IV SA/Wa 3207/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-09
Skład orzekający: Anna Szymańska, Aneta Dąbrowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III, pomimo pozytywnych opinii Marszałka Województwa i Izby Rolniczej, argumentując ochroną najlepszych gleb i istnieniem niewykorzystanych terenów inwestycyjnych o niższej klasie bonitacyjnej?Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III, ponieważ ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nakłada obowiązek ochrony najlepszych gleb. Organ właściwy do ochrony gruntów rolnych nie może kierować się jedynie ekonomicznym interesem inwestorów, a w sytuacji konfliktu wartości ekonomicznych i przyrodniczych należy dać prymat wartościom cenniejszym, jakimi są gleby produkcyjnie najcenniejsze. Istnienie niewykorzystanych terenów inwestycyjnych o niższej klasie bonitacyjnej uzasadnia odmowę zgody na przeznaczenie najlepszych gleb na cele nierolnicze.Stan faktyczny
Gmina W. złożyła wniosek o zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił zgody, argumentując potrzebą ochrony najlepszych gleb i istnieniem niewykorzystanych terenów inwestycyjnych o niższej klasie bonitacyjnej. Gmina wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz KPA. WSA oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej Sądu) decyzją z [...] października 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej Minister) utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2016 r., którą nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze, zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, o powierzchni [...] ha, położonych na terenie gminy W., w obrębie [...] w granicach działek ewidencyjnych nr: [...].
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący:
W dniu [...] maja 2014 r. Rada Miejska w W. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów obszaru w obrębie [...]. Ogólna powierzchnia gruntów rolnych klas I- III w obrębie [...] przeznaczonych na cele nierolnicze wynosi [...] ha. Grunty, które nie zostały jeszcze zagospodarowane wynoszą ok. [...] ha (połowa z tych gruntów stanowi grunty przeznaczone pod zabudowę mieszkaniowo-usługową). Ogólna powierzchnia gruntów rolnych klas IV- VI w obrębie [...] przeznaczonych na cele nierolnicze wynosi [...] ha. Grunty, które nie zostały jeszcze zagospodarowane wynoszą ok. [...] ha (grunty przeznaczone pod [...] m. W.). Powierzchnia gruntów rolnych klas I- III w gminie W., które zostały przeznaczone na cele nierolnicze wynosi ok. [...] ha (w tym ok. [...] ha niezagospodarowane, z czego połowa stanowi grunty przeznaczone pod drogi i [...] m. W. oraz pod zabudowę mieszkaniowo-usługową). Powierzchnia gruntów rolnych klas IV- VI w gminie W., które zostały przeznaczone na cele nierolnicze wynosi ok. [...] ha (w tym ok. [...] ha niezagospodarowane). Powierzchnia gruntów przeznaczonych pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów na obszarze obrębu [...] wynosi ok. [...] ha (w tym ok. [...] ha niezagospodarowanych), zaś w pozostałej części gminy W. wynosi ok. [...] ha (w tym ok. [...] ha niezagospodarowanych).
Burmistrz Miasta i Gminy W. wnioskiem z [...] grudnia 2015 r. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze [...] ha gruntów rolnych klas III, położonych w obrębie [...], w granicach działek ewidencyjnych ozn. nr [...], przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod tereny aktywności gospodarczej (tereny działalności produkcyjnej i usługowej i inne obiekty służące prowadzeniu działalności gospodarczej) - w tym handel hurtowy i półhurtowy oraz pod drogę klasy lokalnej.
Burmistrz Miasta i Gminy W. występując, za pośrednictwem Marszałka Województwa [...], z wnioskiem w sprawie przeznaczenia szczególnie chronionych gruntów rolnych na cele nierolnicze, przedstawił następujące okoliczności, które według niego uzasadniają ich przeznaczenie na cele nierolnicze:
– głównym celem sporządzenia planu miejscowego jest wyznaczenie nowych terenów rozwojowych we wschodniej części W.,
– wnioskowane fragmenty gruntów rolnych III klasy znajdujące się na wyznaczonych w planie miejscowym terenach aktywności gospodarczej mają zapewniony dobry dostęp komunikacyjny,
– na terenie objętym planem miejscowym przewiduje się stopniową realizację zabudowy, która będzie stanowiła kontynuację terenów zurbanizowanych miasta W. i funkcjonalnie z nimi związanych terenów wsi P., znajdujących się w sąsiedztwie, po zachodniej i południowej stronie przedmiotowego terenu,
– grunty objęte projektem planu usytuowane są w sąsiedztwie terenów objętych tzw. Strefą Aktywności Gospodarczej II w W. Na terenie Strefy działają już liczne firmy i zakłady. Obszar ten został uzbrojony przy współudziale środków unijnych,
– obszar objęty projektem planu przewidziany jest do włączenia w Strefę Aktywności Gospodarczej II w W. Powstanie takiej strefy skłoni inwestorów do lokowania kapitału oraz przyczyni się do budowania konkurencyjnej pozycji miasta, gminy i województwa na tle innych regionów,
– przeznaczenie terenów na cele nierolnicze w zakresie określonym w projekcie planu miejscowego, nie będzie stanowiło znaczącego uszczerbku dla rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Takie przeznaczenie wnioskowanych terenów stanowi odpowiedź władz gminy na żywotne potrzeby mieszkańców gminy, wyrażone we wnioskach do planu, w zakresie integracji działań zmierzających do poprawy sytuacji na rynku pracy, racjonalnego rozwoju terenów przemysłowych.
Do wniosku została dołączona pozytywna opinia Zarządu [...] Izby Rolnicze w postaci uchwały Nr [...] z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w obrębie geodezyjnym [...], gmina W., woj. [...], oznaczonych numerami działek: [...].
Marszałek Województwa [...] grudnia 2015 r. pozytywnie zaopiniował przeznaczenie na cele nierolnicze wnioskowanych gruntów rolnych. Marszałek w swojej opinii stwierdził, że wnioskowane grunty usytuowane są w sąsiedztwie terenów już zainwestowanych oraz w miejscu dogodnym pod względem komunikacyjnym. Ponadto Marszałek podniósł, że proponowane do przeznaczenia na cele nierolnicze grunty rolne klas III stanowią enklawy wśród gruntów o niższej jakości, przewidzianych również do przeznaczenia na cele nierolnicze.
Po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2015 r. oraz po zapoznaniu się z ww opiniami Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2016 r. nie wyraził zgody na przeznaczenie, na cele nierolnicze, zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, o powierzchni [...] ha, położonych na terenie gminy W., w obrębie [...] w granicach działek ewidencyjnych nr: [...], oznaczonych na załączniku graficznym przesłanym przy piśmie z 29 stycznia 2016 r. barwą czerwoną, żółtą oraz niebieską.
Minister wskazał, że na obszarze gminy W. występują duże obszary gruntów słabszych klas bonitacyjnych (IV-VI) - ok. 75 % pow. gruntów rolnych oraz rezerwy gruntów rolnych już przeznaczonych pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, ale nadal niezagospodarowanych - [...] ha na terenie gminy, w tym na terenie obrębu [...] - [...] ha. W bezpośrednim sąsiedztwie wnioskowanych gruntów rolnych znajdują się grunty niższych klas bonitacyjnych, które graniczą z istniejącą już zabudową produkcyjno-usługową. W ocenie Ministra, z uwagi na ochronę ilościową gruntów rolnych oraz racjonalne gospodarowanie rolniczą przestrzenią produkcyjną, zasadne jest aby w pierwszej kolejności zagospodarować grunty o słabszym potencjale produkcyjnym, w szczególności, że na obszarze obrębu [...] nie występują grunty rolne klasy I, a grunty klasy II stanowią jedynie [...] ha, zaś grunty klas III stanowią najwyższy potencjał dla produkcji rolniczej regionu i z tego względu powinny podlegać szczególnej ochronie.
Burmistrz Miasta i Gminy W. pismem z 23 marca 2016 r. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie jego wniosku z [...] grudnia 2015 r. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Burmistrz Miasta i Gminy W. podniósł, że wniosek o przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych III klasy został pozytywnie zaopiniowany przez Marszałka Województwa [...] oraz Zarząd [...] Izby Rolniczej. Zlokalizowanie nowych terenów inwestycyjnych w innym miejscu generowałoby dla gminy dodatkowe koszty związane z budową dróg oraz sieci infrastruktury technicznej, zaś planowane tereny mają już w znacznej części zapewniony dostęp do drogi oraz są już uzbrojone. Przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze i kolejno włączenie ich w Strefę wpłynie na wzrost dochodu gminy z podatku od nieruchomości oraz powstanie nowych miejsc pracy. Wyznaczenie w projekcie planu terenów pod produkcję rolną zablokuje możliwość niekontrolowanego rozwoju zabudowy, powstrzymując ekspansję w otwartą rolniczą przestrzeń produkcyjną. Grunty rolne, które wcześniej uzyskały zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na przeznaczenie na cele nierolnicze w dużej mierze są przeznaczone na cele usługowe, mieszkaniowo-usługowe, drogi oraz obwodnicę miasta W. Tereny te należą do osób prywatnych i nie są uzbrojone w infrastrukturę techniczną. Grunty przeznaczone pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów na terenie gminy o powierzchni ok. [...] ha, w tym na terenie obrębu [...] ok. [...] ha, również stanowią grunty osób prywatnych, nie mają dostępu do zrealizowanych dróg publicznych i nie są uzbrojone w infrastrukturę techniczną. Wnioskowane grunty położone są w bezpośrednim sąsiedztwie wsi P., która jest wsią o charakterze podmiejskim o wysokim stopniu urbanizacji. Granica pomiędzy tymi miejscowościami nie zaznacza się w przestrzeni, ponieważ zabudowa wsi P. stanowi kontynuację zabudowy miasta W., a zmiana przeznaczenia tych gruntów tworzyć będzie naturalne poszerzenie terenów zurbanizowanych. Stworzenie nowych terenów inwestycyjnych od północnej lub zachodniej strony miasta W., gdzie występują grunty niższych klas bonitacyjnych, nie jest możliwe, ponieważ przeważają tam tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wyznaczenie w tych częściach miasta nowych terenów inwestycyjnych o charakterze przemysłowym nie uzyskałoby aprobaty mieszkańców, a w związku z tym nie byłoby racjonalne z punktu widzenia zagospodarowania przestrzennego. Rozwój terenów przemysłowych w południowo-zachodniej oraz południowej części miasta jest ograniczony ze względu na występowanie tam gruntów klas II i III. We wschodniej części miasta również występują grunty klas III. Tutaj jednak stworzenie terenów przemysłowych nie będzie generowało tak dużych kosztów dla gminy, ze względu na dobry dostęp do drogi krajowej oraz łatwy dostęp do infrastruktury technicznej. W związku z tym jedyną racjonalną lokalizacją dla nowych terenów przemysłowych z punktu widzenia zagospodarowania przestrzennego jest wschodnia część miasta, a więc tereny należące do miejscowości P.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2016 r. wskazując, że w granicach gminy W. istnieje rezerwa gruntów rolnych już przeznaczonych pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, ale nadal niewykorzystanych na te cele o powierzchni [...] ha, w tym w granicach obrębu [...] ha. Powołując się na regulację art. 6 ust. 1 u.o.g.r.i.l. Minister wskazał, że w granicach obrębu [...] grunty rolne klasy I nie występują, grunty klasy II stanowią jedynie [...] ha, zaś grunty klas III stanowią największy potencjał dla produkcji rolniczej gminy. Ponadto w granicach gminy W. grunty klas IV-VI stanowią ok. 75% całkowitej powierzchni gruntów rolnych gminy, co w sposób oczywisty predysponuje je w pierwszej kolejności do przeznaczenia na cele nierolnicze. Rezerwa ta obecnie oraz w latach najbliższych pozwoli na zaspokojenie potrzeb mieszkańców gminy i okolic w zakresie realizacji celów, o których mowa we wniosku Burmistrza Miasta i Gminy W. Natomiast wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych o wysokiej klasie bonitacyjnej może mieć miejsce wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. W granicach gminy W., w tym w obrębie [...], istnieje duży zasób gruntów rolnych przeznaczonych i niewykorzystanych na obecnie planowane przedsięwzięcia.
Gmina W. wniosła do Sądu skargę na decyzję z [...] października 2016 r., zarzucając jej wydanie z naruszeniem: - art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że organy właściwe w zakresie ochrony gruntów rolnych rozpatrują wnioski tylko z punktu widzenia zasadności ochrony gruntów rolnych najwyższej wartości produkcyjnej oraz zwartości przestrzeni rolniczej przed zainwestowaniem i w konsekwencji uznaniem, że czynniki ekonomiczne, właścicielskie, a przede wszystkim brak możliwości zlokalizowania przedsięwzięcia planistycznego w innej części miasta nie mają istotnego znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku, - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie niewszechstronnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującej przyjęciem, że w granicach Gminy W. istnieje rezerwa gruntów rolnych już przeznaczonych pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, ale nadal niewykorzystywanych na te cele o powierzchni [...] ha, w tym w granicach obrębu [...] ha z pominięciem okoliczności podnoszonych przez stronę, z których wynika, że w znacznej mierze grunty te należą do osób prywatnych i przeznaczone są pod inne cele niż produkcyjno-usługowe, a nadto, że nie są one uzbrojone w odpowiednią infrastrukturę techniczną, a ich lokalizacja nie pokrywa się z założeniem planistycznym oraz nieuzasadnionym pominięciem i nieuwzględnieniem pozytywnych opinii wydanych przez Marszałka Województwa [...] oraz Zarządu [...] Izby Rolniczej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Rozwoju i Rolnictwa Wsi z [...] marca 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu były przytoczone na wstępie decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiające zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze, zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, o powierzchni [...] ha, położonych na terenie gminy W., w obrębie [...] w granicach działek ewidencyjnych nr: [...].
Szczegółowe kryteria dotyczące zmiany przeznaczenia gruntów rolnych zostały wyrażone w ustawie z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2015, poz. 909 ze zm. – dalej w skrócie: u.o.g.r.i.l.).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.i.l ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze lub nieleśne. Natomiast z art. 6 ust.1 u.o.g.r.i.l. wynika, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 u.o.g.r.i.l., przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, jeśli dotyczy gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Wobec tego rolą Ministra jest dokonanie oceny, czy przeznaczenie gruntu rolnego klasy od I-III jest uzasadnione w świetle przepisów ustawy. Powołane przepisy stanowią zatem wskazówkę, jaką powinien kierować się Minister przy rozstrzyganiu sprawy dotyczącej wydania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze.
Wskazać należy, że decyzja wydawana w takiej sprawie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że pozostawiono organowi ocenę danej sytuacji przez pryzmat posiadanej specjalistycznej wiedzy. Podkreślić należy, że Sąd bada decyzje uznaniowe jedynie pod kątem ich zgodność z prawem, a nie ingeruje w celowość ich wydania. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji powinna zmierzać jedynie do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 494 - 495).
Analizując treść art. 10 u.o.g.r.i.l. i wymienione w tym przepisie dokumenty, jakie wnioskodawca winien złożyć należy stwierdzić, że Minister nie ocenia wniosku z punktu widzenia potrzeb ekonomicznych i zamierzeń urbanistycznych gminy, rozważa natomiast negatywne skutki wynikające z tej zmiany, kierując się przy tym interesem społecznym i zasadami ochrony gruntów. Nie ocenia zatem korzyści ekonomicznych jakie mogą płynąć ze zmiany przeznaczenia gruntów i związanych z tym potencjalnymi inwestycjami. Zamierzenia inwestycyjne i czynniki ekonomiczne nie mogą przysłaniać obowiązku ochrony najlepszych gleb w Polsce, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - jako organ właściwy do ochrony gruntów rolnych nie może kierować się jedynie ekonomicznym interesem właścicieli gruntów i inwestorów. Argument ten w żaden sposób nie odnosi się do ochrony gruntów rolnych oraz racjonalnego gospodarowania rolniczą przestrzenią produkcyjną. Realizacja czynników ekonomicznych prowadzi niewątpliwie do konfliktu z prowadzeniem ochrony gruntów rolnych, do której Minister został zobowiązany na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów ustawowych. Przy powstaniu konfliktu wartości ekonomicznych i przyrodniczych należy dać prymat wartościom cenniejszym, do których zalicza się zachowanie dobra narodowego (gleb produkcyjnie najcenniejszych) dla przyszłych pokoleń (zob. Z Cieślak, Aksjologiczne podstawy jawności. Perspektywa nauk administracji, [w:] G. Szpor, Jawność i jej ograniczenia, t. II, Warszawa). W przedmiotowej sprawie nie jest zasadne, aby cel skarżącego polegający na dążeniu do rozwiązywania problemów z zakresu życia społecznego i ekonomicznego, był realizowany poprzez przeznaczanie chronionych gruntów rolnych na cele nierolnicze w sytuacji, gdy na terenie Gminy W. występują znaczne obszary gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze, które dotychczas nie zostały zabudowane.
W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozstrzygając w przedmiotowej sprawie prawidłowo wyważył interes strony i interes społeczny oraz nie przekroczył zasady uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy.
Z akt spraw wynika, że Gmina W. posiada zasoby gleb żyznych (III klasy), które powinny zostać w pierwszej kolejności wykorzystane do celów racjonalnej gospodarki rolnej. Z racji wysokiej klasy bonitacyjnej gleby tej gminy podlegają ochronie przed wykorzystaniem na cele nierolnicze (art. 3 ust. 1 u.o.g.r.i.l.).
Ponadto ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika, że w granicach gminy W. istnieje rezerwa gruntów rolnych już przeznaczonych pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, ale nadal niewykorzystanych na te cele o powierzchni [...] ha, w tym w granicach obrębu [...] ha. Rezerwa ta pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkańców gminy i okolic w zakresie realizacji celów, o których mowa we wniosku Burmistrza Miasta i Gminy W.
Z załącznika graficznego przesłanego przy piśmie z dnia 29 grudnia 2016r. wynika, że w bezpośrednim sąsiedztwie gruntów rolnych III klasy znajdują się grunty niższych klas bonitacyjnych, które graniczą z istniejącą już zabudową produkcyjno – usługową. Mając na uwadze, że w granicach obrębu [...] grunty rolne klasy I nie występują, grunty klasy II stanowią jedynie [...] ha, zaś grunty klas III stanowią największy potencjał dla produkcji rolniczej gminy, a w granicach gminy W. grunty klas IV-VI stanowią ok. 75% całkowitej powierzchni gruntów rolnych gminy, zasadnie Minister uznał, że w pierwszej kolejności na inwestycję o charakterze usługowym powinny zostać przeznaczone grunty o niższych klasach bonitacyjnych. Minister wykazał, że występowanie w Gminie W. znacznych obszarów o obszary słabych gleb bonitacyjnych w sposób oczywisty predysponuje je w pierwszej kolejności do przeznaczenia na cele nierolnicze.
Zasadnie Minister wskazał również, że wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych o wysokiej klasie bonitacyjnej może mieć miejsce wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Tymczasem z materiału dowodowego zgormadzonego w toku postępowania administracyjnego, w tym w szczególności z treści pisma z dnia 29 stycznia 2016 r. wynika, że w granicach gminy W., w tym w obrębie [...], istnieje duży zasób gruntów rolnych przeznaczonych i niewykorzystanych na obecnie planowane przedsięwzięcia. W tym miejscu należy podkreślić, że w świetle przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych ochrona gruntów rolnych najwyższych klas jest zarówno zadaniem ustawowym, jak też obowiązkiem wobec społeczeństwa. Użytki rolne, szczególnie te o najlepszej klasie bonitacyjnej, stanowią dobro naturalne zaliczane do nieodnawialnych zasobów przyrody, którego zachowanie dla przyszłych pokoleń i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Od tego obowiązku można odstąpić jedynie w sytuacji, gdy nie ma żadnej innej możliwości, co powinno być szczegółowo i przekonywająco wykazane przez wnioskodawcę (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2015 roku, sygn. akt II OSK 3109/13, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Minister słusznie wskazał, że skarżący nie powinien podejmować działań "na zapas" będąc świadomym niewykorzystania istniejących już terenów inwestycyjnych, które zostały przeznaczone na planowane cele nierolnicze (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2040/11 dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Poza sporem pozostaje, że w kwestii dotyczącej ograniczenia przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze ścierają się interesy poszczególnych właścicieli nieruchomości czy interes gminy. Ustawową rolę spełnia tutaj również minister właściwy do spraw rolnictwa, którego zadaniem jest ochrona gruntów rolnych m. in. przed nierolniczym ich wykorzystaniem. W niniejszej sprawie Minister wykorzystał przysługujące mu kompetencje i nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia gruntów pomimo pozytywnej opinii Marszałka Województwa [...] oraz Zarządu [...] Izby Rolniczej. Zauważyć jednak należy, że są to opinie niewiążące dla organu. W zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji, Minister podał, że wziął pod uwagę obie opinie, jednak nie przesądziły one o zasadności wniosku. W ocenie Sądu Minister, w świetle zapisów u.o.g.r.i.l., był uprawniony do zajęcia takiego stanowiska.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. należy wskazać, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując wniosek skarżącej z [...] grudnia 2015 r. w sprawie przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, oparł się na w pełni wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy. Uznał, że złożony wniosek spełnia wymogi formalno-prawne wynikające z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a przedstawiony materiał dowodowy, tj. uzasadnienie wniosku, załączniki graficzne (mapy) oraz dodatkowe informacje zebrane w toku postępowania pozwoliły na przeprowadzenie rzetelnej analizy zebranych materiałów w stopniu wyczerpującym, pozwalającym zająć stanowisko w sprawie i podjąć stosowną decyzję. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie budził wątpliwości, a w dodatku powoływane okoliczności faktyczne znalazły pełne potwierdzenie w dowodach zamieszczonych w aktach sprawy, zatem nie można przyjąć, że organy administracyjne nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy. Ponadto dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy i w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Rodzi to w konsekwencji domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone przez organ, który dokument sporządził. Wszystkie materiały dołączone do wniosku oraz zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego, stanowią prawidłowo sporządzony dokument urzędowy, będący dowodem w przedmiotowej sprawie. Organ administracji publicznej na podstawie przedłożonych w sprawie dokumentów, przy uwzględnieniu przesłanek wynikających z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeanalizował zasadność wniosku skarżącej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy za chybiony należy zatem uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Nie można też uznać, by wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, Minister przekroczył granice uznania administracyjnego. W konsekwencji naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło