IV SA/Wa 3068/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-19
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Anna Falkiewicz-Kluj, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może zostać wydana, jeśli cudzoziemiec prowadzi w Polsce życie rodzinne i prywatne, a jego centrum życiowe znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że cudzoziemka G.M. prowadzi w Polsce życie rodzinne i prywatne, a jej centrum życiowe znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, zobowiązanie jej do powrotu naruszałoby prawo do życia rodzinnego i prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, co stanowi przesłankę do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu G.M. do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP. G.M. przebywała w Polsce nielegalnie od ponad 20 lat, nie posiadając ważnych dokumentów uprawniających do pobytu i pracy. W trakcie postępowania wykazała jednak silne więzi rodzinne i prywatne z córką, zięciem, wnukami oraz byłym mężem, z którym nadal utrzymuje relację partnerską. Skarżąca argumentowała, że jej centrum życiowe znajduje się w Polsce, a jej powrót do kraju pochodzenia byłby utrudniony ze względu na wiek i brak powiązań. Sąd uznał te argumenty za zasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej W. i zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz G. M. kwotę 797 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej W. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz G. M. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika obywatelki [...] - G.M. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej orzekającej o zobowiązaniu ww. cudzoziemki do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia w/w decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na:
- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania w/w decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego;
- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania w/w decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w w/w decyzji nie opuści ona terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa,
Szef Urzędu:
1) uchylił ww decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu;
2) orzekł o:
- określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 30 dni od dnia doręczenia decyzji;
- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego;
- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa - od dnia wykonania decyzji;;
3) w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Powyższa decyzja Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zapadła w następującym stanie faktycznym.
Cudzoziemka G.M. , urodzona w dniu [...] stycznia 1950r w E. w [...], została zatrzymana w dniu 15 grudnia 2014r. w W. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej W. z uwagi na fakt, iż przebywa na terytorium Polski nielegalnie, tj.: nie posiadając ważnej wizy ani żadnego innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu na to terytorium RP i pobytu na nim.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego G.M. wskazała, że do Polski przyjechała w dniu 4 kwietnia 1995r. z mężem oraz dwójką dzieci, na podstawie paszportów z wizą turystyczną. Z [...] skarżąca wraz z rodziną przyleciała samolotem do M. a następnie autobusem do przejścia granicznego w B., po czym docelowo dotarła do W. Celem podróży było zamieszkanie w Polsce. Przesłuchana w toku prowadzonego postępowania oświadczyła, że nie posiada żadnego zezwolenia umożliwiającego legalny pobyt na terytorium Polski. Nadto wskazała, iż będąc już w Polsce rozwiodła się z mężem W.C. w 1996r. Oświadczyła, że uczyniła to aby móc zalegalizować swój pobyt w Polsce, gdyż doradzano jej, że osobno będzie łatwiej. Starsza córka skarżącej K.C. wyszła za mąż za Polaka R.J., w chwili obecnej razem mieszkają w N., gdzie pojechali do pracy. Młodsza córka S.C. wyjechała do M. gdzie mieszka od około 5 lat i w Polsce nie ma żadnego zezwolenia pobytowego. Skarżąca pracuje w W. na bazarze przy ulicy [...]. Zajmuje się handlem odzieżą. Pracuje w firmie pod nazwą "[...]" Sp.z.o.o., której właścicielem jest były mąż skarżącej W.C. Nie posiada żadnego zezwolenia na pracę, przy czym podpisała umowę o pracę w dniu 31 stycznia 2014r., która nie została zarejestrowana. Podatki płaci od 2013 roku, podobnie składki ubezpieczeniowe od kwietnia 2013r. W kraju pochodzenia nie posiada rodziny ani żadnego majątku. W [...] nie była prześladowana. W trakcie postępowania przed organem I instancji cudzoziemka powołała się na prowadzenie na terytorium Polski życia rodzinnego i prywatnego, na fakt pozostawania w nieformalnym związku z obywatelem [...] , W.C. (byłym mężem), z który zamieszkuje w domu córki i zięcia w miejscowości B. ul. [...] w weekendy, zaś w tygodniu w W. przy ul. [...]. Jak wskazała, jej były mąż W.C. również przebywa w Polsce nielegalnie. Zainteresowana oświadczyła, że przed przyjazdem do Polski zamieszkiwała w kraju pochodzenia we wsi o nazwie B. położonej w pobliżu E. W [...] nie posiada żadnego majątku (mieszkanie sprzedała przed wyjazdem do Polski), nie ma tam także rodziny ani bliskich znajomych. Cudzoziemka wskazała, że od ponad 20 lat zamieszkuje w Polsce, tutaj znajduje się jej centrum życiowe.
G.M. złożyła do akt sprawy złożyła min. dokumenty:
- przetłumaczony akt rozwodu i oryginał orzeczenia dotyczący jej rozwodu;
- dokumentację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rozliczenie podatkowe na formularzu PIT-37 za rok 2013;
- informacje o dochodach w roku 2013r. zawarte na formularzu PIT- 11;
- zaświadczenie z Urzędu Skarbowego W. o rozliczonych przez skarżącą dochodach w roku 2013;
- oświadczenie biura rachunkowego informujące o właścicielu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie "[...] ";
- oświadczenie cudzoziemki o nie posiadaniu rozliczenia podatkowego za rok 2014,
- umowę o pracę G.M. zawartą ze spółka "[...] ";
- akt małżeństwa corki K.C. z R.J.;
- akty urodzenia wnuków skarżącej H.J. i S.J., dzieci z małżeństwa R.J. i K.C.
Cudzoziemka podała także, że w trakcie pobytu w Polsce wielokrotnie podejmowała próby zalegalizowania swojego pobytu. W tym kontekście organ I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie i ustalił, iż w istocie cudzoziemka starała się o zalegalizowanie swojego pobytu w Polsce ale bezskutecznie. Jedyny okres jej legalnego pobytu na terytorium RP był wynikiem ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. udzielił skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia 2 kwietnia 2014r. Przed upływem ww terminu, w dniu 3 lutego 2014r., G.M. ponownie wystąpiła o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, rozpoznany przez organ odmownie, podobnie jak wniesione od powyższej decyzji odwołanie (decyzja z dnia [...] września 2014r.). Cudzoziemka w dniu 12 grudnia 2014r. wystąpiła po raz kolejny z przedmiotowym wnioskiem, który również rozpoznany został negatywnie decyzją z dnia [...] lipca 2015r.
W toku przeprowadzonego postępowania organ przesłuchał kilkakrotnie skarżącą, jak również jej córkę K.C. i zięcia R.J. oraz szereg świadków (sąsiadów i znajomych skarżącej).
Ostatecznie Komendant Placówki Straży Granicznej W. wydał w dniu [...] listopada 2015r. ww decyzję nr [...], zobowiązującą skarżąca do o powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia w/w decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania w/w decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, z upływem terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że cudzoziemka wypełnia przesłanki wskazane w art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o cudzoziemcach, tj. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, nie posiadając ważnej wizy ani żadnego innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu i pobytu na terytorium Polski a nadto wykonuje w Polsce nielegalnie pracę, nie posiadając wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi. Jednocześnie stwierdzono, iż wobec cudzoziemki nie zachodzą przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych określone w art. 348 ustawy o cudzoziemcach oraz zgody na pobyt tolerowany określone w art. 351 ww. ustawy.
We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu, pełnomocnik skarżącej podniósł, że centrum interesów życiowych i osobistych G.M. znajduje się w Polsce, ponieważ zamieszkuje ona tu wraz ze swoją rodziną (tj. konkubentem - byłym mężem [...] , córką – K.J. oraz zięciem – R.J.) nieprzerwanie od 20 lat. Cudzoziemka wspólnie ze swoją rodziną (tj. konkubentem, córką i zięciem) nabyła za zgromadzone przez siebie i w/w osoby oszczędności działkę w B., na której wspólnymi siłami zbudowali dom. W celu zarobienia pieniędzy na ukończenie budowy domu w B. córka cudzoziemki wraz z mężem wyjechała do pracy do N.
Niezależnie pełnomocnik strony wskazał, iż w dniu 3 grudnia 2015r. G.M. złożyła za pośrednictwem [...] Oddziału Straży Granicznej w W. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o udzielenie jej ochrony międzynarodowej.
Ostatecznie pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie cudzoziemce zgody na pobyt ze względów humanitarnych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż wniesione odwołanie nie jest zasadne. W swoim rozstrzygnięciu wskazał, że cudzoziemka przebywa nielegalnie na terytorium Polski, nie posiadając ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu i pobytu na terytorium RP, co wypełnia przesłanki wskazane w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
W czasie przesłuchania G.M. zaprzeczyła istnieniu okoliczności określonych w art. 303 ustawy o cudzoziemcach oraz zadeklarowała, iż w przypadku wydania jej decyzji o zobowiązaniu do powrotu, opuści dobrowolnie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto dodała, iż chciałaby, aby umożliwiono jej zalegalizowanie pobytu w Polsce w celu wykonywania legalnej pracy.
Ostatecznie, zdaniem organu odwoławczego, wobec cudzoziemki zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż od dnia 10 października 2014r. przebywa ona nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co miało również miejsce w przeszłości, i co w konsekwencji doprowadziło do wydania wobec cudzoziemki decyzji o wydaleniu jej z terytorium Polski (dec. Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007r.). Uznał także, że nie było zasadne zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 302 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy z uwagi na brak wystarczającego udokumentowania okoliczności dotyczącej nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemkę. Jednocześnie, organ odwoławczy, po dokonaniu analizy niniejszej sprawy doszedł do wniosku, że wobec cudzoziemki nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Wskazał, iż cudzoziemka wprawdzie przebywa w Polsce przez dość długi okres czasu (tj. ponad 20 lat), jednakże jej pobyt przez prawie cały ten okres był nielegalny, co również determinowało brak możliwości w podjęciu legalnego zatrudnienia. Szef Urzędu podniósł, odnosząc się do szerokiego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, że cudzoziemka wyjechała do Polski w wieku 45 lat, jako osoba dorosła wychowana w języku i kulturze kraju pochodzenia. Jej powrót do [...] , pomimo trudności związanych z długim pobytem w Polsce jest więc możliwy i nie wiąże się z przeszkodami porównywalnymi do tych, jakie mogą stanąć przed osobami wychowanymi w Polsce i nie znającymi dobrze ani języka, ani kraju ojczystego. Na poparcie swojego stanowiska wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010r. w sprawie o sygn.II OSK 27/09. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżona decyzja nie narusza art. 8 Konwencji rzymskiej, sporządzonej dnia 4 listopada 1950r. w Rzymie. Uznał bowiem, że córki cudzoziemki są już dorosłe i nie zamieszkują razem z nią. Pierwsza z nich, S.C. zamieszkuje na stałe w M. natomiast druga K.J. na terytorium N., gdzie pracuje. Również organ podkreślił, że zainteresowana nie prowadzi w Polsce życia prywatnego podlegającego ochronie, które wskazywałoby na wysoki stopień integracji ze społeczeństwem, które uzasadniałoby przyznanie ochrony z art. 8 Konwencji rzymskiej. Podniósł, że ww regulacja konwencyjna nie może być interpretowana w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania, jak również w/w przepis nie stanowi normy gwarancyjnej o charakterze generalnym zakazującej wydalenie cudzoziemca prowadzącego w kraju goszczącym życie rodzinne.
Odnosząc się natomiast do złożonego przez G.M. w dniu 3 grudnia 2015r. wniosku o udzielenie jej ochrony międzynarodowej wskazał, iż jest to kolejny wniosek cudzoziemki dotyczący udzielenia jej ochrony międzynarodowej. Zgodnie z art. 330 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wykonuje się, gdy wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej, jednakże zgodnie z ust. 2 ww. artykułu przepisu tego nie stosuje się, gdy sprawa dotyczy kolejnego wniosku cudzoziemca o udzielenie mu ochrony międzynarodowej.
Przed Radą Do Spraw Uchodźców w W. toczy się postępowanie odwoławcze z wniosku skarżącej o nadanie jej statusu uchodźcy oraz udzielenie ochrony uzupełniającej, prowadzone w sprawie pod sygnaturą [...].
Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wniosła G.M. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. B.K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj:
- art. 156 §1 pkt. 3 kpa. poprzez uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2015 w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu i wydanie decyzji o określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 30 dni od dnia doręczenia decyzji, podczas gdy organ powinien uchylić ww decyzję w części dotyczącej zobowiązania do powrotu, co doprowadziło do wydania dwóch wzajemnie wykluczających się decyzji i jest rażącym naruszeniem prawa;
- art. 89 § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przesłuchania świadków bez przeprowadzenia rozprawy, co jest rażącym naruszeniem prawa;
- art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie i skopiowanie decyzji organu I instancji, co doprowadziło do naruszenia art. 15 k.p.a., organ II instancji powinien ponownie rozpatrzyć sprawę i uzupełnić postępowanie dowodowe;
- art. 7, 77 oraz 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dowolną interpretację materiału dowodowego w szczególności kwestii prowadzenia przez skarżącą życia prywatnego i rodzinnego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, podczas gdy organ powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności i dokonać prawidłowej interpretacji materiału dowodowego, która niezbicie prowadzi do konkluzji, że skarżąca prowadzi życie prywatne i rodzinne na terenie Rzeczpospolitej Polskiej;
- art. 303 ust. 1 pkt. 2, art. 327 i art. 348 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, poprzez nieudzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych, organ II instancji powinien taką zgodę wydać;
- art. 138 w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji oraz nieodniesienie się do okoliczności w jakich została przeprowadzona kontrola legalności odbywająca się dnia 15 grudnia 2015 roku, która wedle zapewnień Funkcjonariuszy miała być tylko spotkaniem w celu przyjęcia wniosku o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy działania organu I instancji w tym zakresie rażąco naruszały zaufanie do organów administracji i organ I instancji powinien uchylić decyzję I instancji w całości;
- art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tj. wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz udzielenie ochrony uzupełniającej w sprawie pod sygnaturą [...] toczącej się przed Radą Do Spraw Uchodźców w W.;
- art. 35 § 3 w zw. z art. 36 k.p.a. poprzez to, iż organ II Instancji nie wskazując przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy ponad 9 miesięcy bezpodstawnie przedłużył postępowanie.
Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej wniósł oo stwierdzenie nieważności w całości decyzji organu II instancji, ze względu na przyczyny o których mowa w art. 156 §1 pkt 2 i 3 k.p.a.; na mocy art. 135 w zw. z 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności w całości decyzji organu I instancji, ze względu na przyczyny wskazane w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a, polegające na przeprowadzeniu przesłuchania świadków bez przeprowadzenia rozprawy.
Ewentualnie, w przypadku nieuznania powyższego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji ze względu na naruszenia prawa materialnego tj. art. art, 303 ust. 1 pkt. 2, art. 327 i art, 348 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz o inne naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9, 35, 36, 77, 89 §2, 107 i 136 k.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto na mocy art. 135 w zw. z 145 §1 pkt 1 a) i c) k.p.a. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji ze względu na naruszenia prawa materialnego tj. art. art. 303 ust. 1 pkt. 2, art. 327 i art. 348 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz o inne naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9, 35, 36, 77, 89 §2, 107 i 136 k.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd z urzędu posiada wiedzę, iż w sprawie byłego męża skarżącej [...] , przed tut. Sądem zapadł nieprawomocny wyrok w dniu 11 sierpnia 2017 roku w sprawie o sygn IV SA/Wa 979/17, w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zgodnie z którym zaskarżona decyzja została przez Sąd uchylona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r . Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Należy podkreślić, że przedmiotem tego postępowania było ustalenie, czy wobec G.M. zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, jeśli przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane jak i gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Nie budzą żadnych wątpliwości ustalenia organów, że w istocie skarżąca przebywa na terytorium RP nielegalnie i nie posiada pozwolenia na pracę, podobnie jak jej były mąż. Jednakże w ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie (przesłuchani świadkowie: sąsiedzi, znajomi skarżącej, córka i jej zięć, zeznania cudzoziemki i jej byłego męża), że centrum życiowe skarżącej znajduje się w Polsce, tutaj koncentruje się jej życie rodzinne. W Polsce na stałe przebywa jej córka i zięć z dziećmi, tutaj mieszkają jej znajomi oraz były mąż. To że córka skarżącej wraz ze swoją rodziną przebywa czasowo w Niemczech nie stanowi, że z tym krajem wiąże swoją przyszłość. Świadkowie M.B. - sołtys w miejscowości B., A.B., A.D., Z.T., Z.D. zeznali, podobnie jak i skarżąca, że wspólnie została zakupiona działka i wybudowany dom w B., który aktualnie pilnuje były mąż skarżącej, do którego zresztą co weekend skarżąca dołącza. Córka zaś wraz z mężem pracuje w N. aby zarobić na wykończenie domu. W ocenie Sądu powyższe zeznania nie budzą żadnych wątpliwości i stanowią o ewidentnie występujących więziach rodzinnych. Należy w tym miejscu wskazać, że pojęcie życia rodzinnego odnosi się nie tylko do związków wynikających z małżeństwa, ale może obejmować też inne, faktyczne więzi rodzinne, rozumiane jako rzeczywiste, bliskie więzi osobiste. Co do zasady życie rodzinne obejmuje niewątpliwie relacje między najbliższymi członkami rodziny, a więc małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, a także pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Relacje zaś pomiędzy dorosłymi członkami rodziny, a więc dorosłymi dziećmi i ich rodzicami można oceniać jako stanowiące o prowadzeniu życia rodzinnego w kontekście wzajemnej zażyłości i stopnia zależności w codziennym życiu. Ochronie na podstawie art. 8 EKPCz podlegają nie tylko więzi rodzinne w rodzinach funkcjonujących prawidłowo, opartych na związkach małżeńskich, ale również więzi osobiste istniejące między osobami pozostającymi w związku faktycznym. Podobnie, pojęcie życia rodzinnego obejmuje więzi istniejące pomiędzy rodzicem a dzieckiem, nawet dorosłym, jeśli w rzeczywistości te więzi są podtrzymywane. Życie rodzinne jest stanem, które wyznacza intensywność więzi (o charakterze emocjonalnym, społecznym, ekonomicznym, biologicznym itp.). Również NSA m.in. w wyr. z dnia 25 kwietnia 2008 r., II OSK 227/07 (niepubl.) wskazał, iż "nie ma wątpliwości, iż wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu może prowadzić do ingerencji w prawo do życia rodzinnego (...)". Należy mieć także na uwadze wiek skarżącej (68 lat) i jej byłego męża (72 lata), z którym tworzy związek partnerski, co zdecydowanie utrudniłoby jeśli nawet nie uniemożliwiło ponowną asymilację w kraju pochodzenia, konieczność zaadoptowania się do nowych warunków w kraju, w którym nie posiadają nikogo i niczego.
Zgodnie z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego zobowiązanie do powrotu naruszałoby prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. To prawda, że cudzoziemka przebywając w Polsce nielegalnie powinna liczyć się z możliwością przerwania w każdej chwili rozpoczętego w Polsce w warunkach tak wielkiej niepewności życia rodzinnego. Jednak prowadzenie życia rodzinnego w Polsce nie zostało przerwane przez ponad 20 lat, tutaj też znajduje się centrum interesów życiowych i osobistych G.M. , zamieszkuje ona tu wraz ze swoją rodziną (tj. konkubentem - byłym mężem, córką – K.J. oraz zięciem – R.J. i wnukami, dlatego też, wbrew stanowisku organów, w ocenie Sądu, skarżąca wskazała ponad wszelka wątpliwość, iż spełnia przesłanki do udzielenie jej przedmiotowego zezwolenia.
Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia zasad postępowania, za wyjątkiem żądania stwierdzenia nieważności postępowania, czego Sąd się nie dopatrzył jak i naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania czy art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut związany z naruszeniem zasady szybkości postępowania, bowiem skarżącej przysługiwało prawo wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania.
Mając zatem powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło