IV SA/Wa 3081/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-11
Skład orzekający: Kaja Angerman, Joanna Borkowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią, wydana przez Marszałka Województwa, była prawidłowa w kontekście zmiany przepisów Prawa wodnego i właściwości rzeczowej organów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji (Marszałka Województwa) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, ponieważ w dacie jej wydania obowiązywała już nowa ustawa Prawo wodne, która przypisywała właściwość do rozpatrzenia tego typu spraw dyrektorowi regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich. Organ odwoławczy nie dostrzegł tego naruszenia, utrzymując w mocy wadliwą decyzję. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. H. o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią w związku z rozbiórką wału kierunkowego. Marszałek Województwa umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ stwierdził, że na działce nie znajdował się wał przeciwpowodziowy. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i brak należytego zebrania materiału dowodowego. Sąd uznał, że kluczowym problemem była niewłaściwość rzeczowa organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz stwierdzono nieważność decyzji Marszałka Województwa. Zasądzono od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza nieważność decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...].12.2018r ; 3. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego M. H. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., o umorzeniu postępowania o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, na podstawie art. 88o ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne w związku z rozbiórką wału kierunkowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Marszałek Województwa [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. H. z dnia 8 lipca 2015 r. umarzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy wskazał, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566, ze zm.), zgodnie z którą utraciła moc ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, ze zm.) oraz zniesiony został Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W myśl art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 710), które weszło w życie z dniem 12 kwietnia 2018 r., z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1 - 3d (wśród których nie wymieniono spraw dotyczących nakazów przywrócenia stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią i niepowodującego zanieczyszczenia wód), stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich.
W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji powinien być organ, który jest uprawniony do rozstrzygania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów. Zaznaczył, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., wydana została na podstawie art. 88o ust. 1 i 2 w związku z art. 88n ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Odpowiednikiem przepisu art. 88o ust. 1 i 2 w związku z art. 88n ustawy Prawo wodne z 2001 r. jest przepis 176 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r., który odsyła do odpowiedniego stosowania art. 77 ust. 11 dotyczącego decyzji, o których mowa w art. 77 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r. a zgodnie z art. 14 ust. 6 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r. w sprawach należących do zakresu działania Wód Polskich organem właściwym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich - w sprawach decyzji, o których mowa w art. 76 ust. 2, art. 77 ust. 3, 8 i 14, art. 166 ust. 5, art. 175 ust. 1, art. 176 ust. 4 i 9, art. 182 ust. 1, art. 199 ust. 4, art. 201 ust. 1, art. 202 ust. 1, art. 206 oraz w art. 343 ust. 2, 3 i 6, zaś stosownie do art. 14 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r. Prezes Wód Polskich pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej Wód Polskich w sprawach określonych ustawą. Skoro w aktualnym stanie prawnym organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia od zakazów określonych w 77 ust. 3 oraz w art. 176 ust. 1 pkt 1- 5 Prawa wodnego z 2017 r. jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, a organem wyższego stopnia uprawionym do rozpoznania odwołania jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, to przedmiotowe odwołanie powinno zostać rozpoznane przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. H. w dniu 16 lipca 2015 r., w związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469), a organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest Prezes Wód Polskich.
Zgodnie z art. 88o ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 r. w przypadku wykonania robót lub czynności, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 3, art. 881 ust. 1 lub art. 88n ust. 1, nieobjętych decyzją, o której mowa w art. 40 ust. 3, art. 881 ust. 2 lub art. 88n ust. 3, organ właściwy do wydania tej decyzji może nakazać, w drodze decyzji, przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią i niepowodującego zanieczyszczenia wód, na koszt tego, kto wykonał te roboty lub czynności. W sprawach dotyczących art. 88o ust. 1 w związku z art. 88n ust. 1 właściwy jest marszałek województwa jako organ właściwy do wydania decyzji o której mowa w art. 88n ust. 3.
Przedmiotowa sprawa dotyczy, według ustaleń Marszałka Województwa [...], art. 88o ust. 1 i 2 w związku z art. 88n ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U z 2015 r. poz. 469), tj. postępowania o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w związku z rozbiórką wału kierunkowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...].
Wydanie decyzji w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią w wyniku działań zabronionych w celu zapewnienia szczelności i stabilności wałów przeciwpowodziowych jest możliwe jedynie w odniesieniu do robót i czynności wskazanych jako zabronionych w art. 88n ust. 1 ustawy Prawo wodne.
W ocenie organu II. instancji dopiero w sytuacji, gdy budowla przeciwpowodziowa (wał przeciwpowodziowy) spełnia warunki wynikające z przepisów ustawy Prawo wodne (definicje ustawowe) oraz z przepisów rozporządzenia staje się budowlą przeciwpowodziową, urządzeniem wodnym, a tym samym w sprawie zastosowanie znajdzie katalog zakazów z art. 88 n ustawy Prawo wodne.
Jak wskazał organ odwoławczy organ I. instancji w celu określenia charakteru wzniesienia na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] zwrócił się do Dyrektora RZGW w [...] o zajęcie stanowiska. W opinii tego organu na działce nr ew. [...] nie znajdowały się żadne urządzenia służące ochronie przeciwpowodziowej, w tym wały przeciwpowodziowe (pismo z dnia 17 listopada 2015 r.), a jedynie "naturalne wzniesienie, wizualnie wyglądające z ukształtowania terenu jak grobla ziemna która prawdopodobnie stanowi pozostałość po dawnej funkcjonującej w tym miejscu żwirowni. Przedmiotowe ukształtowanie terenu nie stanowiło budowli przeciwpowodziowej i nie było urządzeniem wodnym". Także Zarząd Zlewni w [...] PGW Wody Polskie, pismem z dnia 13 stycznia 2018 roku, podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 17 listopada 2015 r., potwierdzając że na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] nie jest ani nie był zlokalizowany wał przeciwpowodziowy.
Wobec tego organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I. instancji i stwierdził, że na działce o nr ew. [...] nie znajdowały się żadne urządzenia służące ochronie przeciwpowodziowej, a jedynie wzniesienie terenu, które w wyniku robót budowlanych związanych z budową boiska sportowego na terenie Ośrodka Wypoczynkowego [...] zostało usunięte.
W ocenie organu odwoławczego Marszałek Województwa [...] w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazał jako źródło informacji nt. obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. 2005 nr 239 poz. 2019, ze. zm.) załącznik graficzny do uchwały nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], na którym nie zostały określone obszary zagrożenia powodziowego, bowiem źródłem danych nt. zagrożenia powodziowego dla tego terenu, na moment realizacji inwestycji objętej zgłoszeniem dokonanym w dniu 23 lipca 2008 r. nie może być miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jedynie studium ochrony przeciwpowodziowej o którym mowa w art. 79 ust. 2, ustalające granice zasięgu wód powodziowych o określonym prawdopodobieństwie występowania oraz kierunki ochrony przed powodzią opracowane przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej.
Powyższe ustalenia nie miały jednak wpływu na rozstrzygniecie w sprawie ponieważ, w ocenie organu II. instancji, w przedmiotowym przypadku zakres orzekania zarówno organu I. instancji, jak i organu odwoławczego ograniczony jest do postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią na podstawie art. 88o ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469) w związku z rozbiórką wału przeciwpowodziowego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...] i tylko w takim zakresie uprawniony był do prowadzenia postępowania Marszałek Województwa [...].
Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska Marszałka Województwa [...], w myśl którego brak jest podstaw do uznania zlikwidowanego nasypu ziemnego na działce o nr ew. [...] za wał przeciwpowodziowy, który stanowił budowlę przeciwpowodziową i urządzenie wodne, a zatem brak było przesłanek warunkujących konieczność uzyskania przez Stowarzyszenie [...] decyzji zwalniającej na podstawie art. 88n ust. 3 ustawy Prawo wodne w związku z "rozbiórką wału kierunkowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...]". Postępowanie nakazowe w myśl art. 88o ust. 1 ustawy Prawo wodne, dot. przywrócenia stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią, na koszt tego, kto wykonał te roboty lub czynności. Dopiero w przypadku wykonania ww. robót lub czynności, bez posiadania stosownej decyzji zwalniającej od zakazów obowiązujących w art. 88n ust. 1, organ właściwy do wydania ww. decyzji mógł nakazać, w myśl art. 880 ust. 1 ustawy Prawo wodne, przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią, na koszt tego, kto wykonał te roboty lub czynności.
Tym samym organ odwoławczy uznał, że uzasadnione było umorzenie postępowania o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią w związku z rozbiórką wału kierunkowego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], bowiem nie wykazano zaistnienia łącznie obu przesłanek warunkujących podjęcie takiego rozstrzygnięcia, tj. spowodowanie stanu utrudniającego ochronę przed powodzią w wyniku wykonanych prac oraz nieuzyskanie stosownej decyzji zwalniającej na podstawie art. 88n ust. 3 ustawy Prawo wodne.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. H., reprezentowany przez adwokata.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 138 § 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania w przedmiocie niedostatecznego zebrania i analizy przez organ I instancji materiału dowodowego oraz niewykonania przez niego zaleceń organu odwoławczego co do przeprowadzenia dowodów koniecznych do wyjaśnienia sprawy, w tym zwłaszcza zaleceń dotyczących przeprowadzenia oględzin, a także niedostateczne zebranie i analizę materiału dowodowego.
Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o:
1. Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2018r., nr [...] i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
II. Zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
III. Dopuszczenie dowodu z wydruków z ortofotomapy.
W uzasadnieniu decyzji podał, że w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017r., przekazującej sprawę organowi I. instancji do ponownego rozpoznania, wskazano na liczne uchybienia w zakresie postępowania dowodowego oraz zawarto wskazania dotyczące przeprowadzenia koniecznych dla wyjaśnienia sprawy dowodów. SKO wskazało mianowicie na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego nu celu jednoznaczne ustalenie charakteru prawnego wzniesienia, które znajdowało się na nieruchomości o nr [...], tj. tego czy było ono budowlą przeciwpowodziową, urządzeniem wodnym czy naturalnym ukształtowaniem terenu. wbrew wskazaniom SKO, organ wydający zaskarżoną decyzję w ogóle nie odniósł się do kwestii oględzin, co pozwala stwierdzić, że nie zostały one przeprowadzone. Organ odwoławczy wskazał jedynie ogólnie, że zgromadzone dowody (głównie z korespondencji pomiędzy organami) są wystarczające i nie wynika z nich, aby przedmiotowa budowla była wałem przeciwpowodziowym. W niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie ponowne nie zastosował się jednak do wytycznych organu odwoławczego, co stanowiło naruszenie art. 138 § 2 kpa, a także spowodowało nierozpoznanie istoty sprawy. Dlatego też decyzja powinna zostać uchylona w rezultacie odwołania.
Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów (istotnych dla rozpatrzenia sprawy) podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania - w tym również w odwołaniu. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy w sposób nienależyty przeanalizował także dowody ze zgromadzonych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do kwestii dotyczącej zaniechania przeprowadzenia oględzin wskazał, że samo przeprowadzenie oględzin z jednej strony nie jest obligatoryjne dla organu, z drugiej zaś nie daje podstaw do stwierdzenia czy na przedmiotowym terenie istniał wał przeciwpowodziowy. W toku prowadzonego postępowania ustalono bowiem jednoznacznie, że przedmiotowy nasyp ziemny, który został usunięty, nie był urządzeniem wodnym, wałem przeciwpowodziowym, ani budowlą przeciwpowodziową. Podkreślił, że załączone do skargi wydruki z ortofotomapy z 2003 r. oraz z 2009 r. nie stanowią dowodu potwierdzającego, że na przedmiotowej działce istniał wał przeciwpowodziowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze. zm. - dalej Ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Sąd mając na uwadze powyższą regulację doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesiono.
W ocenie Sądu decyzja organu I. instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a wady tej nie dostrzegł organ II. instancji.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Na podstawie art. 20 k.p.a. właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z zasady praworządności, o jakiej mowa w art. 6 kpa. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest też to, iż jeśli organ administracji, do którego podanie skierowano, uzna się za niewłaściwy to w myśl art. 65 § 1 kpa przekazuje on niezwłocznie skierowane do niego podanie do organu właściwego.
Kompetencja organu pierwszej instancji powinna być ustalana na podstawie normy prawa administracyjnego materialnego, wyznaczającej zakres danej sprawy administracyjnej.
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. H. w dniu 16 lipca 2015 r. Pierwszą decyzją wydaną w dniu [...] grudnia 2015 r., nr [...] umorzono postępowanie w sprawie. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I. instancji. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., ponownie umorzył postępowanie o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w związku z rozbiórką wału kierunkowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...], jako bezprzedmiotowe.
Przedmiotowa sprawa, jak ustaliły organy, dotyczy postępowania o jakim mowa w art. 88o ust. 1 i 2 w związku z art. 88n ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469), tj. postępowania o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, w związku z rozbiórką wału kierunkowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...]. Zgodnie z art. 88o ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne w przypadku wykonania robót lub czynności, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 3, art. 88l ust. 1 lub art. 88n ust. 1, nieobjętych decyzją, o której mowa w art. 40 ust. 3, art. 88l ust. 2 lub art. 88n ust. 3, organ właściwy do wydania tej decyzji może nakazać, w drodze decyzji, przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią i niepowodującego zanieczyszczenia wód, na koszt tego, kto wykonał te roboty lub czynności.
W sprawach dotyczących art. 88o ust. 1 w związku z art. 40 ust. 1 pkt 3 i art. 88l ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne właściwy jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej jako organ właściwy do wydania decyzji, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2 ww. ustawy. Natomiast w sprawach dotyczących art. 88o ust. 1 w związku z art. 88n ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne właściwy jest marszałek województwa jako organ właściwy do wydania decyzji o której mowa w art. 88n ust. 3 ww. ustawy.
Wskazać należy, że w dniu orzekania przez Marszałka Województwa [...] obowiązywała już ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, która w art. 573 uchyliła dotychczas obowiązującą ustawę Prawo wodne z 2001 r.
Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w 2015 r., a więc jeszcze podczas obowiązywania ustawy Prawo wodne z 2001 r. Przepisy prawa materialnego tej ustawy mają zatem zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r., stanowiącą, że "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, które Sąd podziela, że przepisy przejściowe Prawa wodnego należy interpretować w ten sposób, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2015 r., sygn. II OW 54/15 i II OW 55/15 oraz z 20 lipca 2018 r., sygn. II OW 14/18).
W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych - aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje "podążanie" kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami. Akceptacja tego stanowiska ma zalety praktyczne, wyznacza bowiem organ właściwy również w sytuacji likwidacji organu dotychczas właściwego w sprawie (por. postanowienie NSA z 27 listopada 2015 r., sygn. II OW 101/15).
Jak już wyżej podano, właściwość do orzekania przez marszałka województwa wynikała z przepisu art. 88n ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Przepis ten został zastąpiony przez art. 176 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, zgodnie z którym, jeżeli nie wpłynie to na szczelność lub stabilność wałów przeciwpowodziowych, właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazów określonych w ust. 1 pkt 1-5. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 6 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r. w sprawach należących do zakresu działania Wód Polskich organem właściwym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich - w sprawach decyzji, o których mowa w art. 76 ust. 2, art. 77 ust. 3, 8, 11 i 14, art. 166 ust. 5, art. 175 ust. 1, art. 176 ust. 4 i 9, art. 182 ust. 1, art. 199 ust. 4, art. 201 ust. 1, art. 202 ust. 1, art. 206 oraz w art. 343 ust. 2, 3 i 6.
Mając zatem na uwadze koncepcję "podążania" kompetencji w ślad za nową strukturą organów uznać należy, że skoro w aktualnym stanie prawnym organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie postępowania o przywrócenie stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią na podstawie art. 176 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, to przedmiotowa sprawa w I. instancji powinno zostać rozpatrzona przez właściwego miejscowo dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich a nie marszałka województwa.
Zgodnie z art. 145 § 2 Ppsa sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanką do stwierdzenia stwierdza nieważność decyzji, jest wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości.
Sąd stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, przez co zachodzi podstawa do stwierdzenia jej nieważności, zaś decyzja organu odwoławczego - utrzymująca w mocy tę decyzję, przez to, że organ odwoławczy nie dostrzegł tego naruszenia, została wydana z naruszeniem prawa, przez co podlega uchyleniu.
Jednocześnie z uwagi na dostrzeżone z urzędu uchybienia Sąd uznał za niecelowe i przedwczesne odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze, czy też prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy, skoro postępowanie w niniejszej sprawie w I. instancji powinno zostać przeprowadzone przez inny organ niż ten, który wydał decyzję.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 145 § 2 w zw. z art. 135 Ppsa orzekł jak w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 200 i 205 § 2 Ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji. Na zwrot kosztów postępowania składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), zwrot wpisu sądowego (300 zł) oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło