IV SA/Wa 309/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. i K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. C. i K. C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić wniosek. M. C. i K. C. wnieśli do Sądu skargę na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z [...] listopada 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wraz ze skargą skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy we wnioskowanym zakresie nie zostało przyznane skarżącym (postanowienie referendarza sądowego z 29 maja 2014 r. k.34-39, postanowienie WSA w Warszawie z 20 lipca 2014 r. k. 53-55 verte, postanowienie NSA z 17 września 2014 r. sygn. akt II OZ 937/14 k.67-69 verte). Pismem z 16 października 2015 r. skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (ponad kwotę 40 zł). Wniosek został rozpoznany w trybie art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również "p.p.s.a." i postanowieniem z 24 października 2014 r. odmówiono zmiany postanowienia WSA w Warszawie z 20 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II OZ 1329/14 oddalił zażalenie skarżących na postanowienie z 24 października 2014 r. W piśmie z 26 listopada 2014 r. skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Natomiast na wezwanie Sądu do złożenia ww. wniosku na urzędowym formularzu PPf wnieśli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym zawarte są w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Dalej należy wskazać, że postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniać zmianę lub uchylenie postanowienia. W przypadku spraw dotyczących prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności muszą skutkować pogorszeniem sytuacji materialnej wnioskodawcy, uzasadniającym zmianę uprzednio wydanego postanowienia. Przenosząc powyższe rozważania na kanwę rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, że wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Faktem jest, że skarżący w piśmie z 26 listopada 2014 r. zawarli wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jednakże wniosek ten skarżący zmodyfikowali składając – na wezwanie Sądu - urzędowy formularz PPf i wnieśli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu należy wskazać, że skarżący zwracali się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z 15 listopada 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie z ww. wniosku zostało zakończone postanowieniem WSA w Warszawie z 20 lipca 2014 r., które jest prawomocne od dnia 17 września 2014 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 p.p.s.a. W ocenie Sądu wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący, tak samo jak we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym wraz ze skargą utrzymują, że jedyne źródło ich utrzymania stanowi dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych miesięcznie. Dochód ten w całości pokrywa miesięczne wydatki. Ponadto skarżący nie posiadają żadnych kosztowności, udziałów, obligacji jak również wartościowych nieruchomości. Wobec tego Sąd stwierdził, że powyższe okoliczności kształtują tożsamy stan faktyczny co do sytuacji materialnej skarżących, który był już przedmiotem oceny. Skarżący nie wskazali natomiast innych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu Sądu z 20 lipca 2014 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.