli wystąpią łącznie trzy przesłanki: pojazd posiada uregulowany stan prawy (dokumenty umożliwiające ponowną rejestrację), podmioty władające pojazdem nie wyraziły woli lub nie były zobligowane do pozbycia się takiego pojazdu oraz pojazd posiada niewielki zakres uszkodzeń (patrz lista tzw. drobnych uszkodzeń z ww. Wytycznych), wobec czego pojazd może być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem już w dacie przemieszczenia lub po dokonaniu wyłącznie tzw. drobnych napraw. Wyliczone powyżej przesłanki nie wystąpiły łącznie w niniejszej sprawie, bowiem sporny pojazd był poważnie uszkodzony, wymagał przeprowadzenia szerokich napraw w warunkach warsztatowych i nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co przekłada się na kwalifikację spornego pojazdu jako odpadu.
Organ powołał, że zgodnie z definicją z art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach, przez ponowne użycie rozumie się działanie polegające na wykorzystywaniu produktów lub części produktów niebędących odpadami ponownie do tego samego celu, do którego były przeznaczone, wskazując, że z powyższej definicji wynika zatem, że ponowne użycie nie obejmuje czynności naprawy. Z pojęciem naprawy łączy się inna ustawowa definicja z omawianego przepisu, tj. przygotowanie do ponownego użycia (art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach). Zgodnie z ww. definicją, przygotowanie do ponownego użycia obejmuje odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania. Biorąc pod uwagę powyższe, organ wskazał, że odpady mogą być wykorzystywane ponownie zgodnie z pierwotnym zastosowaniem, po poddaniu ich procesowi odzysku w postaci przygotowania do ponownego użycia.
Wskazano, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował pojazd marki [...], jako odpad zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Użyteczność (możliwość i bezpieczeństwo użytkowania) pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, jest uzależniona bowiem od jego odpowiedniego stanu technicznego, którego pojazd, będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie posiadał.
Uznano, że bez znaczenia dla stanu faktycznego niniejszej sprawy pozostaje podnoszona przez Skarżącego okoliczność, kto fizycznie przemieścił ww. uszkodzony pojazd z terytorium [...] na terytorium RP. Skarżący słusznie został uznany za odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia, zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Podano, że Skarżący w dniu 26 czerwca 2015r. złożył w Urzędzie Celnym [...] w [...] deklarację uproszczonego nabycia wewnątrzwspólnotowego spornego pojazdu marki [...], wobec czego zadeklarował, że nabył ww. pojazd w wyniku wewnątrzwspólnotowego nabycia. Do ww. deklaracji Skarżący załączył fakturę Nr [...], poświadczającą sprzedaż spornego pojazdu, z której wynika, że ww. pojazd został zakupiony przez niego w dniu [...] maja 2015r. od [...],[...],[...]. Skarżący posłużył się ww. umową w postępowaniu przez Urzędem Celnym [...] w [...] i nie kwestionował jej autentyczności. Powyższe dokumenty stanowią dowód, że sporny pojazd został przemieszczony z [...] na terytorium RP na rzecz Skarżącego, który dokonał jego wewnątrzwspólnotowego nabycia.
Uznano, że została wyczerpana dyspozycja art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji na podstawie zgromadzonych dowodów wyczerpująco wykazał, że uszkodzony pojazd marki [...], z uwagi na poważne uszkodzenia, stał się w danym miejscu i czasie nieprzydatny dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym, uszkodzony pojazdu marki [...], stanowił odpad przemieszczony nielegalnie tj. bez dokonania zgłoszenia, którego odbiorcą, zgodnie z treścią faktury Nr [...] - był Skarżący.
Powołano, że pojazd marki [...], zawierał płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, wobec czego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923), organ I instancji prawidłowo zaklasyfikował sporny pojazd jako odpad o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Podano, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).
Wskazano, że międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport przedmiotowego odpadu z terytorium [...] na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu. Organ więc był zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na odbiorcę ww. odpadu, którym jest Skarżący.
Powołano, że przy ustalaniu wysokości kary uwzględniono kryteria określone w art. 34 ustawy, tj. fakt, iż Skarżący jest odbiorcą 1 szt. odpadu niebezpiecznego o kodzie 16 01 04*, nielegalnie przemieszczonego na terytorium RP, jak również wskazano na brak udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz brak stwierdzonego wcześniejszego naruszenia przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Uznano, że organ I instancji nałożył na Skarżącego karę w najmniejszej możliwej ustawowo wysokości - 50.000 zł, co nie jest dla Skarżącego krzywdzące. Wskazano na prewencyjny charakter kary. Podano, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. W., zaskarżając decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania:
a) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności błędne ustalenie, że intencją zbywcy było wyzbycie się pojazdu, i w konsekwencji błędne stwierdzenie, że pojazd stanowił odpad w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności błędne przyjęcie że to na Skarżącym ciążył obowiązek zgłoszenia przemieszczenia pojazdu do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska;
c) art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym dokonanie jego wybiórczej oceny, tj. niewzięcie pod uwagę przy wydawaniu decyzji, że pojazd był objęty procedurą RSV, zgodnie z oznaczeniem na fakturze dokumentującej sprzedaż pojazdu, a nie procedurą VEI, i w konsekwencji błędne stwierdzenie, że pojazd stanowił odpad w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.);
d) art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym dokonanie jego wybiórczej oceny, tj. pominięcie faktu, że Skarżący nie miał wiedzy, iż widnieje na dokumentach dotyczących nabycia pojazdu, bowiem pojazd był sprowadzany z [...] przez osobę trzecią, a nie przez Skarżącego, co w sytuacji uznania pojazdu za odpad, uniemożliwiało Skarżącemu dokonanie skutecznego zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska;
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy;
f) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w związku z błędnym ustaleniem, że stan pojazdu wskazywał że jest to odpad;
g) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wszczęcie postępowania wobec Skarżącego, w sytuacji gdy Skarżący nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadów;
h) art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu względem Skarżącego, pomimo braku wykazania winy Skarżącego;
i) art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, w sytuacji gdy Skarżący nie był odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie w rozumieniu ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit ai c ppsa oraz o zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. wniósł o rozważenie uchylenia również decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę decyzji Głównego Inspektora Środowiska stanowiły art. 32 ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. 2015 poz. 1048 ze zm.)
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.), przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Z powołanych przepisów wynika, że niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest, aby posiadacz wyzbywał się jego lub zamierzał się wyzbyć. Zarówno prawo krajowe jak i wspólnotowe nie definiują pojęcia "pozbywania się" ("usuwania"). Niemniej jednak, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym i poglądami doktryny prawniczej, "pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (tak m.in. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, publ. cbosa, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., II OSK 2132/11, publ. Lex nr 1340195). Z "pozbyciem się" mamy także do czynienia wówczas, gdy posiadacz przedmiotu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania (por. W. Radecki: Ustawa o odpadach. Komentarz. Warszawa 2008 r., s. 81). Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z 26 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 174/08 stwierdził, że: "w kontekście kwalifikacji przedmiotu jako odpadu chodzi raczej o brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, co – jak wskazuje doświadczenie życiowe – może mieć charakter względny/subiektywny (rzecz nieużyteczna dla jednej osoby może pozostać przydatna dla innej osoby)". Możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania go przez odzysk (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015 r., IV SA/Wa 1384/15, publ. cbosa).
Należy w tym miejscu podkreślić, że problematykę definicji odpadów poruszają także liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). W wyroku z 22 marca 1990 r. (C-359/88) Trybunał orzekł, że substancje i przedmioty zdolne do powtórnego wykorzystania mogą być odpadem. Z kolei w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z 15 czerwca 2000 r. Lex nr 82853). W wyroku z 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-01005) ETS stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Zdaniem ETS, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet wówczas, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym, mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach: C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95 – publ. ECR 1997/6/I-03561).
Reasumując: odpady mogą być przedmiotem obrotu i mają określoną wartość. Obrót handlowy odpadami wymaga jednak spełnienia wymagań formalno-prawnych obowiązujących w tym zakresie (zgodnie z art. 4 pkt 1 u.m.p.o. zezwolenia na przywóz odpadów na teren kraju wydaje GIOŚ).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że organy w sposób prawidłowy zakwalifikowały pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] do kategorii odpadu. Należy bowiem podkreślić, że decydujący w niniejszej sprawie był zamiar pozbycia się tego pojazdu przez dotychczasowego właściciela jako pojazdu uszkodzonego w znacznym stopniu (na skutek spalenia wnętrza pojazdu) i dla którego właściciel ten nie znajdował dalszego wykorzystania zgodnego z jego przeznaczeniem.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że [...] dowód rejestracyjny dla spornego pojazdu zawiera odręczny dopisek w poprzek dokumentu (przekreślenie) - Sprzedany dn. 25/03/2015. Przedmiotowy pojazd został nabyty przez M. W. w dniu [...] maja 2015r. na podstawie faktury Nr [...], od firmy [...],[...],[...].
W dniu 26 czerwca 2015 r. Skarżący złożył w Urzędzie Celnym [...] w [...] deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu. Do ww. deklaracji dołączył dokument "Wycena Nr: [...]" z dnia [...] czerwca 2015 r. wykonaną na zlecenie Strony przez rzeczoznawcę samochodowego H. S. W wycenie tej wskazano, że pojazd w dniu przedstawienia do wyceny był uszkodzony w wyniku spalenia. Jako części do wymiany wskazano prawie całe wnętrze spornego pojazdu, tj. lewy i prawy fotel przedni kpl., fotele (kanapa) tylne kpl., wykładzina dachu (podsufitka), wykładziny wewnętrzne ścian, wykładziny podłogi, lewy i prawy pas bezpieczeństwa przedni z napinaczem, pasy bezpieczeństwa tylne kpl., szyba przednia, lewa i prawa szyba drzwi bocznych przednich, tablica rozdzielcza kpl., koło kierownicy. Ponadto, wśród części uszkodzonych, przeznaczonych do naprawy, rzeczoznawca samochodowy wskazał m.in. lewy i prawy słupek przedni oraz dach kpl. W wycenie znajduje się zapis "przedstawiony pojazd do wyceny po uszkodzeniu - spalenie". Potwierdza to również dokumentacja zdjęciowa zamieszczona w w/w wycenie. Wartość pojazdu nieuszkodzonego przy założonym wieku, została przez rzeczoznawcę samochodowego oszacowana na 50 600 zł, zaś koszt naprawy oszacowany na podstawie obrazu uszkodzeń - na 50 941 zł. Dokumentacja zdjęciowa załączona do ww. opinii potwierdza, że sporny pojazd, w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, był poważnie uszkodzony. Zauważyć należy, że pojazd od daty zakupu do czasu sporządzenia wyceny nie został przez Skarżącego ani naprawiony, ani zarejestrowany, co w powiązaniu z pozostałymi faktami ustalonymi przez organy świadczy o tym, że był poważnie uszkodzony i w takim stanie został sprzedany przez poprzedniego właściciela.
W ocenie Sądu, w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., II OSK 2793/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2015 r., IV SA/Wa 1732/15, oba publ. cbosa).
Nie ulega wątpliwości, że sporny pojazd był znacznie uszkodzony, co potwierdza dokumentacja złożona w sprawie, w szczególności wycena. Brak jest podstaw do podważania tego dokumentu, zwłaszcza, że został sporządzony na zlecenie samego Skarżącego i został przez niego złożony wraz z deklaracją celną w toku innego postępowania. Z treści tej wyceny jednoznacznie wynika skala uszkodzeń, potwierdzona zresztą dokumentacją zdjęciową oraz wysokie koszty naprawy. Na zdjęciach widoczne jest, że spaleniu uległo wnętrze całego pojazdu, co uniemożliwiło poruszanie się samochodem w dacie jego sprowadzenia z [...] do Polski, pojazd w dacie sprowadzenia nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem (nie posiadał m.in. kierownicy ani foteli). Zniszczenia te potwierdzają stanowisko dotychczasowego właściciela, który pozbył się pojazdu w znacznym stopniu uszkodzonego, nie znajdując dla niego zastosowania. Odstąpił od naprawy samochodu, sprzedając go w stanie uszkodzonym. Wskazać również należy, że wycena została sporządzona przez osobę wpisaną na listę rzeczoznawców samochodowych, a więc przez osobę uprawnioną do szacowania zakresu uszkodzeń, kosztów naprawy oraz wartości pojazdu. Nie zaistniały podstawy do weryfikacji stanu technicznego pojazdu albowiem okoliczności te zostały prawidłowo ustalone przez organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto pojazd w późniejszym czasie został naprawiony przez Stronę, a więc stan techniczny pojazdu uległ zmianie w stosunku do stanu z daty jego międzynarodowego przemieszczenia.
Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania, wyzbywając się go (decydująca jest wola poprzedniego właściciela). Zatem możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania odpadu przez odzysk. W konsekwencji przydatność określonego towaru do dalszego wykorzystania po jego naprawie, czy też jego wartość rynkowa nie pozbawia go charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r.,IV SA/Wa 447/15, publ. cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie II OSK 2874/13 wyraźnie stanął na stanowisku, że nabycie przez pojazd statusu odpadu oderwane jest od ewentualnej możliwości przywrócenia jego przydatności gospodarczej, w tym możliwości dopuszczenia go do ruchu w wyniku naprawy, bowiem dla zakwalifikowania przedmiotu (pojazdu) jako odpadu miarodajny jest stan faktyczny istniejący w chwili jego przemieszczenia na terytorium Polski, nie zaś stan przyszły, hipotetyczny.
Dlatego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, bez znaczenia pozostały argumenty Skarżącego dotyczące oceny przez biegłego, iż ww. pojazd nie stanowi odpadu oraz faktu naprawy spornego pojazdu, jego ponownej rejestracji oraz przemieszczenia pojazdu z kompletem dokumentów umożliwiających jego ponowną rejestrację. Okoliczność, że pojazd został poddany w Polsce naprawie świadczy o tym, że w takim stanie, w jakim został sprowadzony, nie mógł być wykorzystany we [...] zgodnie z jego przeznaczeniem, dlatego poprzedni właściciel wyzbył się go (sprzedający ani nie naprawił pojazdu ani nie wykonał przeglądu ponaprawczego). Takie pozbycie się danego przedmiotu stanowi przesłankę do uznania go za odpad z uwagi na zmianę sposobu jego dotychczasowego użytkowania, a nowy sposób tegoż użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (niebezpieczne substancje w silniku i skrzyni biegów).
Rzeczoznawca nie jest osobą uprawnioną do kwalifikowania określonych pojazdów do tej kategorii. To GIOŚ jest wyspecjalizowanym organem administracji powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiadał zatem niezbędny zakres wiedzy specjalistycznej do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Również nie mają znaczenia okoliczności dotyczące zapłaty akcyzy. Organ prawidłowo wskazał, że uszkodzone pojazdy mogą być przedmiotem transakcji handlowych i nie będą kwalifikowane jako odpady, jeżeli wystąpią łącznie trzy przesłanki: pojazd posiada uregulowany stan prawy (dokumenty umożliwiające ponowną rejestrację), podmioty władające pojazdem nie wyraziły woli lub nie były zobligowane do pozbycia się takiego pojazdu oraz pojazd posiada niewielki zakres uszkodzeń, wobec czego pojazd może być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem już w dacie przemieszczenia lub po dokonaniu wyłącznie tzw. drobnych napraw. Wyliczone powyżej przesłanki nie wystąpiły łącznie w niniejszej sprawie, bowiem sporny pojazd był poważnie uszkodzony, wymagał przeprowadzenia szerokich napraw w warunkach warsztatowych i nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co przekłada się na kwalifikację spornego pojazdu jako odpadu. Zasadnie również organ powołał się na zapisy zawarte w Wytycznych Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, które przedstawiają w jaki sposób w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) nr 1013.2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Powołano wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989r. w sprawie C-322/88, a zgodnie ze stanowiskiem w nim przedstawionym - w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Powyższe znajduje również potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/15. Zasadnie więc organ uznał, że uzasadnione jest kierowanie się w niniejszej sprawie m.in. ww. Wytycznymi, które wskazują, że sporny pojazd stanowił w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia odpad. Organ w uzasadnieniu decyzji szczegółowo przytoczył zapisy Wytycznych i nie ma w tym miejscu potrzeby ich ponownego przytaczania. Wskazać należy, że ocena organu, co do poważnych uszkodzeń pojazdu wynikająca z napraw wskazanych przez rzeczoznawcę w wycenie, które to uszkodzenia wykraczały znacznie poza zakres tzw. drobnych napraw których katalog zamknięty – został umieszczony w załączniku nr 1 do Wytycznych, jest prawidłowa (naprawa lewego i prawnego słupka przedniego oraz dachu kpl.). Organ prawidłowo również wskazał, że nie można uznać, w świetle zapisów Wytycznych ( pkt. 10 ppkt. a tiret ii), że pojazd jest pojazdem używanym nadającym się do naprawy, albowiem w sprawie zastosowanie miało kryterium z pkt. 8 ppkt. e Wytycznych ( pojazd używany kwalifikowany zazwyczaj jako odpad < odpad w postaci pojazdu, oczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych – typ. 3, lub odpad w postaci wraku pojazdu- nieoczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych – typ. 4 (zamiar pozbycia się), m.in. gdy pojazd nie nadaje się do drobnych napraw). Organ powołał również, że jako wskaźniki charakterystyczne dla typu 2 pojazdu używanego nadającego się do naprawy wymieniono m.in. ogólnie dobry stan pojazdu, pojazd może być eksploatowany w stanie obecnym lub po drobnych naprawach, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W tym miejscu w odniesieniu do zarzutów skargi w zakresie Wytycznych wskazać należy, że Wytyczne zawierają wyraźne wskazanie, że tzw. drobne naprawy obejmują wskazane w nich punkty. Ponadto w pkt. 8 ppkt. e Wytycznych wskazano, że w przypadku spełnienia przez pojazd co najmniej jednego z kryteriów wskazanych w pkt. 8, pojazd zazwyczaj jest klasyfikowany jako odpad, a organ ustalił, że sporny pojazd spełnia właśnie kryterium wskazane w pkt. 8 ppkt. e ww. Argumenty dotyczące więc naprawy i zarejestrowania pojazdu w okresie krótszym niż 2 lata nie mogą zmieniać sposobu klasyfikacji pojazdu, albowiem ta okoliczność jest tylko jednym z szeregu wskaźników wskazanych w pkt. 9.
W związku z powyższym, jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 6 i 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Przedmiotowy pojazd (posiadający silnik i skrzynię biegów) został uznany za odpad z niebezpiecznymi substancjami o kodzie 160104*, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923), a ponieważ Skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia na wwóz takiego odpadu na teren Polski, należało potraktować taką sytuację jako jego nielegalne przemieszczenie. Organy prawidłowo wskazały, że przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, III B, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt. 1 lit. b iii ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.
Prawidłowo również wskazał organ, że bez znaczenia dla stanu faktycznego sprawy pozostaje okoliczność, kto faktycznie przemieścił uszkodzony pojazd z terytorium [...] na terytorium RP. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Z powyższego wynika, że odbiorca odpadów nie zawsze jest tożsamy z podmiotem, który fizycznie przemieścił odpad na terytorium RP. Skarżący w złożonej deklaracji uproszczonego nabycia wewnątrz wspólnotowego zadeklarował, że nabył ww. pojazd w wyniku wewnątrzwspólnotowego nabycia, załączył fakturę, na której został wpisany jako nabywca do firmy [...]. Powyższe potwierdza, że pojazd został przemieszczony z [...] do Polski na rzecz Skarżącego.
Wobec zakwalifikowania pojazdu jako odpadu w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania z urzędu oraz nałożenia kary administracyjnej. Wysokość kary został ustalona przez organy przy uwzględnieniu dyspozycji art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, uwzględniono ilość odpadu niebezpiecznego 1 sztuka, jak również brak udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz brak stwierdzonego wcześniejszego naruszenia przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Nałożono karę w najmniejszej ustawowo wysokości, co nie jest dla Skarżącego krzywdzące. Jak zasadnie wskazał organ, funkcją kary jest prewencja w zakresie ochrony interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli w zakresie ochrony środowiska, a kara ma charakter obligatoryjny.
Jako niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77, art. 80 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji błędnego ustalenia, iż sporny pojazd stanowił odpad. Zdaniem Sądu, zgromadzone w postępowaniu dokumenty bezsprzecznie dowodzą, iż poprzedni właściciel pojazdu z uwagi na znaczne uszkodzenie pojazdu i stan pojazdu uniemożliwiający korzystanie z samochodu zgodnie z przeznaczeniem, wyzbył się go sprzedając Skarżącemu. Niewątpliwie w dacie przemieszczenia pojazdu, nie nadawał się on do jazdy z uwagi na znaczne uszkodzenia, a koszty naprawy zostały określone przez rzeczoznawcę jako wyższe od wartości pojazdu w stanie nieuszkodzonym. Organy szczegółowo ustaliły stan faktyczny sprawy, wnikliwie umotywowały swoją ocenę rozważając wszystkie okoliczności sprawy. W szczególności uzasadniły ustalenie pozbycia się odpadu przez sprzedającego i Sąd w całości podziela argumentację przytoczoną w uzasadnieniach decyzji. Okoliczności dotyczące prowadzonej przez sprzedawcę działalności gospodarczej, w szczególności powoływany w skardze fakt, że sprzedawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie odsprzedaży odpadów nie wpływają na prawidłowe ustalenie w sprawie, że co do przedmiotowego pojazdu nastąpiło "pozbycie się go jako przedmiotu nienadającego się do normalnego korzystania". Kwesta czy sprzedający prowadzi formalnie zarejestrowaną działalność w zakresie sprzedaży odpadów nie ma znaczenia, skoro faktyczne pozbycie się odpadu nastąpiło. Podobnie nie ma znaczenia dla prawidłowo dokonanej klasyfikacji przedmiotowego pojazdu jako odpadu, kwesta przekreślenia w dowodzie rejestracyjnym, czy brak wzmianek na fakturze, że pojazd stanowi odpad, bądź został wycofany z ruchu. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał bowiem stan techniczny pojazdu w dacie przemieszczenia. Również bez znaczenia jest chęć uzyskania zysku przez sprzedającego. Odpady bowiem mogą i stanowią przedmiot swobodnego handlu, mają swoją wartość handlową, a więc okoliczność osiągniecia zysku przy okazji wyzbywaniu się przedmiotu, nie świadczy o tym, że nie stanowi on odpadu. Podobnie, okoliczność, że stan faktyczny dokumentów w momencie przekraczania granicy umożliwiał jego rejestrację nie wpływa na prawidłowość ustaleń stanu faktycznego przez organy, Kwesta ta nie ma znaczenia albowiem uszkodzenia pojazdu były tak duże, że nie mógł on się przemieszczać po drogach. W tym aspekcie Skarżący niezasadnie powołuje się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.09.2013 r. IV SA/Wa 249/13. Ponadto w odniesieniu do wskazywanych [...] procedur związanych ze sprzedażą pojazdu, to przedmiotowy pojazd został zakwalifikowany jako RSV- czyli pojazd mocno uszkodzony, co koresponduje z ustaleniami organów co do uszkodzeń pojazdu i w tym aspekcie organy rozważały zapisy Wytycznych Korespondentów nr 9. Fakt, że pojazd nie został zakwalifikowany wg [...] procedury jako VEI- pojazd poważnie uszkodzony (naruszona konstrukcja nośna) wrak, nie podważa prawidłowości ustaleń i oceny organów administracji. Wbrew twierdzeniom skargi okoliczności sprawy wskazują, że zbywca pojazdu wyzbył się pojazdu jako odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach, i okoliczności te wielokrotnie były przez organy przywoływane w uzasadnieniach decyzji. Organy również wyczerpująco wskazywały dlaczego fakt możliwości przeprowadzenia naprawy nie podważa dokonanej kwalifikacji i Sąd w całości podziela wywody z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że miał miejsce delikt z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Niewątpliwie stan techniczny pojazdu był Skarżącemu znany, zaś postępowanie administracyjne jest prowadzone niezależnie od innych postępowań, w tym karnych. Prawidłowo również stwierdzono, że Skarżący jest odbiorcą odpadów, o czym wskazano już wyżej w uzasadnieniu, powołując dane z faktury i zgłoszenia celnego, z których bezsprzecznie wynika, że pojazd został przemieszczony z [...] na terytorium RP na rzecz Skarżącego. Okoliczności więc dotyczące ewentualnego pośrednictwa innych osób nie zmieniają faktu, że to na rzecz Skarżącego sprowadzono pojazd z zagranicy, to on był nabywcą i on ponosi odpowiedzialność za niezachowanie właściwej procedury zgłoszeniowej. Zauważyć należy, że przed podjęciem decyzji o zakupie przedmiotowego pojazdu, zasady należytej staranności wymagały nie tylko zapoznania się ze stanem technicznym pojazdu, ale również stanem prawnym (w tym ustalenie personaliów sprzedającego i całej procedury nabycia) oraz przepisami prawa związanymi ze sprowadzaniem pojazdów na terytorium RP. Brak dbałości po stronie Skarżącego nie może zwalniać go z odpowiedzialności jako odbiorcę odpadu przemieszczonego bez zachowania prawem przewidzianej procedury. Ponadto, Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie II OSK 1694/15, że podstawą zastosowania sankcji administracyjnej przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest obiektywne naruszenie normy, a organ administracji nie miał obowiązku wykazywania stronie zawinionego działania.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 25 ust. 1 pkt. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów albowiem przedmiotowe postępowanie dotyczy nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów przemieszczonych nielegalnie i jest prowadzone w trybie art. 32 ust. 1 ustawy a nie w trybie art. 25 ust. 1 pkt. 2 ustawy. Prowadzone odrębnie postepowanie w trybie art. 25 ust. 1 pkt. 2 ustawy zostało umorzone.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi, zarówno w zakresie naruszenia prawa procesowego jak i materialnego nie są zasadne.
W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło